Głupie pytania 12

[noida]

Jak działa termometr? To znaczy wiem, że rtęć pod wpływem ciepła się
rozszerza. Bardziej mnie intryguje, jak działa strzepywanie termometru. Ta
rtęć się kurczy od tego, czy co?
Podpisano:
Noida Chorująca

[beatanu]

Nie wiem, co się dzieje z rtęcią w trakcie strzepywania (no chyba
musi się kurczyć, bo przecież się nie ulatnia?) ale życzę Ci miłego
chorowania i jak najszybszego powrotu do zdrowia!

:-)

[nienietoperz]

Kurczy się w wyniku wzrostu ciśnienia wywołanego `strzepywaniem'.

Z życzeniami niewielkiej objętości rtęci w termometrze i zdrowia ogólnie,
NN

[noida]

Ale kurczy się, bo takie są właściwości rtęci, że pod wpływem wzrostu ciśnienia
się kurczy, czy wtedy temperatura spada, jak wzrośnie ciśnienie? Chyba to
pierwsze, bo jak zostawimy naciągnięty termometr to rtęć sama z siebie się nie
skurczy, prawda? Czy to też wina ciśnienia, że ono nie spadnie, dopóki nie
strzepniemy? Rany, ta fizyka wokół nas...

A w ogóle to dziękuję wszystkim za życzenia powrotu do zdrowia, już prawie się
udało :)

[staua]

Podepne sie z innym pytaniem: czy jak stoje w deszczu, to pada na
mnie wiecej wody, niz jak ide/biegne, czy mniej (w tym samym czasie)?
Zakladajac, ze deszcz pada prosto na ziemie, nie ma wiatru.

[beatanu]

Według mnie, tyle samo, przy założeniu, że kropi/leje z taką samą
intensywnością na każdym na odcinku Twojego biegu/spaceru.

[formaprzetrwalnikowa]

tez mi sie wydaje ze tyle samo (bo ewentualny wpływ prędkości z jaką
biegniesz/idziesz wobec gęstosci/częstotliwości spadania kropli jest
pewnie nieistotny). ale to tzw 'odpowiedz na czuja'.
gdyby ciekawość naukowa cię nadal żżerała, proponuję zadać pytanie
tutaj:
www.newscientist.com/lastword.ns
to moja ulubiona rubryka w NS.

[nienietoperz]

Więcej, chyba, że jesteś grubsza niż wyższa (o co Cię nie
podejrzewam). Łatwo to zrozumieć wyobrażając sobie, że Ty stoisz w
miejscu, a deszcz pada z niezerową prędkością poziomą (obie sytuacje
są kompletnie symetryczne) - zwiększa się wtedy Twój `przekrój
czynny'.

Z ukłonami,
NN

[staua]

No wlasnie, zadalam to pytanie, bo ostatnio rozmawialismy o tym z
mezem, stojac w deszczu w korku i dotyczylo to samochodu - a
konkretnie przedniej szyby, ktora jest ukosna. Mihai wlasnie
udowadnial mi, ze jak jedziemy, to szyba jest bardziej mokra i
dlatego jak stoimy, to mozna zwolnic predkosc wycieraczek.
Mial zatem racje :-)

[nienietoperz]

Z szybą jest trochę inaczej. Jeśli zakładamy, że deszcz pada
absolutnie jednostajnie, to jedyna rzecz, od jakiej zależy ile pada
na `nas', to to, jaką `My' mamy względem deszczu powierzchnię.
Wyobrażamy sobie więc szybę jako płaski cienki kawałek szkła - jasne
jest, że największy `przekrój czynny na deszcz' będziemy mieli
wtedy, kiedy szyba jest do kierunku deszczu prostopadła. Jeśli
deszcz pada dokładnie pionowo, to ruszając z miejsca efektywnie
ustawiamy szybę pod kątem coraz bliższym do prostego, czyli
zwiększamy ilość dopadających nas kropel. Tak jest do pewnej
prędkości, potem z kolei `mijamy' kąt prosty i przyspieszając
zmniejszamy powierzchnię szyby wystawioną na deszcz.
Z ukłonami,
NN

[staua]

Aha. Jednak jest to bardziej skomplikowany problem fizyczny, niz nam
sie wydawalo :-) Dzieki.

[squarantina]

Pod wpływem temperatury wzrasta energia cząstek rtęci. Tzn. coraz
bardziej się wiercą, zwiekszają się odległości między nimi, zwiększa
się objętość. Cząsteczki rtęci mają chyba dużą masę, stąd przy
spadku temperatury odległość między nimi (objętość) maleje
nieznacznie. Dopiero strzepywanie, tzn. mechaniczne zagęszczenie,
upakowanie, powoduje zmniejszenie ojętości. Tak mi się przynajmniej
wydaje:)

jak działa kryzys gospodarki socjalistycznej?

[eeela]

wyborcza.pl/1,88975,6058434,Gdyby_Balcerowicz_zaczal_reforme_w_1981_r___.html?as=1&ias=2&startsz=x
Czytam sobie ten artykuł, aż nagle dociera do mnie, że nie rozumiem i nigdy nie
wiedziałam, na czym polegała istota kryzysu ekonomicznego późnych lat 70 i 80.
To znaczy teoretycznie rozumiem (nauczono mnie w postkomunistycznej szkole), że
centralna dystrybucja dóbr nie działa. Ale jak dokładnie działa to niedziałanie?
Przecież żywność się produkowało, zdawało do skupów, była przetwarzana i jechała
do sklepów. Dlaczego więc w sklepach był ocet jeno, gdzie się podział papier
toaletowy? Mięso to jeszcze zgaduję, same z mamą byłyśmy okazyjnie
beneficjentkami niekontrolowanego obrotu mięsem, więc rozumiem, że tego, co
dostawałyśmy od babci ze wsi, nie mogłyśmy znaleźć w sklepie. Ale na większą
skalę wydaje mi się to trudne do pojęcia i jakoś nigdy dotąd nie zgłębiłam
mechanizmów, które doprowadziły do tamtego kryzysu.

[3promile]

tiny.pl/616x

[eeela]

"System planowania gospodarczego we wszystkich krajach okazuje się nieefektywny
i prowadzi do obniżenia stopy życiowej obywateli."


Dzięki, ale ani tam, ani w linkach nie ma nic konkretnego. Tyle to ja pamiętam z
podręczników licealnych :-) A chodzi mi o to, JAK i DLACZEGO. Rozumiem, że
nawalała wydajność pracy, no ale to, że jakiś tam procent ludzi się obiboczył,
samo w sobie nie mogło chyba sprawić, że krowy mniej mięsa dawały? Rozumiem
częściowe niedobory, ale sytuacji, w której w sklepach nie ma NIC - już nie za
bardzo.

[3promile]

Najkrócej - chodzi o to, że pełna regulacja rynku, czyli planowanie np. ilości
butów do wyprodukowania w danym roku ma się nijak do prawa popytu i podaży.

[mamarcela]

EEEluniu, w tych sklepach nie było nic przez 11 godzin i 55 minut, przez pięć
minut coś tam było. A ponieważ zawsze za mało to ludzie robili zapasy i dlatego
dla innych było jeszcze mniej i tak w kółko.


Tak trochę nie apropo a trochę apropo doskonale pamiętam, jak jako nastolatka
pierwszy raz pojechałam do Francji i nadziwić się nie mogłam, że sklepy pełne
ekstra ciuchów i to wcale niedrogich, a ludzie chodzą ubrani tak sobie, a
niektórzy nawet zdecydowanie mniej modnie ode mnie w łachach zdobytych z
narażeniem życia w hofflandzie. Ja bym normalnie kupowała sobie nowe buty co
tydzień! A w supermarketach tyle gatunków żarcia, a ludzie w kółko te same marki
kupują. No debile!
A teraz sama przed chwilą byłam na poczcie w czerwonych polarowych spodniach od
dresu jak lump ostatni mimo, że w sklepach ciuchów mnóstwo i nawet w szafie
mojej mrowie a mrowie. I co najdziwniejsze w moim domu jest zawsze zdecydowanie
mniej żarcia w sensie zapasów niż w przeciętnej rodzinie w latach 80 mimo tych
pustych wtedy i pełnych teraz sklepów.

[noida]

Dlaczego człowiek myśli? Po co mu ten nieustanny szum pod czaszką?

[staua]

Hehe, i sadzisz, ze ktos z nas odpowie Ci na to pytanie? ;-)
Ja moge tylko powiedziec, ze dzieckiem bedac, usilowalam przestac
myslec choc na chwile i nigdy mi sie nie udalo, zawsze wtedy
myslalam o tym, zeby nie myslec. Nawet medytujac w jodze nie
potrafie przestac (podobno niektorzy potrafia).

[noida]

No, myślałam, że może jest jakieś proste naukowe wyjaśnienie typu "bo inaczej
nam neurony zardzewieją". Na czym w ogóle polega myślenie? Wiadomo?
Ja mam wrażenie, że na jakieś takie milisekundy można przestać myśleć, ale za
chwilę już się znowu zaczyna :) Nie mam większych osiągnięć na polu niemyślenia,
chociaż parę zupełnie bezmyślnych rzeczy w życiu zdołałam zrobić ;)

[staua]

Pewnie myslalas o czyms innym :-) Od kiedy przeczytalam Twoj post,
probuje przestac myslec na chwile, ale musze, niestety, wykonywac
pewne, dosc bezmyslne, obliczenia, wiec sie nie da.
Ja tylko wiem, ze myslenie o czyms zwieksza plastycznosc mozgu, zeby
potem moc myslec o czyms innym lepiej. Dlatego lepiej jest myslec,
niz nie myslec, ale po co w ogole myslec, nie wiem.

[itek1]

staua napisała:

> Ja moge tylko powiedziec, ze dzieckiem bedac, usilowalam przestac
> myslec choc na chwile[...]

to mi przypomnialas, ze ja bedac ok.5-letnim brzdacem postanowilem nie nie
myslec- nie bylem az taki radykalny!, ale nie widziec nie zamykajac przy tym
oczu. Eksperyment do pewnego stopnia sie powiodl, bo w trakcie niedzielnego
spaceru idac obok mojej mamy rabnalem glowa w slup latarni. Po tym wypadku
wiecej nie probowalem nie widziec :)

[staua]

Ja kiedys rabnelam glowa w latarnie, nie robiac takich
eksperymentow. I to w liceum bedac. Zapatrzylam sie na chlopaka, z
ktorym szlam i...bum!

Dlaczego człowiek myśli?

[zielka]

No jesli mozemy wierzyc Antoniemu Damasio (Looking for Spinoza, 2003), to ten
szum wlasnie (niekoniecznie on by to nazwal mysleniem, szum jest lepszym
okresleniem) jest taka cecha ssakow jakimi jestesmy, ktora pozwala na
przetwarzanie i kontrolowanie informacji ktore nam przychodza z zewnatrz. No
wlasnie, "nam", to poczucie swiadomosci owego "self" jest rowniez, wg Damasio,
produktem ewolucji pozwalajacym na centralizowanie tego halasu, i na tworzenie
hierarchii tegoz. Zdaje sobie sprawe, ze to nie cala odpowiedz, ale szukalabym
ta droga.

[staua]

To jest odpowiedz na pytanie "po co" a nie " dlaczego" :-)

[zielka]

Dlaczego? Prosze: bo ci, ktorzy tego fenomenu nie mieli, umierali bezdzietnie.
Darwin nas tak stworzyl, nie ma sie co dziwic :)

[staua]

Ewolucyjna odpowiedz moze byc satysfakcjonujaca, nie wiem, myslalam,
ze Noidzie chodzilo o strone "techniczna" myslenia. Tzn. Jak to sie
dzieje, ze myslimy, i jak fizycznie powstaja mysli (?).
Mozna mierzyc EEG, MRI podczas roznych aktywnosci umyslowych itd.
ale to tez nie daje odpowiedzi.

refleksje przy plywaniu

[kubissimo]

czy kiedy plywamy, to nasze cialo sie poci?

[noida]

Obstawiam, że tak. Bo czemu by miało nie?

[kubissimo]

no jezeli sie nie myle to glownym zadaniem potu jest chlodzenie organizmu, a po
co owo chlodzenie, jezeli plywa sie we wzglednie chlodnej wodzie?

[formaprzetrwalnikowa]

podobno tak. aczkolwiek ja tego na sobie nie zauwazylam.

i dlatego co niektorzy przychodza na basen z butelkami plynow izo. z
moich obserwacji basenowych wynika, ze sa to zwykle osobnicy plci
meskiej, w wieku 20-30 lat, wygladajacy jak bywalcy pobliskiej
silowni, co to rzucaja sie z chlupotem do czegos, co w ich mniemaniu
jest kraulem, przemieszczaja na drugi brzeg mlocac rekoma,
desperacko przerzucajac glowe nad woda i wzbudzajac fale kolyszace
staruszkami na drugim skraju basenu; a potem zipia przez kilka minut
na drugim koncu, popijajac z owych butelek.
pozostali plywajacy w tym czasie zaliczaja spokojnie kolejne dlugosci
;-)

[beatanu]

Zawsze mi się wydawało, że ciało się poci, po intensywnych
treningach wychodziłam z wody rozgrzana, a po dłuższych dystansach -
czerwona jak burak na twarzy. Ale z drugiej strony - ciepło
wytwarzane przez organizm bardzo szybko jest oddawane znacznie
zimniejszej od ciała wodzie, więc może po prostu mechanizmy
kierujący produkcją potu nie zdążą zadziałać? Na pewno, w każdym
razie, podczas intensywnego pływania traci się ciut płynów poprzez
wydychane powietrze. Na mecie mini-maratonu pływackiego rozdają
zawsze letni płyn, i to chyba najwspanialsze siki Weroniki, jakie
pijam raz do roku :)

[kubissimo]

jaki dystans ma taki mini-maraton?

pytanie wyniknelo wlasnie z tego, ze w sobote wyszedlem z basenu, wzialem
przysznic, wytarlem sie i nagle pot zalal mi oczy. I tak sie zastanawialem, czy
w basenie organizm tez sie tak poci, ale tego nie czujemy, bo calosc od razu
obmywa woda (i tak wszyscy plywamy w mieszance potow), czy moze jest inna
gospodarka cieplna.

[beatanu]

kubissimo napisał:

> jaki dystans ma taki mini-maraton?

Ten "mój", w Vansbro, w prowincji Dalarna, ma 3 km.

Zaintrygowana Twoim pytaniem zaczęłam nawet trochę czytać w sieci,
ale nie znalazłam jednoznacznej odpowiedzi :( Tzn wygląda na to,że
są dwie szkoły: pocąca i niepocąca się, ale chwilowo nie mam więcej
czasu na dogłębniejsze studia fizjologiczne...

fizjologia chlodzenia organizmu

[formaprzetrwalnikowa]

niestety, szczegoly fizjologii chlodzenia organizmu wywietrzaly mi z
glowy przez tych -nascie lat, ale postaram sie napisac to, co
pamietam.
Podstawowe sposoby oddawania ciepla przez organizm czlowieka to:
- promieniowanie
- perspiracja (pocenie sie)
- konwekcja
- kondukcja
- droga metaboliczna (producja podstawowa, czyli ilosc ciepla jaka
jest neizbedna do utrzymania stalej temp ciala - generalnie jest
stala; utrzymanie jej na stalym poziomie jest jednym z
najwazniejszych zadan organizmu i jest zabezpieczone na wiele
sposobow; jesli termoregulacja 'wysiada' to jest zle).

chlodzenie organizmu zalezy od warunkow srodowiska, w jakim
zachodzi - glowne czynniki to temperatura i wilgotnosc otoczenia, a
zwlaszcza ich stosunek do temperatury i wilgotnosci ciala. i tu
wchodza w gre podstawowe zasady fizyki. a zatem, jesli temp
otoczenia jest wyzsza niz temp. skory - kondukcja, promieniowanie i
konwekcja 'odpadaja' jako mechanizmy odprowadzajace cieplo (nie
odprowadza ciepla to otoczenia, bo otoczenie jest cieplejsze niz
skora), jako jedyny mechanizm zostaje pocenie sie -> dlatego im
cieplej i bardziej sucho, tym bardziej sie pocimy. w warunkach
wysokiej wilgotnosci pocenie sie staje sie mniej skutecznym
mechanizmem, bo pot nie paruje tak szybko jak w suchych warunkach
(powietrze wokol zawiera i tak sporo pary wodnej).

pobieznie przejrzalam kilkanascie linkow wyrzuconych przez google,
ale nie znalazlam nic sensownego na temat chlodzenia organizmu w
czasie plywania. na moj rozum warunki otoczenia w czasie plywania, w
zalozeniu ze woda w basenie (jeziorze, morzu itp) jest chlodniejsza
niz skora to warunki wysokiej (100%?) wilgotnosci i nizszej
temperatury, a zatem nie sprzyjajace poceniu sie - oddawanie
ciepla 'na logike' powinno nastepowac przy wykorzystaniu pozostalych
mechanizmow. nie bede sie jednak upierac, ze pocenie sie jest w tym
czasie wylacone, bo nie wiem.

to, co opisales, Kubu, to moze byc efekt zmiany srodowiska -
wyszedles z wody na powietrze, ktore zwykle na basenach jest
cieplejsze niz woda (na mojej plywalni czasami bywa wrecz tropikalne
ze wzglednu na znajdujace sie w tym samym pomieszczeniu dwa male
baseniki z cieplym jaccuzi oraz niezawsze domykane drzwi do sauny) -
twoj organizm jeszcze sie oddal nadmiaru ciepla wytworzonego w
czasie plywania a nie bylo juz wody, zeby ten nadmiar ciepla
odebrac - twoja skora zareagowala wytworzeniem wiekszej ilosci potu.

ps. a jednak!

[formaprzetrwalnikowa]

zapytalam na forum fitness dla kolegow po fachu i zostalam
skorygowana,z e i owszem, pocimy sie prz plywaniu, aczkolwiek nie az
tak bardzo jak przy innych sportach (125ml/1 km, co przeklada sie
na 'small/moderate loss' przy high intensity). Link:
www.ausport.gov.au/ais/nutrition/factsheets/sports/swimming

[kubissimo]

dzieki wielkie :)
ja rozumiem reakcje organzmu po wyjsciu wody i wysuszeniu sie. Intrygowalo mnie
zachowanie podczas samego plywania :)

i bardzo podoba mi sie, ze podany link jest z Australii, w ktorej sporty wodne
sa narodowa religia ;) w sumie moglem od razu sam tam poszukac :)

thanks heaps, jak to mowia Aussie :)

[kwiecienka1]

bez ktorych organow/gruczolow mozna zyc?
(brak ktorej czesci nie spowoduje zgonu)

wiem, ze bez sledziony, jelita grubego, tarczycy, macicy &
przydatkow i trzustki

czegos jeszcze?

pozdrawiam
Kwiecienka Ciekawa

[noida]

Brak tarczycy powoduje zgon, jeśli się nie przyjmuje hormonów odpowiednich.
Tyle, że nie od razu.
A wielu ludzi to wydaje się żyć bez mózgu i to chyba lepiej niż ci, którzy ów
organ posiadają...

[kwiecienka1]

kazdy brak trzeba suplementowac

chyba, ze wytnie sie serce lub mozg - tu zadna terapia zastepcza nie
pomoze

pozdrawiam
Kwiecia

[noida]

No popatrz, a ja tyle już lat kompletnie nie mam serca i żyję...

[squarantina]

Czy język migowy jest międzynarodowy?

[noida]

Nie jest! Nie wiem, czy każdy kraj ma swój, ale na pewno jest przynajmniej kilka
rodzajów. W USA jest inny język migowy niż w Polsce. Było to dla mnie zresztą
wielkim rozczarowaniem, że nie jest... Wydawało mi się, że to by była taka ładna
idea - międzynarodowy język migowy.

[mamarcela]

A nie do końca. Duża część znaków jest bardzo podobna. W każdym razie na pewno
łatwiej się dogadać za pomocą amerykańskiego języka migowego z polskojęzycznym
migającym niż Amerykaninowi z Polakiem, co ani dudu po angielsku.

[staua]

Znaki oznaczajace litery sa chyba takie same, wiec zawsze mozna
literowac :-)
A znaki oznaczajace slowa rzeczywiscie sie roznia, ale duza ich
ilosc jest bardzo intuicyjna (wiem, bo teraz jest moda na uczenie
dzieci migania - zwlaszcza podobno przydaje sie to dzieciom z
opoznieniem mowy, czyli Miskowi - ktory na razie opanowal dwa znaki,
obydwa dotyczace jedzenia: "more" i "all done").

po wizycie w operze

[kubissimo]

czy egzemplarz lezacy przed dyrygentem to kompletna partytura, zawierajaca
rozpiske wszystkich instrumentow, solistow i choru?

[eeela]

Aha, przepraszam, przyszlo mi do glowy, ze przeciez moge chlopa
swego zapytac, jak to wyglada, ale zupelnie zapomnialam to zrobic.
Postaram sie pamietac, jak dzis wroci do domu, chociaz nie wiem, czy
dam rade, bo maja dzis jakas 'wine reception', i to sie moze zle
skonczyc ;-)

[eeela]

No więc jest tak, że dyrygent jako jedyny ma zapis nutowy dla wszystkich
instrumentów/głosów wykonujących, a poszczególni wykonawcy mają zapis tylko dla
swojego instrumentu - ewentualnie czasami elementy innych, jeśli są potrzebne
dla zorientowania się, w którym momencie wejść.

rozwalilam

[eeela]

Rozwaliłam sobie jakiś czas temu palec, a dokładniej wyrwałam kawałek opuszka.
Och, krew sikała porządnie. Goiło się przez całą wieczność, a ja się
zastanawiałam, czy odrosną mi linie papilarne :-) Chłop mi powiedział, że na
pewno odrosną, no i odrosły, wszystkie co do joty. No i zaczęłam sieprzez to
wszystko zastanawiać - po co nam linie papilarne? To znaczy po co je sobie
ukształtowaliśmy? Czy to się da jakoś ewolucyjnie wyjaśnić?

[kubissimo]

mysle, ze to ulatwia trzymanie czegokolwiek palcami - chropowatosc, nawet
niewielka zwieksza tarcie. To samo dotyczy stop - tak naprawde linie papilarne
sa na tych fragmentach stopy, ktore dotykaja podloza i dzieki temu mamy
zwiekszoną przyczepnosc.
no ale powtorze, ze to tylko moje domysly :)

[eeela]

Ale brzmi logicznie, dzieki :-)