Mróz

[madohora]

Szadź (sadź) – osad lodu powstający przy zamarzaniu małych, przechłodzonych kropelek wody (mgły lub chmury) w momencie zetknięcia kropelki z powierzchnią przedmiotu lub powierzchnią wcześniej narosłej szadzi. Składa się ze zlepionych kryształków lodu, narastając niekiedy do stosunkowo znacznych grubości. Osadzająca się na gałęziach drzew może powodować ich łamanie się.

[madohora]

[madohora]

Okiść może być jedną z przyczyn powstawania drewna reakcyjnego.

[madohora]

Ostatnie opady śniegu największe straty spowodowały na terenie czterech Regionalnych Dyrekcji Lasów Państwowych: w Katowicach, Krakowie, Radomiu i we Wrocławiu. Wstępne szacunki mówią, że tylko na terenie podległym RDLP w Katowicach szkody objęły ponad 200 000 hektarów lasów. W efekcie do usunięcia będzie przynajmniej milion m3 drewna. Jak szacują leśnicy usuwanie śniegołomów może potrwać nawet półtora roku, tymczasem odbudowa zniszczonych drzewostanów zajmie przynajmniej cztery lata. Dokładne oszacowanie strat będzie możliwe w końcu marca, ale już teraz szacuje się je przynajmniej na 114 mln złotych.

[madohora]

Szron nie pojawia się jedynie w okresie letnim w tzw. okresie bezprzymrozkowym. Jest obserwowany najczęściej jesienią i wiosną, w zimie może pojawić się na powierzchni pokrywy śnieżnej

[madohora]

[madohora]

Mrozowisko, zastoisko mrozowe – jest to powierzchnia terenu na której gromadzi się ciężkie zimne powietrze, a jego odpływ jest utrudniony, co sprzyja częstym przymrozkom. Takim miejscem może być obniżenie terenu, polana leśna. Niższa temperatura powietrza, gleby oraz częste przymrozki powodują opóźnienie wzrostu i rozwoju roślin w danym miejscu. W obszarach leśnych mrozowiska są trudne do odnowienia i zalesienia

[madohora]

ZMROZOWISKO
(hodowla lasu, szkółkarstwo), powierzchnia, na której gromadzi się zimne (ciężkie) powietrze, a jego odpływ jest utrudniony, co sprzyja powstawaniu przymrozków; miejscami takimi są zagłębienia terenu lub powierzchnie niedużych zrębów otoczonych wyższymi drzewostanami; temperatura powietrza i gleby w zmrozowisku powodują zaburzenia bilansu wodnego roślin, opóźniają ich wzrost i rozwój; zmrozowiska są zwykle trudne do odnowienia i zalesienia.

[madohora]

Lód występuje na Ziemi w różnych postaciach, np. lodowców, kier, opadów jak śnieg czy grad, osadów jak szron, szadź czy gołoledź oraz innych form jak sople czy firn. Lód ziemski jest włączany do hydrosfery i przynajmniej jego część bywa nazywana kriosferą. Badają go osobne działy hydrologii: kriologia oraz glacjologia. Dyscypliny o podobnych nazwach jak kriofizyka, kriogenika i krionika wykraczają poza badanie i wytwarzanie lodu. Powierzchnia lądolodów ulegała zmianom na tyle istotnym dla krajobrazu, że w dziejach Ziemi wyróżnia się fazy zlodowacenia, a czasem też epok lodowych.

[madohora]

POTĘŻNE ZAWIROWANIA W POGODZIE - Interia - 15.01.2024

[madohora]

[madohora]

W dużym zakresie ciśnień można wyróżnić co najmniej osiemnaście odmian polimorficznych lodu, oznaczanych symbolicznie cyframi rzymskimi. Poniższa lista omawia niektóre z nich:

[madohora]

III – ma strukturę podobną do tetragonalnej, syntetycznej odmiany dwutlenku krzemu zwanej keatytem. Najmniej gęsta z odmian wysokociśnieniowych, lecz gęstsza od wody.

[madohora]

Tworzenie się lodu można zaobserwować w różnych miejscach i pod różnymi postaciami:

[madohora]

w okolicach podbiegunowych zamarznięta woda tworzy góry lodowe. Niektóre z nich osiągają olbrzymie rozmiary. Rekordowa pod względem wielkości góra lodowa została odkryta w 1956 roku na południowym Pacyfiku. Jej powierzchnia miała ponad 31 000 km² – co stanowi około 1/10 powierzchni Polski. Ze względu na niewielką różnicę gęstości morskiej wody i lodu, 90% objętości góry lodowej znajduje się pod powierzchnią wody.

[madohora]

[madohora]

[madohora]

Sopel – lód w formie nacieku zwisającego z krawędzi dachu, gałęzi lub innego podobnego miejsca. Powstaje najczęściej wówczas, kiedy temperatura powietrza wynosi nieco poniżej 0 °C, a promieniowanie słoneczne powoduje ogrzewanie się śniegu lub lodu leżącego na połaci dachu bądź na gałęziach drzewa i w rezultacie – jego topnienie. Woda z topniejącego śniegu lub lodu spływa powoli pod wpływem grawitacji i – dopłynąwszy do krawędzi dachu lub gałęzi – spada kroplami na ziemię. Ponieważ temperatura powietrza jest ujemna, spływające krople częściowo zamarzają, powodując narastanie sopla w dół.

[madohora]

Woda jest najbardziej rozpowszechnioną substancją na kuli ziemskiej i jedyną występującą naturalnie w przyrodzie we wszystkich trzech stanach skupienia – stanie stałym (jako lód), stanie ciekłym (jako woda) oraz stanie gazowym (jako para wodna). Lód, czyli woda w stałym stanie skupienia, obecny jest w hydrosferze głównie w postaci pokrywy lodowej obszarów strefy podbiegunowej (polarnej) – obszarów lądowych (lądolody – lodowce kontynentalne Antarktydy i Grenlandii; czapy lodowe Islandii i arktycznej części Ameryki Północnej) oraz wód morskich i oceanicznych (lodowce przybrzeżne, lodowce szelfowe, góry lodowe, lód dryfujący, tzw. pak lodowy). Pokrywa lodowa charakterystyczna jest także dla obszarów wysokogórskich różnych stref klimatycznych położonych powyżej linii wiecznego śniegu (lodowce górskie, np. lodowce dendrytyczne Himalajów, lodowce dolinne Alp, lodowce karowe Pirenejów, lodowce sieciowe Spitsbergenu, lodowce fieldowe Gór Skandynawskich). Lód występuje również w atmosferze w postaci kryształków lodu w górnych partiach chmur oraz górnej warstwie litosfery w postaci lodu gruntowego (np. wieczna zmarzlina Syberii). Może pojawiać się w okresie zimowym w strefie umiarkowanej kuli ziemskiej pokrywając gładką taflą zamarzające warstwy powierzchniowe zbiorników wodnych (np. stawów, jezior). Kryształki lodu powstające w atmosferze w wyniku procesu kondensacji, a ściślej zestalania (resublimacji) pary wodnej zachodzącym przy pełnym nasyceniu powietrza atmosferycznego parą wodną mogą tworzyć opady bądź osady atmosferyczne (tzw. opady utajone). Opady atmosferyczne opadające z chmur na powierzchnię ziemi w postaci kryształków lodowych obejmują śnieg, śnieg ziarnisty, grad, ziarna lodowe i pył diamentowy. Osady atmosferyczne, osadzające się na wychłodzonym podłożu lub przedmiotach w postaci lodowych kryształków bądź gładkiej warstwy lodu, obejmują szron, szadź, zamróz (nalot stały) oraz gołoledź.

[madohora]

Gęstość lodu w temperaturze 0°C i ciśnieniu 101,325 Pa osiąga wartość 0,9167 g/cm³, więc jest ok. 10% niższa niż gęstość wody w tych samych warunkach ciśnienia i temperatury (0,9998 g/cm³), dzięki czemu lód może unosić się na powierzchni wody. Gęstość lodu wzrasta nieznacznie wraz ze spadkiem temperatury, osiągając wartość 0,9340 g/cm³ przy temperaturze –180°C. Lód topi się w temperaturze 0°C, czemu towarzyszy spadek objętości właściwej oraz wzrost gęstości wynikającej z bardziej ścisłego upakowania cząsteczek w wodzie w stanie ciekłym. Ciepło topnienia lodu, czyli energia potrzebna do stopienia określonej jednostki masy lodu, czyli rozerwania wiązań wodorowych utrzymujących strukturę krystaliczną tej substancji, wynosi 333,7 kJ/kg. Wszystkie stany skupienia wody – lód (stan stały), woda (stan ciekły) oraz para wodna (stan gazowy) współistnieją w stanie równowagi termodynamicznej przy temperaturze 0,01°C i ciśnieniu 611,73 Pa w tzw. punkcie potrójnym wody.

[madohora]

W zależności od składu rozróżniamy m.in.:
kry powstałe z tafli pokrywy lodowej, które można podzielić na "małe" kry lodowe i "większe" kry lodowcowe,

[madohora]

Kra lodowcowa (skalna) to również wielki płat lub blok skalny wyrwany z podłoża i przeniesiony na znaczną odległość przez przesuwający się lądolód.

[madohora]

Śryż to skupisko gąbczastych bryłek utworzonych z kryształków lodu o kształcie igieł lub blaszek, mające kilka centymetrów średnicy. Powstaje z lepy lodowej lub śnieżnej, czasem z dodatkiem lodu dennego. Tworzy się w wodzie rzecznej w temperaturze nieznacznie niższej od 0 °C. Jest to początkowy etap formowania się pokrywy lodowej na rzece

[madohora]

Krążki lodowe to płytki lub płyty pływającego lodu o średnicy od 30 cm do 3 m, mające grubość do 10 cm. Wskutek zderzania się płytek ich kształt jest przeważnie okrągły, a obrzeże podniesione. Przy słabym falowaniu tworzą się ze zmarzania lepy lodowej, lepy śnieżnej lub śryżu, bądź na skutek kruszenia szkła lodowego lub lodu świeżego (niłasu). Jeżeli falowanie jest silne, krążki lodowe mogą powstawać także na skutek łamania lodu szarego. Mogą tworzyć się także na pewnej głębokości i wypływać na powierzchnię, jeżeli w wodzie występuje granica mas wodnych różniących się właściwościami fizycznymi. Tak powstałe krążki lodowe mogą w krótkim czasie pokryć znaczne obszary morza

[madohora]

Trwała pokrywa lodowa utrzymuje się na obszarach mórz polarnych. Jej miąższość może dochodzić do 9 m, przy rocznych przyrostach (od spodu) 1,5–5 m. Dryfujący lód morski nosi nazwę paku lodowego.