W

[rita100]

Łowój bandó słówezka na literka 'W'

[rita100]

wabienieć - babiniec, kruchta
wobzianiec
Jek wychodziułam z kościoła, to w wabziańciu czekała juz na mnie Landzionka.

[rita100]

wacha - wartownia, posterunek wojskowy lub policyjny
Tych, co nie mnieli papsierów, żołnierze łodprowadzali na wacha.

[rita100]

wachla - wachlarz
Kupsiuła sobzie za pora trojaków wachlo i wachlowała sia jek frejlana z mniasta.

[rita100]

wachman - strażnik pilnujący
Łón buł na fronicie tilo pora mniesiandzi na poczóntku wojni, a potam bez całi
cias buł wachmonam w Woritach.

[rita100]

wachnistrz - wachmistrz

[rita100]

wachować - czuwać, stać na straży, trzymać straż
Cało noc wachowoł przi krozie, chtora mniała sia łocielić.
We wojna żołniyrze wachowali przi wszistkych ziankszych mostach.

[rita100]

wachta - strażnica, warta
Przed kasarami stoji zawdi żołniyrz na wachcie.

[rita100]

wachtarz - wartownik, stróż, strażnik

[rita100]

wachtować - pełnić straż, stać na straży
Na kożdam skrziżowaniu wachtowali żołniyrze i przeglóndali ludziom papsiyri.

[rita100]

wadzic się - kłócić się, toczyć spory
To só ludzie niezgodne, wadzó sia ze wszistkimi na łokoło.

[rita100]

wafla - wafel

[rita100]

wagować - ważyć się, mieć odwagę, decydować się; zastanawiać się, rozważać

Chcioł-am mu wigarnóńć przi ti spsobności cało prowda, ale nareście nie
wogowoł-am tygo zrobzić.
Długo wogowoł-am, czi kupsić zianksze gospodarestwo, czi łostać na swojam i
jenóż łostoł-am na swojam.

[rita100]

walca - wał, walec
Trzeba z walcó wjechać na pole, żebi sia skrusziłi te grutoni.
Pewno bando napraziać szasijo, bo przijechali z takó dużo walcu.

[rita100]

walcować - walować
Walcujó dziś pole, dżie wczoraj zasieli pszanica.

[rita100]

wałkować - maglować

[rita100]

wałkownica - magiel

[rita100]

wana - wanna

[rita100]

wartować - mieć znaczenie, mieć jakąś wartość

Tan kóń wortuje jeke trzista marków.
Mniyć łu ludzi szacunek, to tyż cóś wortuje.

[rita100]

warty, wartniejszy
Tan zrebok je worti pora set marków.
Jygo grunsztik jest warniejszi niż nasze gospodarstwo.

[rita100]

warzyć - gotować

[rita100]

warzyć się - gotować się
Kartofle już sia warzó.

[rita100]

waserwaga - poziomica, libella

[rita100]

wasztat - heblarka, strugarka
W kazdam gospodarstsie potrzebni je wasztat z takami norzandziami jek hyble,
dłuta, zoga.

[rita100]

wasztuch - ścierka do zmywania naczyń
Jek ji sia tan niewstydnik zaczuł psotować, chlapnuła go wasztucham w samo gamba.

[rita100]

watelina - watolina

[rita100]

wądka - wędka

[rita100]

wądkarz - wędkarz
wóndkorz

[rita100]

wądołek - wykopany dołek
Dzieci kopsió w psiasku wundołki.

[rita100]

wądół - wykopany dół, świeżo wykopany grób; głęboki dół do przechowywania przez
zimę kartofli

Kopoć bzierze za wikopanie wundołu po trzi marki.
Mi zakopsiewa na zima w poru wundołach kartofle.

[rita100]

węder - wędrówka, dłuższa przechadzka; rozrywka poza domem
Jutro niydziela, podziewa znów na wander do lasu.
Dzywczoków nima w domu, wszistkie pośli na wander.

[rita100]

wędraj - włóczęga, żebrak
Prziszed jekiś wandroj i chce mniyć kawałek chleba i co do psicia.

[rita100]

wędrownik - wędrowiec

[rita100]

wędzarz - dżdżownica
Po deszczu zidać w łogrodzie gwołt wandziorzów

[rita100]

wędzić - łowić ryby wędką
wandzić

[rita100]

wgnietać - wgiatać

[rita100]

wiartać, wiartnąć - rzucać sypki materiał, tak , ze się wokół rozsypuje
źiortać, źiotrnóńć

Źiórtnuła kokoszom pora gaszczi janczmianiu.
Konie ze zbitku dupami źiortajó.

[rita100]

wiarus - gorliwy Polak; rodak
Takygo wiarusa jek łón rzodko sia spotiko.

[rita100]

wiązarka - kobieta wiążąca snopki za kosą w czasie żniw
źiójziarki zianci sia napracujó niż chłopi przi kosach.

[rita100]

widelica, źidelica - widelec
Łón razu zidelcu dobrze jeść nie potrasi.

[rita100]

widelisko - trzonek wideł
źiedlisko

[rita100]

widełki - ramiona obejmujące szpulę kołowrotkową
Źidełki ze szpulku mi sia łoderwałi

[rita100]

widzieć się komu - wydawać się komu
Zidziało mi sia, że łóni już jodó, a to jednak nie bili łóni, ale Kórnole.

[rita100]

wiecha - wiązka słomy osadzona na kiju wbitym w ziemię, oznaczająca, że
przejscie tamtędy jest wzbronione.
Jek Lukowski kupsiuł łod Prusa gospodarstwo, to zaro postaziuł ziechi, żebi
ludzie nie chodzili steckó przez łónka na bonów.

[rita100]

wiecheć - pęk słomy używany do gruntownego zmywania wiejskiego stołu i stołków
oraz do wycierania spoconych koni.

W każdo sobota dziywczini szorowałi stołi i stołki psiaskam i ziechciami.

[rita100]

wieczerza - kolacja, posiłek wieczorny
zieczerza

[jendrek169]

Wiązarka, to też taka maszyna, która wiąże różne rzeczy plastikową taśmą. www.wiazarki.com

[rita100]

wągroda pastwisko przyzagrodowe
Wipuść cieloki na wungroda.

[rita100]

wąsak - wąsal, brodacz
Takygo zatubaczunego wujsoka nie chciałabych mniyć za chłopa.

[rita100]

wąsaty - brodaty

[rita100]

wąskasy - nieco wąski
wujsasi

[rita100]

wąsy - zarost na policzkach i brodzie

[rita100]

wątlaszek - klinik w materiału wszysty pod pachą koszuli.

[rita100]

wątornik - stonoga
Pod dnam faski jest pełno wuntorników

[rita100]

wątornik - złośnik, uparciuch
To jest łuperti wuntornik, z każdam sia zaro pokłuci.

[rita100]

wciągać - wprowadzić się
Wuj wciungnuł juz do nowygo domu.

[rita100]

wchlustnąć - wchlusnąć, wlać z zamachem
Wchlustnuła kubeł tranku świniom do korita.

[rita100]

wchrapać się - wdrapać się, wspiąć się

Konie ledwo sia wchrapałi na ta góra.
Chłopok wchrapoł sia na wisoko chojina i zzrzuciuł gniazdo wróni.

[rita100]

wedle - według; z powodu, przez
Wedle mnie to wszistko je w porzundku, tam niczegój nie trzeba naproziać.
Wedle ciebzie co ruś mom kłopoti.

[rita100]

wej - oto patrz, widzisz
wej - oto patrzcie, widzicie
wejta
wej, wejcie, wejta

Wej, łón znowuj tu przichodzi.
Wejcie, łojczulku, jeke pełne só te kłosi.
Wejta, co sia tam nie dzieje, szurki kletryjó na jebłunki i kradnó jepka.
Toć wej z niam sia narście pogodziuł-am.

[rita100]

wejnachcman - gwiazdor

[rita100]

wekier - budzik

[rita100]

wekslować - zmienić, rozmieniać pieniądze, zastąpić kogoś w pracy

[rita100]

wela - bank kart
Kożdi dostowoł po psiańć kart, a reszta łostawała na weli

[rita100]

welbować - sklepić, robić sklepienie

[rita100]

welbunek - sklepienie

[rita100]

welować - wybierać przez głosowanie
Na kogo bandziesz welowoł, na Mniemca czi na Poloków ?

[rita100]

welunek - wybory, głosowanie
Na welunek to jo nie banda w domu.

[rita100]

welgać się - wcisnąć się gdzieś, posługując się kłamstwem wejść
Łón wcole nie należoł do ti komisiji, łón sia tam tlo jekoś wełgoł

[rita100]

weno - widzisz, patrz
w postaci wzmocnionej

weno wej, weno wejcie, weno wejta
Wano, jeki psiankni ptaszek siedzi na gałajzi.
Weno wejta, co łón znów zrobziuł, wszed w błoto aż do samych kolon i łucioroł
sobzie te nowe portki.

[rita100]

werbel - ogniwo obrotowe
W łobzi krów musi bić zawdi wyrbel, bo jekbi go nie buło, to łobzo bi sia
pokranciuła.

[rita100]

wermachta - niemieckie siły zbrojne
Wciungnyli naszygo chłopoka do wyrmachti.

[rita100]

wertykół - szafa do bielizny z otwartą nadstawką, często z lustrem w nadstawce.
W rogu dużi jizbi łustaziuni buł wertikuł, a w niam pełno powłoków, łobrusów i
rozmaitych płachtów.

[rita100]

weselić sie - bywać na weselach
Nasze dziywczoki ciajsto sia weseló, mowa gwołt przijacieli, to i co ruż
dostajewa zaproszanie na wesele.

[rita100]

weselnik - uczestnik wesela
Aż dwanoście wozów jechało z weselnikami do kościoła.

[rita100]

westa - kamizelka
Downi chłopi i chłopoki nosili zygerki w westach na świcuncych ketkach.

[rita100]

westka - kubraczek damski
Mnioła bzioło bluska a na ni różowo westke

[rita100]

we swa - w swoją stronę, swoją drogę, do swojego domu
Wesele sia skunczuło i goście rozjechali sia, kożdy we swa.

[rita100]

weszta - bielizna
Przinyś z bziylnika wesza, bo juz sia ciamno robzi.

[rita100]

wetchnąć - włożyć, wetknąć
Łon to zrobzi, tlo trzeba mu pora marków do ranki wetchnóńć

[rita100]

wewnącz - wewnątrz

[rita100]

wewnęczny - wewnętrzny

[rita100]

wezreć sie - weżreć się

[rita100]

węborek - wiadro, wiaderko
wamborek
Doj cielakozi psić w tam małam wamborku.

[rita100]

wiekować - trwać, długo mieszkać, długo przebywać, żyć z kim w związku małżeńskim

Na tam gospodarstsie ziekowali chiba ze sztyrdzieści lot, a na starość jenuż go
przedali.
Łón i łóna łumerli, jek mnieli chiba prazie łosiemdziesiónt lot, a ziekowali ze
sobó zawdi w duzi zgodzie.

[rita100]

wielganoc - wielkanoc

[rita100]

wielgasy - trochę duży, trochę za duży
No ni je tan mantel zielgasi.

[rita100]

wielgi - wielki
Wielga choroba - 'drgawki, padaczka'
Z tam chłopokom majó mamel, ludzie tak godajó, ze łón mo zielgo choroba.

[rita100]

wielgolud - wielkolud

[rita100]

wiertel - miara ciał sypkich, w kształcie szkopka objętości około 12,5 kg czyli
ćwierci centnara
ziyrtel

[rita100]

wiertelek - wiertel

[rita100]

wierzk - wierzch

[rita100]

wierzkiem - do pełna, wierzchem, na wierzchu
ziyrzkam
Wlyj mi ziyrzkam mlyka do garnuszka.
Śniutana zbziyro sia zirzkam na mlyku.

[rita100]

wierzkny - wierzchni

[rita100]

wierzkołek - wierzchołek
zirzkołek

[rita100]

wieski, zieski - wiejski
Zieskie ludzie tak sia nie strojó jek w mnieście.

[rita100]

wietraczek - wiatraczek
zietraczek

[rita100]

wietrak - wiatrak
zietrok

[rita100]

wietrz, zietrz - wiatr

[rita100]

wietrzek - wietrzyk
zietrzek

[rita100]

wietrzysko - silny wiatr, wichura

Takygo zietrzyska jek dzisioj nuż dawno nie buło.
Wczorajsze zietrzisko pozriwało gwołt dachów.

[rita100]

więcej - także po raz drugi, powtórnie
Tile mu nagodała, że już zianci do ni nie przyszed.
Nie pokazuj mi sia zianci w mojam domu.

[rita100]

wilija, zilija - wigilia przedświąteczna, a także psalmy żałobne
W zilijo przed dużami siwantami łoboziujzuje post.
Wiprazili nieboszczikozi zielgi pogrzyb z zilijami.

[rita100]

windować się - wspiąć się
ziandować sia
Nie zianduj sia na te wiszki, bo jeszcze z niych zlycisz.

[rita100]

winować - winić, obwiniać, zrzucać na kogo winę
Zinowali go, ze som podpoluł stodoła.

[rita100]

winszować - życzyć, gratulacje
Wszisći winszowali ji na jyburstok. A jo mu tak winszuja, żebi sobzie kark złomoł.

[rita100]

wiołna - wełna
ziołna
Łusztrykowała sobzie sztryfle z modri żiołni.

[rita100]

wiołnianny - wełniany
ziołnianni

[rita100]

wistka - stanik, sznurówka
Downi kobziyti nosiułi pod kabotam wistka.

[rita100]

wjenem - wciąż, ciągle, w jenym wciągu, bez przerwy
Już mu móziułam, żebi tygo nie robziuł, a łón wjenam robzi to samo.

[rita100]

wkamlować - wtoczyć na co z pewnym wysiłkiem
Szurczoki wkamlowali wszistkie mniechi z kartoflami na wóz.

[rita100]

wkamlować się - wdrapać sie, wejśc na co
Dziecioki wkamlowali sia na szlómbank i teroz tam herszkujó.

[rita100]

wklemować - zakleszczyć, wcisnąć z co
Wklemowoł sobzie palce w maszina do draszowanio.

[rita100]

wkletrować - wspiąć się , wdrapać sie
Chłopok wkletrowoł na som ziyrzchołek chojini i zrzuciuł wrónie gniozdo.

[rita100]

wkrapować się - wdrapać się, wspiąć się
Wkropowoł sia som na te wiszki.

[rita100]

wkulać, wklulnąć - wtoczyć
Wkulnijta te achtelki z psiwam do sani.

[rita100]

wladować - władować

[rita100]

włosk - wosk

[rita100]

włoskować - woskować, pokrywać woskiem

[rita100]

włoskowy - woskowy

[rita100]

włóka - powierzchnia ziemi uprawnej wynosząca 60 mórg tj około 15 ha

[rita100]

wnetki - wnet, niebawem
Dzieci wnetki przidó ze szkołi.

[rita100]

wnęter - wałach nieprawidłowo wykastrowany i ojawiający popęd płciowy

[rita100]

wnuk - uparte bydle, uparte cielę
Niech chto starszi jidzie po cieloka, bo takygo wnuka szurek nie prziprowadzi.

[rita100]

wnyk - wybryk, przywara, wyskok
Tan kóń mo swoje wniki. Ciasam niespodzianie wiskoczi z posterunków i może
ludzi pokalyczyć.

[rita100]

wojtek - błazen, przygłupek, czł. niespełna rozumu
głupsi wojtek
A to taki wojtek, z niam rozumnie pogodać sia nie do.

[rita100]

wolnasy - nieco wolny, powolny
Łón ma wolnase kónie, do mniasta to jidzie ze dwa godzini.

[rita100]

wołowaty - tępawy
Dzieci to majó wołowate. Ciajżko jam sia łuczić.

[rita100]

worek - sakiewka na pieniądze, portmonetka
W worku mom tlo pora trojoków

[rita100]

woszta - kiełbasa
Na zieczierza dostali kopacze chlyb z masłam i z wosztó.

[rita100]

wódka - święcona woda
W antfasku już nima wódki, trzeba tam naloć świyżi.

[rita100]

wózik - wózek

[rita100]

wplenić się - zakorzenić się, pojawić się w wielkiej ilości
W zosiywach wplaniuł sia kónkól i dziko źika.
Po wojnie wplaniułi sia take dziwne zwiczaje.

[rita100]

wpók - póki, dopóki
Wpók jo żija, to na mojam gospodarststie nicht nimo nic do godanio.

[rita100]

wrać - wrzeć, gotować się
Zaro bandzie łobziod, kartofle już wrajó.

[rita100]

wrąbka - wgłębienie w materiale miedzy plisami
Tako bluska z wrumbkami, to psianknie wiglundo.

[rita100]

wreście - wreszcie

[rita100]

wręb - wrąb, wgłębienie lub rowek w twardym materiale

[rita100]

wsadzka - wkład, wydatek na ulepszenie czegoś
Nie banda naproziać stari stodołi, bo to za duża wsodzka; wola wibudować nowo
stodoła.

[rita100]

wskoknąć - wskoczyć

[rita100]

wskośny - śkośny, ukośny

[rita100]

wsza - wesz

[rita100]

wszak - niegrzeczne dziecko
wsok
Jećta wsoki, na dwór, a mi tu nie przeszkadzajta.

[rita100]

wszrubować - wkręcić, wśrubować

[rita100]

wściekły - przeklęty, nieznośny

Kedi tyż skónczu sia te wściekłe rewizje ?
Te wściekłe muchi nie dajó spać.

[rita100]

wślizgnąć się - wśliznąć się

[rita100]

wtkać - wetkać

[rita100]

wtretować - wdeptać, wtratować

[rita100]

wtrzepać - zbić, wychłostać
Jek ci tu wtrzepna, to zapamnientosz na długi cias.
Jeżli sia nie łuspokojisz to ci zaro wtrzepna.

[rita100]

wuj - także stryj

[rita100]

wujasz - wujek, stryjek

[rita100]

wujna - żona wuja

[rita100]

wurczyć - furczyć, warczeć
Łu niych masino wurczała bez cołi dziań.

[rita100]

wurczek - bąk (zabawka) sznurkiem wprawiana w ruch obrotowy
Dzieci zaboziajó sia wurczkam.

[rita100]

wwindować się - wspiąć się, wdrapać się, wgramolić się
Gźie sia znów wziandowołeś ? Ślyś zaroz na dół!

[rita100]

wybalować - wyłożyć balami
Wibalujewa sto, zebi konie tak mokro nie stojeli.

[rita100]

wybatożyć - zbić batem, wypędzać, przepędzać

Nie bzij tak konia, dość go już wibatożułeś.
Jek mi bandziesz za dużo sia psiatować, to cia wnet stónd wibatorża.

[rita100]

wybeblać - wymieszać, przemieszać, zmacić, zbełtać płyn

Żercie no świniów z kartoflów i łotrambów musisz zalać trankam i dobrze wibeblać.

[rita100]

wybełczać - wypatroszyć, wybebszać, patroszyć

Jygri źiezli na wozie wibełczune kozi i jenygo jelania.

[rita100]

wybierka - rekrutacja
Dziś jechało gwołt chłopoków do wybziyrki.

[rita100]

wybórować - wywiercić, wyświdrować
Wibórowałeś trocha za mało dórka.

[rita100]

wybudowanie - zagroda poza wsią
Jedan Landzion mniyszko we wsi, a drugi na wibudowaniu.
Dzieci z wibudowanio majó nieroz daleko do szkołi.

[rita100]

wybudowaniec - człowiek mieszkający poza wsią.
W zima to nogorzi majó wibudowańce, bo ciajsko wtedi przebróńć przez te zospi
śniygu.

[rita100]

wybuntować - zwymiotować
Rudolf wybuntowoł całi łobziod i mózi, ze go głowa boli.

[rita100]

wybyldować - wykształcić
Jych chłopok wibyldowoł brat jygo matki.

[rita100]

wychajtać - wyciąć z zamachem jakąś cześć
Aż za dużo dura wichajtnułaś na ranków.

[rita100]

wychajtać - wulg. wypróżniać sie
wychajtnóńć
Psies sia wychajtoł przed samam progam.

[rita100]

wychechtać - przeprać
Spsieszta sia do domu, bo chca eszcze chibko wichechlać trocha bzielizny.

[rita100]

wychędożyć - wyczyścić, wyszorować
To je pracozita kobziyta, w domu mo zawdi cisto, wszistko wychajdożune.

[rita100]

wychędożyć - wypędzić, przepędzić
Nagabuwoł jó i nagabuwoł, aż go wreszcie wichajdożuła.

[rita100]

wychędożyć się - wul. wypróżnić się
Chtóś sia znów na deska wichajdożuł.

[rita100]

wychlustnąć - wychlusnąć

[rita100]

wychrapać sie - wydostać się, wyjść z trudem

Wpod do głambokygo wundołu i nimóg sia stamtónd wichropoć.
Stari Wojtol wichropoł sia z długi chorobi.
Nareśćie-m sia z tych długów wichrapoł.

[rita100]

wychynąć - wychylić, wypić, łyknąć
A może wichinies kiliszek gorzołki?

[rita100]

wyciągać - wyprowadzać się, przeprowadzać się
Łóni nie mnieszkajó w Dorotozie, juz downo wiciungnyli do Bortanga.

[rita100]

wycierzpić - wycierpieć
Łóni gwołt wiciyrzpsili w ti wojnie.

[rita100]

wycierzpuwać - wyczerpywać, czerpiąc wybierać wodę
Jek chcieli studnio wiciśćić, to musieli noprzód wiciyrzpać cało woda.

[rita100]

wyciesać - wyczesać
Jegniyszka chodzi z wiciesanami rozpuszczunami włosami, nigdi nie plecie warkoczów.

[rita100]

wyciesać - wyciosać
Kłónice to jo som sobzie wiciesza z kawała brzozi.

[rita100]

wyciścić - wyczyścić

[rita100]

wyciurać - wyciurkać, wyciec
Tan kubeł je durawi, cało woda z niego wiciurała.

[rita100]

wycyckać - wyssać, wyłudzić
Dzieciuk wicickoł cało flaszka mlyka.
Naszo kuzinka wicickała wujozi gwołt psianiandzi.

[rita100]

wyćwiczyć - nauczyć moresu, przywołać do porządku
Jek jeszcze roz przidzie z takami brydami to go wićwicza, ze bandzie mnioł dość
na całe żicie.

[rita100]

wydać się - zdradzić się, przyznać się do czego;, wyjśc na jaw
Łón sia som widoł, że zastrzeliuł naszego psa.
Wnet sia widało, że cigani mu konia z łónki łukradli.

[rita100]

wydłupać - wydłubać, wydrążyć, wyżłobić; wyłupać

Tako dura w bolu to możesz widłupać tilo dłutam.
Szurki widłupali szczurozi ślypsie.

[rita100]

wydrapaczyć - wypędzić, przepędzić, wygnać

Jek łón jeszcze roz przidzie do mnie pożiczić psieniundze, to go zaro widrapacza.

[rita100]

wydraszować - wymłócić

Mi widraszowalim wszistkie zboże juz w jasiani.

[rita100]

wydresować - wytresować
Widresowani psies naloz złodzieja.

[rita100]

wydugować - wyważyć, wydobyć na wierzch
Brechsztangami widugowali kamniań z ziamni.

[rita100]

wyegzaminować - przeegzaminować

[rita100]

wyfacić - wyostrzyć, poostrzyć
Jonek wifaciuł mi tan dużi nóż, teroz kraje dobrze.

[rita100]

wyfitać - wyłowić, wyłapać, wychwytać

Koti wifitali wszistkie miszi w stodole.
W naszam bagnie nimo rybów, wszistkie só wyfitane.

[rita100]

wyflaczyć - wypatroszyć
Łóna nie jest do roboti na wsi, nawet gajsi wiflaczić nie potrasi.

[rita100]

wyflancować - wysadzić cały zapas rozsady

[rita100]

wyforować - wypędzić, wygnać, wyrzucić
Wiforuja woju wszistkich na dwór, jeżli bandzieta tak trzoskować.
Fora ze dwora

[rita100]

wyfurnąć - wyfrunąć, wylecieć

[rita100]

wygalantować - wyelegantować, elegancko, modnie ubrać
Wigalantowała jó jek na pokaz.

[rita100]

wygalantować się wyelegantować się, elegancko się ubrać
Wigalantowoł sia jek na wesele

[rita100]

wygmerać się - wyguzdrać się
Mnielim przijechać przed łobziodem, ale nie moglim sia jekoś wigmyrać.

[rita100]

wygąć, wygnąć - wygiąć
Nie moga wignóńć tygo druta.

[rita100]

wygnietać - wygniatać

[rita100]

wygnoić się - oddać kał, tylko o zwierzętach
Krowa wignoiła sia na sami stecce.

[rita100]

wygolić - wyrżnąć, powiedzieć bez ogródek przykrą sprawę
Jek go potkom to wigola mu wszistko, co mom na wuntrobzie.

[rita100]

wygrabać - szybko wybrać, szybko wykupić
Na targu nie buło gwołt prosiaków, a te co bułi, to ludzie chibko wigrabnyli.

[rita100]

wygudłać się - wyguzdrać się
Niż ti sia wigudłosz, to potrwa eszcze chiba pu godziny.

[rita100]

wygumować - wytrzeć gumką
Pomiluł-am sia, musza to słowo wigumować.

[rita100]

wyhartować sie - uodpornić się
Niech sia trocha wihartuje na zimno.

[rita100]

wyjnąć - wyjąć

[rita100]

wykalkować - wybielić wapnem
Przed śwantami wikalkowalim wszistkie jizbi

[rita100]

wykantować - wywrócić, wysypać, wyrzucić
Czamu wikantowaliśta ta fura kamnieni tak blisko domu ?

[rita100]

wykantować się - wywrócić się, przewrócić się, zwalić się
Falkozi wikantowała sia na zakrancie fura siana.

[rita100]

wykantować się - wulg.wypróżnić się
Niewstydnik nie łodszed razu trocha dali, ale wikantowoł sia na polu na łoczach
wszistkych robotników.

[rita100]

wykarować - wywieźć na taczkach
Maciyj wikarowoł te zgniłe kartofle na śniecisko.

[rita100]

wykaszerować - wypędzić, przepędzić
Jo cia stónd wikaszyruje.

[rita100]

wykaszerować się - odejśc pod naciskiem, wynieść się
Nareście wikaszyrowoł sia choc chantnie chciołbi jeszcze łostać.

[rita100]

wykaszleć - wykasłać, wykrztusić

[rita100]

wykitować - wulg. umrzeć, zdechnąć, skończyć życie
Ta piskato baba juz dawno wikitowała.

[rita100]

wyklepać się - coś zdradzić, przyznać się do czego
Łón som sia wiklepoł, ze razam z drugami szurkami krod kruszki z Lubertowygo
łogrodu.

[rita100]

wyklnąć - wykląć

[rita100]

wyklopować - wyklepać, wytrzepać

[rita100]

wykopcić - wypędzić
Jo woju zaro wikopca z ti fejni jizbi, jićta sia zabazić na dwór.

[rita100]

wykopertać, wykopertnąc - żart. umrzeć, zdechnąć
Wornowskamu znów kóń wikopertnuł.

[rita100]

wykować - wykuć

[rita100]

wykrasać - wyciąć, wykastrować
Doktór wikrasoł mu guz na głozie i tero je dicht dobrze.
Zieprzki podrośli i trzeba jich wikastrować.

[rita100]

wykraskać się - wykaraskać się, wygramolić się
Nareście wikroskoł-am sia z tygo błota.

[rita100]

wykropić - wypędzić, przepedzić
Jo woju wszistkich wikropsia z ti chati, tu nie nic do szukanio.

[rita100]

wyksować - czyścić, glancować
buty

[rita100]

wykuć - wykłuć
Tam łostram norzandziam richo sobzie łoko wikuł.

[rita100]

wykulać się - wytarzać się
Świnie wikulały sia w błocie

[rita100]

wykulnąć się - tocząć się wypaść z czego
Doj achta, zebi dziecko nie wikulnuło sia z łoża.

[rita100]

wykurzyć - wypędzić, przepędzić
Jo go wnet z tygo łogroda wikurza.

[rita100]

wykwitować - odprawić z niczym, nie spełnić prośby
Chcioł pożiczić łod niygo sto marków, ale łón go wiksitowoł.

[rita100]

wyladować - wyładować
wilodować

[rita100]

wylagrować - powalić się, położyć się, wylec
wilogrować
Bez te deszcze gwołt żita wilogrowało

[rita100]

wylęgnąć się - wrodzić się w kogo
wilangnóńć
Sin sia wilangnuł dicht w łojca.

[rita100]

wylugać się - wypróżniać się

[rita100]

wyluzować - wyreklamować z wojska
Tilem sia nadoczinkowali, żebi chłopoka wiluzować.

[rita100]

wymalować komu - uderzyć w twarz
silnie uderzyć w twarz
Jek ci wimaluja, to ci sia wszistkie świyce zapoló.

[rita100]

wymarmulować - wymarmurować

[rita100]

wymaszynować - wymłócić młockarnią
Tile pszanici, co mi mowa, to wimaszynujewa w dwuch dniach.

[rita100]

wymedykować - wymedytować, wymyśleć
Co ti znowuj wimedikowołeś ?

[rita100]

wymerty - wymarły
Ta famelijo jest wimerto, nicht z niych nie żije.

[rita100]

wymietać - wymiatać

[rita100]

wymiszyć - wykastrować

[rita100]

wymowa - deputat, dożywocie
Łóni nie zginó, bo majó dobro wimowa.

[rita100]

wymówić sobie - zabezpieczyć sobie deputat przy przekazywaniu gospodarstwa.

Jek łoddawali sinozi gospodarstwo, wimózili sobzie cielaznó krowa jenygo
kórnika, trzi cantneri mónki żitni, jedan cantar mónki pszanni i psiańć
cantnerów kartofli.

[rita100]

wymsknąć się - wymknąć się, wyśliznąć się

Ja tygo nie chcioł-am mózić, to mi sia tak wimsknuło.
Jek ficiuł-am wangorza, to mi sia zaroz z ranki wismiknuł.

[rita100]

wymulać - dokładnie umyć, wymyć
W niydziela matulka wimulała dziecioki w ciepłi wodzie.

[rita100]

wymulać się - dobrze się umyć
Dzieci same sia wimulajó.

[rita100]

wymusknąć - wymusnąć

[rita100]

wypacać - wypaćkać, zużyć zbyt dużo materiału zwłaszcza płynnego
Tile farbi wipacołeś na to malowanie.

[rita100]

wypalić się - wypłowieć, wyblaknąć, stracić intensywny kolor
Zielóni sztof na słónku chipko sia wipoli.

[rita100]

wypaskudzić się - wypróżnić się

[rita100]

wypazgrać - zużyć dużo materiału na lichą robotę

[rita100]

wypełgnąć - wypełznąć, wyblaknąć, wypłowieć
Tan jasnomodri klejt mi chibko wipełgnuł.

[rita100]

wypęczać - wystawić, wywalić, wyrzucać, pokazywać
Wipańcuł brzucho jek taki lemon.
Jek jo do niego mózia, to łón nie łodpozieduje, tilo łozór wipancza.

[rita100]

wypęknąć - nabawić się przepukliny
Nosiuł tak długo ciajskie manienie, aż sia wipanknół.

[rita100]

wypęknięty - mający przepuklinę
Zidać, ze kóń je wipanknianti, zaszkodzuła mu ta ciajska łórka.

[rita100]

wypęzlować - wypędzlować

[rita100]

wypiestować - wypiastować

[rita100]

wyplumpować - wypompować

[rita100]

wypnąć - wypiąć

[rita100]

wyposażyć - wypędzić, przepędzić
Zaczuł sia ji psotować, ale łóna zaroz go wiposarziuła.

[rita100]

wypsnąć się - wymknąć się; wykręcić się z czego
Jo nie chcioł-am tygo poziedać, ale tak mi sia jekoś wipsnuło.
Chcieli mnie wibrać do zorzundu, ale sia z tygo wipsnuł-am.

[rita100]

wypyziać się - oddać mocz, wysiusiać się

[rita100]

wyraczać - wytrzeszczać, wybałuszać
Wiraczuł łoczi na mnie, jekbi mnioł przed sobó jekeś dziwo.

[rita100]

wyraderować - wytrzeć gumką

[rita100]

wyranda - weranda

[rita100]

wyrandka - werandka

[rita100]

wyrejtować - wyjechać konno
Jochim wirejtowoł do Pozort.

[rita100]

wyrfel - kostka do gry

[rita100]

wyronić - zwichnąć
Łupod na trepach i wiróniuł sobzie noga.

[rita100]

wyrumować - opróznić, uprzątnąć
Na weseli wirumowali duża jizba do tańca.

[rita100]

wyry - łoże, nie usłane, nie uporządkowane
Z tygo chłopoka nie wirośnie nic dobrygo. leżi w wyrach do dziesiunti i robzić
mu sia nie chce.

[rita100]

wyrychtować - przygotować, skierować, wycelować, ukierunkować, okazale urządzić,
wyprawić
Żołniyrz na niygo wirichtowoł gywyra i miśloł-am, że go zabzije.
Wirichtowali córce zielgie wesele.

[rita100]

wyryzać - rżeć
Przi zielgam łogniu konie sia bojó i wiryzajó.

[rita100]

wyryzować - udać się w podróż, wyprowadzić się gdzieś daleko
Wiryzowoł do Elblónga, ale wnet wróci do domu.
Łóni już dawno wiryzowoł do Rejnlandu.

[rita100]

wyrznąć - też wykastrować
Tygo konia dom wirżnóńć, bo już sobzie z niam redi dać ni moga.

[rita100]

wyrznąć się - wypróżnić się

[rita100]

wyskoknąć - wyskoczyć

[rita100]

wysmrodzić się - oddać mocz, wysikać się
wulg. o ludziach

[rita100]

wysmuknąć - wysmyknąć

[rita100]

wysmuknąć się - wyśliznać się, wysmyknąć się

[rita100]

wysnować - wysnuć

[rita100]

wysoczki - bardzo wysoki
Wróni robzió gniozda tilo na wisoczkich chojinach.
Słóneczko wisoczko, do mamuliczki daleczko.

[rita100]

wystoperczać - wysuwać naprzód, wystawić naprzód
Wistopyrczuł belon jek na pokoz.

[rita100]

wystoperczać się - stawać w rozkroku z poczuciem wyższości lub pewności siebie.

[rita100]

wyszastać - zbić, przetrzepać
Nauczyciel wiszastoł szurków za to, ze spóźnili sia do szkołi.

[rita100]

wyszczać się - oddać mocz

[rita100]

wyszczwać - wyszczuć
Wiszczuł złodzieja psami.

[rita100]

wyszelować - wyprać, przeprać
bieliznę

[rita100]

wysznyflować - wymyszkować, wyszperać, wytropić
Wysznyflowoł, gźie mi chowawa psienióndze.
Co znowój wisznyflowołeś w jygo rzeczach ?
Psi wisznyflowali zajónca pod krzokam.

wyszorować - wygnać, wypędzić

[rita100]

wyszorować - wygnać, wypędzić
Wiszoruj gajsi z marchsi na łónka.

[rita100]

wyszorować się - wynieść się
Jek mu am móziuł, żebi noprzód łoddoł dług, to zaro sia wiszorowoł.

[rita100]

wyszrubować - wykręcić, wyśrubować

[rita100]

wysztaferować - ładnie ubrać, wystroić
Na śwanto wisztaferowała córki w nowe klejdziki.

[rita100]

wysztaferować się - elegancko się ubrać
Wisztafyrowoł sia chłopok jek na wesele.

[rita100]

wysztrychnąć - wykreślić; wystroić, ładnie się ubrać
Na kartce do welunku wisztrichnół nogorszych bonców.
Wisztrichnuł swojigo sinotura jek takygo lantrota.

[rita100]

wystrychnąć się - wystroić się, elegancko się ubrać
Józef wiśtrichnół sia dziś w nowo łobleka.

[rita100]

wysztuderować - wykształcić na wyższej uczelni
Dwóch chłopoków wisztudyrowoł: jedan jest ksiandzem, a drugi doktoram

[rita100]

wysztuderować się - wykształcić się na wyższej uczelni, ukończyć studia wyższe
Wisztudyrowoł sia w Królewcu i jest teroz zawołanam rechcanwaltam

[rita100]

wysztykować - wyhaftować
Chto ci wisztykowoł taki psiankni łobrus ?

[rita100]

wyszudzić - wyszydzić

[rita100]

wyścierzbiać - wyszczerbiać
wiśćiyrzbziać, wiściyrzbizić

[rita100]

wyślizgnąć się - wyśliznąć się

[rita100]

wyśniewać, wyśniać - wyśmiewać
Łón go łod razu wiśnioł, że nie ziy, kedi sia rozpoczuła wojna.

[rita100]

wyśpiegować - wyszpiegować

[rita100]

wyśwęcić - wyświęcić; odprawić, przepędzić
Jezli nie bandzisz robziuł tygo, co jo chca to cia zaro wiśwanca.

[rita100]

wyświdrować - wyniuchać, cichaczem wybadać, wyszukać, wyszperać
Jo wnet wiświdruja, chto take brydnie pozieduje.
Łón jekoś wiświdrowoł, siuła mowa łuszporowanych psianiandzi.

[rita100]

wyświnić - zohydzić
Tak go na zebraniu wiświniuł, że łón nikomuj w łoczi spojrzić ni może.

[rita100]

wytańcować się - natańczyć się
Ale Marichna witancowała sia na weselu.

[rita100]

wytchnąć - wytknąć
Jest taki mróz, ze razu nosa witchnóńć sia nie chce na dwór

[rita100]

wyterać - wyniszczyć, zmarnować
Na prziszłi rok wityrowa guloni, bo jich chować nie worto.
Na masztach wityroł już pora koni.

[rita100]

wytnąć - wyciąć

[rita100]

wytoczyć - wyostrzyć na toczydle
Dobrze witoczułeś mi tan dużi nóż.

[rita100]

wytoknąć - spłukać, wypłukać, przpłukać garnek, talerz
Brok wytkonóńć talyrze

[rita100]

wytutkać - wypić (dziec.)

[rita100]

wywałkować - wymaglować
Te małe rzeczi wiprasuja, a powłoki i płachti wiwałkujewa.

[rita100]

wywarzyć - wygotować
Matulka noprzód grzibi wiwarzuła, a potam psiekła na patelni.

[rita100]

wywodzić na kogo - krzyczeć na kogo, łajać kogo
Na kogo łojczulek znów wiwidzi ?

[rita100]

wywołany - znakomity, dobry znawca, fachowiec
Ti je wiwołani rechcanwalt, łón kożdi proces wigro.

[rita100]

wywyksować - wyglansować, posmarować pastą (tylko o butach)

[rita100]

wyżenić - wydać za mąż
Jek wiżaniuł wszistkie córki, łoddoł gospodarstwo sinozi.

[rita100]

wyżenić się - wyjść za mąż
Jych córki wszistkie sia wiżaniułi.

[rita100]

wyżerać się - nagużywać gościnności, często u kogo bywać i dobrze tam jesć
Jek tilo mo cias, to jydzie do wuja i tam sia wiżyro.

[rita100]

wyżka - coś wysokiego, rusztowania, drzewa
Nie właś na te wiszki, bo sia jeszcze zwalisz.

[rita100]

wyżłopać - łapczywie zjeść, wyżreć
Prosioki wszystko wiżłopałi z korytka.
Buł głodni i wiżłopoł całi talyrz jecznici.

[rita100]

wyżynać, wyżnąć - wyżymać, wyciskać wodę
Chipko wiżnuła bziylizna i rosposterła jó na bziylniku.

[rita100]

wziąść - wziąć
w połączeniu z innym czasownikiem wyraża czynność przyśpieszoną i niespodziewaną

Wziół napraziać płot, ale naprawi nie skończuł.
Jek mu móziuł-am, ze jidzie do naju żandor, to zaro wziuł i poszed

[rita100]

wziąść się - zabrać się do czego
Wziuł sia zaros do roboti.

[rita100]

wżanić się - zawrzeć małżeństwo we współposiadanie majątku
Wżaniuła sia na duże gospodarstwo w Santolu.