Panewniki

[madohora]

[madohora]

1995 (5-6 listopada)
Nawiedzenie relikwii św. Antoniego z Padwy.

[madohora]

Parafia św. Antoniego – rzymskokatolicka parafia znajdująca się w Katowicach, w dzielnicy Ligota-Panewniki. Należy ona do dekanatu Katowice-Panewniki, w archidiecezji katowickiej. Jej siedziba znajduje się przy ulicy Panewnickiej 451

[madohora]

Plac Klasztorny − plac w katowickiej dzielnicy Ligota-Panewniki, stanowiący część posesji klasztoru franciszkańskiego przy bazylice św. Ludwika Króla i Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny. Z placem sąsiaduje ulica Panewnicka.

[madohora]

[madohora]

[madohora]

klasztor Ojców Franciszkanów, siedziba prowincjałatu (Prowincja Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny Zakonu Braci Mniejszych w Katowicach); znajduje się w nim Wyższe Seminarium Duchowne Braci Mniejszych, afiliowane od 1982 do Papieskiej Akademii Teologicznej w Krakowie; muzeum misyjne, biblioteka i archiwum prowincjalne, Franciszkański Ośrodek Duszpasterstwa Akademickiego – FODA;

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora1]

[madohora1]

[madohora1]

[madohora1]

[madohora1]

[madohora1]

[madohora1]

[madohora1]

[madohora1]

[madohora1]

[madohora1]

[madohora1]

[madohora1]

[madohora1]

[madohora1]

[madohora1]

[madohora]

W 1998 roku decyzją Rady Miejskiej Katowic imieniem o. Justyna Widucha nazwany został plac znajdujący się w dzielnicy Ligota-Panewniki (u zbiegu ulic Franciszkańskiej i Emerytalnej)

[madohora]

14 marca 2023 Penitencjaria Apostolska udzieliła odpustu zupełnego na czas od 25 marca 2023 do 2 lutego 2024 dla bazyliki oo. franciszkanów w Panewnikach z racji na 800-lecie stajenki zbudowanej przez św. Franciszka w Greccio.

[madohora]

A. Starania‎ ‎przygotowawcze.
1.‎ ‎Co‎ ‎spowodowało‎ ‎do‎ ‎założenia‎ ‎osady‎ ‎Franciszkańskiej w‎ ‎Panewniku?
W związku‎ ‎z‎ ‎ciągiem‎ ‎wzrastaniem‎ ‎katolickiej‎ ‎ludności na‎ ‎G.órnym‎ ‎Śląsku‎ ‎mnożyły‎ ‎się‎ ‎także‎ ‎prace‎ ‎dusz pasterskie‎ ‎duchowieństwa.‎ ‎Siły‎ ‎duchownych‎ ‎na‎ ‎taką pracę‎ ‎nie‎ ‎wystarczały.‎ ‎Konieczna‎ ‎więc‎ ‎była‎ ‎potrzeba
pomocy.‎ ‎Często‎ ‎zajmowało‎ ‎się‎ ‎duchowieństwo‎ ‎na‎ ‎wspólnych obradach‎ ‎tern‎ ‎pytaniem:‎ ‎Jak‎ ‎zaradzić‎ ‎brakowi‎ ‎duszpasterzy? Olbrzymia‎ ‎dyecezya‎ ‎wrocławska,‎ ‎która‎ ‎co‎ ‎do‎ ‎rozciągłości‎ ‎i‎ ‎liczby dusz‎ ‎jest‎ ‎drugą‎ ‎największą‎ ‎dyecezyą‎ ‎Europy,‎ ‎cierpiała‎ ‎aż‎ ‎do naszych‎ ‎czasów‎ ‎na‎ ‎wielki‎ ‎brak‎ ‎księży.‎ ‎Z‎ ‎tego‎ ‎powodu‎ ‎pomoc przybyć‎ ‎musiała‎ ‎z‎ ‎innej‎ ‎strony.‎ ‎Uwaga‎ ‎ogólna‎ ‎zwróciła‎ ‎się na‎ ‎zakonników,‎ ‎szczególnie‎ ‎na‎ ‎00.‎ ‎Franciszkanów.‎ ‎Ich‎ ‎prosty habit,‎ ‎ich‎ ‎skromne‎ ‎życie,‎ ‎ich‎ ‎prostota‎ ‎i‎ ‎łagodne‎ ‎usposobienie w‎r‎obec‎ ‎ludu,‎ ‎spodobało‎ ‎się‎ ‎prostemu‎ ‎chłopu,‎ ‎robotnikowi‎ ‎i‎ ‎zaw sze‎ ‎działało‎ ‎błogo‎ ‎na‎ ‎lud.‎ ‎Nadto‎ ‎00.‎ ‎Franciszkanie‎ ‎nie‎ ‎byli wcale‎ ‎obcymi‎ ‎dla‎ ‎ludu‎ ‎górnośląskiego.‎ ‎Już‎ ‎od‎ ‎całego‎ ‎szeregu lat‎ ‎miewali‎ ‎na‎ ‎górze‎ ‎Św.‎ ‎Anny‎ ‎kazania‎ ‎przy‎ ‎obchodach‎ ‎kal- waryjskich,‎ ‎odprawiali‎ ‎liczne‎ ‎misye‎ ‎i‎ ‎rekolekcye‎ ‎i‎ ‎pomagali z‎ ‎całych‎ ‎sił‎ ‎duchowieństwu‎ ‎po‎ ‎parafiach.‎ ‎Coprawda‎ ‎nie‎ ‎wiele znaczyła‎ ‎pomoc‎ ‎jednego‎ ‎tylko‎ ‎klasztoru.‎ ‎Duchowieństwo‎ ‎górno śląskie‎ ‎życzyło‎ ‎sobie‎ ‎więc,‎ ‎ażeby‎ ‎się‎ ‎00.‎ ‎Franciszkanie‎ ‎osiedlili w‎ ‎samem‎ ‎sercu‎ ‎Górnego‎ ‎Śląska,‎ ‎w‎ ‎środku‎ ‎przemysłowego‎ ‎ob wodu.‎ ‎Najpierw‎ ‎zamierzano‎ ‎zrobić‎ ‎siedzibą‎ ‎00.‎ ‎Franciszkanów wioskę‎ ‎Godułę,‎ ‎oddaloną‎ ‎w‎ ‎równej‎ ‎mierze‎ ‎od‎ ‎olbrzymich‎ ‎pa rafii‎ ‎w‎ ‎Bytomiu,‎ ‎Królewskiej‎ ‎Hucie‎ ‎i‎ ‎Zabrzu.‎ ‎Lecz‎ ‎plan‎ ‎ten nie‎ ‎przyszedł‎ ‎do‎ ‎skutku‎ ‎lub‎ ‎raczej‎ ‎zrobił‎ ‎miejsce‎ ‎innej‎ ‎szczę‎śliwszej‎ ‎myśli.‎ ‎—

[madohora]

Panewniki – dawna gmina wiejska istniejąca w latach 1945–1951w woj. śląskim i katowickim (dzisiejsze woj. śląskie). Siedzibą władz gminy były Panewniki (obecnie dzielnica Katowic).

[madohora]

WANDALE ZBEZCZEŚCILI KALWARIĘ. POLICJA PUBLIKUJE TWARZE - Polska Times - 05.03.2019

[madohora]

Gęś kubańska

[madohora]

W czasie pierwszej wojny światowej klasztor nie mógł normalnie funkcjonować. Poległo wtedy czterech franciszkańskich duszpasterzy polowych, ponadto odnotowano wiele innych strat. Po wojnie nastał okres powstań i niepokojów. Sytuacja klasztoru ustabilizowała się dopiero około roku 1920.

[madohora]

1912 (lipiec)
Ustawiono statuę św. Jadwigi Śląskiej na placu kościelnym.

[madohora]

1990
Powstanie Franciszkańskiego Ruchu Ekologicznego oraz Festiwalu Piosenki Ekologicznej.

[madohora]

W 1974 papież Paweł VI nadał kościołowi klasztornemu tytuł bazyliki mniejszej. Rok wcześniej cały obiekt wraz z przyległą kalwarią został przez wojewódzkiego konserwatora zabytków wpisany do rejestru zabytków województwa katowickiego. Do ważniejszych prac w sensie przebudowy na terenie klasztoru zaliczyć należy: urządzenie nowej siedziby seminarium w 1983, adaptację pomieszczeń kuźni na refektarz w 1989 i przebudowę prezbiterium bazyliki w 1990

[madohora]

kamienica mieszkalna (ul. Panewnicka 77)[15];
dom mieszkalno-usługowy (ul. Panewnicka 79)[15];
budynek klasztoru sióstr służebniczek śląskich (Dom św. Anny, ul. Panewnicka 84), wzniesiony na początku XX wieku w stylu modernizmu/historyzmu[
dom mieszkalno-usługowy (ul. Panewnicka 88)
dom mieszkalno-usługowy (ul. Panewnicka 96)
dom mieszkalno-usługowy (ul. Panewnicka 98);
dom mieszkalno-usługowy (ul. Panewnicka 100)

[madohora]

VIII stacja − Jezus pociesza płaczące niewiasty. Prace rozpoczęto przed II wojną światową. Kaplicę ukończono w 1950. Rzeźby wykonał br. Leonard Bannert OFM.

[madohora]

Po przemianach społeczno - politycznych roku 1956, wróciła do szkół katecheza. Katechetą w VII Liceum Ogólnokształcącym w Katowicach Ligocie został ks. Józef Tchórz. Jednocześnie został On Rektorem Kaplicy Najświętszego Serca Pana Jezusa i ten czas, czyli rok 1956, kojarzę jako moment otwarcia tej Kaplicy dla wiernych. Na podstawie niepotwierdzonych formalnie informacji, przypominam sobie, że myślą związaną z powierzeniem tych dwóch funkcji księdzu Tchórzowi, był zamiar utworzenia w Kaplicy duszpasterstwa okolicznych szkół średnich.
Ta intencja nie została jednak zrealizowana, ponieważ katechezę w liceum przejęli Ojcowie Franciszkanie. Rektor w Kaplicy jednak pozostał i była ona nadal otwarta dla wiernych.

[madohora]

Od 12.11.1974 r. kościół stał się bazyliką mniejszą pw. Wniebowzięcia NMP i św. Ludwika Króla.

[madohora]

1913
Zawieszenie na wieżach pięciu dzwonów (zużytych później na cele wojenne w czasie I wojny światowej).

[madohora]

2007 (24 marca)
Pierwsze Misterium Męki Pańskiej „Kalwaria Śląska”

[madohora]

ŚWIĘTY ROMAN BISKUP I MĘCZENNIK - www.kobieta.pl

[madohora]

Przywilejem bazylik jest uzyskanie odpustu zupełnego w czasie ich nawiedzenia w następujące dni: uroczystość Apostołów Piotra i Pawła (29 czerwca), święto tytułu, święto „Porcjunkuli” (2 sierpnia) i jeden raz w ciągu roku w dniu określonym według uznania, pod zwykłymi warunkami: odbycia spowiedzi sakramentalnej, przyjęcia komunii świętej, odmówienia modlitwy w intencjach wyznaczonych przez papieża

[madohora]

W celu ułatwienia duszpasterstwa w rozrastającej się parafii panewnickiej w 1958 r. przejęto na obrzeżach parafii dawną restaurację, którą zaadaptowano na cele religijne. Na skutek trudności w uzyskaniu stosownych pozwoleń placówka borykała się z wieloma kłopotami i utrudnieniami ze strony władz administracyjnych. Mimo tego w następnych latach obiekt przebudowano, tworząc kościół i klasztor.

[madohora]

Przed śmiercią Ludwik VIII sporządził testament, w którym oprócz przekazania korony i pełni władzy swemu najstarszemu synowi, przydzielił osobne działy (apanaże) swym pozostałym trzem synom: Robert otrzymał hrabstwo Artois, Jan hrabstwo Anjou i Maine, a Alfons Poitou i Owernię. Otrzymali je jednak dopiero po osiągnięciu odpowiedniego wieku – dwudziestu jeden lat[6]. Po śmierci króla narodził się jeszcze jeden syn Karol, który po śmierci Jana przejął prawa do jego lenn. Król umierając w Montpensier w czasie powrotu z wyprawy przeciw katarom, nie rozstrzygnął kwestii regencji w czasie małoletności syna, wymógł jedynie przysięgę od wasali będących wówczas przy łożu śmierci (w tym od swego przyrodniego brata Filipa Rozczochranego (Hurepela), hrabiego Boulogne), aby byli wierni Ludwikowi, a gdy ten umrze Robertowi. Zaraz jednak po śmierci i pogrzebie (15 listopada) króla władzę przejęła wdowa Blanka Kastylijska

[madohora]

Ludwik IX Święty natychmiast po zdobyciu samodzielnej władzy rozpoczął działania, które miały wzmocnić pozycję monarchy. Przeprowadził reformę monetarną oraz wystąpił przeciwko wpływom lokalnych możnowładców.

[madohora]

Ludwik IX został kanonizowany w 1297 roku przez papieża Bonifacego VIII, czym zasłużył sobie na przydomek Świętego. Zasłużył na to nie tylko organizowanymi przez niego krucjatami, ale także własnymi cnotami, dzięki którym był wzorem chrześcijańskiego władcy.

[madohora]

Przez 9 lat, aż do odwlekanej długo pełnoletności Ludwika IX, Francja rządzona była przez królową-wdowę. W pierwszych latach regencji musiała ona groźbą użycia siły i dyplomacją rozładować konspiracje feudałów. Blanka wykazała bez wątpienia dużą zręczność w stosunkach z baronami. Monarchia cieszyła się też poparciem szerszych środowisk (mieszczaństwa i drobnej szlachty), zwłaszcza w Ile-de-France. Nastroje te ujawnią się w wydarzeniach z Montlhery. Trzynastoletni wówczas Ludwik IX zagrożony jakoby konspiracją baronów pragnących pojmać króla, zamknął się w tamtejszym zamku i został triumfalnie odprowadzony do stolicy przez paryską milicję miejską, mieszczan i rycerstwo. Szczególnie niebezpieczny dla Korony był prawnuk Ludwika VII – Piotr I Mauclerc (1213-1237) książę Bretanii. Złożył on hołd z Bretanii angielskiemu Henrykowi III (1216-1272) i tworzył koalicje baronów przeciw Ludwikowi IX i Blance. Już pod koniec okresu regencji Ludwik zmusił go do uległości, odtąd też Bretania była posłuszna królowi Francji.

[madohora]

Powiększenie‎ ‎obszaru‎ ‎klasztornego‎ ‎przez‎ ‎przykupienie i‎ ‎wymianę. Przewielebny‎ ‎ks.‎ ‎proboszcz‎ ‎Skowronek‎ ‎już‎ ‎zaraz‎ ‎z‎ ‎po czątku‎ ‎zamierzał‎ ‎w‎ ‎Panewniku‎ ‎założyć‎ ‎coś‎ ‎większego.‎ ‎Nietylko klasztor‎ ‎i‎ ‎kościół‎ ‎miał‎ ‎być‎ ‎zbudowany,‎ ‎nie,‎ ‎.jeszcze‎ ‎więcej chciano‎ ‎uczynić‎ ‎dla‎ ‎wiernego‎ ‎katolickiego‎ ‎ludu‎ ‎na‎ ‎Górnym Śląsku.‎ ‎Panewnik‎ ‎miał‎ ‎stać‎ ‎się‎ ‎dla‎ ‎Górnośląskiego‎ ‎ludu‎ ‎zdro jem,‎ ‎krynicą‎ ‎łask,‎ ‎źródłem‎ ‎błogosławieństwa‎ ‎i‎ ‎pociechy.‎ ‎Każdy miał‎ ‎tu‎ ‎znaleźć‎ ‎dla‎ ‎serca‎ ‎swego‎ ‎i‎ ‎duszy‎ ‎to,‎ ‎czego‎ ‎przedtem szukać‎ ‎był‎ ‎zmuszony‎ ‎gdzieindziej,‎ ‎dalej;‎ ‎miał‎ ‎tu‎ ‎znaleźć‎ ‎więc kawałek‎ ‎ziemi,‎ ‎miejsce‎ ‎na‎ ‎modlitwę‎ ‎i‎ ‎skupienie‎ ‎ducha.‎ ‎Za mierzano‎ ‎więc‎ ‎zaraz‎ ‎z‎ ‎początku‎ ‎zbudowanie‎ ‎drogi‎ ‎krzyżowej. Z‎ ‎tego‎ ‎powodu‎ ‎było‎ ‎koniecznie‎ ‎potrzebne‎ ‎odpowiednie‎ ‎miejsce. W‎ ‎tym‎ ‎celu‎ ‎nabył‎ ‎Przewielebny‎ ‎ks.‎ ‎proboszcz‎ ‎Skowronek na‎ ‎czas‎ ‎grunta‎ ‎należące‎ ‎do‎ ‎p.‎ ‎Kopinioka,‎ ‎które‎ ‎obejmowały 32‎ ‎jutrzyny‎ ‎obszaru‎ ‎ziemi‎ ‎za‎ ‎12‎ ‎500‎ ‎mk.‎ ‎Zapłacenia‎ ‎tej‎ ‎sumy podjął‎ ‎się‎ ‎łaskawie‎ ‎Jego‎ ‎Eminencya‎ ‎Najprzewielebniejszy‎ ‎Ks. Kardynał‎ ‎dr.‎ ‎Kopp.‎ ‎Lecz‎ ‎grunta‎ ‎te‎ ‎były‎ ‎przerwane‎ ‎przez grunta‎ ‎księcia‎ ‎Pszczyńskiego.‎ ‎W‎ ‎porozumieniu‎ ‎z‎ ‎J.‎ ‎Ekselencyą księciem‎ ‎Pszczyńskim,‎ ‎którego‎ ‎pamięć‎ ‎zachowamy‎ ‎wdzięcznie, wymieniono‎ ‎grunta‎ ‎i‎ ‎dzięki‎ ‎ternu‎ ‎można‎ ‎było‎ ‎połączyć‎ ‎grunta, tak‎ ‎iż‎ ‎było‎ ‎40‎ ‎jutrzyn‎ ‎w‎ ‎jednym‎ ‎kawałku.

[madohora]

***

[madohora]

Dnia 30 października br. w naszym klasztorze w Katowicach - Panewnikach Ojciec Prowincjał Józef Czura OFM poświęcił odnowione muzeum misyjne, powstałe z inicjatywy Sekretariatu ds. Ewangelizacji Misyjnej naszej prowincji. Uroczystość rozpoczęła się wykładem o tematyce misyjnej, wygłoszonym przez ks. prof. dr. hab. Jana Górskiego, który przybliżył zebranym potrzebę tworzenia ośrodków muzealnych mających na celu animację misyjną. Prezentowane w muzeum eksponaty pochodzą z krajów misyjnych, gdzie pracują nasi ojcowie (Boliwia, Republika Centralnej Afryki, Tanzania, Maroko, Ziemia Święta, Rosja, Ukraina, Białoruś i Estonia). Pomieszczenie muzealne zostało podzielone na sektory tematyczne: Afryka, Ameryka Pd., Bliski Wschód, kraje byłego ZSSR.
Muzeum ma pełnić nie tylko funkcję ekspozycyjną, ale także formacyjną i jak wspomniano wyżej - animacyjną w duchu misyjnym. Jest ono w stanie pomieścić jednorazowo do 25 osób celem przeprowadzenia katechezy, pogadanki, obejrzenia filmów VHS oraz przeźroczy o tematyce misyjnej.

[madohora]

W czasie II wojny światowej klasztor został zamieniony na obóz przejściowy dla niemieckich przesiedleńców ze Wschodu. Po wojnie do 1949 r. w klasztorze istniał nowicjat połączony (odtąd już bez podziału na zmierzających do kapłaństwa lub nie). Od stycznia 1950 r. przeniesiono do klasztoru studium teologiczne, od 1970 r. także studium filozoficzne, dzięki czemu istnieje do dziś Wyższe Seminarium Duchowne. Od 2000 r. placówka jest także domem formacji początkowej. Od lat 70-tych kościół i klasztor ulegał licznym remontom i przebudowom. Wokół klasztoru powstały nowe obiekty.

[madohora]

Figura św. Jadwigi Śląskiej
Katowice (Panewniki)
ul. Panewnicka
Rok powstania: 1912

Postument: Wysoki postument obłożony piaskowcem. Na dole sześcienna podstawa, na niej mniejsza płyta z kamiennych bloków, na której ustawiono zwężający się ku górze cokół. W dolnej części cokołu zamontowano kwadratowe płyty z tablicami. Pierwotnie były trzy tablice inskrypcyjne (z przodu i po bokach), obecnie pozostała (odtworzona) jedna. Przedostatnia warstwa kamieni cokołu ułożona w ząbkowany fryz.

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

O.Krystian Kozubek kustosz

[madohora]

Wnętrze kościoła - budowa

[madohora]

F. Słowa‎ ‎podziękowania‎ ‎i‎ ‎prośby.
a‎ ‎pomocą‎ ‎Boską‎ ‎wykończona‎ ‎jest‎ ‎budowa‎ ‎naszego klasztoru‎ ‎i‎ ‎naszej‎ ‎świątyni‎ ‎oddanej‎ ‎pod‎ ‎szczególną opiekę‎ ‎św.‎ ‎Ludwika,‎ ‎króla‎ ‎francuzkiego.‎ ‎Kościoł ten,‎ ‎wspaniałe‎ ‎to‎ ‎dzieło‎ ‎poświęcone‎ ‎zostało‎ ‎dziś‎ ‎dnia 19-go‎ ‎lipca‎ ‎1908‎ ‎roku‎ ‎przez‎ ‎J.‎ ‎E.‎ ‎Najprzewielebniejszego‎ ‎Ks. Kardynała‎ ‎Kop‎ ‎pa‎ ‎i‎ ‎oddane‎ ‎swemu‎ ‎przeznaczeniu,‎ ‎służbie‎ ‎Bożej. Dziś‎ ‎to‎ ‎podnosimy‎ ‎wzrok‎ ‎nasz‎ ‎radosny‎ ‎i‎ ‎serca‎ ‎pełne‎ ‎dzięk czynienia‎ ‎do‎ ‎tronu‎ ‎Najwyższego,‎ ‎tego‎ ‎Ojca‎ ‎wszystkiego‎ ‎do brego.‎ ‎Widoczna‎ ‎była‎ ‎jego‎ ‎łaska,‎ ‎która‎ ‎spoczywała‎ ‎na‎ ‎dziele, wzniesionem‎ ‎na‎ ‎cześć‎ ‎i‎ ‎chwałę‎ ‎Jego.‎ ‎Ojcowska‎ ‎Jego‎ ‎dobroć wzbudziła‎ ‎tyle‎ ‎serc‎ ‎wspaniałomyślnych,‎ ‎które‎ ‎umożliwiły‎ ‎wy konanie‎ ‎tak‎ ‎wielkiego‎ ‎dzieła‎ ‎w‎ ‎tak‎ ‎krótkim‎ ‎czasie.‎ ‎On‎ ‎to w‎ ‎swej‎ ‎łasce‎ ‎otoczył‎ ‎budowę‎ ‎swą‎ ‎opatrznością,‎ ‎iż‎ ‎podczas całego‎ ‎czasu‎ ‎nie‎ ‎zdarzyło‎ ‎się‎ ‎żadne‎ ‎nieszczęście.‎ ‎Chwała i‎ ‎dziękczynienie‎ ‎za‎ ‎to‎ ‎naszemu‎ ‎najdobrotliwszemu‎ ‎Ojcu w‎ ‎Niebiesiech. Gorącem‎ ‎uczuciem‎ ‎wdzięczności‎ ‎przepełnione‎ ‎jest‎ ‎także nasze‎ ‎serce‎ ‎względem‎ ‎J.‎ ‎E.‎ ‎Najprzewielebniejszego‎ ‎i‎ ‎ukocha nego‎ ‎Pasterza‎ ‎Kardynała,‎ ‎który‎ ‎ku‎ ‎wielkiej‎ ‎naszej‎ ‎radości raczy‎ ‎bawić‎ ‎w‎ ‎naszem‎ ‎gronie.‎ ‎Tylko‎ ‎Bóg‎ ‎Najwyższy‎ ‎może Mu‎ ‎za‎ ‎wszystko‎ ‎dobre‎ ‎zapłacić,‎ ‎które‎ ‎wyświadczył‎ ‎naszej‎ ‎osa dzie.‎ ‎Składamy‎ ‎mu‎ ‎więc‎ ‎dzisiaj‎ ‎z‎ ‎całego‎ ‎serca‎ ‎gorące‎ ‎podzię kowanie,‎ ‎iż‎ ‎nie‎ ‎zważając‎ ‎na‎ ‎trudy‎ ‎dalekiej‎ ‎podróży‎ ‎oraz‎ ‎na wielkie‎ ‎mozoły,‎ ‎z‎ ‎którymi‎ ‎połączona‎ ‎jest‎ ‎konsekracya‎ ‎kościoła, przybył‎ ‎osobiście,‎ ‎aby‎ ‎uwieńczyć‎ ‎to‎ ‎dzieło,‎ ‎któreśmy‎ ‎wznieśli na‎ ‎chwałę‎ ‎Bożą. Lecz‎ ‎także‎ ‎musimy‎ ‎wyrazić‎ ‎dziś‎ ‎wszystkim‎ ‎innym‎ ‎dobro czyńcom‎ ‎naszym‎ ‎serdeczne‎ ‎nasze‎ ‎podziękowanie.‎ ‎

[madohora]

[madohora]

Cóż mam zrobić, drogi panie
To już było pozowanie
Nos w obiektyw, oczy w słupek
Potem ugryzł mnie w ....
(nie dokończę bo to klasztor
lecz zapłatę mam ja za to)

[madohora]

Takie małe pierwszy raz widziałam
Ach przytulić bym je chciała

[madohora]

[madohora]

I króliczki też tam były
Z zimna pewnie się tuliły

[madohora]

Muzeum Misyjne OO. Franciszkanów w katowickiej dzielnicy Panewniki umiejscowione przy klasztorze OO. Franciszkanów, gromadzące dokumentację, fotografie oraz eksponaty z misji zagranicznych górnośląskiej prowincji zakonu

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

KATOWICKA MODERNA - Nasze Miasto - 2011

[madohora]

13.45 pokaz mażoretek na skrzyżowaniu ulic Słupskiej i Koszalińskiej

[madohora]

To wietnamski jest prosiaczek
Jakoś dziwnie na mnie patrzy
Sprawa ta jest trochę słodka
To jest świnka czy maskotka?

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

WANDALE ZDEWASTOWALI KALWARIĘ PANEWNICKĄ - Gazeta Pomorska - 25.02.2019

[madohora]

ZBEZCZESZCZONO KAPLICZKI W PANEWNIKACH - Fakt - 25.02.2019

[madohora]

ZDEWASTOWANO KAPLICE W PANEWNIKACH - Radio Zet - 25.02.2019

[madohora]

ZNISZCZYLI POMNIKI NA KALWARII PANEWNICKIEJ. NAGRAŁ ICH MONITORING - Radio Piekary - 27.02.2019

[madohora]

ZBEZCZESZCZONO FIGURY NA KALWARII ZEBRZYDOWSKIEJ - Dziennik Zachodni - 27.02.2019

[madohora]

WANDALE Z PANEWNIK WCIĄŻ NA NIEUCHWYTNI - Radio Piekary - 05.03.2019

[madohora]

TEN AKT WANDALIZMU POTĘPIŁA TAKŻE AMBASADOR USA - www.niezależna.pl - 06.03.2019

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

Panewniki gdzieś zgubiłam
Bo w tym roku tam nie byłam

[madohora]

W 1855 roku w gminie Panewniki mieszkało 648 osób, a sześć lat później 718. W 1908 roku władze gminy podjęły decyzję o budowie nowej szkoły na terenie Kokocińca ukończoną w 1913 roku. W 1905 roku gmina Panewnik liczyła około 1000 mieszkańców. Zamieszkiwała je głównie ludność autochtoniczna, zaliczana urzędowo do ludności polskojęzycznej.

[madohora]

Szczególne zainteresowanie wzbudzają te okolice w okresie świąt Bożego Narodzenia. Wtedy to właśnie na głównym ołtarzu kościoła można podziwiać największą w Europie szopkę, zbudowaną wewnątrz świątyn Z boku świątyni można także oglądać ruchomy żłóbek, żywą szopkę oraz wystawę małych szopek z różnych stron świata.

[madohora]

Ankony są aktywne i ruchliwe. Potrafią także wysoko latać, co powoduje, że ich wybiegi powinny być dobrze zabezpieczone. Rasa wykazuje skłonności do walki. Kury rzadko są zainteresowane wysiadywaniem piskląt, ale posiadają wysoki wskaźnik nieśności. Ich jaja przyjmują zwykle białą barwę.

[madohora]

Sylwetka okrągła z małą głową. Upierzenie szaro-czarne, biało nakrapiane. W hodowli występują formy biało upierzone. Skrzydła krótkie i zaokrąglone, ogon krótki. Głowa nieopierzona, z czerwonymi i niebieskimi płatami skóry oraz czerwonym lub żółtym wyrostkiem kostnym na czubku.

[madohora]

historyczna zabudowa mieszkaniowo-usługowa (ul. Panewnicka 30, 32, 34, 36, 38, 38a, 40); ochronie podlegają: skala wraz z formą historyczną, cechy stylowe i detale architektoniczne, płaski dach; kształt, wielkość oraz rozmieszczenie otworów okiennych i drzwiowych, ich podziały, zachowana prosta forma ogrodzeń oraz starodrzew

[madohora]

W okresie reformacji klasztory franciszkańskie ulegały likwidacji, by w trakcie kontrreformacyjnego ruchu ponownie się zawiązać. Edykt o sekularyzacji był powodem rozwiązania zakonu w roku 1810. Swą działalność franciszkanie wznowili dopiero w 1887 roku.

[madohora]

Na szczycie wieńczącej świątynię kopuły umieszczono miedziany posąg św. Franciszka. We wrześniu 1907 r. zakonnicy przenieśli się do nowego klasztoru, a w niespełna rok później, 19 lipca 1908 r., książę biskup wrocławski Jerzy kardynał Kopp dokonał uroczystej konsekracji kościoła w obecności około stu tysięcy wiernych

[madohora]

Indyk

[madohora]

Międzynarodowa Unia Ochrony Przyrody (IUCN) uznaje indyka zwyczajnego za gatunek najmniejszej troski (LC – least concern) nieprzerwanie od 1988 roku. Trend liczebności populacji jest wzrostowy.
W wielu stanach gatunek łowny.

[madohora]

Gatunek ten był długo klasyfikowany w obrębie rodzaju Lama, ale ostatnie analizy DNA (sekwencje mtDNA i jądrowe markery mikrosatelitarne) wykazały, że został udomowiony z podgatunku V. vicugna, V. v. mensalis. Wykopaliska archeologiczne w Telarmachay w środkowych Andach w Peru wskazują, że został udomowiony 5500–6500 lat temu przez społeczność łowców-zbieraczy[3]. Nie rozpoznano podgatunków ale rozpoznawane są dwie odrębne rasy: Huacaya i Sun.

[madohora]

Mają bardzo łagodny charakter, przez co nadają się do pracy z dziećmi cierpiącymi na ADHD i z porażeniem mózgowym. Jednocześnie aktywnie walczą z drapieżnikami, co sprawia, że w Europie wykorzystuje się je do ochrony stad owiec.

[madohora]

Osioł został udomowiony przez człowieka wcześniej niż koń. Pierwsze informacje dotyczące udomowienia pochodzą z Doliny Nilu z ok. 4000 p.n.e., czyli 6 tys. lat temu. Na tych terenach występowały obydwa żyjące do dzisiaj podgatunki osła afrykańskiego. Przypuszcza się, że z ich krzyżówek powstał osioł domowy (Equus africanus f.asinus).

[madohora]

Osioł

[madohora]

***

[madohora]

Miniaturowa świnia zwisłobrzucha, mikroświnka – rasa świni pochodząca z terenów Azji. Mikroświnki sprowadzono do Europy w 1866 przy okazji otwarcia Ogrodu Zoologicznego w Budapeszcie. W kłębie dorasta do wysokości 50 cm, osiągając wagę maksymalnie 60 kg

[madohora]

Kaczki nurkujące cechuje większa różnorodność w budowie ciała, zachowaniach lęgowych i sposobie żerowania. Przeważnie są to ptaki słodkowodne, niektóre zimują na morskich wybrzeżach. Mają krótkie nogi ulokowane z tyłu ciała, przez co rzadko wychodzą na ląd. Aby poderwać się do lotu, muszą wziąć rozbieg. Występuje dymorfizm płciowy, jednak samce nie są zbyt barwne – w ich upierzeniu przeważają szarości, brązy i czernie. U grążyc nie występuje barwne lusterko, niekiedy w jego miejscu znajduje się białe lub białawe pasmo piór. Często na głowie i piersi występują opalizujące pióra. Zachowania tokowe nie są skomplikowane. Po rozpoczęciu wysiadywania samce porzucają samice, a w kolejnym sezonie znajdują nową partnerkę[4]. Grążyce pokarmu szukają w czystszej i głębszej wodzie. Sprawnie nurkują. W skład ich pokarmu wchodzą głównie wodne bezkręgowce, szczególnie wiosną i w okresie zimowym.

[madohora]

Z czasem z pracy duszpasterskiej franciszkanów zaczęli korzystać coraz liczniejsi wierni, nie tylko z Panewnik, ale i dalszej okolicy.

[madohora]

Panewniki widok na staw

[madohora]

Staw w Panewnikach

[madohora]

Wkrótce skończyły się stawiane przez rząd pruski trudności co do budowy kościoła i klasztoru. Zaowocowało to położeniem w 1906 r. kamienia węgielnego i rozpoczęciem wznoszenia zabudowań. Wspaniała sylwetka kościoła w stylu neoromańskim stanęła już w 1907 r.

[madohora]

Panewniki organy

[madohora]

1902 (22 grudnia)
Sprowadzenie franciszkanów do Katowic.

[madohora]

1931
Zawieszenie piątego dzwonu poświęconego św. Antoniemu z Padwy.

[madohora]

1950 – 1963
Wybudowano 15 kaplic różańcowych.

[madohora]

1960
Sprowadzenie z Fatimy figury Matki Bożej.

[madohora]

2000
Bazylika była kościołem jubileuszowym.

[madohora]

2006
Rozbudowa żłóbka – dobudowa prawego skrzydła w nawie bocznej.

[madohora]

2011 (czerwiec – listopad)
Wymiana posadzki oraz mebli w zakrystii bazylikowej.

[madohora]

2018 (30 stycznia)
Inauguracja akcji charytatywnej o zasięgu regionalnym i diecezjalnym pn. „Śląskie dzieciom z Aleppo”, której cel to zebranie funduszy na stworzenie ośrodka rehabilitacji psychologicznej dla dzieci – ofiar wojny w Syrii.

2018 (16 czerwca)
Instalacja w bazylice i uruchomienie tzw. pętli indukcyjnej – rozwiązania technicznego umożliwiającego dobry odbiór dźwięku osobom używającym aparatów słuchowych.

2018 (16-23 września)
Misje Parafialne pod hasłem „Odnówmy przymierze z Bogiem” prowadzili o. Symplicjusz Sobczyk OFM z Jabłonkowa (Czechy) i o. Syrach Janicki OFM z Panewnik.

2018 (16-18 listopada)
VII Krajowe Forum Wieczystej Adoracji Najświętszego Sakramentu w Parafiach.

[madohora]

Należał do Prowincji Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny Zakonu Braci Mniejszych w Katowicach.

[madohora]

Panewniki

[madohora]

Panewniki (niem. Panewnik) − część zachodniej jednostki pomocniczej Ligota-Panewniki w mieście Katowice. Do 1951 r. Panewniki były samodzielną gminą Panewniki. Otoczone z trzech stron lasami, rozciągające się między rzekami Kłodnica i Ślepiotka. Graniczą z Ligotą, miastem Mikołów, Kochłowicami w Rudzie Śląskiej i Chorzowem Batorym. Dzielą się na: Stare Panewniki, Wymysłów, osiedle Józefa Bema, Nowe Panewniki i Kokociniec. Główną ulicą przechodzącą przez dzielnicę jest ulica Panewnicka.

[madohora]

Nowy etap w dziejach Panewnik rozpoczął się w Polsce Ludowej, zwłaszcza po przyłączeniu gminy w 1951 roku do Katowic. W latach sześćdziesiątych przy ulicy Medyków, na granicy Ligoty i Panewnik rozpoczęto budowę zespołu klinik i budynków teorii Śląskiej Akademii Medycznej w Katowicach (od niedawna pod zmienioną nazwą na Śląski Uniwersytet Medyczny w Katowicach) oraz domów akademickich należących zarówno do SUM jak i do Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach. Powodem budowy domów dla studentów poza Śródmieściem były obawy o widoczne dla dużej liczby mieszkańców domniemane manifestacje niezadowolenia studentów z polityki peerelowskich dygnitarzy państwa.

[madohora]

Po zakończeniu wojny w 1945 roku powołano pierwszą w Ligocie szkołę średnią ogólnokształcącą nazywaną wówczas gimnazjum. Siedziba szkoły znajdowała się przy ulicy Hetmańskiej. Jej kierownikiem był wtedy pedagog Teodor Münnich. Funkcjonowała ona razem ze szkołą powszechną nr 31.

[madohora]

Kolejną niewątpliwie ważną dla szkoły datą jest wrzesień roku 1968, kiedy to liceum otrzymało sztandar. Sztandar ten przetrwał do dnia dzisiejszego i uczestniczy we wszystkich ważnych uroczystościach szkolnych, miejskich i państwowych.

[madohora]

[madohora]

bazylika mniejsza św. Ludwika Króla i Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny; kamień węgielny pod budowę położono w 1906, świątynia wraz z klasztorem powstała w 1907, budowniczym kościoła był ojciec Wilhelm Rogosz, uroczysta konsekracja miała miejsce 19 lipca 1908, dokonał jej kardynał Georg Kopp, metropolita wrocławski; główny ołtarz umieszczono w prezbiterium w 1909; od 12 listopada 1974 kościół posiada tytuł bazyliki mniejszej, nadanej przez papieża Pawła VI.

[madohora]

Staraniem tych franciszkanów wzniesiono najpierw kopię groty lourdzkiej, do dzisiaj istniejącą na terenie przyległym do konwentu na Kalwarii Panewnickiej. Grotę poświęcono 27 sierpnia 1905. Wzrost kultu maryjnego sprzyjał zwiększeniu ruchu pielgrzymkowego do Panewnik z pobliskich miejscowości. Fundację wsparły również zamożne rody katolickie Ballestermów, Schaffgotschów i Donnersmacków. Zadanie zaprojektowania całego kompleksu klasztornego, tzn. kościoła i konwentu wraz z zapleczem, powierzono franciszkaninowi Mansuetusowi Frommowi z prowincji saksońskiej. Kierownikiem budowy został majster murarski z Bytomia Franciszek Neuman. Prace zostały rozpoczęte 4 października 1905, kamień węgielny wmurowano 1 lipca 1906. Przy budowie zatrudnionych było 200 robotników, pochodzących przede wszystkim z terenu Panewnik i Ligoty. Prace kowalskie i stolarskie wykonywali bracia zakonni. Zakonnicy zamieszkali w klasztorze 29 września 1906. Kościół ukończono dwa lata później. Prace nad kalwarią trwały jeszcze do 1963

[madohora]

Codziennie przed rozpoczęciem budowy odprawiano krótkie nabożeństwo, a w grocie mszę św. Zatrudnionych było około dwustu robotników, w tym wielu ochotników z okolicy. Do pomocy przychodziło wiele kobiet i dziewcząt. Do pracy ze swoimi zaprzęgami stawiali się też gospodarze z Panewnik, Piotrowic, Ochojca i Kostuchny. Podczas budowy nie zgłoszono żadnego urazu ani wypadku przy pracy. Stan surowy kościoła i klasztoru osiągnięto na wiosnę 1907 roku, a pod koniec roku położono dach, kończąc równocześnie wieże i kopułę (ta ostatnia pokryta została mozelskim łupkiem kamiennym). 29 września 1907 roku ks. Ludwik Skowronek poświęcił pięć nowych dzwonów dla klasztoru, wtedy też zamieszkali w nim zakonnicy. Roboty stolarskie, ciesielskie i kowalskie wykonywali w wybudowanych przyklasztornych warsztatach bracia zakonni. W 1908 roku wstawiono witraże i położono posadzkę. Półtora miesiąca trwało umieszczanie na kopule 1,5-tonowej figury św. Franciszka z Asyżu.

[madohora]

W wieżach wisi pięć dzwonów. Najmniejszy odlano w Odlewni dzwonów Karola Schwabe w Białej, trzy większe w Odlewni Fr. Drożdż, Fr. Kubica w Dąbrowie Górniczej. Największy, ważący ponad 2 tony jubileuszowy dzwon wykonano w ludwisarni Rudolfa Pernera w Pasawie. Szósty dzwon znajduje się w wieżyczce na sygnaturkę nad prezbiterium. Dachy panewnickiej bazyliki pokryte są blachą miedzianą.

[madohora]

W lewej absydzie transeptu. Składa się z pięciu płaskorzeźb w kolorze kości słoniowej. Wykonany w 1920 roku przez rzeźbiarza z Ratyzbony Georga Schreinera. Fundacja rodziny Szklorzów z Wełnowca. Nad ołtarzem znajdują się witraże o wysokości 4,6 m. (przedstawiające również sceny z życia zakonodawcy).

[madohora]

W krypcie, pod górną częścią prezbiterium i chóru zakonnego znajduje się kaplica św. Józefa. Do kaplicy prowadzą drzwi od strony bazyliki, od strony furty klasztornej, od strony urzędu parafialnego w podziemiach klasztoru oraz z zewnątrz od strony zachodniej. Jej krzyżowe sklepienie opiera się na dziesięciu filarach. Krypta ma długość 18 m. Ołtarz, przedstawiający transitus św. Józefa, wykonany został w 1908 roku. Fundacja rodziny Rogoszów z Nowego Browińca. Witraże w krypcie przedstawiają sceny z życia św. Józefa. W krypcie znajduje się szereg konfesjonałów. W kaplicy św. Józefa sprawuje się sakrament pokuty.

[madohora]

Od strony placu znajduje się boczne wejście do bazyliki mniejszej, główne wejście do klasztoru − tzw. furta oraz zaczynają się chodniki prowadzące na teren Panewnickiej Kalwarii. Od wjazdu z ulicy Panewnickiej prowadzi droga do części zabudowań klasztornych, w których ma swoją siedzibę Wyższe Seminarium Duchowne Braci Mniejszych, Franciszkański Ośrodek Duszpasterstwa Akademickiego (FODA), biblioteka prowincjalna oraz muzeum misyjne.

[madohora]

Decyzję o budowie podjęto jednak dopiero po odzyskaniu przez Polskę niepodległości. W 1936 prowincjał Michał Porada OFM wraz z ojcami Wilhelmem Rogoszem i Karolem Bikiem ogłosili konkurs na projekt kaplic kalwaryjskich, chciano odejść od pierwotnych projektów niemieckich. Konkurs wygrali architekci lwowscy Jan Krug i Tadeusz Brzoza. Wybrano styl neoromański z eksperymentalnymi rozwiązaniami dążącymi w kierunku awangardowym, łącząc funkcjonalizm z modernizmem. Do współpracy zaproszono m.in. Xawerego Dunikowskiego, Antoniego Michalaka, Antoniego Mehla i Mariana Wnuka. Prace budowlane, którymi kierował o. Karol Bik przerwała II wojna światowa. W chwili jej wybuchu większość kaplic była już wybudowana, brakowało wykończenia. Nie zaczęto jeszcze budować stacji X

[madohora]

Kaplica Zwiastowania − ukończona w 1956 przedstawia Archanioła Gabriela klęczącego przed Maryją.
Kaplica Nawiedzenia − ukończona w 1956 przedstawia scenę spotkania Matki Bożej ze św. Elżbietą.
Kaplica Bożego Narodzenia − ukończona w 1957 przedstawia scenę narodzenia Chrystusa.
Kaplica Ofiarowania Pańskiego − ukończona w 1957. Przedstawiona została Matka Boża i Symeon trzymający Dzieciątko w objęciach.
Kaplica Znalezienia − ukończona w 1957. Rzeźba Maryi i Jezusa wśród kapłanów żydowskich.
Kaplica Ogrójca − fundacja Klary Rzychoń z 1958. Przedstawiony został klęczący Chrystus z uczniami w Getsemani.
Kaplica Ubiczowania − kaplica z 1958 z obrazem przedstawiającym "Umęczonego Jezusa w domu Kajfasza".
Kaplica Cierniem Ukoronowania − z rzeźbą Chrystusa w koronie z cierni. Druty kolczaste są odniesieniem do obozów koncentracyjnych II wojny światowej i łagrów radzieckich.
Kaplica Niesienia Krzyża − rzeźba Chrystusa niosącego krzyż i grupy oprawców.
Kaplica Ukrzyżowania − figury Ukrzyżowanego i łotrów z 1911 umieszczone zostały na żelbetonowych krzyżach wysokości 10 m.
Kaplica Zmartwychwstania − przedstawia anioła siedzącego u wejścia do grobu i trzy Marie.
Kaplica Wniebowstąpienia − symboliczne stopy Chrystusa i grupa Apostołów z Matką Bożą.
Kaplica Zesłania Ducha Świętego − wzorująca na tradycyjnych przedstawieniach scena z Wieczernika. Duch Święty w postaci gołębicy.
Kaplica Wniebowzięcia NMP − rzeźba w majolice. Na ścianie w rysunku natynkowym: Pius XII, św. Bernard, św. Bonawentura, św. Antoni Padewski i św. Jan Ewangelista.
Kaplica Ukoronowania NMP − postać Maryi wysoko nad ziemią, aniołowie wkładają jej na głowę koronę.

[madohora]

Panewniki pomnik Jadwigi Śląskiej

[madohora]

Statua świętej umieszczona została na postumencie ozdobionym fryzem arkadowym. Przy prawej nodze patronki Śląska rzeźbiarz umieścił model Bazyliki Panewnickiej. Jadwiga trzyma w prawej ręce zwój z rzutem świątyni. Na płaszczu świętej odciśnięte śląskie orły. U pasa przypięty ma trzos. W lewej ręce trzyma figurkę Matki Bożej z Dzieciątkiem

[madohora]

Panewniki położone są w zachodniej części Katowic, w granicach dzielnicy Ligota-Panewniki, a fragmentarycznie miejscowość sięga także terenów dzielnicy Piotrowice-Ochojec (część Lasów Panewnickich)

[madohora]

Pierwotnie tereny Panewnik porastały lasy będące częścią historycznej Puszczy Śląskiej. Szata roślinna, podobnie jak i inne elementy środowiska przyrodniczego, zostały silnie przekształcone w wyniku procesów urbanizacyjnych i działalności przemysłowej. Wysokimi walorami przyrodniczo-krajobrazowymi charakteryzuje się zwłaszcza kompleks Lasów Panewnickich. Lasy te stanowią jedne z ważniejszych elementów struktury ekologicznej regionu[18], a w części z nich zachowały się fragmenty zbiorowisk leśnych o charakterze naturalnym[20]. Pod względem siedlisk przeważają tutaj bory sosnowe i mieszane, zaś lasy położone w na północ od Panewnik, przy granicy z Ligotą i Załęską Hałdą – Las Załęski, to lasy liściaste.

[madohora]

Pierwsza panewnicka szkoła została otwarta w 1828 (bądź 1825) roku w izbie jednego z zagrodników Wawrzyńca Matury. W 1840 roku powstał nowy, murowany budynek szkoły katolickiej[28]. W 1855 roku w Panewnikach mieszkało 648 osób

[madohora]

Dnia 16 września 1991 roku Rada Miejska w Katowicach przyjęła uchwałę, na mocy której 1 stycznia 1992 roku podzielono Katowice na 22 pomocnicze jednostki samorządowe określając obszary ich działania. Tym samym powołano jednostkę samorządową nr 6 „Ligota – Panewniki”, w obrębie której znalazły się Panewniki

[madohora]

Na początku XX wieku we wschodniej części Panewnik powstał klasztor oo. Franciszkanów, a obszar wokół niego nazwano Nowym Panewnikiem, a pierwotną wieś „” Starym Panewnikiem. Samą zaś neoromańską bazylikę pw. św. Ludwika Króla i Wniebowzięcia NMP zaprojektował o. Mansuetus Fromm[63]. Posiada on dwie wieże, rozetę nad wejściem, witraże oraz umieszczoną na kopule miedzianą figurę św. Franciszka. Od 1974 roku kościół nosi tytuł bazyliki mniejszej. Z tyłu kompleksu znajduje się Kalwaria Panewnicka o powierzchni 8 ha, posiadająca 14 stacji drogi krzyżowej i 15 kaplic różańcowych

[madohora]

Pierwsza panewnicka szkoła została otwarta w 1828 (bądź 1825) roku w izbie jednego z zagrodników Wawrzyńca Matury. Budowę nowej murowanej szkoły w Panewnikach ukończono w 1840 roku[28]. Nowa szkoła znajdowała się przy dzisiejszej ulicy Panewnickiej 435 i powstała dzięki wsparciu księcia pszczyńskiego. Budynek ten pełnił swoje funkcje do momentu budowy nowego gmachu w 1913 roku bądź też do lat 30. XX wieku. W 1908 roku władze gminy Panewniki podjęły starania o budowę nowej szkoły katolickiej na terenie Kokocińca[34], którą oddano do użytku przy obecnej ulicy Panewnickiej 172 w 1913 (bądź w 191) roku (późniejsza Szkoła Podstawowa nr 9 im. J. Brzechwy w Katowicach)

[madohora]

W 1909 roku do Panewnik przybyły pierwsze siostry ze Zgromadzenia Sióstr Służebniczek Niepokalanie Poczętej. Zamieszkały one w budynku późniejszego przedszkola na rogu ulic Panewnickiej i Medyków. W 1921 roku przeniosły się one do Domu św. Anny położonego w bezpośrednim sąsiedztwie klasztoru franciszkanów[82]. W 1934 roku rozpoczęto budowę klasztoru sióstr służebniczek przy ulicy Panewnickiej 63. Służebniczki wróciły do gmachu w 1950 roku, a w 1969 roku do gmachu dobudowano budynek Okręgowego Szpitala Kolejowego w Katowicach

[madohora]

Panewniki – dawna gmina wiejska istniejąca w latach 1945–1951 w woj. śląskim i katowickim (dzisiejsze woj. śląskie). Siedzibą władz gminy były Panewniki (obecnie dzielnica Katowic).

[madohora]

Już w XVI w. istniała osada Panewniki, należąca do Kuźnicy Pszczyńskiej (dziś Stara Kuźnica w Halembie). Była jedną ze wsi służebnych, w której wytwarzano panwie. Do XX wieku była zamieszkana przez Polaków. Gdy wokół wzniesionego na granicy wsi z Ligotą klasztoru franciszkańskiego powstawały nowe domy, dla odróżnienia tej części gminy od terenu ze starą zabudową wokół pierwszej siedziby minorytów, zaczęto nazywać Nowym Panewnikiem lub Nowymi Panewnikami. Ta część gminy znajdowała się w okolicach dzisiejszej Bazyliki św. Ludwika i Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny oraz dawnej siedziby Urzędu Gminy Panewniki w pobliżu skrzyżowania ul. Panewnickiej, ul. Kijowskiej i ul. Medyków

[madohora]

Dużą powierzchnię kompleksu zajmują zbiorowiska leśna o charakterze półnaturalnym (płaty starodrzewu bukowego i dębowego). Składają się na niego bory mieszane, lasy mieszane oraz w niewielkim stopniu lasy grądowe. Z żyjących gatunków występują tu m.in.: konwalia majowa, kruszyna pospolita, borówka czarna, borówka brusznica, wrzos zwyczajny, trędownik bulwiasty, narecznica samcza, oraz orlica pospolita. Część lasu zajmuje zespół przyrodniczo-krajobrazowy „Uroczysko Buczyna”.

[madohora]

Przed II wojną światową zbudowano na terenie Lasów Panewnickich polowe schrony piechoty, tzw. „Urbany”. Stanowiły część południowego skrzydła Obszaru Warownego „Śląsk” (odcinek „Mikołów”). Ostatnią inspekcję przeprowadził w kwietniu 1939 dowódca Armii „Kraków” gen. bryg. Antoni Szylling. W Lasach Panewnickich w 1939 rozstrzeliwano i chowano skrycie powstańców śląskich i harcerzy. Pomniki upamiętniające te egzekucje znajdują się w lesie oraz na cmentarzu komunalnym w Ligocie − Pomnik Obrońców Katowic. Przez Lasy Panewnickie przebiega Szlak Bohaterów Wieży Spadochronowej. W Lasach Panewnickich w bunkrze-ziemiance ukrywali się w latach 1943-1944 partyzanci katowickiego inspektoratu Armii Krajowej z oddziału ppor Wiesława Andryszaka pseud. „Wieś”. Zdekonspirowaną kryjówkę 9 lutego 1944 Niemcy wysadzili wrzucając do niej granaty i zabijając przebywających w niej 3 AK-owców, a raniąc czwartego. W 1994 w jej miejscu ustawiono głaz-pomnik.

[madohora]

[madohora]

Według badań Urzędu Miasta Katowice z 2007 na osiedlu pomiędzy ul. Zielonogórską, ul. Panewnicką i ul. Piotrowicką udział powierzchni zabudowanej w powierzchni terenu wynosi 20%, wskaźnik intensywności zabudowy (netto) – 0,80 WIZ, średnia ważona liczby kondygnacji – 4. Ulica jest drogą klasy zbiorczej; biegnie pod nią magistrala wodociągowa Ø 500 mm i sieć wodociągowa Ø 150 mm oraz kanał zbiorczy odprowadzający ścieki Ø 600 mm i gazociąg niskiego ciśnienia Ø 300 mm.

[madohora]

fragment zespołu zabudowy kolonii urzędniczej (ul. Panewnicka 23, 25, 27); ochronie podlegają: skala wraz z formą historyczną, cechy stylowe i detale architektoniczne, kształt, wielkość, rozmieszczenie otworów okiennych i drzwiowych, ich podziały oraz płaski dach:
dom mieszkalny (ul. Panewnicka 23), wzniesiony w latach czterdziestych XX wieku,
willa w ogrodzie (ul. Panewnicka 27), wzniesiona w latach trzydziestych XX wieku, w stylu funkcjonalizmu;

[madohora]

willa mieszkalna w ogrodzie (ul. Panewnicka 31), wzniesiona w latach trzydziestych XX wieku w stylu funkcjonalizmu

[madohora]

domy mieszkalne pracowników kolei (ul. Panewnicka 56/58), wybudowane w latach trzydziestych XX wieku w stylu modernizmu

[madohora]

zagroda wiejska (ul. Panewnicka 254), wybudowana w 1853, przebudowana w 1922

[madohora]

Przy ul. Panewnickiej zlokalizowane są następujące pomniki i obeliski:

pomnik bł. Edmunda Bojanowskiego (dziedziniec klasztoru SS Służebniczek NMP przy ul. Panewnickiej 63),
pomnik św. Jadwigi Śląskiej (na placu Klasztornym),
pomnik Obrońców Katowic (na cmentarzu komunalnym w Panewnikach),
pomnik Ofiar Stalinizmu (na cmentarzu komunalnym w Panewnikach),
głaz upamiętniający przybycie franciszkanów do Panewnik,
dąb papieski,
Krzyż Misyjny z symbolicznym grobem dzieci nienarodzonych i przedwcześnie zmarłych.

[madohora]

1923 roku gmach przejął Śląski Urząd Wojewódzki, by urządzić w nim dom socjalny. Po II wojnie światowej budynek dalej pełnił funkcję domu starców. Został on przebudowany w II połowie XX wieku, zachowując swój oryginalny charakter.

[madohora]

Gmach wpisany jest do gminnej ewidencji zabytków miasta Katowice

[madohora]

eren pod budowę nowego domu prowincjalnego zakupiono w 1932. Symbolicznie siostry rozpoczęły prace 17 sierpnia 1934. Kamień węgielny wmurowano w wybudowaną ścianę prezbiterium przyszłej kaplicy 14 maja 1936. Pracami kierowała ekonomka prowincji s. Romualda Wyżoł AM, a następnie s. Paladia Szczyra AM. Pod koniec 1938 budynek został pokryty dachem i rozpoczęto prace we wnętrzu. W czasie II wojny światowej niemieckie władze okupacyjne przejęły nieukończony dom prowincjalny (1941), po czym urządziły w nim magazyny, biura i archiwum. Swoje stanowisko dowodzenia umieścił Fritz Bracht, górnośląski gauleiter NSDAP

[madohora]

Droga krzyżowa w ogrodzie klasztornym.

[madohora]

Pomnik bł. Edmunda Bojanowskiego w Katowicach − pomnik przed głównym wejściem do klasztoru sióstr służebniczek NMP przy ul. Panewnickiej 63 w katowickiej dzielnicy Ligota-Panewniki.
Pomnik przedstawia bł. Edmunda Bojanowskiego oraz trójkę dzieci (jedno z nich siedzi u jego stóp). Autorką projektu monumentu jest siostra Czesława Marek CSA BMV

[madohora]

Niepozorny i trudny był początek dzieła: garstka dziewcząt pełnych dobrej woli, bez żadnego przygotowania, pozbawiona zabezpieczenia materialnego, pod troskliwym okiem Bojanowskiego – człowieka świeckiego; garstka startująca 3 maja 1850 r. w wiejskiej chacie w Podrzeczu niedaleko Poznania, przekształconej w ochronkę. Gromadka dzieci słuchała opowiadań biblijnych, uczyła się modlitwy, czynnej miłości bliźniego i dzielenia się posiłkiem z tymi, którzy nic nie mają.
Wieczorami siostry w izbie ochronki zbierały dziewczęta, by je przygotować do przyszłych zadań matek rodzin chrześcijańskich. W ten sposób Bojanowski pragnął, by dzieci i dziewczęta były przyszłością narodu i Kościoła. Siostry szły również z posługą samarytańską do chorych w różnych zakątkach wiosek.

[madohora]

Po przemianach społeczno - politycznych roku 1956, wróciła do szkół katecheza. Katechetą w VII Liceum Ogólnokształcącym w Katowicach Ligocie został ks. Józef Tchórz. Jednocześnie został On Rektorem Kaplicy Najświętszego Serca Pana Jezusa i ten czas, czyli rok 1956, kojarzę jako moment otwarcia tej Kaplicy dla wiernych. Na podstawie niepotwierdzonych formalnie informacji, przypominam sobie, że myślą związaną z powierzeniem tych dwóch funkcji księdzu Tchórzowi, był zamiar utworzenia w Kaplicy duszpasterstwa okolicznych szkół średnich.
Ta intencja nie została jednak zrealizowana, ponieważ katechezę w liceum przejęli Ojcowie Franciszkanie. Rektor w Kaplicy jednak pozostał i była ona nadal otwarta dla wiernych.

[madohora]

Na cmentarzu znajduje się również zbiorowy grób i pomnik Obrońców Katowic – powstańców, harcerzy i harcerek zamordowanych przez Niemców we wrześniu 1939 w więzieniach, w lasach oraz na ulicach miasta. W kwaterze 20. stoi Pomnik – symboliczna mogiła żołnierzy i członków wojskowych organizacji niepodległościowych poległych w latach 1945–1956[6]. Na cmentarzu wzniesiony został dom pogrzebowy. Nekropolia otwarta jest od świtu do zmierzchu, biuro obsługi i zaplecza technicznego czynne jest w godz. 800−14

[madohora]

Nową placówkę zakonną powstałą w Panewnikach podniesiono do rangi konwentu, którym zarządza gwardian, w 1907. Od samego początku duża liczba braci wpłynęła na ukonstytuowanie się przy gwardianie rady, nazywanej w Zakonie Braci Mniejszych dyskretorium konwentu. Zarząd ekonomiczny klasztoru spoczywał w rękach syndyka apostolskiego – instytucja zniesiona w XX wieku. Klasztor należał administracyjnie do 1911 do Kustodii św. Jadwigi we Wrocławiu, która z kolei podlegała prowincjałowi saksońskiemu. Konwent został włączony do Prowincji Niepokalanego Poczęcia NMP w Wielkopolsce 17 marca 1923, stając się tym samym siedzibą kurii prowincjalnej i jej głównym ośrodkiem duszpasterskim. Nazwę prowincji zmieniono 13 października 1932 na Prowincja Wniebowzięcia NMP w Polsce. W okresie przed II wojną światową większość braci mieszkających w klasztorze była rzemieślnikami. W latach 1929-1939 Panewniki posiadały własne wydawnictwo z drukarnią. Bracia kapłani prowadzili pracę duszpasterską w kościele klasztornym oraz pomagali w okolicznych parafiach diecezjalnych, m.in. głosząc misje święte i rekolekcje. Ostatecznie decyzją bpa katowickiego Stanisława Adamskiego 12 lutego 1934 powstała w Panewnikach samodzielna parafia

[madohora]

[madohora]

Codziennie przed rozpoczęciem budowy odprawiano krótkie nabożeństwo, a w grocie mszę św. Zatrudnionych było około dwustu robotników, w tym wielu ochotników z okolicy. Do pomocy przychodziło wiele kobiet i dziewcząt. Do pracy ze swoimi zaprzęgami stawiali się też gospodarze z Panewnik, Piotrowic, Ochojca i Kostuchny. Podczas budowy nie zgłoszono żadnego urazu ani wypadku przy pracy. Stan surowy kościoła i klasztoru osiągnięto na wiosnę 1907 roku, a pod koniec roku położono dach, kończąc równocześnie wieże i kopułę (ta ostatnia pokryta została mozelskim łupkiem kamiennym). 29 września 1907 roku ks. Ludwik Skowronek poświęcił pięć nowych dzwonów dla klasztoru, wtedy też zamieszkali w nim zakonnicy. Roboty stolarskie, ciesielskie i kowalskie wykonywali w wybudowanych przyklasztornych warsztatach bracia zakonni. W 1908 roku wstawiono witraże i położono posadzkę. Półtora miesiąca trwało umieszczanie na kopule 1,5-tonowej figury św. Franciszka z Asyżu.

[madohora]

Budowla bazyliki, podobnie jak i całego zespołu klasztornego, nawiązuje do stylu romańskiego. Kościół jest nieorientowany – prezbiterium zwrócone jest ku północy z odchyleniem 27 stopni ku wschodowi. Zewnętrzne ściany budynku wykonane są z cegły klinkierowej o surowej fakturze. Koncepcja autorska br. Fromma zakładała kamienne ozdoby rzeźbiarskie, jak portale, kolumny portyków i kolumienki okiennych biforiów. Ceglane kształtki tworzą w różnych miejscach fryzy arkadowe oraz gzymsy. Nawa środkowa, transept oraz prezbiterium nakryte są dwuspadowymi dachami z lukarnami. Absyda prezbiterium i absydy boczne okrywają dachy półstożkowe. Kopułę główną przykrywa ośmiopołaciowy dach namiotowy z lukarnami. Nawy i obejście od strony wschodniej przykryte zostały dachami pulpitowymi. Kruchty oraz krużganki nakrywają dwuspadowe dachy poprzeczne. Dachy wież w przedniej części bazyliki stanowią układy ukośnie opadających czterech romboidalnych połaci.

[madohora]

Znajduje się na lewo od głównego wejścia do bazyliki. Urządzona została w kruchcie lewej wieży. Poświęcona została 10 września 1988 roku przez prowincjała o. Damiana Szojdę OFM. Wystawiany był w niej każdego dnia Najświętszy Sakrament. Wystrój z blachy i okratowanie zaprojektował Eryk Złotoś z Ligoty. W kaplicy wisi obraz Matki Boskiej Ostrobramskiej. Na prawo od wejścia nad klęcznikami znajdują się: krzyż oświęcimski oraz krzyż z Monte Cassino. W kaplicy znajdują się również: tablica upamiętniająca zakonników poległych i pomordowanych w obozach koncentracyjnych w latach II wojny światowej; tablica upamiętniająca jeńców stalinowskich pomordowanych wiosną 1940 roku w obozach Kozielsku, Ostaszkowie i Starobielsku oraz tablica upamiętniająca uczestników walk w szeregach Konspiracyjnego Wojska Polskiego, Armii Krajowej, Narodowych Sił Zbrojnych, ugrupowania Wolność i Niezawisłość oraz innych organizacji podziemia niepodległościowego zamordowanych i bezimiennie pogrzebanych – na mocy wyroku katowickiego Sądu Wojskowego w latach 1945–1956. Przestała pełnić swoją funkcję, od momentu wprowadzenia dwudziestoczterogodzinnej adoracji w kaplicy fatimskiej.

[madohora]

W prawej absydzie transeptu. Ołtarz zamówiono w 1919 roku w warsztacie rzeźbiarza niemieckiego Georga Schreinera z Ratyzbony. Do Panewnik ołtarz trafił dopiero w 1927 roku. Fundacja rodziny Lapskich z Bytomia. Przedstawia sceny z życia św. Antoniego Padewskiego. Nad ołtarzem znajdują się witraże o wysokości 4,6 m. (również przedstawiające sceny z życia franciszkańskiego cudotwórcy).

[madohora]

Po oddaniu do użytku kościoła w Panewniku jako organiści posługiwali bracia zakonni. Na organach koncertował i akompaniował śpiew liturgiczny także kompozytor o. Ansgary Malina

[madohora]

Centralną część placu zajmuje Pomnik Świętej Jadwigi, patronki Śląska i prowincji zakonnej, z której wywodzili się franciszkanie organizujący i zarządzający budową klasztoru w Panewnikach − Prowincja św. Jadwigi Zakonu Braci Mniejszych. Obecnie dom zakonny przy placu Klasztornym jest siedzibą ministra prowincjalnego Prowincji Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny Zakonu Braci Mniejszych w Katowicach. Autorem postumentu był br. Meinard Wieczorek OFM, zaś autorem rzeźby, wykonanej we Wrocławiu, był Bruno Tschötschel. Uroczystego odsłonięcia i poświęcenia pomnika dokonano 21 lipca 1912. Przed II wojną światową na cokole znajdowały się napisy dedykacyjne w językach: łacińskim, niemieckim i polskim. Obecny napis polski jest kopią zniszczonego przez Rosjan w 1945

[madohora]

Pierwsi franciszkanie pojawili się w Polsce w pierwszej połowie XIII wieku, dziesięć lat po śmierci św. Franciszka z Asyżu (zm. w 1226 r.). Zakonnicy przybyli przez Niemcy i Czechy do Wrocławia, a następnie do Krakowa. Od XVII wieku franciszkanie byli obecni także na Górze św. Anny.

[madohora]

Od tej pory przy kościele można było zakładać bractwa religijne i organizować pielgrzymki. Naprzeciwko klasztoru utworzono cmentarz gminny.

[madohora]

W związku z nadaniem kościołowi w roku 1954 tytułu „Wniebowzięcia NMP” i zaliczeniem zespołu sakralnego w Panewnikach do sanktuariów maryjnych, postanowiono zbudować wokół klasztoru 15 kaplic różańcowych. Pierwsze wykopy pod ich budowę rozpoczęto 7 maja 1955 r. Poświęcenia dokonano kolejno: części radosnej – 21.11.1957 roku, bolesnej – w roku 1959, chwalebnej – 22.09.1963 roku.

[madohora]

Pierwszy raz wybudowano stajenkę w centralnej części bazyliki nad ołtarzem głównym po II wojnie światowej w 1949 r. Od tego czasu zaczęto stawiać tymczasowy ołtarz w dolnej części prezbiterium, który po Soborze Watykańskim II stał się głównym ołtarzem świątyni. W latach powojennych kierownikami prac przy wznoszeniu panewnickiego żłóbka byli: br. Krzysztof Piątyszek OFM, br. Fabian Fryc OFM, Franciszek Falkus oraz Edward Kuczmik. Osoby te znacznie rozbudowały szopkę, ubogacając ją w coraz to nowe elementy architektoniczne (młyny, studnie, domy), dbając jednocześnie o to, by każdego roku misterium betlejemskie zostało przedstawione w różniący się od poprzednich sposób. W pracach brali również udział klerycy z Wyższego Seminarium Duchownego Braci Mniejszych. Instalację elektryczną rozbudowali Andrzej Brożyna, Jakub Wawro oraz br. Ksawery Majewski OFM. Głównie z ich inicjatywy w szopce pojawiały się w latach 90. XX wieku instalacje wodne i urządzenie produkujące efekty świetlne i dymne. Od 1995 r. pracami kieruje artysta rzeźbiarz z Jaworzynki Trzycatka Paweł Jałowiczo

[madohora]

Poza szopką we wnętrzu panewnickiej bazyliki od 1994 r. w pomieszczeniach klasztornych udostępniana jest szopka ruchoma z poruszającymi się figurami ważnych postaci z historii Kościoła i Polski, są to: św. Franciszek z Asyżu, św. Klara z Asyżu, św. Antoni Padewski, św. Maksymilian Kolbe, kard. Stefan Wyszyński, św. Wojciech, bł. Matka Teresa z Kalkuty, św. Jan Paweł II, bł. Jerzy Popiełuszko, Jan III Sobieski, św. Jadwiga Królowa, św. Ludwik IX, Bolesław Chrobry, Mieszko I, św. Jacek Odrowąż oraz Trzej Królowie[6]. W ekspozycji przy ruchomej szopce prezentowane są szopki śląskie i z krajów misyjnych

[madohora]

Do budowy całej scenerii żłóbka wykorzystuje się około 120 różnych figur: drewnianych, gipsowych i z masy żywicznej, również wypchane zwierzęta oraz wiatraki, młyn, studnię, szyb górniczy, domki, ogniska, drewniane ogrodzenie, choinki, mech leśny i inne, ponadto setki żarówek i ok. 2 km przewodów elektrycznych. Najstarsze figury (pastuszek i kobieta z dzbanem) według ustnych przekazów liczą ok. 130 lat. Figury są różnej wysokości; największe mierzą 150 cm.

[madohora]

9

[madohora]

1908 (19 lipca)
Poświęcenie kościoła przez biskupa wrocławskiego Jerzego kardynała Koppa.

[madohora]

1920
Zawieszenie czterech nowych dzwonów.

[madohora]

1925
Poświęcenie organów przez ks. administratora apostolskiego Augusta Hlonda.

[madohora]

1937 (8 lipca)
Początek budowy kalwarii panewnickiej.

[madohora]

1959
Nawiedzenie statuy MB Fatimskiej.

[madohora]

1973 (19 lutego)
Wpisanie kościoła i klasztoru do rejestru zabytków.

[madohora]

1995 (październik)
Ukazał się pierwszy numer gazetki parafialnej „Głos Świętego Ludwika”

1995 (5-6 listopada)
Nawiedzenie relikwii św. Antoniego z Padwy.

1995 (24-25 listopada)
Powtórne nawiedzenie statuy MB Fatimskiej.

1995 (8 grudnia)
Ukoronowanie figury MB Fatimskiej przez Ks. Bpa Gerarda Bernackiego.

[madohora]

2004 (październik)
Reaktywowano gazetę parafialną „Głos Św. Ludwika”.

[madohora]

2009 (12 lutego)
75-lecie erygowania parafii panewnickiej.

2009 (listopad) – 2011 (listopad)
Generalny remont organów bazylikowych.

[madohora]

2015 (maj)
Rozpoczęła się regularna całodobowa i całotygodniowa adoracja Najświętszego Sakramentu.

2015 (8 grudnia) – 2016 (20 listopada)
Bazylika kościołem jubileuszowym Nadzwyczajnego Jubileuszu Miłosierdzia.

[madohora]

*

[madohora]

Urodził się 14 sierpnia 1931 w Rybniku, w rodzinie Hermana i Emilii z d. Pierchata. Franciszek wzrastał w kręgu oddziaływania placówki duszpasterskiej franciszkanów przy kościele pw. św. Józefa w Rybniku. Przez okres okupacji przebywał u swej babki Matyldy należącej do III Zakonu św. Franciszka, która wszczepiła mu idee św. Franciszka. W 1945 roku wstąpił do Niższego Seminarium Duchownego w Nysie. Po trzech latach zdał tzw. małą maturę. Od 14 września 1948 roku rozpoczął roczny nowicjat w klasztorze franciszkanów w Panewnikach, pod okiem o. Teofila Zawiei. Po roku złożył pierwsze śluby zakonne, a w 1950 roku otrzymał w Jarocinie świadectwo dojrzałości. Następnie rozpoczął studia filozoficzne w Opolu i teologiczne w Wyższym Seminarium Duchownym Franciszkanów w Panewnikach. 6 lutego 1955, z rąk bpa Bernarda Czaplińskiego z Pelplina, przyjął święcenia kapłańskie. Zaraz potem został skierowany na studia specjalistyczne na KUL, które ukończył w 1957 roku uzyskując tytuł magistra. Dwa lata później uzyskał licencjat i został mianowany wykładowcą teologii dogmatycznej w Wyższym Seminarium Duchownym OO. Franciszkanów w Panewnikach. Następnie otworzył przewód doktorski, który ukończył w 1961 roku stopniem doktora teologii.

[madohora]

Należał do Prowincji Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny Zakonu Braci Mniejszych w Katowicach.

[madohora]

Pierwsze dzwony dla
panewnickiej Bazyliki zosta­
ły poświęcone 29 września
1907 r. Służyły zaledwie przez
10 lat, gdyż w 1917 r. zostały
zarekwirowane na potrzeby
militarne I wojny światowej.
Z odszkodowania wypłacone­
go przez Niemców zamówio­
no nowe, które w czasie II woj­
ny światowej spotkał ten sam
los. Zostały zabrane na po­
trzeby wojny. Nowe dzwony
pojawiły się dopiero po ponad
20 latach, w 1964 roku. Po­
święcił je ówczesny prowincjał
o. Teofil Zawieja.

[madohora]

Panewniki
Pierwsza wzmianka o wsi Panewnik (pi­
sanej w liczbie pojedynczej) pochodzi
z roku 1586, aczkolwiek Ludwik Musioł,
znany śląski badacz historii, datuje po­
wstanie Panewnika na rok 1580. Przez
kilka stuleci ludność Panewnika utrzymy­
wała się głównie z rolnictwa, choć pewna
ilość mieszkańców mogła być zatrudniona
w wybudowanej w 1650 r. na terenie Ko-
kocińca Kuźnicy Kokocińskiej. Gdy kuź­
nicę zlikwidowano na jej terenie zaczęły
działać młyn i tartak, a później - w XIX w.
- dwa piece fryszerskie. Pod koniec XIX w.
część panewniczan znalazła zatrudnienie
w rozwijającym się przemyśle górniczym.
W tym czasie gmina stawała się coraz bar­
dziej popularnym miejscem wypoczynko­
wym. Znanym kompleksem restauracyj­
nym w Panewniku była wówczas mająca
kilkusetletnie korzenie karczma, usytu­
owana przy drodze do Kochłowic. Jak
głosi legenda, w jej murach gościł ponoć
król Jan III Sobieski podążający ze swym
wojskiem w stronę Wiednia. Obok karcz­
my rósł przez kilka wieków słynny panew-
nicki dąb, który został ścięty w latach 60.
ubiegłego wieku. W niedalekiej odległości
od dębu, w drugiej połowie XIX w., wy­
budowano pięknie zdobiony drewnianymi
arkadami budynek, który z czasem nazwa­
no „Dom Maria”. Stoi on do dziś w parku
przy ulicy Panewnickiej 374b. Niestety
jego dzisiejszy wygląd daleki jest od stanu
świetności z dawnych lat.
Na początku XX w. źródłem generują­
cym rozwój gminy na wielu płaszczyznach
był, powstały w latach 1905-1908 w rejo­
nie miedzy Kokocińcem a Ligotą, kom­
pleks klasztorny oo. franciszkanów. Po jego
wybudowaniu do Panewnika zaczęły ścią­
gać coraz liczniejsze rzesze pielgrzymów.
Dzięki temu w gminie rozwijały się handel
i zakłady gastronomiczne, stwarzając tym
samym nowe miejsca pracy dla panew-
niczan. Tę część gminy zaczęto nazywać
Nowym Panewnikiem, w odróżnieniu od
leżącego na zachodzie Starego Panewnika.
Z czasem zaczęto używać jednej wspólnej
nazwy - Panewniki.
W czasie powstań śląskich wielu pa-
newniczan brało czynny udział w walkach
narodowowyzwoleńczych. W czasie Ple-
się pod koniec lat 90. i trwa on do dziś.
W tym okresie wybudowane zostały szere­
gowe domy wielorodzinne i osiedla domów
jednorodzinnych. W ostatnim czasie Pa­
newniki wzbogaciły się o wielką atrakcję -
w budynku dyrekcji Nadleśnictwa Katowi­
ce, znajdującym się na terenie Kokocińca,
oddano do użytku Leśną Salę Edukacyjną.

[madohora]

edukację literacką w oparciu o twór­
czość Schillera, Goethego, studiował
filozofię, psychologię, historię sztuki.
W czasie studiów stracił oboje ro­
dziców. To doświadczenie pogłębiło
jego wrażliwość na cierpienie i opusz­
czenie. Nie zawsze losy człowieka są w
pełnej harmonii z jego oczekiwania­
mi. W wieku 24 lat Edmund wrócił do
Grabonogu z powodów zdrowotnych.
Przed nim stanęło wezwanie ponow­
nego wejścia w środowisko wiejskie.
Jednak obawy okazały się bezpod­
stawne, bowiem zaangażował się w ży­
cie społeczne, w edukację, działalność
literacką i charytatywną. Dzielił się
hojnie swoimi darami, wiedząc, że to,
co ma, otrzymał od Stwórcy. W tyglu
jego serca dojrzewała miłość. Przyglą­
dając się życiu Edmunda, widać, że
miał jasno wytyczony cel, którym była
służba Bogu.
W głębi serca nosił w sobie pragnie­
nie kapłaństwa i w 1869 r. wstąpił do
seminarium w Gnieźnie. Rozwijająca
się gruźlica płuc zniweczyła jednak
marzenia bł. Edmunda. Zmuszony do
opuszczenia seminarium, zamieszkał
w Górce Duchownej, u przyjaciela -
ks. Stanisława Gieburowskiego. Ostat­
nie chwile jego życia były wypełnione
nieustanną modlitwą. Księdzu Gie-
burowskiemu, zdziwionemu ciągłym
poruszaniem się jego warg, odpowie­
dział: „Ja modlitwę kończę, którą nie
wiem, kiedy zacząłem”. 5 sierpnia 1871
r., w święto Matki Bożej Śnieżnej przy­
jął po raz ostatni Komunię św. 7 sierp­
nia o godz. 19.00, gdy dzwon bił na
Anioł Pański, odmówił po raz ostatni
„Zdrowaś Maryjo”, a potem leżał już
cicho, oczekując spotkania ze swym
Mistrzem i Zbawicielem. Zdążył jesz­
cze otrzymać błogosławieństwo abpa
Ledóchowskiego. O godz. 21.30 został
powołany do wieczności. 13 czerwca
1999 r. został włączony w poczet bło­
gosławionych.
Jan Paweł II, podkreślając postawę
miłości bł. Edmunda, powiedział pod­
czas jednej z audiencji generalnych:
„Jego miłość do ludzi odznaczała się
heroicznymi czynami, rodziła się z
głębokiego zjednoczenia z Bogiem
przez modlitwę. Z niej czerpał siłę do
służby człowiekowi. Ta miłość dojrze­
wała u niego na klęczkach, żeby potem
wydawała owoce. Dzięki modlitwie
jego życie stało się nieustanną służbą
człowiekowi potrzebującemu, zwłasz­
cza dzieciom. Sprawy Boże były dla
niego sprawami ludzkimi, a miłość
Boga, miłością człowieka”.
Rok, któremu patronuje bł. Ed­
mund Bojanowski, może być okazją
do refleksji nad naszą wrażliwością
na biedę drugiego człowieka, zarów­
no materialną, jak i duchową, może
pomóc w odkrywaniu Boga w naszej
codzienności i gorliwym odpowia­
daniu na Jego wezwanie do służby
bliźnim. Wskazania bł. Edmunda nie
straciły na aktualności, dlatego też
Rok bł. Edmunda, który przeżywa­
my, niech jeszcze bardziej uwrażliwia
nas na dzieci i na ich potrzeby. Niech
nie brakuje czasu dla tych, którzy są
„skarbem Chrystusa Pana” - jak ma­
wiał Bojanowski.
Błogosławiony Edmundzie Boja­
nowski, serdecznie dobry człowieku
- wstawiaj się za nami i wyjednaj łaskę
serca otwartego

[madohora]

Budowa szkoły.
Dnia 5 maja 1833 r. budowniczy Spaldling sporządził plan
budowy drewnianej szkoły w Panewniku dla 100 dzieci.
Koszt budowy nowej szkoły obliczono na 767 talarów
6 groszy srebrnych 10 fenigów.
Materiałów budowlanych (wapno, drzewo) dostarczyło w
części dominium książęce w Pszczynie.
Nieco później zaniechano budowy drewnianej szkoły, de­
cydując się na wystawienie budynku masywnego.
Pracę rozpoczęto 24 lipca 1831 r. Nową szkołę ukończono
w roku 1840.

[madohora]

Uposażenie nauczycieli.
Według rozdzielnika z dnia 19 marca 1825 r. pierwszy tu
osiadły nauczyciel otrzymywał wynagrodzenie w naturze i w go­
tówce. Nauczyciel pobierał wówczas od Starej Kuźnicy: 2 sąż­
nie 69 szczap drzewa, 7 korców 14 mac żyta, 1 korzec 9 mac
jęczmienia oraz salarium w wysokości 15 talarów 9 gr, sr. 9 fen
Gmina Panewnik dostarczała 3 sążnie 51 szczap drzewa, 9 kor­
ców 1 macę żyta, 1 korzec 13 mac jęczmienia do tego 19 tal.
10 gr. sr. 3 fen. stałej pensji. Książę pszczyński jako patron
szkoły dostarczał nauczycielowi: 3 sążnie drzewa, 3 korce 8 mac
żyta, 3 korce IP/2 macy jęczmienia oraz 17 tal. 10 gr. sr. go­
tówki. Poza tym już pierwszy naucz. Krause miał podpisany
kontrakt (z dnia 5 maja 1826 r.), na podstawie którego miał
prawo pobrać V2 korca ziemniaków od każdego rolnika w Pa-
tut. nauczyciel roczne wynagrodzenie w wysokości 51 talarów
31 "gr. sr. 2 fen., do tego 10 siągów 10 szczap drzewa, 29 kor­
ców 23 mac żyta i 5 korców 33V3 mac jęczmienia.
Z chwilą wydania zarządzenia ustalającego pensję nauczy­
ciela tut. powiatu do 165 tal. minimum, z Regencji Opolskiej
wpłynęło w r. 1863 do naszej gminy pismo następującej treści:
„Na zasadzie rozporządzenia Regencji królewskiej dochód
każdego nauczyciela winien wynosić najmniej 165 tal. Zarzą-
dzenićTniniejsze winna bezwzględnie gmina wykonać!“
Ówczesny nauczyciel Keintoch miał 158 talarów 17 gr. sr.
6 fen. rocznego dochodu. Dodatek poborowy nauczyciela Kein-
tocha" wynosił więc 6 — 7 tal. rocznie, z których 1LS pokrywało
dominium książęce, resztę tj. 2/s pokrywała gmina. (Taki roz­
dzielnik bowiem obowiązywał obie strony już od dawna.)
W sprawie wyrównania swego uposażenia wezwano Kein-
tocha (pewnie Kańtoch w zniemczonej pisowni) na rozprawę do
urzędu gminnego. W obecności radnych gminy Panewnika i Sta­
rej Kuźnicy oświadczył Keintoch, że oprócz naturaliów i gotówki
przewidzianych ustawą należy mu się jeszcze 36 korców ziem­
niaków wartości 12 talarów (à - 10 gr. sr.), oraz po 4 grosze
srebrne od każdego dziecka komornika. Dzieci było 30 — 40.
Żądał więc Keintoch 17 tal. do swoich 150 tal 17 gr. sr. 6 fen.,
co czyniło razem 175 tal. 17 gr. 6 fen. rocznego uposażenia.
Keintoch rezygnuje z dalszej poprawy rocznego wynagro­
dzenia pod warunkiem, że dotychczasowe nie ulegnie uszczuple­
niu. Radni gminy uznali żądania za słuszne i przyjęli je bez
czynienia trudności.
Z powyższego wynika, że nauczyciel Panewnika pobierał
w tym czasie jeszcze osobne opłaty szkolne od poszczególnych
uczniów, chociaż było to wbrew ustawie.
Rozprządzeniem starostwa pszczyńskiego z dnia 8 paździer­
nika 1867, wydanem z polecenia Regencji, uposażenie nauczy­
cieli podniesiono do 200 tal. rocznie, nauczycieli tymczasowych
(adjuwanta) do 150 tal. oprócz wolnego mieszkania i opału.
Wynagrodzenie jafc uprzednio otrzymywał nauczyciel w gotówce i w
naturze. Nauczycielowi płacono 49 talarów, adjuwantowi 62 tal.
Z sumy 111 talarów dominium książęce pokrywało Vs (37 tal.
nauczycieli winni w 1/s, pokryć posiadacze ziemi, a 2/3 (tj. 32 tal.
20 gr. sr.) kasa gminna. Ostateczna decyzja normująca uposa­
żenie adjuwanta jeszcze wtedy nie zapadła.
Dnia 1 stycznia 1873 r. nadprezydent prowincji przyznał
tut. szkole 48 tal.: 30 tal. dla 1. nauczyciela, 14 tal. dla adju­
wanta; pozostałe 4 talary, jak już powiedziano wyżej, przezna­
czono na naprawy budynku szkolnego.
W r. 1893 ministerstwo udzieliło nauczycielom szkoły pa­
ne, wnickiej subwencji w wysokości 210 marek; 124 marki dla
nauczyciela stałego, 86 marek dla adjuwanta. Oprócz stałego
uposażenia rocznego wynagradzano czasem nauczyciela za trud
poniesiony około nauczania większej liczby dzieci przy większym
mz normalnie wymiarze godzin. Np. w r. 1902 naucz. Wilimskij
udzielał nauki na trzy zmiany, za co dostał 120 marek wy­
nagrodzenia.
Z polecenia ministra oświecenia z dniem 1 kwietnia 1906 r.
podniesiono pensję nauczycielską z 1000 do 1100 marek rocznie,
lecz jeszcze w listopadzie żali się tut. nauczyciel, że oprócz
przyznanego mu dodatku funkcyjnego w wysokości 200 marek
rocznie, przewidzianych ustawą poborów ni otrzymał.
26 maja 1909 r, została ostatecznie ustabilizowana pensja
nauczycielska. Pensja zasadnicza wynosiła 1400 marek; prócz
tego nauczycielom prowincji śląskiej przyznano dodatek miesz­
kaniowy wynoszący 160 marek. Nauczycielom Panewnika wy­
płacano 180 marek dodatku mieszkaniowego. W czasie wojny
światowej przyznawano nauczycielom dość często t. zw. dodatki
drożyźniane (Kriegs-teuerungszulage). Ustawa pruska z grudnia
1920 r. zaszeregowała nauczycieli do grup 7, 8 wzgl. 9, (ustawy
pruskiej) zależnie od stopnia organizacyjnego szkoły i posiada­
nych kwalifikacji dodatkowych. W ten sposób opłacano tu nau­
czyciela do czasów przejęcia szkoły od Niemców przez wła­
dze polskie.
W niniejszych wywodach często mówi się o pieniądzach
i miarach z przed stu lat. Zwłaszcza gdy w danych wywodach
jest mowa o jednostkach monetarnych o tych samych co dziś,
lub przed niewielu laty nazwach, zachodzi możliwość mylnego
zrozumienia, lub nie zdania sobie sprawy z wartości dawnych
miar. By tego uniknąć, podaję kilka wyjaśnień ówczesnych
monet i miar. 1 korzec — 4 wiertele, maca — miara drzewa,
1 siąg — miara drzewa, 1 szczapa — część siągu, 1 talar —
36 gr. sr. 1 gr. sr. 12 fenig.

[madohora]

Szkoła dokształcająca.
Dokształcanie młodzieży po opuszczeniu szkoły powszechnej
datuje się już od bardzo dawna i było już w XVIII wieku prak­
tykowane. Wznowiono przepisy w tym przedmiocie z początkiem
XIX w. Nauka ta nazywała się pierwotnie „szkołą niedzielną“
czyli „nauką niedzielną“, gdyż odbywała się dla uczniów w nie­
dzielę. Po zmianie państwowości szkoły tego rodzaju noszą
nazwę „dokształcających szkół zawodowych“. W Panewniku
spotykamy się z nazwą „wiejska szkoła dokształcająca“ („Ländliche
Fortbildungsschule“). Po raz pierwszy otwarto ją 16 listopada
1909. Na utrzymanie dokształcającej szkoły ofiarował związek
rodzicielski w r. 1909 25 marek. Z tych pieniędzy zakupiono
książki szkolne 16 uczniom. Szkoła była czynna tylko w miesią­
cach zimowych, t. j. od listopada do końca marca. Nauczan e
kończyło się więc równolegle ze szkołą powszechną. Nauka
w szkole dokształcającej odbywała się dwa razy w tygodniu:
w poniedziałek i w czwartek od godziny 18 do 20-tej. Liczba
uczniów nie przekraczała 25
Uczniów którzy ukończyli szkołę wiejską obdarzano drzew­
kiem róży. Dla chłopców szkoły dokształcającej organizowano
również wycieczki bliższe w okolicę, lub dalsze, np. w r. 1910
do Tych, w r. 1914 do „trójkąta trzech cesarzy“, w Mysłowicach
w r. 1916 do Muzeum Śląskiego w Gliwicach. Nadzór szkolny
sprawują urzędowi inspektorzy i wizytatorzy, którzy dość często
odwiedzają szkołę. Szkołę dokształcającą w Kokocińcu otwarto
11 listopada 1915 r., której żywot kończy się w r. 1918.

[madohora]

34. Reimann. Do szkoły tut. przyszedł z Boryni drogą za­
miany z naucz. Wilimskim, 1 czerwca 1907 r. Od 3 paździer­
nika do 5. XI. wyjechał do Brieg na kurs naucz. W roku 1913
przeniesiony do szkoły 11 w Kokocińcu w charakterze kierownika.
9‘ XI 1914 powołany na front. Zwolniony w roku 1922 jako
nauczyciel niemiecki.
35. Ryszard Seifert, 1. VIII. 1908 — 1913. W tut. szkole
objął posadę 111-go nauczycięla. Pochodził z Eisersdorfu, k.
Glatzu. Po wybudowaniu nowej szkoły przeniesiony do Koko-
cińca jako nauczyciel. 25. 1. 1915 zaciągnięty na front. Powró­
cił i objął obowiązki 17. XII. 1915 r. Odznaczony żelaznym
krzyżem I klasy. Niewiadomo dokąd odszedł.
36. Jan Meinhold, 30. IX. 1912 — 1913 z Zawiszna. Od
r. 1913 nauczyciel w szkole II nowej. 20. V111. 1914 powołany
na front. 6 maja otrzymuje stopień porucznika; w grudniu 1918
powrócił z pola. 31. 111. 1919 przeniesiony do Glatzu; tu umarł
16. IV. 1920. W tut. szkole pracował od 1. V 1912 - 31. 111.
1919 roku.
37. Eryk Michno, 1912 — 1913. W następnych latach jest
nauczycielem w szkole 11.
38. Jan Gaida, od grudnia 1912 zastępował nieobecnego
naucz. Meinholda, który odbywał w tym czasie podróż za­
graniczną.
39. Dittmann. W szkole tut. uczy już w r. 1913. Z Pa­
ne wnika odchodzi w październiku 1914 r.
40. Jan Pilot, IX. 1914 — 1. IV. 1915. Pochodził z Cho­
rzowa.
41. Franc. Willaschek, 14. IV. 1915 — 13. IX. 1916 i od
1. 1. 1919 z Urbanowie. Ur. 6. XII. 1818 w Krawarn, pow. Ra ­
cibórz. Uczęszczał do seminarium nauczyc. w Leobszic. Do
służby powołany 14 kwietnia 1915 przez insp. Kotzolta. We
wrześniu 1916 r. zaciągnięty na front. Powrócił i objął służbę
1. 1. 1919.
42. Bieniuhsa, 13. IX. 1916 — 15. X. 1917. Przyszedł z
Kostuchny. Walczył na froncie francuskim w randze podoficera
6. IX. 1914 r. raniony od kuli karabinowej; 27. 11. 1915 r. zwol­
niony z wojska. Odznaczony krzyżem żelaznym 11 klasy. 15. IX.
1917 r. przeniesony do Mikołowa.
43. Einfalt, 15. X. 1917 — 1. I. 1919. Młodość spędził
w Wrocławiu. Pierwszą posadę otrzymał w Boryni k. Żor, skąd
przyszedł do Panewnika. Przeniesiony do Stande.
Ostatnim nauczycielem niemieckim w starej szkole jedno-
klasowej w Starym Panewniku był Willaschek Franciszek, który
na uwagę zasługuje choćby dlatego, że w r. 1920 wziął udział
w kursie języka polskiego w Mikołowie. Panewnik opuszcza
prawdopodobnie z chwilą przejęcia jednoklasowej szkoły przez
władze polskie.
b) Szkoła II. w Panewniku - Kokocińcu od (20. X.) ,1913 — 1922 r.
1. Reimann 1913 — 1922. Nauczał do połowy maja 1922 r.,
poczem zwolniony jako naucz, niemiecki.
2. Seifert Franciszek, jeden z pierwszych nauczycieli w
szkole 11. Ostatni raz słyszymy o nim w r. 1919.
3. Meinhold Jan do r. 1919. Poprzednio naucz, szkoły I.
4. Michno, 1913 — 20. VIII 1914 powołany do swoich
oddziałów w Brieg. Odznaczony (22. X.) krzyżem żelaznym II
klasy. 26.111. 1915 r. lekko raniony pod Sjutobrock. 7. Vlil 1915
zmarł w szpitalu wojskowym.
(44) 5. Mimiec, 9. XI 1914 — 1. I. 1915. Pełnił zastępstwo
za nieobecnego Reimanna. Poprzednio uczył w Piotrowicach.
*
(45) 6. Heinzel, 25. II. 1915 — 1. IV. 1915.
*) W nawiasach kolejny nr. nauczyc, od r. 1825.
7. Pilot Jan, 1. IV. 1915 — 1. I. 1916. Do kwietnia 1915 r.
nauczyciel w szkole 1. Przeniesiony do Łazisk G.
(46) 8. Jelitto, 1. V. 1915 — 1. III. 1916. Prowadził kl.
1 i 111. Pełnił obowiązki kier, szkoły. Przeniesiony do Łazisk Śr.
(47) 9. Galgon, 1916 —15. X. 1917. 13. V. 1916 r. złożył
w tut. szkole drugi egzamin kwalifikacyjny w obecności Ba-
denhopa, radcy regencyjnego. Przeniesiony do Łazisk Śr.
(48) 10. Teodor Bernaisch, IX. 1917, 18 — 19. Przyszedł
z Łazisk Średnich. Od 1. VII. — 1. IX. 1918 pełnił zastępstwo
w Kat. Ligocie. 21. I. 1919 wstąpił do „Grenzschutzu“; wrócił
1. V111 i objął kl. 111 i IV
49) 11. Widera Emilian do maja 1922 r.
(50) 12. Szeroki Herman, zwolniony w r. 1922.
(51) 13. Mańkowa Wiktoria, do r. 1922.

[madohora]

Komasacja szkół.
Na misternie wybudowanym gmachu pojawiły się nagle
rysy na tle komasacji szkół.
Napór niemiecki na polu kulturalnym wywołał w całym
społeczeństwie polskim na Górnym Śląsku wielką czujność
i głębokie zrozumienie dla zagadnień szkolnictwa wogóle, a
szkolnictwa powszechnego w szczególności. Stwierdzić tu należy,
że społeczeństwo .objawiało zdrowe dążności w powiększaniu
liczby szkół wyższych, a zanikania jedno- i dwuklasówek. Zagad­
nienie komasacji szkół napotyka w praktyce na rozmaitego ro­
dzaju ' trudności, wynikających z długoletnich przyzwyczajeń
ludności miejscowej do niższych typów. Ujemnie oddziałuje tu
również wybujały patriotyzm lokalny, który sprawia, że gminy
wysuwają często jako warunek zgody na komasację szkół by
szkoła skomasowana znajdowała się w tej a nie w innej gminie.
To co wyżej powiedziano o stosunku społeczeństwa do ko­
masacji szkół można odnieść i do naszej gminy. Kiedy na ze­
braniu rodzicielskim dnia 30 listopada 1930 r. kierownik Stanuch
zwrócił uwagę na bezcelowość istnienia dwóch szkół na terenie
jednej gminy, zebrani zgodzili się na wysłanie do Wydziału
Oświecenia Publicznego pisma z prośbą o połączenie szkoły
jednoklasowej i czteroklasowej w jedną szkołę powszechną siedmio­
klasową. W odpowiedzi na powyższą prośbę, zgodnie ze swoimi
tendencjami Śl. U. Woj. W. O. P. uchwałą z dnia 10 lipca
1930 r. (L. OP II - 1176) skomasował szkołę I i II w
jedną szkołę sześcioklasową. Zgodnie z poleceniem Po­
wiatowego Urzędu Szkolnego nauka odbywa się odtąd w bu­
dynku szoły drugiej w Kokocińcu.
Po przejściu dzieci do Kokocińca budynek dotychczasowej
szkoły w Starym Panewniku przeznaczono tymczasowo do użyt­
ku gminny, rezerwując 1 salę na cele kulturalno-oświatowe.
Taki był rezultat starań spłeczeństwa zdrowo i trzezwo
myślącego. Znikoma liczba obywateli rozpoczęła niezręczną ro­
botę mającą na celu przywrócenie dawnego stanu. Na szczęście
robota ta nie wyda a owoców, pomimo trzech protestów wysła ­
nych do W. O. P. i Inspektoratu Szkolnego.
Na tym kończymy zarys dziejów szkoły powszechnej w
Starym Panewniku, aby z kolei omówić rozwój obecnej 7-mio
klasowej, szkoły w Kokocińc

[madohora]

Organizacja szkoły.
Nazwa szkoły.
Urzędowa nazwa szkoły, która brzmi 7 kl. Publiczna Szkoła
Powszechna im. Kr. Jana Sobieskiego w Panewniku, została nada­
na przez SI. Urząd Wojew. W. O. P. rozporządzeniem z dnia 23.111.
1934 Nr. OP 111 172/1 na wniosek Związku Szkolnego, z okazji
250 letniej rocznicy zwycięstwa króla Jana Sobieskiego pod
Wiedniem w 1683 r

[madohora]

P. C. K.
Polski Czerwony Krzyż przy szkole w Panewniku zawiązał
dnia 17. X. 1934 r. Bernard Gawlik, Prezes Okr. Koł. P. C. K
Opiekunką Koła była naucz. Grecznerówna Janina. Zarząd
Koła tworzy: przewodniczący, sekretarz i skarbnik. W pierw­
szym roku Koło liczyło 19 członków, obecnie (1937) — 23.
Podczas zebrań wygłaszano referaty o rozwoju, zadaniach i ce­
lach P. C. K. o hasłach P. C. K. na temat opieki nad ptakami
w zimie, opatrywania ran i t. p. W r. 1936 urządzono konkurs
czystości z nagrodami. Plan pracy na II. półr. szkolne obejmował:
utrzymanie czystości w całym budynku szkolnym, opiekę nad
apteczką szkolną, konkurs czystości oraz zdobienie klasy.
Referaty; Pierwsza pomoc w nagłych wypadkach. Rola
i zadanie członków P. C. K. w przyszłej wojnie gazowo-lotniczej.
Budowa maski gazowej i jej zastosowanie. Opiekunem Koła
jest naucz, p. Kołodziej Antoni

[madohora]

Biblioteka szkolna.
W biblioteki polskie zaopatrzono dotychczas wszystkie
szkoły tak, że na terenie Województwa nie ma obecnie szkoły,
któraby nie posiadała biblioteki dla młodzieży. Bibliotekę tut.
szkoły skatalogowano poraz drugi w lutym 1936 r. Do tego
czasu było książek 282, z czego musiano wycofać z użycia
większą ilość książek z powodu zużycia i nieodpowiedniej treści.
W r. 1935 zakupiło kierownictwo szkoły 175 książek. W r. 1936
otrzymało 70 książek z Towarzystwa Popierania Budowy Szkół
Powszechnych. Obecnie liczy biblioteka 451 książek, skatalo­
gowanych w myśl okólnika władz. Z biblioteki korzystają wszyst­
kie klasy z wyjątkiem klas I i II.
W budynku szkolnym mieści się również filia Biblioteki
Powiatowej z Pszczyny. Liczy ona 109 t., a istnieje od roku 1936.
Wypożyczaniem książek dla obywateli Panewnika zajmują się
tut. nauczyciele. Za korzystanie z biblioteki nie pobiera się
żadnych opłat.
Stan pomocy naukowej.
1. Język polski 61 obrazów
2. Geografia 260 sztuk
3. Historia i Polska współczesna 169 „
4. Przyroda żywa i mastwa 182 obrazy
126 innych pomocy
5. Religia 26 obrazów
6. Przybory do ćwiczeń cielesnych 7 sztuk
7. „ do zajęć praktycznych 20 B
Wychowanie obywatelsko-państwowe młodzieży szkolnej.
Wychowanie obywatelsko-państwowe młodzieży odbywało
się m. in. drogą czynnego jej udziału we wszystkich uroczys­
tościach szkolnych i świętach państwowych. Oprócz tradycyj­
nych rocznic wymienić należy obchód 250-letniej rocznicy Od­
sieczy Wiednia, rocznice powstań, śmierci bohaterów narodo­
wych i t. p.
Patriotyzm wśród młodzieży wyrabiają wszelkie zbiórki na
cele narodowe. W r. 1933 szkoła subskrybowała Pożyczkę Na­
rodową w kwocie 50 zł. Pieniądze złożyły dzieci dobrowolnie
— 40 —
dzięki inicjatywie kier, szkoły. O celowości i wartościach wy­
chowawczych tego rodzaju przedsięwzięć świadczą m. i. notatki
prasy. „Polska Zachodnia“ pisała:
„Uczniowie 7 kl. publ. szk. powsz. w Panewniku, dowie­
dziawszy się o Pożyczce Narodowej od swych nanczycieli i ludzi
starszych, kupili Pożyczkę Narodową za 50 zł, aby Polska po­
znała jakie ma dzieci“.
„I. K. C.“ donosił, że „Dziatwa 7-mio klasowej szkoły
powsz. w Panewniku w pow. pszczyńskim subskrybowała 50 zł.
prosząc kierownika szkoły i grono nauczycieli, aby czyn jej po­
dano do gazet, jako godny naśladowania dla innych szkół.“
Systematyczny udział szkoły w pochodach, akademiach, roz-
sprzedaży materiałów propagandowych, referaty uczniów klas
wyższych, przygotowuje młodzież na czynnych i twórczych oby­
wateli Państwa Polskiego. Występy chóralne dzieci, przedsta­
wienia sceniczne, przemówienia kier, szkoły lub członków grona
naucz., wydatnie przyczyniają się do urozmaicenia programów
organizowanych akademii publicznych i szkolnych

[madohora]

Dożywianie dzieci szkolnych.
Stosunki gospodarcze i wielkie bezrobocie, panujące od
szeregu lat na G. Sł., wywołały potrzebę zajęcia się że strony
rządu i gmin sprawą dożywiania dzieci. Akcja brzybrała na
rozmiarach z inicjatywy władz wojewódzkich dopiero po r. 1925.
Dożywianie w naszych szkołach (nr. I i nr. II) zastosowano w r.
1928 i prowadzi się z małymi przerwami do roku obecnego (1937).
Akcję dożywiania rozciągnięto również na przedszkole. Doży­
wianie w tut. szkole odbywa się w ten sposób, ze w czasie
najdłuższej przerwy w nauce dzieci otrzymują 2/6 1. ciepłego
mleka i bułkę za 10 gr. Dożywianych jest ogółem 40 dzieci i 15 z przedszkola

[madohora]

Przedszkole.
W wyniku obrad jednego z zebrań Związku Rodzicielskie­
go w Panewniku, dnia 25. IV. 1935 r. wystosowano do Urzędu
Wojewódzkiego Śląskiego w Katowicach prośbę o przyznanie
subwencji na otwarcie przedszkola, „gdyż oprócz lokalu nie po­
siadamy żadnego inwentarza dla przedszkola, a z własnych fun­
duszów nie jesteśmy w stanie pokryć wydatków związanych z
zakupem inwentarza“. Urząd Wojewódzki Śląski przyszedł z po­
mocą, dzięki czymu z dniem 5 września 1935 r. można było
uruchomić przedszkole. Przeciętna liczba dzieci wynosi 60 w
wieku od 4 do 7 lat. Wychowawczynią przedszkola jest od
dwóch lat p. Gawlikówna Kazimiera, której w udziale przypadła
trudna praca zorganizowania świeżo założonego przedszkola.
Dzieci z przedszkola biorą czynny udział we wszystkich prawie
imprezach szkolnych i świętach państwowych, wypełniając pro­
gram tych uroczystości wierszykami, tańcami rytmicznymi lub
sztuczkami, które starannie przygotowane i odegrane cieszą się
zawsze miłem przyjęciem ze strony miejscowej ludności.
Przy przedszkolu zorganizowano Koło Matek, które troszczy
się o pomoce naukowe i służbę wyłącznie dla potrzeb dzieci
z przedszkola. Składki wynoszą po 50 gr. od dziecka

[madohora]

Panewniki położone są na Wyżynie Śląskiej, na Płaskowyżu Bytomsko-Katowickim, będącym częścią mezoregionu Wyżyna Katowicka (341.13). Pod względem jednostek morfologicznych miejscowość ta znajduje się w Rowie Kłodnicy. Środek ulicy Łąkowej w Starych Panewnikach położony jest na wysokości 258,8 m n.p.m., natomiast skrzyżowanie ulic Twardej i Panewnickiej w Nowych Panewnikach na wysokości 270,0 m n.p.m.

[madohora]

Podczas II wojny światowej, w latach okupacji niemieckiej zginęło wielu mieszkańców gminy Panewniki W Lasach Panewnickich okupanci dokonali morderstwa na harcerzach i powstańcach – obrońcach Katowic. Po wojnie ich ciała został ekshumowane i przewiezione na cmentarz przy ulicy Panewnickiej

[madohora]

Od 1972 roku w budynku dawnego panewnickiego ratusza przy ulicy Panewnickiej 75 siedzibę miała Filia nr 7 Miejskiej Biblioteki Publicznej w Katowicach – później została ona przeniesiona na ulicę Franciszkańską 25

[madohora]

Cmentarz znajduje się naprzeciwko Bazyliki św. Ludwika Króla i Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny. W centralnej jego części znajdują się kwatery franciszkańskie oraz sióstr służebniczek śląskich[2]. Pierwsi bracia chowani byli na nowym cmentarzu w 1911. Poświęcenie cmentarza miało miejsce 23 stycznia 1914; dokonał go ksiądz kanonik Jan Kapica z Tychów. Fundatorem i założycielem cmentarza był Nepomucen Wielebski, naczelnik gminy i urzędu okręgowego w Ligocie Pszczyńskiej oraz syndyk apostolski pobliskiego klasztoru braci mniejszych. Pochowany na założonym przez siebie cmentarzu w pobliżu kostnicy

[madohora]

Pomnik Obrońców Katowic − pomnik upamiętniający obrońców Katowic – powstańców śląskich, harcerki i harcerzy zamordowanych przez Niemców w 1939 w więzieniach, w lasach oraz na ulicach miasta.

[madohora]

Teren wielkości 8 ha, należący do franciszkanów z Prowincji Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny Zakonu Braci Mniejszych w Katowicach, ogrodzony jest murem z cegły. Na terenie kalwarii znajdują się, oprócz stacji Drogi Krzyżowej, kaplice różańcowe oraz najstarsze miejsce kultu na terenie sanktuarium − kopia Groty z Lourdes z 1905 − przy której w okresie letnim odprawiane są msze święte, a w maju nabożeństwa maryjne. Pomiędzy poszczególnymi kaplicami znajdują się asfaltowe alejki. Przez Kalwarię Panewnicką przepływa rzeka Kłodnica, nad którą wybudowano cztery mostki. Kalwaria posiada na swoim terenie ponadstuletni drzewostan. Na jej teren można dostać się przechodząc obok klasztoru (ul. Panewnicka) lub przez bramy od ul. Związkowej i ul. Franciszkańskiej.

[madohora]

III stacja − Jezus upada po raz pierwszy. Kaplica ukończona w 1947. Rzeźba przedstawia Chrystusa dotykającego kolanem ziemi. Dekorację wykonał Edward Czuch z Bytomia.

[madohora]

[madohora]

Kaplica Ubiczowania − kaplica z 1958 z obrazem przedstawiającym "Umęczonego Jezusa w domu Kajfasza".

[madohora]

[madohora]

***

[madohora]

Pod koniec lat 90. XX w. w szopce zaczęto coraz częściej umieszczać wypchane zwierzęta. Obok figur i konstrukcji drewnianych budowniczowie wstawiają na metalowy podest podtrzymujący przedstawienie betlejemskiej sceny naturalne choinki i rośliny domowe w doniczkach, m.in. jukki, araukarie i palmy.

[madohora]

ŚWIĄTECZNY OGRÓD W PANEWNIKACH

[madohora]

.

[madohora]

....

[madohora]

Ogród

[madohora]

&

[madohora]

Figura Jezusa

[madohora]

Matka Boska

[madohora]

'

[madohora]

,

[madohora]

`

[madohora]

Fasada główna skierowana jest ku południowi, a jej trzydrzwiowy portyk flankują dwie wieże o wysokości 48 m. Skrzyżowanie nawy z transeptem wieńczy wieloboczna kopuła z dużą figurą św. Franciszka z Asyżu na szczycie. Elewacje budowli są zdobione bardzo bogatą dekoracją z cegieł i piaskowca. Wnętrze jest trójnawowe, z emporami. Co roku w prezbiterium przygotowywana jest szopka - ponoć największa w Europie. Każdorazowo jest ona inna od poprzedniej. Konstrukcja szopki sięga nawet 25 m wysokości. Franciszkanie mają do dyspozycji około 120 figur, które oglądamy na tle gwiaździstego nieba i panoramy Jerozolimy. Zdarzają się też elementy ruchome. Do bazyliki przylegają od strony wschodniej zabudowania klasztorne, wzniesione równocześnie ze świątynią, w stylu także neoromańskim. Bazylikę od północy opływa Kłodnica. W porastającym jej brzegi lesie zbudowano kalwarię pasyjno-maryjną; jej początki sięgają pierwszego dziesięciolecia XX wieku. Kaplice Drogi Krzyżowej powstawały począwszy od lat 30., po lata 50. ubiegłego stulecia. Późniejsze są kaplice różańcowe. Przy ich projektowaniu brali udział wybitni polscy architekci i plastycy. W Panewnikach warto także zwrócić uwagę na stojącą przed frontem bazyliki figurę św. Jadwigi Śląskiej – patronki Śląska, a zarazem patronki kustodii franciszkańskiej, do której należą Panewniki, oraz na rozciągający się nieopodal cmentarz z Pomnikiem Obrońców Katowic i Pomnikiem Ofiar Stalinizmu.

[madohora]

Franciszkanie, kultywując tradycję swojego zakonu, każdego roku w grudniu, przypuszczalnie od r. 1908, ustawiali stajenkę bożonarodzeniową.
Adoracja przy żłóbku ściągała zawsze do kościoła w Panewnikach tłumy wiernych. Co roku w okresie świąt stajenka betlejemska gromadzi w każdą sobotę i niedzielę wiernych archidiecezji katowickiej według różnych stanów, m.in.: kobiety, mężczyzn i dzieci, chóry kościelne, młodzież i chorych.

[madohora]

Franciszkanie, dysponując własną profesjonalną drukarnią, prowadzili duszpasterstwo także poprzez ożywioną działalność wydawniczą; ukazywały się periodyki „Szkoła Seraficka” i „Głos Świętego Franciszka”.

[madohora]

Każdego roku zarówno w bazylice, jak i na terenie panewnickiej Kalwarii, stawiana jest szopka Bożonarodzeniowa. Jest to najsłynniejsza szopka na Górnym Śląsku, ruchoma, funkcjonująca od początku istnienia kościoła. Żłóbek ogromnych rozmiarów powstaje wewnątrz bazyliki, zaś na terenie Kalwarii zobaczyć można ruchomy żłóbek i żywą szopkę ze zwierzątkami. Każdego roku szopka panewnicka przyciąga rzesze rodzin z dziećmi i pielgrzymów.

[madohora]

Kościół i klasztor położone były na terenie parafii mikołowskiej, ale już od 1914 r. franciszkanie objęli całe duszpasterstwo Panewnik, Ligoty i Piotrowic. Od 1.09.1933 r. ustanowiona została kuracja, a parafia powstała 12.02.1934 r. (pierwszy proboszcz – o. Karol Bik OFM). Inne formy działalności duszpasterskiej to obsługa ruchu pielgrzymkowego, zwłaszcza na odpust Porcjunkuli i św. Ludwika Króla, pomoc okolicznym parafiom, głoszenie misji, rekolekcji, kazań odpustowych.

[madohora]

1909
Postawiono główny ołtarz w prezbiterium.

[madohora]

1932
Powstanie drukarni.

[madohora]

1954
Nadanie drugiego tytułu świątyni i parafii: „Wniebowzięcia NMP”.

[madohora]

1973 (19 lutego)
Wpisanie kościoła i klasztoru do rejestru zabytków.

[madohora]

1995 (październik)
Ukazał się pierwszy numer gazetki parafialnej „Głos Świętego Ludwika”

[madohora]

2002 (22 grudnia)
100-lecie przybycia franciszkanów do Katowic.

[madohora]

2009 (listopad) – 2011 (listopad)
Generalny remont organów bazylikowych.

[madohora]

2015 (maj)
Rozpoczęła się regularna całodobowa i całotygodniowa adoracja Najświętszego Sakramentu.

[madohora]

2016 (19-25 lipca)
Światowe Dni Młodzieży. W ramach „Dni w diecezji” gościliśmy młodzież z Francji, Irlandii, Republiki środkowej Afryki oraz delegację młodzieży boliwijskiej pod opieką panewnickiego misjonarza o. Paschalisa, a także niespodziewanych gości z Włoch.

[madohora]

2017 (25 października – 14 listopada)
Gościliśmy w bazylice ołtarz adoracji Najświętszego Sakramentu „Światło Pojednania i Pokoju” wykonany przez p. Mariusza Drapikowskiego dla Centrum Modlitwy o Pokój w Sanktuarium Matki Słowa w Kibeho (Rwanda), czwarty z dwunastu ołtarzy adoracji powstających w pracowni p. Drapikowskiego.

[madohora]

2018 (16-23 września)
Misje Parafialne pod hasłem „Odnówmy przymierze z Bogiem” prowadzili o. Symplicjusz Sobczyk OFM z Jabłonkowa (Czechy) i o. Syrach Janicki OFM z Panewnik

[madohora]

Głos Św. Ludwika” jest czasopismem poświęconym życiu naszej parafialnej rodziny.

[madohora]

Skład redakcji ulegał zmianom. W 2007 roku w redakcji pracowali: o. Alan Rusek, Lucyna Korzekwa, Gabriela Golc, Magdalena Szczelina, Natalia Bernaś, Wojciech Oleś, Szymon Burda. Dodatkowo w roli korektora wspierała ich mgr Barbara Kordys. W 2016 roku w skład redakcji wchodzili natomiast: o. Alan Rusek, Anna Szyga, Kamil Kartasiński, Magdalena Ławecka, br. Marek Trepczyk OFM, a składaniem numerów zajmowała się Agnieszka Szczepanowska.
Skład redakcji w roku 2017: o. Alan Rusek, Anna Szyga, Kamil Kartasiński, Kamil Nikel, Agnieszka Szczepanowska.
Skład redakcji w roku 2020: o. Alan Rusek, Anna Szyga, Kamil Kartasiński, Piotr Kandzia, Stanisław Surma, Anna Szady, br. Marek Trepczyk OFM, Agnieszka Szczepanowska.
Skład redakcji do 30.06.2021: o. Alan Rusek, Anna Szyga, Kamil Kartasiński, Piotr Kandzia, Stanisław Surma, Anna Szady, br. Marek Trepczyk OFM.

[madohora]

W związku z wyborem o. Witosława J. Sztyka OFM na ministra prowincjalnego Prowincji Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny Zakonu Braci Mniejszych w Polsce zmienił się ponownie skład redakcji.
Skład redakcji (czerwiec 2022 roku): o. Sylwan M. Ogłoza OFM - redaktor naczelny, Anna Szyga - redaktor prowadzący, o. Ezdrasz Biesok OFM, o. Solan Dąbrowski OFM, o. Abraham Sobkowski OFM, Stanisław Surma, Anna Szady - stale współpracują.

[madohora]

Koncerty odbywały się na Panewnickiej Kalwarii w pobliżu klasztoru franciszkanów. Celem festiwalu była prezentacja piosenek o tematyce ekologicznej oraz propagowanie edukacji proekologicznej. Wstęp na wszystkie imprezy był wolny. Gośćmi festiwalu byli m.in.: Eleni, Stare Dobre Małżeństwo, Antonina Krzysztoń, Czerwone Gitary, Pod Budą, Krzysztof Krawczyk, Grupa Vox i Brathanki

[madohora]

W Panewnikach - ekologicznie

Festiwal Piosenki Ekologicznej i Religijnej – EKOSONGna stałe wpisał się już w kalendarz wydarzeń artystycznych na Śląsku. W tym roku 3 czerwca na scenie zaprezentowali się artyści już po raz XXIV.Ale oprócz samego konkursu piosenki ekologicznej i religijnej organizatorzy zawsze przygotowują szereginnych atrakcji. Nie zabrakło ich i tym razem zwłaszcza, że festiwal połączono z obchodami Dnia Dziecka.

[madohora]

[madohora]

Na terenie kalwarii panewnickiej, gdzie odbywał się festiwal rozstawione były różne stoiska, m.in. można było zapisać się na listę potencjalnego dawcy szpiku, wspomóc różne przedsięwzięcia charytatywne, ale i dobrze i smacznie zjeść. Jednym ze stoisk, które cieszyły się powodzeniem było stoisko obsługiwane przez braci franciszkanów, na którym za ofiarę dobrowolną można było zasmakować klasztornych specjałów, takich jak: klasztorna kiełbaska, grochówka, bigos, czy kiszone ogórki. Nie zabrakło takze „Ciasteczek św. Klary” i różnych wydawnictw książkowych, których autorami byli właśnie bracia franciszkanie.

[madohora]

Dowody potwierdzające, że metodologie były stosowane w sposób jednorodny i zgodnie z tradycyjnymi zasadami przez okres co najmniej 25 lat: Nazwa San Chiara wywodzi się od klasztoru o tej samej nazwie, z którego dzięki mniszkom z tego zakonu powstał ten deser. Źródło Bibl. Smaki Sycylii, wyd. Cavollotto.

[madohora]

FODA (Franciszkański Ośrodek Duszpasterstwa Akademickiego) daje możliwość rozwoju duchowego poprzez wiele aktywności. Każdego dnia odbywają się spotkania, na których można rozważać Pismo, wyjść do ludzi, wziąć udział we Mszy świętej, śpiewać w scholi i robić wiele innych rzeczy na chwałę Pana.

[madohora]

Spotkania absolwentów – regularnie co święta spotykają się absolwenci, którzy są dawno po studiach, bądź pamiętają nawet czasy o. Gaudentego. Spotykają się regularnie, aby po wspominać czasy Fody.

[madohora]

SCHOLA
Cel naszej scholi jest bardzo prosty: śpiewać i odkrywać czym śpiew jest i może się jeszcze stać.

[madohora]

O. Euzebiusz Franciszek Wieczorek urodził się 14.08.1931 r. w Rybniku z rodziców Hermana i Emilii zd. Pierchała. Wzrastał w kręgu oddziaływania placówki duszpasterskiej franciszkanów w Rybniku, gdzie był ministrantem. W tym czasie kościelnym i opiekunem ministrantów był br. Cyriak Górczyński, którego o. Euzebiusz bardzo mile wspominał. W 1945 r. wstąpił do Niższego Seminarium Duchownego Franciszkanów w Nysie. Po trzech latach nauki w 1948 r. uzyskał małą maturę i został przyjęty do nowicjatu. Nowicjat rozpoczął 14.09.1948 r. w Panewnikach. Profesję czasową złożył 27.09.1931 r. również w Panewnikach na ręce o. Teofila Zawiei, magistra nowicjuszy. Po nowicjacie został skierowany do Jarocina, gdzie kończył szkołę średnią i w 1950 r.uzyskał maturę. Studia filozoficzne odbył w Opolu (1950-1952), a teologiczne w Panewnikach (1952-1955). Profesję wieczystą złożył 15.09.1952 r. w Panewnikch na ręce o. Hugolina Pieprzyka, magistra braci kleryków. Święcenia prezbiteratu przyjął 6.02.1955 r. z rąk bp Bernarda Czaplińskiego z Pelplina. Po święceniach został skierowany na studia specjalistyczne z zakresu teologii dogmatycznej na KUL. W 1957 r. uzyskał licencjat teologii. W 1956 r. po „polskim październiku” otworzyła się możliwość zdania matury państwowej. Przez cały rok dojeżdżał raz w tygodniu do Korespondencyjnego Liceum Ogólnokształcącego w Zamościu. Tam w 1957 r. zdał maturę państwową i uzyskał tym samym tytuł magistra teologii. Po uzyskaniu licencjatu natychmiast rozpoczął przygotowywać pracę doktorską. Pisał ją pod kierunkiem ks. prof. Wincentego Granata. Ze względu jednak na brak miejsca zamieszkania w Konwikcie Księży Studentów w Lublinie był zmuszony wrócić do Panewnik, gdzie kontynuował pisanie pracy doktorskiej. Obronił ją w 1961 r. Po powrocie z Lublina w 1958 r. został wykładowcą teologii dogmatycznej w Wyższym Seminarium Duchownym w Panewnikach. Ponadto została mu powierzona opieka nad III Zakonem Franciszkańskim. Pracy duszpasterskiej w III Zakonie oddał się z wielkim zamiłowaniem i gorliwością oraz z ogromnym powodzeniem. Przygotowywał inscenizacje teatralne i troszczył się o poziom duchowy tercjarzy. Często wygłaszał dla nich konferencje, ofiarnie słuchał spowiedzi św. mając stale licznych penitentów. Założył „Aktyw” III Zakonu, czyli grupę osób szczególnie oddanych Trzeciemu Zakonowi. Miał to być początek instytutu zakonnego. Z jego inicjatywy każdego 13 dnia miesiąca odprawiano w kościele klasztornym nabożeństwa dla chorych. W panewnickim klasztorze Sióstr Służebniczek N.M.P. służył jako ojciec duchowny, spowiednik i rekolekcjonista. Zmarł w szpitalu w Katowicach-Bogucicach w wyniku powikłań pooperacyjnych 13.02.1964 r.W szpitalu zdumiewał otoczenie swoją postawą. Zmarł w opinii świętości. Pogrzeb odbył się w Panewnikach. Wziął w nim udział bp Herbert Bednorz, który odprawił Mszę św. pogrzebową i odprowadził zmarłego na cmentarz. Ponadto w pogrzebie wzięło udział 141 księży i zakonników, duża ilość sióstr zakonnych, tercjarze i liczni wierni miejscowi, także wierni z Rybnika. Został pochowany na cmentarzu zakonnym w Panewnikach. Żył 32 lata, w Zakonie 15, w kapłaństwie 9.

[madohora]

Został wysłany na studia doktoranckie na Katolicki Uniwersytet Lubelski, razem z o. Damianem Szojdą. W 1959 uzyskał licencjat z teologii i został wykładowcą w organizującym się Wyższym Seminarium Duchownym Braci Mniejszych w Katowicach. Otworzył przewód doktorski, będąc jednocześnie zaangażowanym w pracę duszpasterską. Pracę doktorską obronił w styczniu 1961. Wielkie poświęcenie sprawom duszpasterstwa i pobożność zostały zauważone przez rzesze wiernych. Był spowiednikiem w wielu żeńskich domach zakonnych i kierownikiem duchowym, m.in. tercjarzy franciszkańskich. Był wątłego zdrowia i ciągle chorował. O. Wieczorek zmarł w opinii świętości w Szpitalu im. Ludwika Rydygiera w Katowicach 13 lutego 1964. Został pochowany w kwaterze franciszkanów na cmentarzu komunalnym przy ul. Panewnickiej w Katowicach-Ligocie

[madohora]

W latach 1967–1971 pracował jako wikariusz w parafii Nawiedzenia Najświętszej Maryi Panny w Orzeszu, następnie w latach 1971–1973 w parafii św. Mikołaja w Bielsku-Białej, gdzie jednocześnie był kapelanem szpitalnym. Od 1983 do 1984 pełnił funkcję administratora parafii Matki Boskiej Bolesnej w Rybniku

[madohora]

Zmarł 21 grudnia 2018 w Prudniku. 29 grudnia 2018 został pochowany na cmentarzu przy ul. Henryka Sienkiewicza w Katowicach

[madohora]

BISKUP PIOTR MALCZUK - Deon

[madohora]

29 marca 2008 r. papież Benedykt XVI mianował o. Malczuka biskupem pomocniczym diecezji odesko-symferopolskiej. 15 czerwca 2011 r. został ordynariuszem diecezji kijowsko-żytomierskiej.

[madohora]

Tekst linku

[madohora]

W latach 1965–1968 pełnił urząd definitora prowincjalnego. W latach 1971–1992 był prowincjalnym sekretarzem do spraw ewangelizacji misyjnej. W 1980 roku odwiedził misjonarzy w Boliwii. Minister generalny John Vaughn mianował o. Widucha odpowiedzialnym z ramienia zakonu za fundację franciszkańską w obrządku bizantyjsko-ukraińskim na terenie Ukrainy. Prowincja podjęła wówczas rozmowy z biskupem bizantyjsko-ukraińskim w Tarnopolu i powstał pierwszy klasztor nowej fundacji. Od 1991 do 1992 o. Widuch pełnił obowiązki gwardiana klasztoru w Panewnikach

[madohora]

Także w 1980 r.minister generalny zamianował go swoim delegatem do spraw zaszczepienia zakonu w obrządku bizantyjsko-ukraińskim na terenie Ukrainy. Prowadził w tej sprawie rozmowy z biskupem bizantyjsko-ukraińskim w Tarnopolu. Owocem tych starań jest założenie placówki naszej prowincji w Tarnopolu. W latach 1991-1992 był gwardianem klasztoru w Panewnikach.
O.Justyn Widuch oddawał się również pracy naukowo-dydaktycznej. W 1978 r.podjął studia zaoczne z zakresu prawa kanonicznego na Katolickim Uniwersytecie Lubelskim. Doktorat prawa kanonicznego uzyskał w 1984 r. na podstawie rozprawy na temat: „Ekumeniczny Patriarchat do Soboru Konstantynopolitańskiego (869-870)” napisanej pod kierunkiem ks. dr hab. Edmunda Przekopa. Jako proboszcz parafii panewnickiej przez wiele lat prowadził w Wyższym Seminarium Duchownym Braci Mniejszych zajęcia z zakresu techniki i praktyki kancelaryjnej. W 1987 r.podjął wykłady z prawa kanonicznego w Wyższym Seminarium Duchownym w Panewnikach. Przez ostatnie lata prowadził również wykłady z zakresu prawa kanonicznego na Eksternistycznym Studium Teologicznym przy Wydziale Teologii KUL, Filii w Katowicach.

[madohora]

Pogrzeb odbył się 15 grudnia 1994 w Panewnikach przy bardzo licznym udziale duchowieństwa i parafian. W pogrzebie uczestniczył bp Gerard Bernacki, który przewodniczył obrzędom oraz bp Janusz Zimniak. Homilię pogrzebową wygłosił prowincjał o. Damian Szojda. Kondolencje przesłał abp Damian Zimoń, który w tym czasie był za granicą.
O. Justyn Widuch spoczął w kwaterze ojców franciszkanów na cmentarzu panewnickim w Ligocie.

[madohora]

Kilka dni przed Wigilią 1981 r. w Katowicach oraz w innych miejscach Polski, po cichu, pod czujnym okiem tajnej policji, odbyły się pogrzeby górników zabitych 16 grudnia tamtego roku w kopalni „Wujek” w Katowicach. Był stan wojenny. Pogrzebom towarzyszył strach i przerażenie, potęgujące samotność rodzin. Okazało się jednak, że zachowała się dokumentacja tamtych wydarzeń – zdjęcia z pogrzebów oraz tajne raporty funkcjonariuszy SB.

[madohora]

CytatZebraliśmy się tu po to, by uczcić śmierć Józefa, ojca i męża, jak również tych, którzy oznaczali tę czarną ziemię na biało śniegiem przysypaną w zaczerwienieniu swojej krwi. Utworzyły się barwy narodowe, biało-czerwone.

[madohora]

7 stycznia 1982 r. na cmentarzu ewangelickim w Mikołowie został pochowany Joachim Gnida. Uroczystościom, w których wzięło udział ok. 100 osób, przewodniczył miejscowy pastor ks. Jan Gross.

[madohora]

Wujek Wojtek przytrzymał Agnieszkę za ramiona. Dziewczyna rzuciła swoją małą wiązankę w czeluść grobu, wprost na trumnę tatusia. Funkcjonariusz Służby Bezpieczeństwa nacisnął spust migawki. Tatę Agnieszki zabili milicjanci w kopalni „Wujek” 16 grudnia 1981 roku. Agnieszka jest dzisiaj nauczycielką polskiego, żoną i matką. – Wiedziałam, że te fotografie istnieją. Widziałam, jak tajniacy je robili. Ciekawe, czy ci ludzie wiedzą, że my dzisiaj mamy z tych zdjęć pożytek – mówi.

[madohora]

Cmentarz znajduje się naprzeciwko bazyliki pw. św. Ludwika Króla i Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny w Panewnikach. Jest nierozerwalnie związany z historią bazyliki i klasztoru franciszkanów, którzy sprowadzili się do Katowic 22 grudnia 1902. Zajmuje obszar 5,5 ha. Teren pod budowę cmentarza przekazali nieodpłatnie sąsiadujący ze sobą miejscowi rolnicy. Pierwsi bracia chowani byli na cmentarzu w 1911 roku.

[madohora]

W centralnej części pomnika znajdują się szlifowane bloki skalne z napisami: Tu spoczywają prochy bohaterskich powstańców śląskich, harcerek i harcerzy zamordowanych w 1939 roku przez najeźdźców niemieckich w lasach panewnickich, więzieniach i na ulicach Katowic. Przechodniu powiedz Polsce żeśmy polegli posłuszni Jej sprawie.

[madohora]

Syn Błażeja i Katarzyny (z domu Skrzydelskiej). Po ukończeniu szkoły ludowej kształcił się w kolegium franciszkańskim we Wrocławiu, równocześnie studiował muzykę w klasie organów i kompozycji Konserwatorium Wrocławskiego. Jego nauczycielami byli m.in. Karol Ehrenberg i Artur Schnabel. Dorobek muzyczny o. Ansgarego Maliny stanowią 153 pieśni (w tym 90 kolęd i pastorałek), 2 preludia organowe, 10 litanii, 8 kantat, 8 hymnów, dwie msze oraz utwory na chór i orkiestrę

[madohora]

W pierwszym dniu odbywała się procesja, 24 sierpnia celebracje miały miejsce w katedrze, w ostatnim dniu w kościele św. Ptolemeusza, nad domniemanym miejscem pochówku świętych męczenników. Z okazji uroczystości organizowano wyścigi koni i byków. Na zakończenie miały miejsce pokazy sztucznych ogni. Obecnie w Nepi odbywa się jedynie procesja ku czci świętych

[madohora]

Jedyne informacje dotyczące męczeństwa świętych Ptolomeusza i Romana z Nepi posiadamy dzięki dokumentowi z IX wieku Passio Sancti Ptolomaei et Romani. Łaciński dziejopis zanotował, iż w czasach cesarza Klaudiusza Gockiego w okolicach dzisiejszego Nepi w Etrurii miały miejsce nawrócenia na chrześcijaństwo, które zaniepokoiły pogańskich kapłanów. Zapewne, jak to miało miejsce w przypadku działalności św. Pawła Apostoła w Efezie, ktoś utrzymujący się ze współpracy ze świątyniami, zaczął obawiać się o spadek zarobków[1]. Dokument podaje, iż cesarz nakazał obecnemu w orszaku Aspazjuszowi oraz trybunowi miast z Etrurii przymuszenie chrześcijan do złożenia ofiary bogom rzymskim. Aspazjusz, po przybyciu do rodzinnego miasta, które Passio nazywa Pentapolis, nakazał chrześcijanom wskazanie swoich przywódców. Wówczas wystąpili św. Ptolomeusz i św. Roman, miejscowi biskupi. Nakazano im złożenie ofiary. Biskupi odmówili. Aspazjusz kazał najpierw zabić pozostałych chrześcijan. Ptolomeusza i Romana ścięto na forum w Nepi obok bramy imperialnej. Ciało Ptolomeusza pochowała pobożna matrona św. Savinilla w jednej z pobliskich grot

[madohora]

W bazylice w Katowicach Panewnikach znajduje się malowidło przedstawiające męczeństwo św. Ptolomeusza w kaplicy poświęconej męczennikom z Nepi.

[madohora]

Święty Roman wraz ze świętym Ptolemeuszem zginęli śmiercią męczeńską podczas prześladowania za czasów cesarza Klaudiusza Gockiego. W III wieku w Nepi biskupi nie wyrzekli się wiary chrześcijańskiej, dlatego również nie złożyli ofiary pogańskim bożkom. W tym dniu zginęło wielu (około 38) wyznawców Jezusa Chrystusa. Ptolemeusz i Roman jako fundatorzy wspólnoty chrześcijańskiej w Nepi zostali zabici przez ścięcie na rynku miasta.

[madohora]

Relikwie świętego Romana można odnaleźć również w Polsce w parafii św. Ludwika Króla i Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny w Panewnikach. Tutaj znajdują się także szczątki św. Ptolemeusza, a także jednego z 38 zabitych męczenników.

[madohora]

WYKAZ BAZYLIK MNIEJSZYCH

[madohora]

W czasie tego nadzwyczajnego roku odbyły się Światowe Dni Młodzieży w Krakowie poświęcone orędziu św. Faustyny, głoszonemu przez Jana Pawła II.

[madohora]

ROK JUBILEUSZOWY W KATOWICACH - www.wkatowicach.eu

[madohora]

ROK JUBILEUSZOWY W POLSCE - Do Rzeczy

[madohora]

Lista kościołów jubileuszowych:

1. Kościół pw. Świętej Jadwigi Śląskiej w Chorzowie
2. Sanktuarium Matki Bożej Uśmiechniętej w Pszowie
3. Sanktuarium Opatrzności Bożej w Jastrzębiu-Zdroju
4. Sanktuarium Matki Bożej Opiekunki Środowiska Naturalnego w Mikołowie-Bujakowie
5. Kościół pw. Najświętszej Maryi Panny Matki Kościoła w Jastrzębiu-Zdroju
6. Kościół pw. Świętego Pawła w Rudzie Śląskiej-Nowym Bytomiu
7. Sanktuarium Matki Bożej Fatimskiej w Turzy Śląskiej
8. Kościół pw. Świętych Apostołów Piotra i Pawła w Katowicach
9. Kościół pw. Świętej Marii Magdaleny w Tychach
10. Kościół pw. Świętych Apostołów Filipa i Jakuba w Żorach
11. Kościół pw. Świętego Wojciecha w Radzionkowie
12. Katedra Chrystusa Króla w Katowicach
13. Sanktuarium Najświętszej Maryi Panny Matki Sprawiedliwości i Miłości Społecznej w Piekarach Śląskich
14. Sanktuarium Matki Bożej Boguckiej w Katowicach
15. Bazylika Świętego Wojciecha w Mikołowie
16. Bazylika Świętego Ludwika Króla i Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny w Katowicach-Panewnikach
17. Bazylika Świętego Antoniego w Rybniku
18. Sanktuarium Matki Bożej z Lourdes w Rudzie Śląskiej-Kochłowicach
19. Kościół pw. Wszystkich Świętych w Pszczynie

[madohora]

PARAFIA ANTONIEGO Z PADWY - www.starepanewnikiofm.pl

[madohora]

W 1975 r. kościół został podniesiony przez papieża Pawła VI do godności Bazyliki Mniejszej – w hierarchii kościołów, pod względem możności i godności. Niezależnie od parku w jego obrębie, stycznie do budynku klasztornego wydzielono część terenu (ogradzając murem) na tak zwany ogród wewnętrzny, rekreacyjno-gospodarczy, wyłącznie dla potrzeb zakonników. W obrębie tego ogrodu znajdują się “oczko wodne”, ścieżki i rabaty oraz tereny sportowe – boiska do siatkówki, koszykówki, korty itp.

[madohora]

Płazy są tu reprezentowane najliczniej przez pospolite żaby trawne i ropuchy szare. Na terenie leżącego nieopodal kalwarii wspomnianego już zespołu przyrodniczo-krajobrazowego “Uroczysko Buczyna” żyje bardzo bogata jak na warunki Śląska fauna ptaków. Dotychczas odnotowano 58 gatunków, w tym 40 lęgowych, 3 zalatujące i 15 przelotowych. Można je także spotkać w parku klasztornym. Do najczęściej występujących należą zięba, kos, drozd śpiewak, rudzik, kapturka, sójka czy szpak, ale przy odrobinie szczęścia możemy zobaczyć też pospolitego dzięcioła dużego a nawet dzięcioła czarnego. Często też słychać w parku kukułkę. Rosną też tutaj różne gatunki traw, mchy, paprocie, skrzyp polny i konwalie.

[madohora]

Kalwaria Panewnicka
Wśród lasu na obrzeżach Katowic wznosi się jedna z nowszych polskich kalwarii. Ostatnie kaplice drogi krzyżowej w stylu neoromańskim i modernistycznym ukończono w latach 50. XX w. Łącznie jest ich tutaj 12, a do tego kopia słynnej groty z Lourdes, w której objawić się miała Matka Boska. Kaplicami opiekuje się zakon franciszkanów.

[madohora]

Co tutaj mamy ciekawego? Modernistyczne stacje Drogi Krzyżowej, kaplice różańcowe oraz kopia groty z Lourdes. W grocie Lourdzkiej, ufundowanej przez parafian (o czym informuje tabliczka na zewnątrz) stoi rzeźbiony ołtarz, ufundowany przez Joanne Schaffgotsch i jej meża Hansa Ulricha. Tak, te Joanne Schaffgotsch, dziedziczke po Karolu Goduli. Nieopodal groty stoi kopia figury św. Huberta, wykonana na wzór tej przed pałacykiem myśliwskim w Promnicach.

[madohora]

Kluczową rozbudowę rozpoczęto jednak dopiero w 1937 roku i trwała kilkanaście lat ze względu na przerwę związaną z II wojną światową. Budowę kalwarii w obecnym kształcie rozpoczął pierwszy proboszcz parafii panewnickiej o. Karol Emanuel Bik-Zdzieszowski. Projekt kalwarii został wykonany zgodnie z oczekiwaniami wiernych. Kalwarię planowano budować po obu stronach rzeki Kłodnicy płynącej za klasztorem. Zachowany został podstawowy podział dla kalwarii na drogę pojmania i drogę krzyżową. Ograniczony areał działki nie pozwalał jednak na stosowanie odległości jerozolimskich. Franciszkanie zakładali wykonanie następujących pawilonów i kaplic - Góra Oliwna, gmachy Annasza i Kajfasza z kryptą dla Pana Jezusa przy słupie, gmach Piłata, w pobliżu gradusy - święte schody, pałac Heroda, stacje drogi krzyżowej. Stacja nr 11 miała być większą kaplicą na 200 osób.

[madohora]

Do kolejnego aktu wandalizmu doszło pod koniec kwietnia 2020 roku, kiedy to na zabytkowym murze okalającym panewnicką kalwarię pojawiły się napisy śląskich pseudokibiców.

[madohora]

Pokojem z Meaux-Paryża z 11 kwietnia 1229 roku, zakończyły się walki w Langwedocji. Na mocy porozumienia hrabia Tuluzy Rajmund VII zachował jedynie część swego hrabstwa. Natomiast papiestwo otrzymało markizat Prowansji (Hrabstwo Venaissin), królowi przypadła północna część hrabstwa, z miastem Albi, a córka Rajmunda Joanna miała wyjść za Alfonsa i wnieść mu w posagu okręg Tuluzy ze stolicą; była też jedyną spadkobierczynią Rajmunda, gdyby ten nie pozostawił męskiego potomka. Dodatkowo na mocy pokoju z Rajmundem Trencevalem, hrabią Carcassonne i Narbonne, królowi przypadło Carcassonne. Nowe nabytki, wraz z posiadanymi już wcześniej, pozwoliły utworzyć dwie nowe seneszalie: Carcassonne i Beaucaire.

[madohora]

Ludwik IX był też głęboko religijny. Gdy w 1244 r. Jerozolima została ponownie opanowana przez Ajjubidów, zorganizował i sfinansował w 1248 r. kolejną VI wyprawę krzyżową dla obrony Ziemi Świętej. Brało w niej udział prawie wyłącznie rycerstwo francuskie, które poprowadził osobiście. Choć krucjata zakończyła się klęską, a sam Ludwik IX przez pewien czas pozostawał w niewoli egipskiej, to gdy wrócił w 1254 r. uznany został za największego wśród monarchów Europy obrońcę chrześcijaństwa.

[madohora]

Król Francji zmarł w trakcie drugiej organizowanej przez siebie wyprawy krzyżowej. Ludwik Święty nie zginął na polu bitwy z muzułmanami, ale jako ofiara zarazy panującej w obozie wojsk chrześcijańskich. Ekspedycja, która miała na celu zdobycie Ziemi Świętej, skierowała się jednak w zupełnie inne miejsce – Tunis.

[madohora]

Strój króla dał mu przydomek „braciszka Ludwika” (frater Ludovicus). Późniejsze pokolenia otoczyły postać świątobliwego monarchy legendą i sympatią. W dużej mierze jest to skutkiem dawania wiarę w opowieści szampańskiego szlachcica Jonville'a, który przez długie lata obracał się w otoczeniu królewskim. Czy jednak przedstawiona z talentem przez Joinville'a dobroduszność i wesoła świętość Ludwika IX czy jego skrupulatność moralna i asceza dają istotnie wierny obraz tego monarchy? Joinville dyktował swoje dzieło w 35 lat po śmierci króla, będąc sędziwym starcem. Przez 30 lat anegdoty o królu-świętym powtarzał w zamkach i szlacheckich dworach. Istnieje podejrzenie, iż obraz Ludwika ułożył mu się z czasem w zbiór upiększonych bardzo sugestywnych stereotypów

[madohora]

Również w stosunkach z Anglią Ludwik IX dążył do uregulowań pokojowych. Gdy baronowie akwitańscy z Hugonem hrabią Lusignan na czele zbuntowali się w porozumieniu z angielskim władcą Henrykiem, reakcja Ludwika była zdecydowana i ostra. Król Francji pobił angielskie wojska w bitwach pod Taillebourg i Saintes, następnie zburzył zamki buntowników oraz złamał koalicję Anglików i akwitańskich rebeliantów (1242-1243). Ludwik IX skłonny był jednak do istotnych ustępstw dla pokoju. Traktat paryski z Anglikami (1258) przyniósł Henrykowi III spore zyski terytorialne. Ludwik restytuował angielskiemu władcy część dawnych posiadłości Plantagenetów: Perigord, Limousin, dał mu część spadku po hrabiach Tuluzy. W zamian Henryk III złożył Ludwikowi hołd ze swych francuskich posiadłości. Francuscy baronowie krytykowali układ pokojowy z Anglią – ponowne sprowadzenie króla angielskiego do roli wasala królów Francji kryło w sobie zalążki przyszłych zadrażnień i konfliktów. Gdy w Anglii wybuchły konflikty króla z baronami, obie strony zgodziły się w 1264 na arbitraż francuskiego władcy. Ludwik wyrokiem z Amiens potępił roszczenia baronów i ograniczenie władzy angielskiego monarchy. Arbitraż ten był jednak politycznym błędem: interesom francuskim odpowiadało dalsze osłabienie Plantagenetów. Spośród innych interwencji Ludwika wspomnieć trzeba mediację w sporze o sukcesję między hrabiami Flandrii i Hainaut. W sposób pokojowy Ludwik uregulował także sprawę granic Francji.

[madohora]

Nie wiemy czy określenie ,,chrześcijanin" oznaczało dla króla jedynie katolika. Wydaje się, że pojęcie to rozumiał on znacznie szerzej. Pacyfistyczne nastawienie uczyniło Ludwika Świętego arbitrem Europy. Wydawać by się mogło, że Stolica Apostolska miała w Ludwiku wiernego i pokornego syna, swego zdania wszelako nie potrafiła mu narzucić. Gdy papiestwo zwiększyło podatki nakładane na kler francuski, król kategorycznie zaprotestował. Uważał się za wasala Chrystusa, a nie papieża. Joinville wspomina o pewnej petycji prałatów domagających się wydania przez Ludwika rozkazu uwięzienia osób ekskomunikowanych. Władca odpowiedział, że może to uczynić tylko wówczas, gdy przekona się o słuszności kary kościelnej. Nie podlegała ona jednak rewizji osób świeckich, przeto odrzekł, iż nie wyda żądanego rozkazu swoim sędziom.

[madohora]

Założył szereg instytucji charytatywnych; sam żyjąc bardzo skromnie, rozdawał jałmużny i usługiwał chorym. Według tradycji, zapraszał do stołu biedaków, których liczba miała przekraczać setkę. Król jadł to samo, co jego goście, nie godząc się na żadną formę wyróżniania go.

[madohora]

Postać św. Ludwika znajdziemy także wśród rzeźb ołtarza św. Franciszka, w apsydzie lewej transeptu.

[madohora]

Poświęcenie groty nastąpiło 28 sierpnia 1905. W tym samym roku rozpoczęto budowę kościoła i klasztoru wg projektu br. Mansweta Fromma. Przy pracach zatrudnionych było szereg innych braci zakonnych, którzy wykonywali zadania wymagające specjalistycznych umiejętności. Kościół został konsekrowany 19 lipca 1908 przez kard. Georga Koppa.

[madohora]

Od 1936 roku rozpoczęto budowę Kalwarii, której większość kaplic w stanie surowym była gotowa przed wybuchem wojny. Dokończenie budowy i wyposażenie wnętrz kaplic kalwaryjskich nastąpiło w okresie powojennym. Po wojnie uzupełniono Kalwarię także kaplicami różańcowymi(1950-1963). Warto również wspomnieć o kulcie Matki Boskiej Fatimskiej. Proboszcz o. Norbert Chudoba w 1960 roku sprowadził z Fatimy figurę Matki Boskiej, którą 8 grudnia 1995 roku ukoronował bp Gerard Bernacki. Parafia natomiast przeżywała dwukrotnie nawiedzenie Statuy Matki Boskiej Fatimskiej: w 1959 roku oraz w dniach 24-25 listopada 1995.

[madohora]

Proboszczowie parafii w Panewnikach
o. Karol Emanuel Bik-Zdzieszowski OFM (1934-1939)
o. Michał Emil Porada OFM (1940-1945)
o. Norbert Walenty Chudoba OFM (1945-1965)
o. Justyn Henryk Widuch OFM (1965-1994)
o. Emanuel Franciszek Ligocki OFM administrator (1994-1995)
o. Marcelin Jan Pietryja OFM (1995-1998)
o. Henryk Alojzy Dąbek OFM (1998-2004)
o. Alan Franciszek Rusek OFM (2004-30.06.2021)
o. Radomir Jan Buchcik OFM tymczasowy administrator (1.07.2021-31.10.2021)
o. Witosław Jerzy Sztyk OFM administrator (1.11.2021-11.05.2022)
o. Radomir Jan Buchcik OFM tymczasowy administrator (12.05.2022-1.08.2022)
o. Samuel Artur Kukiełka OFM administrator (1.08.2022-4.01.2024), proboszcz (4.01.2024-nadal)

[madohora]

11 września 2015, przełożona prowincjalna, s. Mirona Turzyńska za zgodą Rady Generalnej i abpa Wiktora Skworca oficjalnie otworzyła nową wspólnotę pw. Miłosierdzia Bożego przy ul. Związkowej 15. Tego samego dnia, w poświęconej nowej kaplicy pw. Zwiastowania NMP została odprawiona pierwsza msza św. w intencji sióstr. Uroczystej mszy świętej przewodniczył o. Dymitr Żeglin, wikariusz prowincjalny. Obecna była również przełożona prowincjalna s. Mirona. Siostry Franciszkanki podjęły posługę w świetlicy parafialnej dla dzieci, pracę w zakrystii, a siostra pielęgniarka pracuje w Herbarium św. Franciszka. Siostry włączyły się również w dzieła ewangelizacyjne działające przy franciszkańskiej parafii.

[madohora]

Parafia przyklasztorna została ustanowiona dopiero 12 lutego 1934. Księgi chrztów prowadzone są od 1913 roku, ślubów i zmarłych od 1914 roku, a kronika parafialna od 1933 roku. Pierwsze Misje św. odbyły się w parafii w 1936 roku, a ostatnie w 2018 roku. Przez cały okres - z przerwą na lata wojenne - klasztor, kościół i kalwaria były rozbudowywane i upiększane. Początek kultu Matki Boskiej Fatimskiej rozpoczął się w parafii 13 maja 1951. Parafia dwukrotnie przeżywała nawiedzenie Statuy Matki Boskiej Fatimskiej - w 1959 roku oraz w dniach 24-25 listopada 1995. W 1960 roku ówczesny proboszcz o. Norbert Chudoba sprowadził z Fatimy Figurę Matki Boskiej. Jej ukoronowania dokonał 8 grudnia 1995 bp Gerard Bernacki. W 1967 roku w ramach uroczystości milenijnych w Panewnikach gościli kardynałowie Stefan Wyszyński i Karol Wojtyła.

[madohora]

Metropolita katowicki abp Wiktor Skworc 16 listopada 2018 pobłogosławił nową monstrancję, na której widnieje napis: Pax et Bonum Tibi Polonia (Pokój i dobro Tobie Polsko), nawiązujący do przeżywanego roku 100-lecia odzyskania przez Polskę niepodległości. Monstrancję wykonali Mariusz i Kamil Drapikowie, którzy są znanymi na świecie bursztynnikami.

[madohora]

Najwcześniejsze żłobki były ustawiane po prawej stronie kościoła – w miejscu dzisiejszego ołtarza św. Antoniego. W 1926 roku szopka uległa pewnym zmianom. W tle szopki zawieszono kotarę z obrazem Jerozolima. W latach 30. XX wieku doszły kolejne zmiany. Ze względu na nowo powstały w tych latach ołtarz św. Antoniego, stajenkę przeniesiono na lewą stronę kościoła. Dwa lata po wojnie przeniesiono szopkę do głównego ołtarza, a w 1981 roku przywieziono z Betlejem figurę Dzieciątka Jezus.

[madohora]

2.‎ ‎Położenie‎ ‎kamienia‎ ‎węgielnego. Wśród‎ ‎błogosławieństwa‎ ‎Bożego‎ ‎rozpoczęła‎ ‎się‎ ‎budowa i‎ ‎otoczona‎ ‎błogosławieństwem‎ ‎Bożem‎ ‎rozwijała‎ ‎się‎ ‎pomyślnie i‎ ‎szybko,‎ ‎tak‎ ‎że‎ ‎dnia‎ ‎1‎ ‎lipca‎ ‎roku,‎ ‎następnego‎ ‎mogła‎ ‎nastąpić uroczystość‎ ‎położenia‎ ‎kamienia‎ ‎węgielnego.‎ ‎Dzień‎ ‎1‎ ‎lipca‎ ‎był to‎ ‎dzień‎ ‎przepiękny,‎ ‎lśniący‎ ‎złocistem‎ ‎blaskiem‎ ‎lipcowego słońca,‎ ‎pełny‎ ‎uroku‎ ‎i‎ ‎powabu,‎ ‎był‎ ‎też‎ ‎zarazem‎ ‎dniem‎ ‎Pańskim, niedzielą.‎ ‎Z‎ ‎prawie‎ ‎wszystkich‎ ‎miast‎ ‎i‎ ‎wiosek‎ ‎obwodu‎ ‎prze mysłowego‎ ‎ciągnęły‎ ‎tłumy‎ ‎ludzi‎ ‎tak‎ ‎wielkie,‎ ‎jakich‎ ‎jeszcze przedtem‎ ‎Panewnik‎ ‎nie‎ ‎widział.‎ ‎Szacowano‎ ‎około‎ ‎20000 uczestników‎ ‎uroczystości.‎ ‎Przy‎ ‎grocie‎ ‎zgromadził‎ ‎się‎ ‎lud‎ ‎na nieszpory.‎ ‎Około‎ ‎godziny‎ ‎drugiej‎ ‎przybył‎ ‎Przewielebny‎ ‎ks.‎ ‎dzie kan‎ ‎Stehr‎ ‎z‎ ‎Mokrego,‎ ‎który‎ ‎od‎ ‎Jego‎ ‎Eminencyi‎ ‎Najprzewie- lebniejszego‎ ‎Ks.‎ ‎Kardynała‎ ‎był‎ ‎upoważniony‎ ‎do‎ ‎poświęcenia kamienia‎ ‎węgielnego.‎ ‎Wiele‎ ‎duchownych‎ ‎z‎ ‎okolicy‎ ‎przybyło na‎ ‎tę‎ ‎rzadkę‎ ‎uroczystość,‎ ‎pomiędzy‎ ‎nimi‎ ‎Przewielebny‎ ‎radca duchowny‎ ‎Schmidt‎ ‎z‎ ‎Katowic,‎ ‎ksiądz‎ ‎proboszcz‎ ‎Tunkel‎ ‎z‎ ‎Ko- chlowic,‎ ‎ks.‎ ‎proboszcz‎ ‎Dworski‎ ‎z‎ ‎Mikołowa‎ ‎i‎ ‎wiele‎ ‎innych. Z‎ ‎Zakonników‎ ‎byli‎ ‎obecni‎ ‎00.‎ ‎Kamilianie‎ ‎z‎ ‎Tarnowskich‎ ‎Gór i‎ ‎Miłosierni‎ ‎Braciszkowie‎ ‎z‎ ‎Bogucic.‎ ‎Po‎ ‎skończonem‎ ‎nabo żeństwie‎ ‎przy‎ ‎grocie‎ ‎ruszył‎ ‎lud‎ ‎w‎ ‎uporządkowanym‎ ‎pochodzie wśród‎ ‎dźwięków‎ ‎śpiewu‎ ‎i‎ ‎muzyki‎ ‎kapeli‎ ‎Panewnickiej‎ ‎na miejsce‎ ‎budowlane.‎ ‎Tu‎ ‎poświęcił‎ ‎Przewielebny‎ ‎ks.‎ ‎dziekan najpierw‎ ‎fundamenta‎ ‎a‎ ‎następnie‎ ‎kamień‎ ‎węgielny.‎ ‎Do‎ ‎ka mienia‎ ‎węgielnego‎ ‎został‎ ‎włożony‎ ‎dokument,‎ ‎spisany‎ ‎w‎ ‎trzech językach.‎ ‎W‎ ‎polskim‎ ‎języku‎ ‎brzmi‎ ‎dokument‎ ‎ten‎ ‎następująco: W‎ ‎Imieniu‎ ‎Pańskiem! Anno‎ ‎Domini‎ ‎MDCCCCVI. W‎ ‎roku‎ ‎1906‎ ‎dnia‎ ‎pierwszego‎ ‎lipca,‎ ‎w‎ ‎czwartą‎ ‎niedzielę po‎ ‎Świątkach‎ ‎po‎ ‎południu‎ ‎o‎ ‎godzinie‎ ‎czwartej‎ ‎został‎ ‎w‎ ‎obe cności‎ ‎przyjaciół‎ ‎i‎ ‎dobrodziejów‎ ‎klasztoru‎ ‎i‎ ‎wielkiej‎ ‎liczby Wiernych‎ ‎przez‎ ‎Przewielebnego‎ ‎księdza‎ ‎Dziekana‎ ‎Ryszarda Stehra‎ ‎z‎ ‎Mokrego‎ ‎poświęcony‎ ‎kamień‎ ‎węgielny‎ ‎pod‎ ‎nowy kościół‎ ‎w‎ ‎Panewniku,‎ ‎który‎ ‎zostanie‎ ‎zbudowany‎ ‎na‎ ‎cześć i‎ ‎chwałę‎ ‎św.‎ ‎Ludwika,‎ ‎króla‎ ‎Francuskiego‎ ‎i‎ ‎patrona‎ ‎III‎ ‎Zakonu. Stolicą‎ ‎św.‎ ‎Piotra‎ ‎rządził‎ ‎Ojciec‎ ‎św.‎ ‎Papież‎ ‎Pius‎ ‎X, Patron‎ ‎całego‎ ‎Zakonu‎ ‎św.‎ ‎Franciszka,‎ ‎zarazem‎ ‎członek‎ ‎Iii-go Zakonu,‎ ‎mąż‎ ‎według‎ ‎Serca‎ ‎Bożego. Dyecezyą‎ ‎Wrocławską‎ ‎zarządzał‎ ‎Najprzewielebniejszy‎ ‎ks. Kardynał‎ ‎Książę-Biskup‎ ‎Jerzy‎ ‎Kopp.

[madohora]

Niemieckim‎ ‎Państwem‎ ‎rządził‎ ‎Najjaśniejszy‎ ‎Cesarz‎ ‎Wil helm‎ ‎II,‎ ‎miłością‎ ‎napełniony‎ ‎do‎ ‎ludu‎ ‎swego‎ ‎oraz‎ ‎napełniony dążeniem‎ ‎utrzymania‎ ‎pokoju. Kościół‎ ‎i‎ ‎Klasztór‎ ‎należą‎ ‎do‎ ‎gminy‎ ‎Panewnik‎ ‎w‎ ‎powiecie Pszczyńskim.‎ ‎Wójtem‎ ‎czyli‎ ‎sołtysem‎ ‎był‎ ‎Pan‎ ‎Mateusz‎ ‎Olesz będący‎ ‎członkiem‎ ‎III‎ ‎Zakonu‎ ‎św.‎ ‎Franciszka.‎ ‎Gmina‎ ‎Pane wnik‎ ‎liczy‎ ‎przeszło‎ ‎1050‎ ‎mieszkańców.‎ ‎Mowa‎ ‎ludu‎ ‎jest‎ ‎pol ską.‎ ‎Kościołami‎ ‎sąsiedniemi‎ ‎są:‎ ‎Kościół‎ ‎św.‎ ‎Piotra‎ ‎i‎ ‎Pawła w‎ ‎Katowicach,‎ ‎kościół‎ ‎św.‎ ‎Józefa‎ ‎w‎ ‎Załężu,‎ ‎kościół‎ ‎Trójcy Przenajświętszej‎ ‎w‎ ‎Kochłowicach‎ ‎i‎ ‎kościół‎ ‎parafialny‎ ‎w‎ ‎Mi kołowie. Generałem‎ ‎Zakonu‎ ‎Serafickiego‎ ‎jest‎ ‎Przewielebny‎ ‎Ojciec Dyonizy‎ ‎Schuler;‎ ‎kustoszem‎ ‎klasztorów‎ ‎Franciszkańskich‎ ‎na Slązku‎ ‎jest‎ ‎Przewielebny‎ ‎0.‎ ‎Krystyan‎ ‎Kozubek,‎ ‎Przewodniczą cym‎ ‎Klasztoru‎ ‎w‎ ‎Panewniku‎ ‎jest‎ ‎Wiel.‎ ‎0.‎ ‎Wilhelm‎ ‎Rogosz; oprócz‎ ‎niego‎ ‎jest‎ ‎jeszcze‎ ‎czterech‎ ‎W.‎ ‎W.‎ ‎00.‎ ‎Franciszkanów‎ ‎i czterech‎ ‎Braciszków‎ ‎w‎ ‎klasztorze.‎ ‎W.‎ ‎W.‎ ‎00.‎ ‎zakonnikami są:‎ ‎Alban‎ ‎Sobota,‎ ‎Ksawery‎ ‎Zgolik,‎ ‎Gorgoniusz‎ ‎Greupner‎ ‎i Augustyn‎ ‎Gabor.‎ ‎Braciszkami‎ ‎są:‎ ‎Cyryl‎ ‎Nowak,‎ ‎Lucyusz‎ ‎Kan- dora,‎ ‎Hubert‎ ‎Kania‎ ‎i‎ ‎Norbert‎ ‎Tunkel. Szczególne‎ ‎i‎ ‎najgłówniejsze‎ ‎zasługi‎ ‎około‎ ‎tej‎ ‎budowy‎ ‎ko ścioła‎ ‎mają‎ ‎przedewszystkiem‎ ‎Najprzewielebniejszy‎ ‎Kardynał Książę‎ ‎-‎ ‎Biskup‎ ‎Dr.‎ ‎Kopp,‎ ‎Przewielebny‎ ‎ks.‎ ‎proboszcz‎ ‎Ludwik Skowronek‎ ‎w‎ ‎Bogucicach,‎ ‎Przewielebny‎ ‎ks.‎ ‎proboszcz‎ ‎Ludwik Tunkel‎ ‎w‎ ‎Kochłowdcach,‎ ‎piastujący‎ ‎urząd‎ ‎syndyka‎ ‎klasztoru, i‎ ‎śp.‎ ‎ks.‎ ‎proboszcz‎ ‎Augustyn‎ ‎Schuhmann. Kościół‎ ‎ten‎ ‎oraz‎ ‎i‎ ‎Klasztór‎ ‎powstanie‎ ‎tylko‎ ‎dzięki‎ ‎ofiarno ści‎ ‎i‎ ‎jałmużny‎ ‎ludu‎ ‎wiernego.‎ ‎Budową‎ ‎tą‎ ‎wystawi‎ ‎sobie‎ ‎łud śląski‎ ‎pomnik‎ ‎trwalszy‎ ‎nad‎ ‎śpiż‎ ‎i‎ ‎żelazo,‎ ‎który‎ ‎świadczyć‎ ‎bę dzie‎ ‎przyszłym‎ ‎pokoleniom‎ ‎o‎ ‎wielkiej‎ ‎wierze,‎ ‎ofiarności‎ ‎i‎ ‎po święceniu‎ ‎ludu‎ ‎wiernego. Architektem‎ ‎naszym‎ ‎prywatnym,‎ ‎który‎ ‎wykonał‎ ‎rysunki‎ ‎bu dowy,‎ ‎J‎es‎t‎ ‎Czcigodny‎ ‎braciszek‎ ‎Mansuetus‎ ‎Fromm‎ ‎ze‎ ‎Zakonu św.‎ ‎Franciszka,‎ ‎przebywający‎ ‎na‎ ‎stałe‎ ‎w‎ ‎klasztorze‎ ‎w‎ ‎Karło wicach‎ ‎pod‎ ‎Wrocławiem.‎ ‎Majstrem‎ ‎wykonywaj‎ ‎ącym‎ ‎te‎ ‎budowy jest‎ ‎pan‎ ‎Neumann‎ ‎z‎ ‎Bytomia.‎ ‎Niechaj‎ ‎Pan‎ ‎Bóg‎ ‎Wszechmogący błogosławić‎ ‎raczy,‎ ‎żeby‎ ‎kościół‎ ‎ten‎ ‎powstał‎ ‎na‎ ‎cześć‎ ‎Boską, na‎ ‎chwałę‎ ‎Trójcy‎ ‎Przenajświętszej‎ ‎i‎ ‎na‎ ‎zbawienie‎ ‎ludu! Co‎ ‎daj‎ ‎Boże!

[madohora]

Przedstawia‎ ‎ona‎ ‎św.‎ ‎Franciszka,‎ ‎jak‎ ‎z‎ ‎krzyżem‎ ‎w‎ ‎ręku‎ ‎błogosławi całą‎ ‎okolicę.‎ ‎Lecz‎ ‎wróćmy‎ ‎znowu‎ ‎do‎ ‎budowy‎ ‎kościoła.‎ ‎Pod padają‎ ‎trzy‎ ‎wielkie‎ ‎okna,‎ ‎których‎ ‎ramy‎ ‎ślicznie‎ ‎są‎ ‎wykonane. Pomiędzy‎ ‎niemi‎ ‎znajdują‎ ‎się‎ ‎łuki,‎ ‎które‎ ‎zakończone‎ ‎są‎ ‎wie życzkami‎ ‎zdobnemi‎ ‎w‎ ‎kamienne‎ ‎kwiaty.‎ ‎Boczne‎ ‎nawy‎ ‎kościelne są‎ ‎siedm‎ ‎metrów‎ ‎wysokie‎ ‎i‎ ‎mają‎ ‎nieco‎ ‎mniejsze‎ ‎okna,‎ ‎które jednakowoż‎ ‎są‎ ‎podobne‎ ‎kształtem‎ ‎do‎ ‎okien‎ ‎głównej‎ ‎nawy.‎ ‎Tak samo‎ ‎ślicznie‎ ‎przedstawia‎ ‎się‎ ‎presbiteryum‎ ‎czyli‎ ‎chór‎ ‎i‎ ‎robi swem‎ ‎artystycznem‎ ‎wykonaniem‎ ‎wielkie‎ ‎wrażenie.

[madohora]

Bazylika Panewnicka

[madohora]

Wnętrze‎ ‎kościoła. Gdy‎ ‎się‎ ‎wejdzie‎ ‎do‎ ‎kościoła‎ ‎przez‎ ‎główne‎ ‎drzwi,‎ ‎naten czas‎ ‎zdumiony‎ ‎jest‎ ‎każdy‎ ‎wielką‎ ‎przestrzenią.‎ ‎Oko‎ ‎jest‎ ‎jakby olśnione‎ ‎wielkimi‎ ‎rozmiarami,‎ ‎pięknem‎ ‎ukształtowaniem‎ ‎i‎ ‎nie jest‎ ‎zdolne‎ ‎naraz‎ ‎całość‎ ‎objąć‎ ‎swem‎ ‎wzrokiem. Potężnie‎ ‎sterczą,‎ ‎odpowiednio‎ ‎do‎ ‎stosunków,‎ ‎kolumny,‎ ‎na których‎ ‎wspierają‎ ‎się‎ ‎łuki‎ ‎olbrzymie‎ ‎głównej‎ ‎nawy.‎ ‎Pomiędzy kolumnami‎ ‎znajdują‎ ‎się‎ ‎słupy‎ ‎granitowe,‎ ‎które‎ ‎trzymają‎ ‎łuki okrągłe,‎ ‎tworzące‎ ‎ze‎ ‎sklepień‎ ‎naw‎ ‎bocznych‎ ‎sklepienia‎ ‎krzy żowe.‎ ‎Sklepienia‎ ‎głównej‎ ‎nawy‎ ‎kościelnej‎ ‎są‎ ‎także‎ ‎krzyżowemi sklepieniami‎ ‎kwadratowemi.‎ ‎Konsole‎ ‎są‎ ‎ozdobione‎ ‎głowami aniołów.‎ ‎W‎ ‎głównej‎ ‎nawie‎ ‎kościelnej‎ ‎widzimy‎ ‎6‎ ‎wielkich trzyczęściowych‎ ‎okien.‎ ‎Ładne‎ ‎nadzwyczaj‎ ‎szkło‎ ‎w‎ ‎oknach‎ ‎jest prawdziwą‎ ‎ozdobą‎ ‎kościoła.‎ ‎Obok‎ ‎wielkich‎ ‎łuków‎ ‎głównej‎ ‎i bocznej‎ ‎nawy‎ ‎widzimy‎ ‎takzwane‎ ‎triforium,‎ ‎galeryę‎ ‎kolumn‎ ‎i okrągło-łukowatych‎ ‎nyż.‎ ‎Będą‎ ‎one‎ ‎swego‎ ‎czasu‎ ‎przez‎ ‎artystów zakonnych‎ ‎ozdobione‎ ‎odpowiedniemi‎ ‎malowidłami.‎ ‎Gdy‎ ‎sta niemy‎ ‎w‎ ‎środku‎ ‎kościoła,‎ ‎to‎ ‎znajdujemy‎ ‎się‎ ‎pod‎ ‎kopułą.‎ ‎Na prawo‎ ‎i‎ ‎na‎ ‎lewo‎ ‎widać‎ ‎apsydy‎ ‎(rodzaj‎ ‎framug)‎ ‎przez‎ ‎pięć okień‎ ‎przedzielonych.‎ ‎Sklepienia‎ ‎są‎ ‎wykonane‎ ‎w‎ ‎rodzaju‎ ‎mu szlo‎ ‎wy‎ ‎m‎ ‎jako‎ ‎sklepienie‎ ‎gwiaździste‎ ‎i‎ ‎świadczą‎ ‎o‎ ‎wielkiej sztuce.‎ ‎Okna‎ ‎zachodniej‎ ‎apsydy‎ ‎przedstawiają‎ ‎różne‎ ‎chwile z‎ ‎życia‎ ‎św.‎ ‎Franciszka.‎ ‎Średnie‎ ‎okno‎ ‎jest‎ ‎podarunkiem‎ ‎szla chetnego‎ ‎hrabiego‎ ‎pana‎ ‎Łazarza‎ ‎Henkla‎ ‎Donnersmarka, podczas‎ ‎gdy‎ ‎prawe‎ ‎i‎ ‎lewe‎ ‎okno‎ ‎ufundowane‎ ‎jest‎ ‎przez‎ ‎pana Macieja‎ ‎Dembińskiego‎ ‎z‎ ‎Laurahuty‎ ‎i‎ ‎przez‎ ‎III‎ ‎zakon z‎ ‎Siemianowic-Laurahuty.‎ ‎Ołtarz‎ ‎świętego‎ ‎Franciszka,‎ ‎który w‎ ‎tej‎ ‎apsydzie‎ ‎będzie‎ ‎postawiony,‎ ‎będzie‎ ‎podarunkiem‎ ‎pana Szklorza‎ ‎z‎ ‎Wełnowca,‎ ‎który‎ ‎jest‎ ‎wiernym‎ ‎przyjacielem klasztoru Panewnickuego.

[madohora]

terenu‎ ‎bardzo‎ ‎się‎ ‎nadawało‎ ‎na‎ ‎ten‎ ‎cel.‎ ‎Budowniczy‎ ‎p.‎ ‎Baum z‎ ‎Duisburga,‎ ‎który‎ ‎wykonał‎ ‎model‎ ‎groty,‎ ‎był‎ ‎w‎ ‎tym‎ ‎celu w‎ ‎Lourdes‎ ‎we‎ ‎Francyi,‎ ‎aby‎ ‎pooglądać‎ ‎owe‎ ‎cudowne‎ ‎miejsce i‎ ‎porobić‎ ‎miary;‎ ‎Panewnicka‎ ‎grota‎ ‎miała‎ ‎przecie‎ ‎być‎ ‎wiernem naśladowaniem‎ ‎groty‎ ‎w‎ ‎Lourdes.‎ ‎I‎ ‎tak‎ ‎więc‎ ‎ma‎ ‎grota‎ ‎długości 33‎ ‎metrów,‎ ‎jej‎ ‎największa‎ ‎wysokość‎ ‎zaś‎ ‎wynosi‎ ‎13‎ ‎metrów. Do‎ ‎budowy‎ ‎samej‎ ‎użyto‎ ‎brunatnego‎ ‎kamienia‎ ‎lawowego. Olbrzymia‎ ‎masa‎ ‎spoczywa‎ ‎na‎ ‎masywnem‎ ‎podmurowaniu‎ ‎i‎ ‎sil nych‎ ‎fundamentach.‎ ‎W‎ ‎środku‎ ‎groty‎ ‎rozszerza‎ ‎się‎ ‎wnętrze. Tu‎ ‎stoi‎ ‎ołtarz‎ ‎z‎ ‎białego‎ ‎marmuru,‎ ‎podarowany‎ ‎przez‎ ‎szlache tnego‎ ‎hrabiego‎ ‎Szafgocza‎ ‎i‎ ‎żony‎ ‎Joanny‎ ‎w‎ ‎Koppitz.‎ ‎Na‎ ‎tym ołtarzu‎ ‎odprawiane‎ ‎bywają‎ ‎msze‎ ‎święte.‎ ‎Lśniąco‎ ‎biały‎ ‎marmur odbija‎ ‎się‎ ‎bardzo‎ ‎skutecznie‎ ‎od‎ ‎brunatnych‎ ‎kamieni‎ ‎lawowych. A‎ ‎jak‎ ‎gorąco‎ ‎zaprasza‎ ‎do‎ ‎nabożeństwa‎ ‎półtora‎ ‎metra‎ ‎wysoka figura‎ ‎Matki‎ ‎Boskiej‎ ‎Niepokalanie‎ ‎Poczętej! Postawa‎ ‎tej‎ ‎figury‎ ‎jest‎ ‎zupełnie‎ ‎taka‎ ‎sama,‎ ‎w‎ ‎jakiej‎ ‎się Matka‎ ‎Boska‎ ‎objawiła‎ ‎niewinnej‎ ‎dziewczynce‎ ‎Bernadecie‎ ‎w‎ ‎grocie w‎ ‎Lourdes‎ ‎we‎ ‎Francyi.‎ ‎Matka‎ ‎Boska‎ ‎jest‎ ‎w‎ ‎śnieżno‎ ‎białej sukni,‎ ‎przepasanej‎ ‎niebieską‎ ‎wstęgą‎ ‎i‎ ‎trzyma‎ ‎w‎ ‎rączkach‎ ‎do modlitwy‎ ‎złożonych‎ ‎różaniec.‎ ‎Na‎ ‎lewo‎ ‎od‎ ‎ołtarza‎ ‎płynie,‎ ‎do skonale‎ ‎naśladowany‎ ‎zdrój,‎ ‎jakoby‎ ‎chciał‎ ‎gwałtem‎ ‎się‎ ‎wydostać z‎ ‎groty.‎ ‎Otrzymuje‎ ‎on‎ ‎z‎ ‎poza‎ ‎grotą‎ ‎położonej‎ ‎studzienki‎ ‎czystą świeżą‎ ‎wodę.‎ ‎Na‎ ‎prawo‎ ‎od‎ ‎ołtarza‎ ‎prowadzą‎ ‎schody‎ ‎kamienne na‎ ‎ambonę.,‎ ‎która‎ ‎także‎ ‎wykonana‎ ‎jest‎ ‎z‎ ‎tych‎ ‎samych‎ ‎kamieni, co‎ ‎grota.‎ ‎Cała‎ ‎grota‎ ‎jest‎ ‎ogrodzona‎ ‎ślicznem‎ ‎żelaznym‎ ‎płotem. Przed‎ ‎grotą‎ ‎znajduje‎ ‎się‎ ‎obszerne‎ ‎miejsce,‎ ‎przez‎ ‎które‎ ‎płynie potok‎ ‎Kłodnica.‎ ‎Most‎ ‎betonowy‎ ‎prowadzi‎ ‎przez‎ ‎rzeczkę‎ ‎i‎ ‎łączy to‎ ‎miejsce‎ ‎w‎ ‎ten‎ ‎sposób‎ ‎rozdzielone,‎ ‎na‎ ‎którem‎ ‎tysiące‎ ‎wier nych‎ ‎mogą‎ ‎się‎ ‎pomieścić.‎ ‎Już‎ ‎przy‎ ‎poświęceniu‎ ‎dnia‎ ‎27‎ ‎sier pnia‎ ‎1904‎ ‎przybyło‎ ‎około‎ ‎20000‎ ‎pątników‎ ‎ze‎ ‎wszech‎ ‎stron‎ ‎Gór nego‎ ‎Śląska.‎ ‎We‎ ‎wszystkie‎ ‎niedziele‎ ‎i‎ ‎święta‎ ‎w‎ ‎lecie‎ ‎głoszą tu‎ ‎tysiące‎ ‎czcicieli‎ ‎Matki‎ ‎Boskiej‎ ‎chwałę‎ ‎Niepokalanej‎ ‎i‎ ‎to‎ ‎nie- tylko‎ ‎z‎ ‎bliższej‎ ‎okolicy‎ ‎lecz‎ ‎także‎ ‎z‎ ‎dalszych‎ ‎stron‎ ‎Górnego Śląska.‎ ‎Szczególnie‎ ‎lubią‎ ‎katolickie‎ ‎stowarzyszenia‎ ‎i‎ ‎Kongre- gacye‎ ‎polskiej‎ ‎i‎ ‎niemieckiej‎ ‎narodowości‎ ‎przybywać‎ ‎do‎ ‎stóp Matki‎ ‎Boskiej,‎ ‎szukając‎ ‎pod‎ ‎jej‎ ‎płaszczem‎ ‎macierzyńskim‎ ‎uko jenia‎ ‎w‎ ‎różnych‎ ‎troskach‎ ‎życia‎ ‎i‎ ‎wytchnienia‎ ‎z‎ ‎ciężkiej‎ ‎pracy. Pobożne‎ ‎te‎ ‎wycieczki‎ ‎niektórym‎ ‎gazetom‎ ‎wrogim‎ ‎katolicy zmowi‎ ‎były‎ ‎już‎ ‎nieraz‎ ‎cierniem‎ ‎w‎ ‎oku,‎ ‎tak‎ ‎że‎ ‎w‎ ‎niegodziwy sposób‎ ‎napadały‎ ‎nietylko‎ ‎na‎ ‎lud‎ ‎pobożny,‎ ‎lecz‎ ‎w‎ ‎pierwszym
rzędzie‎ ‎na‎ ‎grotę‎ ‎samą‎ ‎i‎ ‎na‎ ‎Franciszkanów.‎ ‎Pomimo‎ ‎tego‎ ‎grota pozostała‎ ‎i‎ ‎pozostanie‎ ‎miejscem‎ ‎miłem‎ ‎każdemu‎ ‎sercu‎ ‎kato lickiemu.‎ ‎I‎ ‎chociaż‎ ‎z‎ ‎powodu‎ ‎zbudowania‎ ‎nowego‎ ‎kościoła nie‎ ‎będzie‎ ‎już‎ ‎głównem‎ ‎miejscem‎ ‎nabożeństwa,‎ ‎to‎ ‎jednak‎ ‎nie straci‎ ‎uroku‎ ‎i‎ ‎powabu‎ ‎dla‎ ‎wiernych.‎ ‎Miejsce‎ ‎to‎ ‎pozostanie i‎ ‎nadal‎ ‎miejscem‎ ‎nabożeństwa,‎ ‎gdzie‎ ‎czciciele‎ ‎Matki‎ ‎Boskiej wciąż‎ ‎głosić‎ ‎będą‎ ‎chwałę‎ ‎Królowej‎ ‎niebios.‎ ‎Oby‎ ‎i‎ ‎z‎ ‎tej‎ ‎groty, tak‎ ‎jak‎ ‎z‎ ‎owej‎ ‎groty‎ ‎w‎ ‎Lourdes‎ ‎wypływało‎ ‎morze‎ ‎łask‎ ‎i‎ ‎bło gosławieństwa‎ ‎na‎ ‎cały‎ ‎Górny‎ ‎Śląsk!‎ ‎Franciszkanie‎ ‎zaś‎ ‎o‎ ‎tej grocie‎ ‎nie‎ ‎zapomną‎ ‎i‎ ‎przez‎ ‎dalsze‎ ‎się‎ ‎opiekowanie‎ ‎będą‎ ‎się‎ ‎sta rali‎ ‎ją‎ ‎upiększyć‎ ‎i‎ ‎coraz‎ ‎więcej‎ ‎przyozdobić.

[madohora]

Bazylika i klasztor

[madohora]

Trójnawowa bazylika została zbudowana na planie krzyża w stylu neoromańskim. Chór i nawy boczne zakończone są okrągłymi apsydami. W centrum, nad ośmiobocznym bębnem wznosi się kopuła krzyżowa ze sklepieniem gwiaździstym . Na kopule znajduje się miedziana figura św. Franciszek z Asyżu . Długość kościoła wynosi 76 metrów, a szerokość wewnętrzna 22,5 metra. Wysokość nawy głównej ze sklepieniem krzyżowo-żebrowym wynosi 17,5 metra, wysokość naw bocznych – 7 metrów. Nieotynkowana ceglana fasada ozdobiona jest rzeźbiarskimi ornamentami kamiennymi. Fasada ma 28 m wysokości i centralnie umieszczone okno rozetowe o średnicy 7 m. W niszy środkowej arkady umieszczono figurę św. Floriana. Na szczycie fasady znajduje się figura Matki Bożej, a nad nią krzyż. Po bokach fasady znajdują się sześciopiętrowe wieże o wysokości 48 metrów. Niosą zegary i dzwon składający się z pięciu dzwonów. Dachy pokryte są blachą miedzianą. Pod chórem znajduje się krypta o sklepieniach krzyżowych, długa na 18 metrów; do Krypty Józefa można wejść z zewnątrz.

[madohora]

Wokół nawy głównej utworzono szereg kaplic i ołtarzy bocznych. Kaplica Najświętszego Sakramentu, znajdująca się po lewej stronie wejścia głównego, została zbudowana w 1988 roku i poświęcona jest ofiarom II wojny światowej, zwłaszcza tym, którzy zginęli w obozach koncentracyjnych i innych masakrach. Ołtarz Barbary w lewej nawie został wzniesiony w Bawarii w 1920 roku i jest poświęcony patronce górników. W lewym i prawym ramieniu transeptu znajdują się ołtarze autorstwa Georga Schreinera, pod dużymi witrażami – po lewej stronie witraż Franciszka z Asyżu, po prawej – Antoniego z Padwy. Po prawej stronie kościoła znajduje się kaplica Matki Boskiej Częstochowskiej, w której znajduje się ołtarz wykonany w Koblencji i konsekrowany w 1910 roku.

[madohora]

Teren pod budowę kościoła i klasztoru w Panewnikach kupiono od Johanna Kopinioka za 12,5 tys. marek niemieckich. W kupno 8 hektarów nad Kłodnicą, na których dzisiaj stoi zespół klasztorny oraz sąsiadująca kalwaria, zaangażowany był ks. Ludwik Skowronek z Bogucic. To on wpłacił zaliczkę w kwocie 1300 marek. Pozostałą sumę wrocławska kuria diecezjalna uregulowała z pieniędzy pozostawionych na cel misji franciszkańskiej przez ks. Józefa Raszka z Lipin. Ordynariusz wrocławski kardynał Georg Kopp wydał zgodę na budowę klasztoru i osiedlenie się zakonników, co potwierdza list skierowany do mikołowskiego proboszcza ks. Augustyna Schumanna z 16 lutego 1901 roku. Tego samego roku dokupiono jeszcze 1,75 ha gruntu od Franciszka Kempskiego z Ligoty. Franciszkanie postanowili zrzec się własności gruntu na rzecz kurii wrocławskiej. Dopiero w roku 1984, staraniem ówczesnego prowincjała o. Damiana Szojdy OFM, teren na granicy Ligoty i Panewnik, na którym stoi bazylika i konwent, stał się własnością wspólnoty zakonnej.

[madohora]

Kościół konsekrował 19 lipca 1908 roku kard. Georg Kopp. Uroczystość zgromadziła 80 tys. wiernych. Do stacji w Ligocie uruchomiono ponad 50 specjalnych pociągów. Do Panewnik przybyli w tym dniu pochodzący z Górnego Śląska posłowie do parlamentu pruskiego. W początkowym okresie działalności franciszkanów w Panewnikach spotykali się oni z ostrymi atakami prasowymi: prasa niemiecka posądzała zakonników o bycie siedliskiem polskości, zaś prasa polska o germanizację. Nabożeństwa i msze św. były odprawiane po łacinie, ataki dotyczyły kazań głoszonych zarówno po polsku, jak i niemiecku.

[madohora]

W wieżach wisi pięć dzwonów. Najmniejszy odlano w Odlewni dzwonów Karola Schwabe w Białej, trzy większe w Odlewni Fr. Drożdż, Fr. Kubica w Dąbrowie Górniczej. Największy, ważący ponad 2 tony jubileuszowy dzwon wykonano w ludwisarni Rudolfa Pernera w Padwie. Szósty dzwon znajduje się w wieżyczce na sygnaturkę nad prezbiterium. Dachy panewnickiej bazyliki pokryte są blachą miedzianą.

[madohora]

Ołtarz św. Franciszka z Asyżu
W lewej absydzie transeptu. Składa się z pięciu płaskorzeźb w kolorze kości słoniowej. Wykonany w 1920 roku przez rzeźbiarza z Ratyzbony Georga Schreinera. Fundacja rodziny Szklorzów z Wełnowca. Nad ołtarzem znajdują się witraże o wysokości 4,6 m. (przedstawiające również sceny z życia zakonodawcy).

[madohora]

Ołtarz NMP Bolesnej
W tyle prawej nawy bocznej. Rzeźbę w nastawie ołtarzowej wykonał w 1920 roku Bruno Tschötschel z Wrocławia. Przedstawia Pietę. Fundacja Bractwa Matek Chrześcijańskich z Panewnik.

[madohora]

[madohora]

W latach 1956–1986 organistą w bazylice był Wiktor Pinkawa. Urodzony w Gogolinie 7 października 1917 roku. Po zetknięciu się z o. Ansgarym Maliną w kolegium franciszkańskim w Kobylinie, zaczął grać do mszy świętej. Od 1928 roku zamieszkał z rodziną w Ligocie. Podczas II wojny światowej amputowano mu nogę. Ukończył studia w Państwowej Wyższej Szkole Muzycznej w Katowicach. Pracował najpierw jako nauczyciel muzyki w VII Liceum Ogólnokształcącym w Ligocie, następnie w Szkole Szafranków w Rybniku. Był akompaniatorem panewnickiego Chóru im. św. Grzegorza. Komponował i opracowywał utwory chóralne, m.in. pieśń na chór „Niepokalana”. Zmarł 5 czerwca 2007 roku w Katowicach. Pochowany na cmentarzu komunalnym w Ligocie

[madohora]

Idea fundacji klasztoru w Panewnikach zrodziła się w gronie księży z Górnego Śląska: Ludwika Skowronka z Bogucic[2], Augustyna Schumanna z Mikołowa, Ludwika Tunkla z Kochłowic oraz Reinholda Schirmeisena z Bytomia. Celem ich starań było objęcie lepszą opieką duszpasterską stale zwiększającej się liczby wiernych. Wzrost liczby ludności uzależniony był od rozwoju miejscowego przemysłu. Pierwsi zakonnicy franciszkańscy przybyli do Starych Panewnik 22 grudnia 1902 z klasztoru na Górze św. Anny, należącego do Kustodii św. Jadwigi z siedzibą we Wrocławiu. Również Panewniki należały w tym czasie do archidiecezji wrocławskiej. Do pierwotnej wspólnoty należeli: o. Kamil Bolczyk, o. Wilhelm Rogosz, o. Tacjan Hanke i br. Ubald Miera

[madohora]

Panewniki

[madohora]

W 1966 powstał Franciszkański Ośrodek Duszpasterstwa Akademickiego (FODA). Franciszkanie byli też duszpasterzami sióstr zakonnych, przede wszystkim służebniczek, które po przeciwnej stronie ul. Panewnickiej mają swój dom prowincjalny. Gdy wybudowano szpitale na terenie Ligoty, bracia zostali kapelanami szpitalnymi. Do panewnickiej wspólnoty należeli i należą bracia pracujący na polskich uczelniach wyższych, m.in. Katolickim Uniwersytecie Lubelskim i Uniwersytecie Papieskim Jana Pawła II w Krakowie. Do tej ostatniej uczelni afiliowane jest Wyższe Seminarium Duchowne oo. Franciszkanów św. Bonawentury w Katowicach, mające swoją siedzibę w panewnickim klasztorze

[madohora]

Muzeum misyjne to ekspozycja z nowoczesną infrastrukturą techniczną obejmującą dźwięk, obraz, światło, dioramy, gabloty ekspozycyjne. Pragniemy, by ta wystawa służyła propagowaniu dzieła misji. Na wystawie uczestnicy usłyszą odgłosy życia w wioskach, odgłosy dzikich zwierząt, śpiewy liturgiczne charakterystyczne dla poszczególnych kultur. Narrator oprowadzi zwiedzających po wielu kontynentach. Jego opowieść przeplatana jest ze świadectwami
misjonarzy.

[madohora]

PLAC KLASZTORNY W PANEWNIKACH - Moje Katowice

[madohora]

Z potrzeb duszpasterskich i inicjatywy okolicznego duchowieństwa sprowadzono franciszkanów (wtedy jeszcze z kustodii św. Jadwigi) do Panewnik 22.12.1902 r. Ojcowie Kamil Bolczyk i Wilhelm Rogosz zamieszkali w Starych Panewnikach. Kiedy pod koniec 1904 r. przybył o. Andrzej Bolczyk, rozpoczęła się budowa groty lourdzkiej dla upamiętnienia 50-lecia dogmatu o Niepokalanym Poczęciu N.M.P. Poświęcenie groty nastąpiło 27.08.1905 r. W tym samym roku, przez pierwszy wykop na uroczystość św. Franciszka, rozpoczęto budowę kościoła i klasztoru wg projektu br. Mansweta Fromma. Przy pracach zatrudnionych było szereg innych braci zakonnych, którzy wykonywali zadania wymagające specjalistycznych umiejętności. Przy wysokim zaawansowaniu prac nastąpiła konsekracja kościoła 19.07.1908 r. przez księcia biskupa wrocławskiego kardynała Georga Koppa. W następnych latach świątynię kończono i przyozdabiano. Ołtarz główny stanął w prezbiterium w 1909 r. Od lipca 1912 r. na placu kościelnym stoi statua św. Jadwigi Śląskiej. 21.09.1913 r. uroczyście wprowadzono do kościoła relikwie świętych męczenników i biskupów Ptolemeusza i Romana oraz jednego z 38 współmęczenników. Od 1913 r. w okresie Bożego Narodzenia stawia się w kościele dużych rozmiarów żłóbek. Dzwony zawieszone na wieżach w 1913 r. (pięć) zostały w czasie I wojny światowej zużyte na cele wojenne. Nowe (cztery) zawieszono w 1920 r., największy (piąty, poświęcony św. Antoniemu z Padwy) w 1931 r. Poświęcenie organów nastąpiło w 1925 r. przez ks. Augusta Hlonda, wtedy jeszcze administratora apostolskiego.

[madohora]

BAZYLIKA ŚWIĘTEGO LUDWIKA KRÓLA - www.musicamsacram.pl

[madohora]

Kontuar umiejscowiony jest przed szafą organową pośrodku chóru, grajacy siedzi twarzą do prezbiterium.

[madohora]

Niecałe dwadzieścia metrów wysokości, około trzydziestu szerokości, a u jej stóp - setki podziwiających ją ludzi.

[madohora]

Goniec Śląski 1922

[madohora]

Goniec Śląski 1922.

[madohora]

Goniec Śląski 17.08.1922

[madohora]

Katolik 01.08.1918

[madohora]

Nowiny Codzienne 1919

[madohora]

Królewska Huta - Górnoślązak 1920

[madohora]

Górnoślązak 16.11.1920

[madohora]

Goniec Śląski 30.03.1921

[madohora]

Protest Franciszkanów - Gazeta Opolska - 11.01.1921

[madohora]

I pomyśleć, że dzisiaj mamy w tym względzie wolną amerykankę

[madohora]

Statua świętej umieszczona została na postumencie ozdobionym fryzem arkadowym. Przy prawej nodze patronki Śląska rzeźbiarz umieścił model Bazyliki Panewnickiej. Jadwiga trzyma w prawej ręce zwój z rzutem świątyni. Na płaszczu świętej odciśnięte śląskie orły. U pasa przypięty ma trzos. W lewej ręce trzyma figurkę Matki Bożej z Dzieciątkiem.

[madohora]

Historia klasztoru w Panewnikach

[madohora]

Historia klasztoru

[madohora]

***

[madohora]

****

[madohora]

*****

[madohora]

********

[madohora]

⛪

[madohora]

⛪⛪

[madohora]

⛪⛪⛪

[madohora]

⛪⛪⛪⛪

[madohora]

[madohora]

°

[madohora]

°°

[madohora]

°°°°

[madohora]

Gazeta Opolska 25.01.1923

[madohora]

Górnoślązak 1918

[madohora]

Na mapie Johanna Homanna wydanej w 1750 roku w połowie drogi pomiędzy Panewnikami (Starymi) a Kokocińcem zaznaczono grupę około sześciu chałup po południowej stronie Kłodnicy. Pod koniec VIII wieku w Wymysłowie mieszkało ośmiu zagrodników i chałupników pozbawionych koni. Osada ta należała wówczas o hrabiego z rodu Promnitzów.

[madohora]

Zasadniczą funkcją tej części miasta jest funkcja mieszkaniowa połączona z funkcjami usługowymi o znaczeniu lokalnym. Według stanu z połowy 2023 roku placówkę bądź siedzibę w rejonie Wymysłowa miały m.in.: sklep sieci Lidl (ul. Panewnicka 238: otwarty 4 marca 2021 roku), zakłady metalowe (ul. Panewnicka 375) czy producent wibroizolatorów (ul. Bałtycka 97a). Funkcjonują tu też gabinety lekarskie i weterynaryjne.

[madohora]

RUSZA BUDOWA NOWEJ DROGI - www.katowice24.info (archiwum)

[madohora]

POLICJANCI ODEBRALI MIESZKANCE PANEWNIK 18 PSÓW - www.katowice24.info (archiwum)

[madohora]

WALENTYNKOWA SKRZYNKA W GCZD - www.wkatowicach.eu - 12.02.2025

[madohora]

Kokociniec pod względem administracyjnym położony jest w województwie śląskim i wraz z całymi Panewnikami stanowi część katowickiej dzielnicy Ligota-Panewniki. Od północy Kokociniec graniczy z lasami (z Lasem Załęskim), a za nimi z Szadokiem i Załęską Hałdą, od wschodu z Ligotą (Starą Ligotą), zaś od południa i zachodu z pozostałą częścią Panewnik (Nowe Panewniki i Wymysłów) i Lasami Panewnickimi. Według podziału fizycznogeograficznego Jerzego Kondrackiego Kokociniec znajduje się w mezoregionie Wyżyna Katowicka (341.13), natomiast pod względem historycznym we wschodniej części Górnego Śląska[9], do 1951 roku w gminie Panewniki.

[madohora]

W 1912 roku oddano do użytku szkołę katolicką, według projektu Fedora Rudzińskiego. W związku z likwidacją powiatu katowickiego Kokociniec włączono do Katowic w dniu 1 kwietnia 1951 roku. Do lat 70. XX wieku tereny Kokocińca były słabo zaludnione, a większość budynków stanowiły domy jednorodzinne. W latach 70. i 80. XX wieku, w rejonie ulic: Kruczej, Zielonej, Kijowskiej i gen. J. Wybickiego powstało dla pracowników Kopalni Węgla Kamiennego „Śląsk” w Rudzie Śląskiej i ich rodzin osiedle mieszkaniowe Kokociniec, będące obecnie w zarządzie Spółdzielni Mieszkaniowej „Górnik” Śląsko-Dąbrowskiej Spółki Mieszkaniowej oraz osobnych wspólnot mieszkaniowych. Na przełomie lat 80. i 90. XX wieku w Kokocińcu powstało osiedle Sadyba.

[madohora]

W 1995 roku na osiedlu oddano do użytku nową szkołę – obecną Szkołę Podstawową Nr 67 z Oddziałami Integracyjnymi im. Komisji Edukacji Narodowej. Z uwagi na działalność wydobywczą pod osiedlem Kokociniec, w kwietniu i maju 2011 roku celem uratowania całego segmentu bloków na osiedlu Kokociniec wyburzono budynki przy ulicy Kijowskiej 73d i 73. Na rzecz mieszkańców obydwu osiedli: Kokociniec i Sadyba, w 2016 roku powołano Inicjatywę Mieszkańców.

[madohora]

ul. Kijowska – ulica biegnąca wschodnią stroną dzielnicy; łączy ona Kokociniec w kierunku południowym z ulicą Panewnicką, a stamtąd do innych dzielnic Katowic; jest to droga powiatowa o klasie drogi zbiorczej

[madohora]

Od 2016 roku w Kokocińcu działa Inicjatywa Mieszkańców Osiedli Kokociniec i Sadyba, która działa na rzecz mieszkańców obydwu osiedli. Wśród podjętych działań, zaangażowano się w sprawie zgłoszenia do katowickiego budżetu obywatelskiego pomysłu wybudowania strefy aktywności fizycznej. Strefa ta wraz z parkiem do strret workoutu została oddana do użytku w 2017 roku. Z Kokocińcem związani są dwaj znaczący bokserzy: Leszek Błażyński (dwukrotny brązowy medalista olimpijski w wadze muszej) oraz Antoni Papierski (pięściarz specjalizujący się w wadze papierowej)

[madohora]

Na terenie huty funkcjonowały biura pracowników dyrekcji zarządzającej pszczyńskimi dobrami górniczo-hutniczymi, co podkreślało wagę zakładu

[madohora]

Wokół bocznicy powstały również zakład impregnacji drewna oraz dwie fabryki chemiczne. Po zamknięciu huty nie rozebrano torów, mając nadzieję na dalsze powstawanie zakładów przemysłowych. Wśród nich były, funkcjonujące jeszcze po II wojnie światowej, Fabryka Sprzętu Górniczego i Odpylaczy Kopalnianych, w 1948 roku przekształcona w Główne Warsztaty Mechaniczno-Kotlarskie

[madohora]

Według Grzegorza Płonki, pod ziemią mogą znajdować się pozostałości fundamentów pieców i budynku. Ich odkrycie wiązałoby się z pracami wykopaliskowymi

[madohora]

Przez tereny dzielnicy nie przebiega żadna droga krajowa ani wojewódzka, do ważniejszych dróg należą ulice: Panewnicka, Piotrowicka i Kłodnicka. Stacja kolejowa Katowice Ligota jest jednym z większych węzłów kolejowych w Katowicach, w którym krzyżują się linie kolejowe nr: 139, 141, 142 i 864. Ligota-Panewniki jest największą dzielnicą Katowic po Murckach, pod koniec 2020 roku także najludniejszą. Powierzchnia dzielnicy wynosi 12,59 km² (7,64% powierzchni miasta), pod koniec 2020 roku zamieszkiwało ją łącznie 28 286 mieszkańców (10,38% ludności Katowic).

[madohora]

Od południa – na zachód wzdłuż koryta Ślepiotki, za skwerem Nad Ślepiotką granica skręca na południe, okalając od południa Park Zadole, skąd biegnie w kierunku terenów przemysłowych w rejonie ulicy A. Asnyka, przecinając je na dwie części; dalej granica ta biegnie szlakami turystycznym Stargańca do granicy miasta Katowice i Mikołów na wysokości stawu Starganiec, po czym biegnie na północny zachód wzdłuż granicy miasta do trójstyku granic miast Katowice, Mikołów i Ruda Śląska przy Hałdzie Panewnickiej

[madohora]

Tereny Ligoty-Panewnik położone są w niecce górnośląskiej, a obszar ten ma budowę zrębową. Na przełomie dewonu i karbonu zostało zaburzone paleozoiczne podłoże Wyżyny Śląskiej poprzez utworzenie zapadliska, które w okresie karbonu zostało wypełnione przez zlepieńce, piaskowce i łupki ilaste zawierające pokłady węgla kamiennego. Utwory z tego okresu budują podłoże dzielnicy bezpośrednio pod utworami czwartorzędowymi jedynie w północnej części osiedla Kokociniec, a od reszty podłoża powstałych na skałach z neogenu rozdziela uskok. Są to wychodnie warstw orzeskich (westfal B). Jest to potężna seria zbudowana przeważnie łupków z wkładkami piaskowców, syderytów i przeszło 50 pokładami węgla kamiennego.

[madohora]

Na rzeźbę terenu Ligoty-Panewnik główny wpływ miało zlodowacenie południowopolskie (Sanu) oraz maksymalny stadiał zlodowacenia środkowopolskiego (Odry), zaś w ostatnim okresie zasadniczy wpływ wywarła działalność człowieka związana z osadnictwem oraz górnictwem. Doprowadziło to do zniszczenia naturalnego podłoża oraz do tworzenia nowych form rzeźby[14]. Silniej zurbanizowany, wschodni obszar dzielnicy stanowi także antropogeniczną powierzchnię zrównania[25]. Dużym przeobrażeniom zostały poddane doliny – część dolinek została zasypana, w tym prawe dopływy potoku Kokociniec w rejonie ulic Kijowskiej i Zielonej, a wody wpuszczono do kanalizacji. Zbocza Kłodnicy przy ulicy Panewnickiej zostały nadbudowane, a dno rzeki wybetonowane[26]. Działalność przemysłowa w XIX wieku pozostawiła po sobie osady przemysłowe, w tym szkliste żużle hutnicze na wzniesieniu dzielącym dolinę Kłodnicy i potok Kokociniec oraz nasypy w ciągu ulicy St. Hadyny[23]. Wystąpiło tutaj osiadanie terenu skutek działalności górniczej – zwłaszcza na granicy Katowic, Rudy Śląskiej i Chorzowa, a także na osiedlu mieszkaniowym w Kokocińcu pomiędzy ulicą Kijowską a Kruczą, gdzie osiadanie terenu przyczyniło się do wyburzenia części bloków

[madohora]

Pod Panewnikami występuje wschodnia część Głównego Zbiornika Wód Podziemnych nr 331 „Dolina Kopalna rzeki Górna Kłodnica”. Jest to czwartorzędowy, zakryty zbiornik, którego miąższość warstwy wodonośnej zmienia się w granicach 4,8–22,0 m, a średnia głębokość ujęć wynosi około 60 m. Warstwy wodonośne tego zbiornika tworzą piaski i żwiry wodnolodowcowe

[madohora]

Część terenów Katowic, w tym Ligoty-Panewnik, zachowały krajobrazy o charakterze naturalnym i półnaturalnym[45]. Wysokimi walorami przyrodniczo-krajobrazowymi charakteryzuje się zwłaszcza kompleks Lasów Panewnickich[46]. Lasy te stanowią jedne z ważniejszych elementów struktury ekologicznej regionu[42]. Pod względem siedlisk przeważają tutaj bory sosnowe i mieszane, zaś lasy pomiędzy Kokocińcem a Załężem (Las Załęski) to lasy liściaste[17]. W Obrębie Panewnik, będącego częścią Nadleśnictwa Katowice według danych z 2012 roku zinwentaryzowano następujące rośliny rzadkie i chronione: bagno zwyczajne, barwinek pospolity, bluszcz pospolity, borówka bagienna, ciemiężyca zielona, czworolist pospolity, kokoryczka, konwalia majowa, kosaciec syberyjski, przytulia wonna, pióropusznik strusi, skrzyp olbrzymi, storczyk, listera jajowata, wawrzynek wilczełyko, widłak wroniec i żurawina błotna

[madohora]

Na terenie dzielnicy (2023 r.) brak jest wyznaczonych powierzchniowych form ochrony przyrody. Jedynym pomnikiem przyrody jest dąb szypułkowy (Quercus robur) o wysokości 22 m i obwodzie w pierśnicy 349 cm. Znajduje się on na terenie panewnickiego klasztoru oo. franciszkanów, został ustanowiony pomnikiem przyrody 12 grudnia 1953 roku[50]. Park Zadole, a także Kalwaria Panewnicka należą do jednych z ważniejszych terenów zieleni urządzonej w Katowicach, plac Miast Partnerskich jest jednym z terenów zieleni pełniących funkcję integrującą w obrębie jednego z założeń urbanistycznych. Park Zadole o powierzchni 7,76 ha jest parkiem typu leśnego, posiada drzewostan o przeciętnych walorach kompozycyjnych i przyrodniczych. Park ten stanowi miejsce organizacji dzielnicowych imprez masowych[52]. Park Zadole został założony w latach 60. XX wieku na obszarze terenów wypoczynkowo-rekreacyjnych. Park przyklasztorny w Panewnikach o powierzchni 10,55 ha jest wartościowym pod względem przyrodniczym i kulturowym terenem zieleni, zaspokajającym potrzeby wypoczynku mieszkańców dzielnicy. Ze względy na jego charakter nie umieszcza się w nim urządzeń sportowo-rekreacyjnych

[madohora]

PLANUJĄ BUDOWĘ TRAMWAJU DO LIGOTY JUŻ 110 LAT - www.transport-publiczny.pl

[madohora]

Kryzysowym czasem dla ziem pszczyńskich była trwająca w XVII wieku wojna trzydziestoletnia, szczególnie lata 1621–1646. Na tych ziemiach doszło do strat wskutek plądrowania, rabunków i kontrybucji, a wraz z tym także do strat ludnościowych[71]. Mapa ziemi pszczyńskiej (Ichnoorthographia Plesniaca) autorstwa Andreasa Hinderberga wydana w 1636 roku wskazuje na istnienie zarówno Ligoty (jako Las Ligocki – niem. Ellgott Walde) i Panewnik, a przy ujściu Ślepiotki zaznaczono także panewnicki przysiółek – Wymysłów. Prawdopodobnie już wtedy biegła ścieżka prowadząca wzdłuż Kłodnicy, której wody spiętrzono najprawdopodobniej na potrzeby młyna wzmiankowanego po raz pierwszy w 1620 roku (działał on do połowy XIX wieku[72], a jego właścicielem był zarząd dóbr dominialnych księstwa pszczyńskiego

[madohora]

Na początku XX wieku w Panewnikach rozpoczęto budowę zespołu klasztornego oo. franciszkanów sprowadzonych z Góry Św. Anny w 1902 roku z inicjatywy ks. Ludwika Skowronka. Pierwszymi zakonnikami byli ojcowie Kamil Bolczyk i Wilhelm Rogosz. Neorenesansowy zespół klasztorny został wzniesiony w latach 1905–1908[91]. Franciszkanie z Panewnik zrodzili m.in. tradycję ustawiania wewnątrz świątyni jednej z bardziej znanych w regionie szopek bożonarodzeniowych[92]. W 1909 roku do Panewnik przybyły z Poręby pod Górą Św. Anny pierwsze siostry ze Zgromadzenia Służebniczek NMP Niepokalanie Poczętej i zamieszkały w budynku późniejszego panewnickiego przedszkola na rogu dzisiejszych ulic Panewnickiej i Medyków

[madohora]

15 października 1924 roku Ligota została włączona w granice Katowic[101]. Zaraz po jej przyłączeniu do miasta podjęto decyzję o budowie domów mieszkalnych dla pracowników Śląskiego Urzędu Wojewódzkiego. Ta „Kolonia urzędnicza” powstała pomiędzy Ślepiotką a ulicami Piotrowicką i Panewnicką, samo zaś centrum Ligoty przesunęło się w rejon ulic Franciszkańskiej i Smolnej. Na krótko przed wybuchem II wojny światowej wybudowano w Ligocie nowoczesny budynek szkolny – obecnie siedziba VII Liceum Ogólnokształcącego im. Harcerzy obrońców Katowic w Katowicach

[madohora]

Okres Polski Ludowej był także czasem wielu nowych inwestycji na terenie Ligoty-Panewnik. Na początku lat 50. XX wieku w Ligocie rozpoczęto budowę osiedla mieszkalnego przewidzianego dla kilkunastu tysięcy mieszkańców w rejonie ulic Panewnickiej, Piotrowickiej, Zielonogórskiej i Kołobrzeskiej, w 1959 roku oddano do użytku pierwszą katowicką „Tysiąclatkę”. Pod koniec lat 60. XX wieki powstały trzy domy akademickie Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach. W latach 70. XX wieku w Kokocińcu powstało osiedle mieszkaniowe dla pracowników kopalni „Śląsk”, a w latach 1980–1982 bloki mieszkalne wzdłuż Kłodnicy. Na granicy Ligoty i Panewnik w 1979 roku rozpoczęto budowę zespołu kliniczno-dydaktycznego Śląskiej Akademii Medycznej w Katowicach przy ulicy Medyków[96]. Na przełomie lat 80. i 90. XX wieku w Kokocińcu powstało osiedle Sadyba

[madohora]

Na początku XVI wieku ziemiami pszczyńskimi zainteresowani byli przedstawiciele dwóch rodów mieszczańskich z Krakowa: Turzonowie i Salomonowie w związku z korzystnymi uwarunkowaniami tych terenów, tj. obecnością rud żelaza, kuźnic i łatwych do eksploatacji terenów leśnych. W 1517 roku Aleksy Thurzon nabył obszar pszczyński od Wacława II, który potem odstąpił teren bratu Janowi w 1525 roku. W 1527 roku tereny te uzyskały status państwa stanowego. W 1548 Jan Turzon sprzedał państwo pszczyńskie biskupowi wrocławskiemu Baltazarowi Promnitzowi i od tego czasu aż do 1763 roku ziemia pszczyńska była pod panowaniem Promnitzów, a potem rodu Anhalt-Cöthen[147]. Spadkobiercami po rodzie Anhaltów był ród Hochbergów. W 1847 roku po śmierci księcia Henryka von Anhalt-Cöthen majątek pszczyński przejął Jan Henryk X Hochberg

[madohora]

Niedługo przed wybuchem II wojny światowej, 1 kwietnia 1938 roku powiększono obszar Katowic o parcele z gmin Piotrowice i Panewniki o łącznym obszarze 182,91 ha. Włączono wówczas tereny osiedla domów jednorodzinnych i lasów na południe od obecnej ulicy Panewnickiej i okolice obecnej ulicy Kolejowej. Obie zaś gminy Decyzją Sejmu Śląskiego z 7 marca 1939 roku zostały w dniu 1 kwietnia tego samego roku wyłączone z powiatu pszczyńskiego i przyłączone do powiatu katowickiego

[madohora]

Zabudowa Ligoty-Panewnik ma charakter zróżnicowany zarówno pod względem formy architektonicznej, jak i też okresu jej powstawania. Zabudowa jednorodzinna dominuje na zachód od ulicy Piotrowickiej, a także w ciągu ulicy Panewnickiej, która jest także miejscem koncentracji nowej zabudowy jednorodzinnej i szeregowej. Zabudowa wielorodzinna średniowysoka i wysoka zlokalizowana jest w Kokocińcu, Zadolu, Wymysłowie i centralnej części Ligoty (Nowa Ligota). Wysokie budynki mieszkalne (9-11 kondygnacji) w dzielnicy koncentrują się w Kokocińcu, Zadolu oraz przy ulicach Koszalińskiej i Świdnickiej w Ligocie[

[madohora]

Przy hucie „Ida”, w rejonie ulicy Kijowskiej około 1842 roku powstała kolonia robotnicza, w jej skład wchodziło pierwotnie sześć budynków

[madohora]

Po północnej stronie ulicy Panewnickiej, w rejonie ulic Emerytalnej i Zagrody wybudowano w latach 1926–1927 osiedle dla pracowników kolei. Zostało ono sfinansowane przez Dyrekcję Okręgową Kolei Państwowej. W 1937 roku zostało ono przyjęte przez miasto. W Zadolu zaś przy ulicy Zadole powstały w latach 30. XX wieku nowe domy mieszkalne[80], a w Ligocie w latach 1936–1938 przy ulicy Panewnickiej 13 wybudowano funkcjonalistyczny budynek szkolny.

[madohora]

W latach 70. XX wieku w Kokocińcu w rejonie ulic Kruczej, Zielonej, Kijowskiej i J. Wybickiego wybudowano osiedle mieszkaniowe dla pracowników kopalni „Śląsk”, a w latach 1980–1982 wzdłuż Kłodnicy wielokondygnacyjne bloki mieszkalne – siedem dziesięciokondygnacyjnych wieżowców

[madohora]

W latach 2007–2010 w rejonie skrzyżowania ulic Książęcej i Piotrowickiej powstało osiedle Książęce, którego generalnym projektantem był Ryszard Jurkowski. Projekt tego osiedla w październiku 2011 roku uzyskał Nagrodę Roku Stowarzyszenia Architektów Polskich 2010. Osiedle to wyróżniono m.in. za udaną próbę wskrzeszenia ducha śląskiej architektury mieszkaniowej. W latach 2014–2022 roku w rejonie ulicy Kijowskiej powstało także kolejne duże osiedle mieszkaniowe – osiedle Franciszkańskie. Deweloperem osiedla była katowicka firma TDJ Estate. Osiedle to wybudowano etapami na terenach dawnego zakładu PEMUG.

[madohora]

W 1982 roku kierująca jednym ze Społecznych Ognisk Muzycznych Elżbieta Jasiok uzyskała na siedzibę ogniska oraz filię Miejskiej Biblioteki Publicznej w Katowicach siedzibę dzisiejszego MDK „Ligota” w Katowicach przy ulicy Franciszkańskiej 33. Rok później utworzono w nim Miejski Dom Kultury, a początkowo w latach 1982–1987 dom ten działał jako filia Miejskiego Domu Kultury „Koszutka” w Katowicach[365]. W latach 1991–1993 przeprowadzono kapitalny remont gmachu MDK Ligota oraz dobudowano nowe pomieszczenia od strony zachodniej. W MDK „Ligota” odbywają się różnego rodzaju zajęcia dla dzieci, dorosłych i seniorów. Spośród zajęć stałych na początku 2023 roku organizowano tutaj m.in.: zajęcia plastyczne dla dzieci, malarskie dla dzieci i młodzieży, nauki gry na instrumentach muzycznych, lekcje śpiewu, zajęcia z ceramiki dla dzieci i dorosłych, zajęcia teatralne dla dzieci i dorosłych czy lekcje zumby. Działa tu też m.in. grupa malarska „Impast” i zespół marżonetek „Akcent”

[madohora]

Przed II wojną światową zbudowano na terenie Lasów Panewnickich polowe schrony piechoty, tzw. „Urbany”. Stanowiły część południowego skrzydła Obszaru Warownego „Śląsk” (odcinek „Mikołów”). Ostatnią inspekcję przeprowadził w kwietniu 1939 dowódca Armii „Kraków” gen. bryg. Antoni Szylling. W Lasach Panewnickich w 1939 rozstrzeliwano i chowano skrycie powstańców śląskich i harcerzy. Pomniki upamiętniające te egzekucje znajdują się w lesie oraz na cmentarzu komunalnym w Ligocie − Pomnik Obrońców Katowic. Przez Lasy Panewnickie przebiega Szlak Bohaterów Wieży Spadochronowej. W Lasach Panewnickich w bunkrze-ziemiance ukrywali się w latach 1943-1944 partyzanci katowickiego inspektoratu Armii Krajowej z oddziału ppor Wiesława Andryszaka pseud. „Wieś”. Zdekonspirowaną kryjówkę 9 lutego 1944 Niemcy wysadzili wrzucając do niej granaty i zabijając przebywających w niej 3 AK-owców, a raniąc czwartego. W 1994 w jej miejscu ustawiono głaz-pomnik.

[madohora]

[madohora]

Nazwa Park Zadole została nadana uchwałą Rady Miasta Katowice nr LXV/1303/10 z 27 września 2010[3], chociaż nazwa ta była używana potocznie już wcześniej

[madohora]

Park Zadole jest doskonałym miejscem do obcowania z przyrodą. Ponieważ park ten powstał na terenach leśnych bardzo dobrze widoczna jest budowa warstwowa. W warstwie drzew możemy zaobserwować głównie gatunki liściaste takie jak: brzozy, sosny, kasztanowce i dęby, choć czasem można zauważyć jodły. W bardzo wysokim stopniu jest rozwinięta warstwa runa, w której żyje m.in. pokrzywa zwyczajna, paproć, jagoda. W warstwie podszytu występuje między innymi bez czarny oraz dzika róża. Bardzo rozwinięta jest również warstwa przyziemna składająca się między innymi z stokrotek, mniszka lekarskiego, zawilca gajowego. Na terenie parku Zadole znajdują się również stawy, przy których rosną m.in. rogatek sztywny i rdestnice pływające. Bliskość lasu powoduje możliwość zobaczenie dzikich zwierząt, które poszukują pożywienia takich jak: dziki, sarny, zające oraz wiewiórki. Na drzewach swoje gniazda zakładają szpaki, wróble oraz dzięcioły.

[madohora]

Jeszcze na początku XX wieku nad Ślepotką działały młyny wodne. W sumie na rzece o ośmiokilometrowej długości działały 3 takie młyny. Dziś po ostatnim – młynie Kluczków – pozostały jedynie ruiny.

[madohora]

Według planów władz Katowic Ślepotka ma być ciągle rewitalizowana, odtwarzane mają być jej meandry i starorzecza, mają też powstać kaskady, co pozwoli w przyszłości na nowo zarybić Ślepotkę. W roku 2010, w ramach realizowanego ze środków UE projektu REURIS, zrewitalizowano fragment Ślepotki w dzielnicy Ochojec w rejonie ulicy gen. Zygmunta Waltera-Jankego.

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

Władze pruskie zwlekały z wydaniem pozwolenia na budowę kościoła i klasztoru, obawiając się, że franciszkanie będą działać na rzecz polskości Śląska. Realizacja pierwotnego projektu budowy była zatem niemożliwa.

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]