Siegfried Lenz

[rita100]

"Urodzony w 1926 roku w Ełku, upamiętnił swoją ojczyznę w mazurskich
opowiadaniach i w powieści "Muzeum ziemi ojczystej". Powieść Lenza jest gorącą
obroną historii Mazur przed polityczną instrumentalizacją."

Koniecznie trzeba tą książkę przeczytać, za czym napijemy się wspólnie
kieliszeczek nikolaszki.

A żebyście nie myśleli, że to nudna książka to taki uryweczek dla uśmiechu
bandzie i jó tan kóntek wyrychtowała coby ni zaboczyć (nie zapomnieć) ło tyj
ksiójżce.

[rita100]

"A więc zdun Eugen Lawrenz opowiadał, że szedł długą drogą wysadzaną brzozami do
Panistrugi, z niczym innym jeno życzliwością w sercu - szedł drogą, którą jego
nogi znały, że tak powiem, na pamięć - kiedy w pewnej chwili stwierdził, że
stare drogowskazy do Marcinowa i Maleczewa zostały zastąpione innymi: zamiast do
znanych mu miejscowości, odgałęzienia drogi prowadziły teraz do Martinschohe i
Maleten. Sądził, ze to pomyłka, albo durny żart, poszedł dalej w kierunku
Panistrugi, bo po prostu stamtąd chciał powędrować dalej do Skrzypek i Krzyżewa,
jak to zawsze robił. (...)
Gdy zbliżal się do miejscowości Panistruga, jak zawsze nadfrunęły stada czajek,
ktore machając skrzydłami zbiły się w gromadę i atakowały go z obu stron drogi,
dopóki nie dotarł do gospody Thurowa. Stała tu tablica z nazwą miejscowości;
była ona przemalowana i głosiła, że znajduję się w Herrenbach. Eugen Lawrenz
poczuł się wtedy tak ogłupiały, że, jak twierdził, niczego nie potrzebował
bardziej niż kieliszka nikolaszki; tak więc wkroczył do gospody, gdzie przy
narożnym stole z nieruchomym wzrokiem siedział żandarm Iwaschkowski. Przepili do
siebie, a potem zdun zapytał, czy w powiecie nie wybuchła przypadkiem jakaś nowa
choroba, choroba zmieniania nazw, na co żandarm poradził pytającemu, aby na
przyszłość nie zwracał się do niego per Iwaschowski, ale Hausbruch, Waldemar
Hausbruch.
Rozeźlony Lawrenz ruszył do Krzyżewa, minął Królową Wolę, która nazywała się
teraz Konigswald, i z zamkniętymi oczami przeszedł przez Kałęczyny, obecnie
Lenzendorf, powlókł się przez zaciszne Skrzypki, które przemieniły się w
Geigenau (...). No i mamy, powiedział, zrobili z Mazur dom wariatów."

[rita100]

"W Muzeum ziemi ojczystej Zygmunt Rogalla pieczołowicie gromadzi wszystko, co
dawałoby świadectwo bogatych dziejów Łukowca - bez upiększania i bez
selekcjonowania. Ale gdy funkcjonariusze Heimatvereinu chcą przejać jego
ukochane zbiory, widzi tylko jeden sposób ocalenia historii Mazur przed narodową
przemocą: podpalenia muzeum, aby nikt już nigdy nie manipulował dziejami Mazur
wedle swego widzimisię. Zygmunt Rogalla dokładnie wie, że ich zaginiona kultura
nie odrodzi się ani w Republice Fedralnej, ani na Mazurach, że nic już nie
bedzie przypominało o tym, co było kiedyś:
"Ale my przecież musim wrócić, Zygmunt, musim, bo wszystko tam na nas czeka:
drzewa i jeziora, i góra zamkowa, i pola, i stara rzeka, co niesie tratwy.
- Nie, Simon, powiedziałem, nikt tam już na nas nie czeka w Łukowcu, ci, którzy
by mogli na nas czekać - tych juz nie ma. Żadnego dźwięku, który by cię
wspominał, żadnej twarzy, ktora by się rozjaśniła na twój widok, żadnej ręki,
ktora by odnowiła nieuniknione związki - bo tam tych nie ma, zaginęli i
pogrązyli się w mroku, dlatego chwila, na którą czekasz, nie nadejdzie."

S.Lenz "Muzeum ziemi ojczystej"

[rita100]

Siegfried Lenz przytacza też w tej książce legendę o 'jeziorze tatraskim',
'krwawym jeziorze' i o 'Górze Tatarskiej".

[szwager_z_laband]

czymu "tatarske". i kere to som te jezioro i ta gora?

[rita100]

szwager_z_laband napisał:

> czymu "tatarske". i kere to som te jezioro i ta gora?

Laband, bo to sięga do strasznych czasów tatarskich , kiedy ogień .... dziś ci
nie wytłumacze , bo jestem po przejściach, cięzki dzień miałam dziś, bardzo cięzki.
To są legendy zamieszczone właśnie w kisążce Lenza.
Najazd tatarski był straszny, dwa raz najeżdzali i za każdym razem strasznie
tragicznie. Nikt prawie nie pozostał, ale już sie rozkręcam , to jest legenda o
konietach , które uratowały swoich mężczyzn z jasyra, a Tatarów zabzili - bach !
To je fejn legenda, tlo głoziczki dzisioj nie mom. Taka je prowda !
Psije zino, bo tak musi być !

[szwager_z_laband]

rozumia, no to wszyskego dobrego

wiysz legynda o kobiytach co uratowaua Glywice nawionzuje tysz do inkszyj
legyndy we keryj kobiyty uratowauy swoich chopow - idzie sam o to:

www.forumromanum.de/member/forum/forum.php?action=ubb_show&entryid=1046961442&mainid=1046961442&USER=user_239103&threadid=2

to tak ino przi okazji

[rita100]

szwager_z_laband napisał:

> rozumia, no to wszyskego dobrego
>
> wiysz legynda o kobiytach co uratowaua Glywice nawionzuje tysz do inkszyj

Laband, tak pamiętam, jak kobiety gliwickie gorącą kaszą odparły szturm. Ta
legenda do dziś jest kultową legendą Glywic i w różny sposób upamiętniona.
Na Mazury Tatarzy najeźdzali trzy razy, po raz trzeci w 1657. Dlatego do dziś
utrzymuje się wiele nazw noszące znamie tych tragicznych dni. Tatarskie wały,
tatarski kamień, jezioro tatarskie.
Koło Ełku leży Jezioro Tatarskie - i według legendy, w lesie obok tego jeziora
ukryli się ełczanie, ale ktoś ich zdradził. Tatarzy ich wysiekli, a ciała
wrzucili do jeziora. Podobno jezioro zabarwiło się na czerwono i nawet zwane
było "krwawym jeziorem". Wzgórze nad jeziorem zwało się Górą Tatarską. i właśnie
tą legędę przytacza nie czytana jeszcze przeze mnie - Muzeum ziemi ojczystej.
Ale też jest jeszcze inna legenda pisana przez Toeppena:
"Kiedy Tatarzy napadli na Prusy (1656-1957) i zapuścili się w głab kraju,
niszcząc , mordując i paląc po drodze. Najsilniejszych ludzi uprowadzali ze sobą
w niewolę. Po zdobyciu Ełku, zaprowadzono gromadę pojmanych i powiązanych mężów
do pobliskiego lasu, gdzie Tatarzy mieli odpocząć i przenocować. Nasamprzód
wprawdzie urządzili pijatykę, gorliwie oddając się zrabowanym napojom, aż pijani
i wyczerpani pokładali się na ziemi i pogrążyli w śnie głębokim. Z tej
okolicznosci skorzystały wierne żony jeńców, przekradły się przez zarośla,
poprzecinały łyka krępujące mężów i tym sposobem ich uwolniły. Uwolnieni tedy
mężowie porąbali pijanych Tatarów ich własnymi mieczami i wrócili z żonami z
Tatarskiej Góry do Łeka (Ełku).

A wiesz, że był też naoczny świadek z drugiego najazdu tatarskiego ?
Był nim Krzysztof Hartknoch (1644-1687). On to zdołał uciec przed Tatarami przez
okno i uciec do lasu gdzie przez wiele dni sie ukrywał. A potem był jednym z
najwybitniejszych historyków dziejów Prus Wschodnich i Zachodnich. Hartknoch
należy do klasyków staropruskiej historiografii doceniany zarówno w Niemczech
jak i w Polsce.

[szwager_z_laband]

widza ze wyznano zesje we temcie i robi ci to szpas

jo u wos wola czytac, bo mauo znom wasze dzieje itd - bezto mi wyboczcie jak
sie ino niykedy cos spytom

no ze tymi ozartymi Tataroma ale to niywia eli to tak moguo byc richtik - we
legyndzie mozno i ozarte byli

[rita100]

Laband, Tatarzy tyż psili i buli łożyrokami. A gorzałecka na Mazurach zawdy fejn
buła - mnidówecka łod pszczółek. Godaj jek nojziancej. Som ziysz co po to je
Forum. Mysla ło zrobzieniu lygend tatarskich. Je jich ziele, bo i bajecki musze
eszcze przeglóndnóńć. Trza to wszystko eszcze łuporządkować.

[szwager_z_laband]

a jo na dniach postarom sie dac na alera obrozek suowackyj miodoweczki - taki
do smiychu

pyrsk!

[gajowy555]

szwager_z_laband napisał:

> a jo na dniach postarom sie dac na alera obrozek suowackyj miodoweczki - taki
> do smiychu
>
> pyrsk!

No jó, takoż po sznapsku gdokniem z Labandem. Po naszamu - na zdrozie !!!
schlesien.nwgw.de/foto/albums/userpics/thumb_207.JPEG

[szwager_z_laband]

no to jeszcze roz Pyrsk!

ale tera ida nynac, bo moja wachuje

[rita100]

Wszystkie rybki spią w jeziorze
Tiula, la, tiula, la, la
Moja stara spać nie może
Tiula, la, tiula, la, la.

A ty stary nie kręć gitary
Tiula, la, tiula, la, la
Nie zawracaj kontramary
Tiula, la, tiula, la, la.

Dobranoc Labanad
dzianki że wpadłeś

Ahoj, ahoj, ahoj !

[rita100]

Jak to miło w wieczór bywa,
w wieczór bywa,
kiedy dzwonek do snu wzywa,
do snu wzywa,
bim, bam, bom,
bim, bam, bom.

[hanys_hans]

www.dbc.wroc.pl/Content/1573/Kultura+reminiscencji.pdf

[artwilk]

Cieszę się, że sięgacie po książki, o których wspominałem w kątku „Biblioteka”.
Lenza polecam jeszcze „Słodkie Sulejki” – bardziej sielankowa niż „Muzeum”, w
sam raz dla tych, których los z ojczystej ziemi na obczyznę rzucił.

[rita100]

Pomalutku Artwilk, wcale mi się nie śpieszy wychodzić z Sowiego Zakamarku.
Jeszcze pobędę z dziećmi Jerominów.
Przyjdzie czas na Lenza. Nie zapomnij założyć specjalny wzniosły wątek Miesiąca
Wiecherta. Wart jest tego.
Wart jest pięknej etiudy fortepianowej, którą nam zagrał.