Naju maziurskie smakozitości

[rita100]

Takich pewno nie znata, takich nikaj nie znojdzieta, bo łone puchnó tak jek
puchnie ziamniczka w Skiroławkach, w malutkej zagubzionej pośród lasów i
jyzior zioski, dzie ludzia lejdujó sia kochać i jeść do syta. Sami poczytajta
jek woma w nozdrzach bandzie gilgać, a w bełkach łorchestra grać.
I cole nie machluje.

Kiszóne łogóreczki w spiżarni

[rita100]

Nasamprzód łobaczwa, co mo doktór Niegłowicz w swojij spiżarni i jek robzi prztwory.
Tak goda doktór Niegłowicz:
"Weźmy na ten przykład ów ogóreczek kiszony, który pani właśnie chrupie.

W mojej spiżarni mam aż siedem rodzajów w rozmaity sposób zakiszonych
ogóreczków. Stoją w dużych słojach. Co roku sam doglądam, aby we właściwy sposób
zamarynowała je moja gospodyni. Bo inaczej smakuje kiszony ogóreczek, ktoremu
dodano więcej kopru, a zupełnie inaczej smakuje ten, do którego włożono więcej
pasków korzenia chrzanu, liści dębowych albo wiśniowych, lisci czarnej
porzeczki, dodano czosnku, gorczycy. Ogóreczek z listkami wiśniowymi jest jędrny
i chrzęści w zębach, a z dodatkiem większej ilości czosnku wydaje pod naciskiem
zębów tylko suchy i niewyraźny trzask, jakby ktoś łamał zapałkę. Natomiast ma on
smak ostrzejszy i niekiedy aż pali w język. Podobnie jest z ogóreczkiem, do
którego dodano sporą ilość gorczycy. Zachowuje twardość i ostrość, chrupie w
zębach bardzo smakowicie.
Tak zakiszone ogórki trzymam na dolnej półce, bo półkę wyżej zajmuje ćwikła i
pikle z ogórków nasiennych oraz cebulka marynowana, dynia w occie i korniszony,
a także botwina w butelkach i fasolka szparagowa w słojach.

Z octem jednak należy uważać, gdyż powszechnie sądzi się, że powoduje on anemię.
Ale przecież nie można marynować bez ostu! Oczywiście, są zwolennicy suszenia
jarzyn, warzyw, a także grzybków. Ja także mam trochę tego suszu w spiżarni w
lnianych torebkach, ładnie podwiązanych i uwieszonych na specjalnych haczykach.
Nie ma jednak nic smakowitego nad rózne rodzaje marynowanych grzybków..."

(Zbigniew Nienacki)

[rita100]

I jek ? Psiankna spiżarnia , no jo !

[rita100]

Pyzy nadziewane mniajsem

Dzisiaj zaś, doktór Niegłowicz bandzie łopoziadał jeki to bandzie łobziod w swojam domecku na tam cypelku kaj mnieszko. Pewno sia pytata, a komu łón tak warzy i komu tak psianknie łopoziada. A łodpoziedź je prosta, łówam dochtór łopoziada kobziecie, bo jek zawdy goda nosamprzód trza kobziete łupokorzyć.

I tletygo, do rzeczi brok cdn

[rita100]

"Doktor odezwał się:
- Na obiad, który zjemy z pewnym opóźnieniem, będzie barszczyk czerwony i pyzy.
Moja gospodyni tak przyrządzała. Cebulkę posiekała bardzo drobno, lekko ją
przyrumieniła i przepuściła przez maszynkę razem z uduszoną wołowiną. Kazałem
dać nieco więcej pieprzu niż zazwyczaj, a ciasto będzie z ziemniaków dobrze
ugotowanych z dodatkiem masła. I poprosiłem także, aby było w nim jajeczko,
nawet dwa jajeczka. Lubię pyzy nadziewane mięsem, ale raczej małe, nie większe
od włoskiego orzecha. Niektórzy wolą pyzy i znacznie większym kształcie, ale
wtedy gubi się smak klusek i nadzienia. Zaleciłem polać je roztopionym tłuszczem
ze skwareczkami, będzie to chudy boczek, który dopiero się położy na patelni,
gdy przysiądziemy. A zrobimy to już sami, bo gospodynię odesłałem do jej domu.
Co do surówki (bo zawsze należy do pyz nadziewanych jeść jakąś surówkę),
proponuję kapustę kiszoną. Mam jej aż trzy rodzaje w wielkich kamiennych garnkach.
Co pani woli, kapustę kiszoną z większą ilością kminku i kopru, czy też z
jabłuszkami, marchewką i liśćmi laurowymi ? Specjalnie dla pani wydobędę z
garnka głąb ukiszony, gęsto ponacinany, który wchłonął kwaśny sok i nabrał aromatu.

No i ziyta jak to dali buło
Frejlina Józia z Warszawi nic nie łodpoziedziała, bo usta mnioła pełne śliny ha!

Karp w galarycie na słodko

[rita100]

Pora podać do stołu. A dzisioj na stole zielga uczta, bo to do dochtóra
Niegłowicza przyjechał syn Joachim, sztudirent, grajek na skrzipkach. Joachim
świyrgoliuł tak psianknie, prazie tak jekby łotwieroł sia łogromny las.
A potam siedli do stołu dzie leżałi półmiski z karpiem zrobzionym na słodko, w
galarecie, podług kryjomego przepisu eszcze przed wojny, kedy to matula Gertrudy
dostała łod staryj Żydówki z Bart.

Karp w galarycie na słodko

[rita100]

"Do tej potrawy należało wziąć karpia niezbyt dużego, najwyżej do dwóch
kilogramów, obciąć mu głowę, wypatroszyć uważnie, aby nie rozlać zółci. Garnek
do przygotowania tej potrawy winien być raczej szeroki i płaski, wypełniony wodą
z trzema marchewkami, pociętymi w talarki i dwiema sporymi cebulami pokrojonymi
w plastry. Wodę trzeba było zagotować, włożyć do niej rybę podzieloną na dzwonka
i potem gotować na bardzo wolnym ogniu, po pół godzinie dodając dwie czubate
łyżki cukru, łyżeczkę soli i sporo pieprzu. Tajemnica przedziwnego, słodkiego
smaku kryła się w powolnym i niezwykle długim jej gotowaniu, nie krótszym niż
dwie godziny, a pod koniec gotowania dodawało się garść zmielonych rodzynków i
pociętych w piórka migdałów. Rybę wykładała Makuchowa na półmisek, ale to
wówczas, kiedy zupełnie ostygła; przybierała plasterkami marchwi, uprzednio
wyrzuciwszy cebule. Potem zalewała ją wywarem z garnka. Tak przyrządzony karp
miał smak słodki i zarazem pikantny, jadło się go rzecz jasna na zimno,
zagryzając bułeczką lub chlebem."

Rzecz jasna do tego jeszcze lampeczka zinka