Piekary Śląskie

[madohora]

27 maja 1975 – reforma administracyjna, w wyniku której powstał obecny kształt miasta (poprzez włączenie miasta Brzeziny Śląskie do miasta Piekary Śląskie)

[madohora]

1994 – nadanie Honorowego Obywatelstwa Miasta Piekary Śląskie Papieżowi Janowi Pawłowi II, który uczestniczył w pielgrzymkach mężczyzn do MB Piekarskiej, gdy był jeszcze biskupem krakowskim

[madohora]

1999 – reforma administracyjna: Piekary Śląskie miastem na prawach powiatu

[madohora]

2014 – Peregrynacja obrazu Matki Boskiej Piekarskiej, nadanie MB Piekarskiej patronatu nad miastem Piekary Śląskie

[madohora]

Miasto jest znanym od XVII wieku ośrodkiem pielgrzymkowym oraz jednym z głównych w Polsce ośrodków kultu maryjnego, związanego z obrazem Matki Boskiej Piekarskiej. Piekary uznawane są przez wielu za duchową stolicę Górnego Śląska. Corocznie w maju i sierpniu odbywają się pielgrzymki stanowe do sanktuarium Matki Sprawiedliwości i Miłości Społecznej w Piekarach Śląskich, gromadzące tysiące pątników na Wzgórzu Kalwaryjskim

[madohora]

Do II wojny światowej w Szarleju znajdował się dom modlitw wyznawców judaizmu. Mieścił się on na ostatnim piętrze kamienicy położonej obecnie przy ul. 1 Maja

[madohora]

Ponadto w Piekarach Śląskich działalność kaznodziejską prowadzą cztery zbory Świadków Jehowy (Piekary–Centrum, Piekary–Kamień, Piekary–Północ, Piekary–Szarlej) korzystające z Sali Królestwa w Bytomiu

[madohora]

Obecnie w mieście znajduje się Kopalnia Węgla Kamiennego Piekary, wchodząca w skład Węglokoksu. Połączona z Kopalnią Węgla Kamiennego Bobrek tworzy jeden zakład dwuruchowy – Kopalnię Węgla Kamiennego Bobrek-Piekary. Kopalnia ta jest w trakcie likwidacji.

[madohora]

W Piekarach Śląskich działa wiele placówek kulturalnych, takich jak:
Miejski Dom Kultury – zajmuje się rozwojem kulturalnym mieszkańców miasta; organizacją imprez artystycznych, koncertów i spektakli oraz animacją zajęć i warsztatów dla dzieci i młodzieży. Ponadto w MDK-u działają sekcje skupiające sympatyków różnych dziedzin zainteresowań. Główna siedziba Miejskiego Domu Kultury, a zarazem Radia Piekary mieści się przy ul. Bytomskiej 73.
Filia Miejskiego Domu Kultury w Kozłowej Górze
Dzielnicowy Dom Kultury Brzeziny Śląskie
Dzielnicowy Dom Kultury Dąbrówka Wielka
Młodzieżowy Dom Kultury nr 1
Młodzieżowy Dom Kultury nr 2
Spółdzielczy Dom Kultury

[madohora]

Miejska Biblioteka Publiczna im. Teodora Heneczka – oferuje swoim czytelnikom bogate zbiory literatury pięknej, popularnonaukowej i specjalistycznej. W swej ofercie Miejska Biblioteka Publiczna ma także szereg propozycji wystawienniczych w Galeriach Sztuki Współczesnej i Izbie Regionalnej, która corocznie organizuje kilkadziesiąt wystaw z zakresu malarstwa, rzeźby, grafiki, rysunku i rękodzieła artystycznego[30]. Oprócz siedziby głównej przy ul. Kalwaryjskiej 62d, w mieście istnieje osiem filii Miejskiej Biblioteki Publicznej.

[madohora]

Akademicki Zespół Szkół (AZS) powstał po połączeniu I Liceum Ogólnokształcącego im. Króla Jana III Sobieskiego i Miejskiego Gimnazjum nr 3 im. Jana Pawła II. Zespół mieści się w budynku liceum przy ulicy Gimnazjalnej 24

[madohora]

Przemysłowe oblicze miasta ukształtowane jest przez górnictwo węgla kamiennego, które przeszło proces restrukturyzacji (utworzenie Zakładu Górniczego Piekary). Duże znaczenie w zachodzących przemianach ma Autostrada A1, dzięki czemu Miasto Piekary Śląskie uzyskało dobry dostęp do węzłów komunikacyjnych i centrów przemysłowych GOP oraz do regionów pozawojewódzkich.

[madohora]

29 czerwca 2006 na mocy porozumienia Miasta Piekary Śląskie, Spółki Orzeł Biały SA, Zakładu Gospodarki Komunalnej w Piekarach Śląskich oraz Górnośląskiej Agencji Przekształceń Przedsiębiorstw w Katowicach utworzono Piekarski Park Przemysłowy. Powstał on w celu utworzenia dodatkowych miejsc pracy oraz umożliwienia wykonania działalności gospodarczej na preferencyjnych warunkach, a także w celu dokonywania przepływu wiedzy i technologii pomiędzy jednostkami naukowymi a przedsiębiorstwami. Ma zajmować docelowo około 130 ha terenu rozciągającego się na granicy dzielnicy Brzeziny Śląskie z Bytomiem[48]. Program jest ukierunkowany także na ochronę środowiska przyrodniczego miasta poprzez rewitalizację na tym obszarze terenów zdegradowanych i przywrócenie im funkcji użytkowych

[madohora]

Fortyfikacje Obszaru Warownego „Śląsk”
punkt oporu wzg. 298 „Kamień” (3 ciężkie schrony bojowe, 2 schrony pozorne, Dom „Strzelca”, komora kabli telefonicznych)
grupa bojowa „Brzeziny” (ciężki schron bojowy, 3 lekkie schrony bojowe, 2 schrony pozorno-bojowe, 2 schrony „plebiscytowe”)
punkt oporu wzg. 304,7 „Dąbrówka” (północne skrzydło – tradytor artyleryjski, 8 ciężkich schronów bojowych, 2 schrony amunicyjne, 2 schrony pozorne, 2 schrony przykoszarowe)

[madohora]

Dawny ratusz Brzezin Śląskich (1892)

[madohora]

Zabudowania folwarku von Donnersmarcków w Piekarach: spichlerz (1798), stodoły, stajnie, kuźnia, budynki mieszkalne służby

[madohora]

Zabytki przemysłu i techniki m.in. dawne szyby kopalni „Nowa Helena”, zabudowania KGH „Orzeł Biały” i huty „Krystyn”, zabudowania kopalni „Rozalia”.

[madohora]

Park Trzech Bohaterów w Brzozowicach
znajduje się w nim pomnik ku czci poległych w latach 1939–1945 i tablica na miejscu stracenia J. Hadasia, H. Hatki i T. Tomy

[madohora]

Kościół Najświętszego Serca Pana Jezusa (Brzeziny Śląskie)
kościół parafialny według projektu Ludwika Schneidera, pochodzi z 1915 roku, całość nie posiada jednolitego stylu architektonicznego, przeważa styl mieszany, neogotycko-neoromański

[madohora]

Kościół Świętych Apostołów Piotra i Pawła (Kamień)
parafia św. Piotra i Pawła jest najstarszą parafią wiejską w woj. śląskim, erygowana została 4 października 1277 na mocy dekretu biskupa Pawła z Przemankowa, na jej terenie urodził się późniejszy biskup krakowski i wrocławski Nanker, obecny kościół zbudowany w 1899 w stylu neogotyckim, według projektu Ludwika Schneidera

[madohora]

Kościół Matki Bożej Nieustającej Pomocy (Kozłowa Góra)
budowany w latach 1936–1937 według projektu architekta Affa z Katowic
Kaplica Matki Bożej Nieustającej Pomocy w Kozłowej Górze (1907)
Kaplica Maria Hilf w Szarleju (1905)
Kaplica św. Antoniego w Dołkach (1930)

[madohora]

Kaplica Studzienka (1862, przebudowana 1930)

[madohora]

***

[madohora]

Pomnik Papieża Jana Pawła II w Piekarach

poświęcony został w czasie 58. pielgrzymki mężczyzn i młodzieńców – 29.05.2005 przez kardynała Franciszka Macharskiego, autorem pomnika jest prof. Zygmunt Brachmański. Jest to pierwszy pomnik Jana Pawła II w archidiecezji katowickiej, stoi on przy głównym wejściu na Kalwarię Piekarską, „witając pielgrzymów”

[madohora]

PIEKARSKIE BETLEJEM W NOWEJ LOKALIZACJI - www.tvp.pl - 25.12.2024

[madohora]

****

[madohora]

Inicjatorem wzniesienia kalwarii w Piekarach Śląskich był proboszcz Bernard Purkop. W latach 1866–1871 na drodze zakupów i zamiany pozyskał on pod planowaną kalwarię teren wzgórza, nazywanego Cerekwicą, usytuowanego sąsiedztwie wzniesienia, na którym stał kościół farny. Już po wykupieniu pierwszej części Cerekwicy, ksiądz Purkop rozpoczął obsadzanie jej drzewkami oraz ustawił kilka figur świętych. Czynił to jednak bez większego rozgłosu, nie informując ogółu wiernych o swoich planach dotyczących wzgórza. Wyjaśnienie sytuacji i przedstawienie powziętego przez proboszcza zamiaru budowy kalwarii przyniosła dopiero odezwa do parafian, opublikowana w 1869 roku w lipcowym numerze "Zwiastuna Górnoszlązkiego" i podpisana przez 14-osobowy komitet, w którego skład weszli m.in.: wydawca "Zwiastuna", znany drukarz, Teodor Heneczek, sołtys J. Gruszka i mistrz murarski Karol Ogórek. Już wcześniej na łamach tegoż czasopisma, którego redaktorem naczelnym był w tym czasie sam ksiądz Purkop, pojawiły się teksty zawierające aluzje do jego projektów, m.in. powieść Karola Miarki mówiąca o budowaniu w początku XVIII w. kalwarii w miejscowości Boedefeld koło Kolonii czy opis Kalwarii Zebrzydowskiej. Według odezwy z 1869 roku projekt księdza Purkopa obejmować miał wzniesienie szeregu kaplic, których koszt obliczono na 500 talarów każda, oraz obszernego kościoła obejmującego trzy stacje. Plan całego założenia był już gotowy i miał być wręczany w formie litograficznej odbitki każdemu ze "współfundatorów", do których ofiarności apelowano. Tych ambitnych planów nie udało się jednak księdzu Purkopowi zrealizować. Za jego czasów zbudowano jedynie Grób Pański oraz pięć innych kaplic. Do zahamowania prac przy kalwarii w latach 70. XIX wieku przyczyniły się niewątpliwie prześladowania Kościoła katolickiego związane z polityką Kulturkampfu.

[madohora]

Tropiąc wiewiórkę

[madohora]

Budowę tę prowadzono od nowa, kaplice z czasów księdza Purkopa uznane zostały bowiem za zbudowane "bez żadnego planu i osobliwszego gustu". Stąd też zostały one przekształcone (np. pierwotny Grób Boży zamieniono na Grób Matki Boskiej) bądź zastąpione nowymi. Opracowaniem nowego planu Kalwarii zajął się zaproszony do Piekar przyjaciel księdza Nerlicha z czasów studiów we Wrocławiu – Edward Schneider – franciszkanin, znany głównie pod swoim zakonnym imieniem – Władysław. Do podjęcia pracy w Piekarach predestynowały go jego powiązania z klasztorem na Górze Świętej Anny, posiadającym rozległą kalwarię, oraz – przede wszystkim – znajomość Ziemi Świętej, z której właśnie po 12-letnim pobycie powrócił. Ojciec Władysław, wymieniany powszechnie jako autor piekarskiej Kalwarii, oprócz planu całości wykonał również rysunki poszczególnych kaplic i kościoła kalwaryjskiego. Te amatorskie najpewniej szkice przekazywane były architektowi Paulowi Jackischowi, który opracowywał właściwe projekty. Pracami budowlanymi kierował mistrz murarski Karol Ogórek, szwagier ks. Nerlicha, który – podobnie jak i ojciec Schneider – nie brał za swoją pracę żadnej zapłaty. Również bezpłatnie pomagali przy budowie mieszkańcy Piekar i okolicy. Ze spisanego przez ks. Nerlicha sprawozdania z prac wykonanych do końca roku 1888 wynika, że budowa posuwała się szybko – gotowych było już osiem kaplic oraz Dolina Jozafata, rzeczka Cedron i Góra Oliwna z Grotą i ogrodem Getsemani. W roku 1889 zdołano odkupić od właściciela przyległych do Cerekwicy działek – Korfantego ok. 10 mórg gruntu, powiększając w ten sposób obszar Kalwarii o dodatkowe cztery morgi w części południowo-zachodniej i sześć mórg w części północnej. Na ten rok przypadło też m.in. rozpoczęcie budowy najokazalszych kaplic Kalwarii: Wieczernika i Pałacu Kajfasza. W roku 1890 lub 1891 utworzono obok kościoła farnego tzw. Rajski Dwór – otoczony drewnianymi podcieniami duży plac z kaplicą św. Rafała, stanowiącą początkową stację nabożeństwa kalwaryjskiego.

[madohora]

Jesiennie na Kalwarii

[madohora]

W okresie międzywojennym rozpoczęto organizowanie pielgrzymek stanowych:
niewiast i panien (niedziela po 15 sierpnia)
mężczyzn i młodzieży (ostatnia niedziela maja)