Mróz

[madohora]

Początek przyszłego tygodnia przyniesie diametralne zmiany. Przejdzie deszczowy i bardzo wietrzny front atmosferyczny, za którym napływać zacznie coraz cieplejsze powietrze znad Atlantyku. To będzie koniec kolejnego epizodu zimowego.

[madohora]

Wystarczył centymetr śniegu, aby doszło do armagedonu. Auta tańczyły na lodzie

[madohora]

Szybko okazało się, że niektórym wcale nie było do śmiechu, bo wystarczył zaledwie jeden centymetr białego puchu, aby z pracy do domu wracali nie pół godziny, lecz kilka godzin. Utknęli w gigantycznych korkach na zaśnieżonych i oblodzonych drogach.

[madohora]

Największe ilości śniegu, zgodnie z prognozami, spadły na Pomorzu. Na wzgórzach morenowych pokrywa śnieżna przekroczyła grubość 10 centymetrów. Wiele dróg w regionie stało się nieprzejezdnych. Na poniższym nagraniu uchwycono moment przejścia burzy śnieżnej na Ziemi Łódzkiej.

[madohora]

Kryształki lodu mogą występować w różnorodnej postaci, m.in. jako sześciokątne płytki, sześciokątne kolumny (kryształy ołówkowe), kryształy rozgałęzione (dendryty), igły lodowe, i inne.

[madohora]

Przy bardzo niskim ciśnieniu pary wodnej w powietrzu powstają kryształy o płaskich powierzchniach. W miarę wzrostu stężenia pary wodnej w powietrzu zwiększa się liczba wad na powierzchni kryształów. Są to głównie niedopełnienia powierzchni oraz szybszy rozrost w pobliżu krawędzi. Przy dużej zawartości pary wodnej w powietrzu kryształy mają coraz więcej nierówności na powierzchni, natomiast przy jeszcze większej zawartości pary wodnej w atmosferze zaczyna dominować krystalizacja poprzez tworzenie dendrytów w postaci igłowych odgałęzień i gwiazdek – popularnie zwane śnieżynkami

[madohora]

[madohora]

Szlaki gradowe – obszary najczęstszego występowania chmur gradowych. Dla Polski opracowane zostały na podstawie danych meteorologicznych z lat 40. i 50. XX wieku. Wyróżniono główne i drugorzędne szlaki gradowe. Szlaki główne to obszary, na których zaobserwowano co najmniej jedną burzę gradową w ciągu roku

[madohora]

Łuk Kerna – bardzo rzadkie atmosferyczne zjawisko optyczne, powodowanym przez płytkowe kryształy lodu o podstawie prawie trójkątnej.

[madohora]

Halo (gr. hálos, „tarcza słoneczna”) – zjawisko optyczne zachodzące w atmosferze ziemskiej obserwowane wokół tarczy słonecznej lub księżycowej, jest fotometeorem. Jest to świetlisty, biały lub zawierający kolory tęczy (wewnątrz czerwony, fioletowy na zewnątrz), pierścień widoczny wokół słońca lub księżyca. Zjawisko wywołane jest załamaniem światła na kryształach lodu i odbiciem wewnątrz kryształów lodu znajdujących się w chmurach pierzastych piętra wysokiego (cirrostratus) lub we mgle lodowej. Różne rodzaje kryształów lodowych, możliwych ustawień w powietrzu i dróg optycznych w kryształach sprawia, że występuje wiele efektów halo.

[madohora]

Halo jest często obserwowane w niewielkiej odległości kątowej od Słońca i podczas takich obserwacji należy chronić oczy przed bezpośrednio padającym światłem Słońca - ze względu na ryzyko trwałego upośledzenia wzroku. Światło Słońca padające bezpośrednio przez dłuższy czas na elementy światłoczułe aparatu fotograficznego lub kamery może je uszkodzić, dlatego podczas fotografowania zjawiska tarczę słoneczną powinno się zasłaniać.

[madohora]

Oblodzenie jest dość często przyczyną występowania zagrożenia awarią (np. oblodzenie kabli energetycznych) lub niebezpieczeństw związanych z transportem (np. oblodzenie skrzydeł samolotu).

[madohora]

Mżawka – opad atmosferyczny (hydrometeor) w postaci gęsto padających drobnych kropelek wody o średnicy poniżej 0,5 mm.

[madohora]

Mżawka jest jednym z istotnych mechanizmów opadu w chmurach stratyfikowanych typu stratus i stratocumulus. Mżawka jest także jednym z mechanizmów tzw. ciepłego deszczu z chmur cumulus humilis (cumulus pasatowy) nad oceanami w obszarach około tropikalnych. Jedną z hipotez powstawania mżawki w cumulusach pasatowych jest jej powstawanie na zarodkach nukleacji złożonych z soli morskiej. Obecnie (2007) mżawka była przedmiotem kilku kampanii pomiarowych, m.in. zobacz Deszcz z Cumulusa nad Oceanem lub DYCOMS.

[madohora]

Duże krople wody (powyżej 8 mm) spadając ulegają rozpadowi. Deszcz może powstawać też z lodowych chmur wysokich, gdy opadające i ogrzane w pobliżu powierzchni Ziemi kryształy przekształcają się w krople wody, które mogą być wtedy duże lub małe w zależności od wilgotności względnej powietrza.

[madohora]

Deszcz powstaje w wyniku cyrkulacji atmosferycznej. Aby mógł powstać deszcz, najpierw muszą wytworzyć się odpowiednie ilości chmur. Proces rozpoczyna się od parowania wody z powierzchni Ziemi. Wraz z ciepłym powietrzem w atmosferze unosi się para wodna, która w wyniku spadku temperatury wraz z wysokością (około 0,6 °C na 100 m) ulega kondensacji, skraplając się lub krystalizując. Stałe formy opadu zmieniają się w ciekłe gdy znajdą się w temperaturze powyżej temperatury topnienia lodu. Aby opad mógł wystąpić, kropelki wody znajdujące się w chmurze muszą nabrać odpowiedniej masy (łącząc się ze sobą - Akrecja). Masa ta jest ważna z dwóch powodów. Po pierwsze w czasie opadania może wystąpić parowanie. Ponadto szybkość opadania kropli zależy od jej wielkości, a małe wolno opadające krople są niesione przez prądy powietrza i mogą unieść się wyniku działania prądów wstępujących.

[madohora]

Opad deszczu może mieć charakter przelotny, krótkotrwały o charakterze nawalnym (ulewa, oberwanie chmury).

[madohora]

Opad konwekcyjny – opad atmosferyczny powodowany wznoszeniem nagrzanego od podłoża wilgotnego powietrza (prąd konwekcyjny) i tworzeniem się ośrodka niskiego ciśnienia przy powierzchni ziemi.

[madohora]

[madohora]

Kwaśny deszcz – opad atmosferyczny o odczynie pH mniejszym niż 5,6, czyli mniejszym niż będące skutkiem zakwaszenia wody przez obecny w powietrzu dwutlenek węgla. Zawierają kwasy wytworzone w reakcji wody z pochłoniętymi z powietrza gazami, takimi jak dwutlenek siarki, trójtlenek siarki, tlenki azotu, siarkowodór, dwutlenek węgla, chlorowodór, wyemitowanymi do atmosfery w procesach spalania paliw, produkcji przemysłowej, wybuchów wulkanów, wyładowań atmosferycznych i innych czynników naturalnych. Zjawisko po raz pierwszy opisał w roku 1692 Robert Boyle w książce „A general history of the air” („Historia powietrza”), nazywając je „nitrous or salino-sulfurous spirits” („istoty azotowe lub solno-siarkowe”). Określenie „kwaśny deszcz” pojawiło się w roku 1872 w książce szkockiego chemika, Roberta Angusa Smitha (1817–1884), „Air and Rain: The Beginnings of Chemical Climathology” („Powietrze i deszcz: podstawy klimatologii chemicznej”)

[madohora]

W porównaniu ze zmniejszającym się zanieczyszczeniem dwutlenkiem siarki zwiększa się znacznie udział tlenków azotu w zanieczyszczeniu powietrza. W latach 1990–2008 o 59% zmniejszono emisję tlenków siarki przez elektrownie w USA

[madohora]

Dwutlenek siarki i tlenki azotu tworzą z wodą kwasy o słabym stężeniu. Dzieje się tak, gdy rozpuszczają się w kropelkach wody w atmosferze. Wraz z opadami atmosferycznymi, zanieczyszczenia spadają na ziemię i roślinność w postaci opadu zwanego „depozycją mokrą”. Mogą jednak osiadać na cząsteczkach pyłu zawieszonego w powietrzu, które to cząsteczki z czasem opadają. Mówi się wtedy o „depozycji suchej”.

[madohora]

Kwaśne deszcze powodują również uszkodzenia różnych budynków, pomników i zabytków, ponieważ rozpuszczają wapień i cement

[madohora]

W RFN w 1985 r. ponad połowa lasów, o całkowitej powierzchni około 3,8 milionów hektarów, była mniej lub bardziej uszkodzona. To samo dotyczyło połowy lasów w Holandii, 1/3 w Szwajcarii, 1/4 w Austrii. Obumieranie lasów wskutek zanieczyszczeń powietrza jest poważnym problemem w Czechach i na Słowacji. Istnieją dane o tym, że około 1/3 lasów tych krajów jest uszkodzona, a 200 do 300 tysięcy hektarów drzewostanu w wyższych partiach górskich to martwy las.

[madohora]

Najskuteczniejszą metodą ograniczania tlenków siarki zastosowaną w praktyce był handel emisjami zanieczyszczeń, wprowadzony w 1990 roku w Stanach Zjednoczonych. Do 2008 roku emisje tlenków siarki spadły o ponad 60% w stosunku do poziomu z 1980 roku oraz wystąpił zauważalny spadek zachorowań na choroby płuc i inne dolegliwości przez nie powodowane