Grzybowe epigramaty

[madohora]

Smardz jadalny, smardz zwyczajny (Morchella esculenta (L.) Pers.) – gatunek grzybów należący do rodziny smardzowatych (Morchellaceae)

[madohora]

Sezon na grzyby w Polsce rozpoczyna się latem – już w czerwcu pojawiają się kurki. Największy wysyp przypada jednak na wrzesień i październik.

[madohora]

JAK POZBYĆ SIĘ GORYCZKI Z GRZYBÓW - Gazeta - 25.09.2025

[madohora]

Polska nazwa rodzajowa „borowiki” wprowadzona została dopiero w 1939 r. – wcześniej szlachetne grzyby nazywane były hubami lub po prostu grzybami. Wspomniane wyżej przetasowania taksonomiczne sprawiły, że część gatunków uznawanych dawniej za borowiki została przeniesiona do innych rodzajów botanicznych, podczas gdy wiele grzybów uznawanych dotychczas za podgrzybki dostąpiła „awansu”.

[madohora]

Identyfikacja borowików jest łatwa i trudna zarazem – spora część gatunków jest jednoznacznie rozpoznawalna, podczas gdy niuanse między gatunkami mogą wprawiać w zakłopotanie nawet doświadczonych grzybiarzy.
Generalnie, są to grzyby duże, o owocnikach sięgających nawet 30 cm w średnicy! Wyjątkami w tym zakresie są np. podgrzybek zajączek, inaczej borowik zajęczy (Boletus subtomentosus) oraz podgrzybek żeberkowany (Boletus ferrugineus), które właśnie ze względu na nietypową fizjonomię były niegdyś zaliczane do rodzaju podgrzybków. Większość borowików odznacza się też masywnym, maczugowatym trzonem, zgrubiałym u podstawy i zawsze pozbawionym pierścienia. U wspomnianych wyżej podgrzybków trzony są znacznie smuklejsze i cylindrowate. Prawie wszystkie gatunki zaliczane do rodzaju Boletus mają jednak widoczną strukturę na nodze – może to być siateczka, jak np. u borowika szlachetnego lub strzępki, jak u borowika ceglastosporego (Boletus luridiformis).
Odcienie kapelusza oraz blaszek to już szeroka gama kolorystyczna, którą posługujemy się przede wszystkim do odróżnienia gatunków jadalnych od trujących.

[madohora]

Grzyby mikroskopijne o bardzo zróżnicowanej budowie. Liczne gatunki, na przykład przedstawiciele Coelomycetaceae tworzą plazmodialne komórki bez ściany komórkowej. Niektóre gatunki są monocentryczne, inne policentryczne. Rozmnażają się bezpłciowo i płciowo przez anizogamię. U niektórych występuje przemiana pokoleń. U Allomyces na końcach gałęzi tworzą się organy rozrodcze. Podczas fazy haploidalnej powstają męskie i żeńskie gametangia, które uwalniają zoospory z jedną wicią. Gamety przyciągają się za pomocą feromonów i łączą, tworząc zygotę. Kiełkująca zygota tworzy diploidalną plechę z dwoma rodzajami zarodni: cienkościennymi zoosporangiami i grubościennymi zarodnikami przetrwalnikowymi. Cienkościenne zarodniki uwalniają diploidalne zoospory. Zarodniki przetrwalnikowe służą do przetrwania niekorzystnych warunków. Kiedy warunki znów są sprzyjające, pojawia się mejoza i uwalniają się haploidalne zoospory. Kiełkują i rosną w haploidalne plechy, które będą produkować „męskie” i „żeńskie” gamety. U niektórych gatunków zaobserwowano dziwne zjawisko: od czasu do czasu bezpłciowe zoospory łączą się w pary i wymieniają cytoplazmę, ale nie jądra komórkowe

[madohora]

Arbuskule zostały wykryte u aglaofitonu występującego na Ziemi ponad 400 milionów lat temu. Mykoryza arbuskularna jest dominującym typem mykoryzy u roślin lądowych i prawdopodobnie powstała jako pierwsza. Jej początki wydają się zbiegać zasiedlaniem lądów przez rośliny 450–500 mln lat temu. Ektomykoryza wyewoluowała z mykoryzy arbuskularnej wielokrotnie na drodze ewolucji równoległej. Po raz pierwszy ektomykoryza pojawiała się około 200 mln lat temu. Najmłodszym rodzajem jest mykoryza erikoidalna powstała około 100 mln lat temu[18]. Badania molekularne wskazują, że ten typ mykoryzy charakterystyczny dla rodzin Ericaceae, Epacridaceae i Empetraceae pojawił się już 140 mln lat temu[19]. Myko-heterotrofy i utrata stanu mykoryzy pojawiły się również w wyniku ewolucji równoległej wielokrotnie. Mykoryza arbutoidalna oraz storczykowa powstały z mykoryzy arbuskularnej w wyniku zmiany komponentu grzybowego z Glomeromycota na Basidiomycota

[madohora]

Grzyby nagrzybne (ang. fungicolous fungi) – grzyby rozwijające się na innych grzybach jako ich pasożyty lub saprotrofy. Według chińskich mykologów na świecie jest około 1550 gatunków grzybów nagrzybnych i w swojej pracy podają ich wykaz

[madohora]

Również pod względem odżywczym borowiki należą do grzybowej elity. W porównaniu z innymi rodzajami grzybów są bardzo bogate w białko i złożone węglowodany, zawierając przy tym śladowe ilości tłuszczu – trudny o lepszy składniki zrównoważonej diety odchudzającej. Aby zwiększyć przyswajalność chronionego chityną białka niezbędne jest poddanie borowików obróbce cieplnej.

[madohora]

Borowiki tworzą mikoryzę z korzeniami drzew. Najczęściej spotyka się je pod bukami, dębami, sosnami, świerkami i jodłami. Lubią gleby próchniczne i dobrze nasłonecznione miejsca w lasach mieszanych.

[madohora]

Borowiki najlepiej pokroić w cienkie plastry i suszyć w suszarce do grzybów, piekarniku lub w przewiewnym miejscu. Suszone borowiki zachowują intensywny smak i aromat, idealny do zup i sosów.

[madohora]

Złotoborowik wysmukły (Aureoboletus projectellus) to poprawna nazwa naukowa borowika amerykańskiego, gatunku typowego dla Ameryki Północnej. Grzyb rośnie samotnie lub w skupiskach, najczęściej w pobliżu sosen (mikoryza). Oryginalnie występował wyłącznie za Atlantykiem, od wschodu Kanady po Północną Karolinę i Michigan w USA. Okazyjnie znajdywany był również w Meksyku.

[madohora]

Pod względem wartości kulinarnych i odżywczych złotoborowik wysmukły nie różni się zasadniczo od rodzimych borowików szlachetnych. Jest niskokaloryczny, bogaty w wodę oraz błonnik, zawiera też umiarkowane ilości białka. W ich miąższu znajdują się również śladowe ilości magnezu, fosforu, żelaza, potasu i witamin z grupy B, ale nie mają one istotnego znaczenia dla zdrowia – nie da się zjeść odpowiednio dużo grzybów, aby zrealizować zalecane dzienne spożycie na witaminy i minerały.

[madohora]

Przypomnijmy, że gatunki inwazyjne to takie, które nie pochodzą z danego ekosystemu, ale wprowadzone do niego zaczynają się spontanicznie rozprzestrzeniać, wypierając lokalne gatunki. Inwazyjność jest więc generalnie postrzegana przez ekologów w negatywnych kategoriach. O borowiku amerykańskim wiemy jeszcze wciąż zbyt mało, aby ocenić jego realny wpływ na równowagę biologiczną w europejskich lasach.

[madohora]

Muchomor zielonawy (Amanita phalloides), zwany zielonawym, jest pięknym grzybem i główną przyczyną śmiertelnych zatruć na całym świecie. Jest gatunkiem inwazyjnym z Europy, obecnym na każdym kontynencie z wyjątkiem Antarktydy. Bez problemu dostosowuje się do nowych miejsc i żywicieli mikoryzowych. Amanita phalloides pojawiają się teraz na całym świecie, od Azji, Australii, Nowej Zelandii po Amerykę Środkową, Południową i Hawaje. W Polsce występuje powszechnie – głównie w lasach liściastych i mieszanych, najczęściej pod dębami, ale także pod bukami, kasztanowcami, leszczynami, grabami, sosnami i świerkami. Z reguły lubi gleby o odczynie zasadowym, ale odnotowuje się jego występowanie także na glebach kwaśnych.

[madohora]

Kolejnym podobnym grzybem jest czubajka kania (Macrolepiota procera). Kapelusz kani jest pokryty charakterystycznymi łuskami, podczas gdy kapelusz muchomora zielonawego zazwyczaj pozostaje gładki. Kolorystyka również różni te dwa gatunki – kania ma kapelusz w odcieniach beżu, natomiast muchomor sromotnikowy przybiera zwykle barwy od szarej, przez oliwkowozieloną do lekko żółtej. Kolejnym elementem pozwalającym na rozróżnienie tych dwóch grzybów jest pierścień otaczający trzon – u kani jest on luźny, można go swobodnie przesuwać, za to u muchomora sromotnikowego jest on przyrośnięty do “nóżki” grzyba.

[madohora]

Zatrucie muchomorem zielonawym objawia się silnym bólem brzucha, torsjami oraz wodnistą biegunką, która zaczyna się po około 8 godzinach od spożycia posiłku z dodatkiem tego grzyba. Po około 48 godzinach objawy mogą ustąpić. Poprawa stanu chorego jest jednak pozorna. Po etapie utajenia choroba zaczyna rozwijać się dynamicznie. Pojawiają się takie symptomy, jak zawroty i bóle głowy, przyspieszone tętno i zaburzenia oddechu. Dochodzi do zaburzeń świadomości i utraty przytomności. Zawarta w grzybie toksyna o nazwie alfa-amanityna już nawet w niewielkiej dawce prowadzi do uszkodzenia wątroby i innych narządów, co w efekcie może skończyć się śmiercią. Powoduje ona stłuszczenie, martwicę i zanik glikogenu w wątrobie, czemu towarzyszy hipoglikemia i drgawki hipoglikemiczne. Uszkadza również nerki, co prowadzi do azotemii, hipochloremii i mocznicy. Zaburzone jest również krzepnięcie krwi, może dojść do uszkodzenia mózgu. Stopniowo zaczynają obumierać kolejne narządy, a śmierć następuje zwykle po około trzech dniach. W przypadku lżejszych zatruć do zgonu dochodzi nieco później – nawet po około dwóch tygodniach.

[madohora]

Walka o życie i zdrowie pacjenta w przypadku zatrucia muchomorem sromotnikowym jest niezwykle ciężka. Nie jest dostępne żadne specyficzne antidotum na amatoksynę. Skuteczność kliniczna jakiejkolwiek metody leczenia zatrucia amatoksyną jest trudna do wykazania, ponieważ nie donoszono o randomizowanych, kontrolowanych badaniach klinicznych. Postępowanie w przypadku zatrucia amatoksyną obejmuje wstępną opiekę medyczną, środki wspomagające, określone terapie i przeszczep wątroby. Specyficzne zabiegi składają się z zabiegów detoksykacji i chemioterapii.

[madohora]

natychmiast wezwij pogotowie ratunkowe (numer 112) lub udaj się na szpitalny oddział ratunkowy (SOR)
natychmiast wywołaj wymioty, aby usunąć resztki grzyba,
leczenie może obejmować płukanie żołądka, leki wspomagające wątrobę (np. sylibinina), dializę albuminową, a w skrajnych przypadkach – przeszczep wątroby.

[madohora]

[madohora]

[madohora]

Grzyby lecznicze (ang. medicinal fungi) – grzyby mające własności lecznicze. U ponad 600 gatunków grzybów, głównie podstawczaków, stwierdzono własności lecznicze. Na świecie wśród grzybów wielkoowocnikowych wykorzystywane w celach leczniczych jest kilkadziesiąt gatunków, w Polsce kilkanaście. Szczególnie często grzyby lecznicze wykorzystywane są w Azji, zwłaszcza w azjatyckiej medycynie ludowej[2]. W kulturze zachodniej grzyby w celach leczniczych wykorzystywane są rzadko, jednak na dużą skalę wykorzystywane są grzyby strzępkowe w biotechnologii farmaceutycznej do produkcji leków

[madohora]

Odwar ze sproszkowanych owocników błyskoporka podkorowego Inonotus obliquus używano do zwalczania nowotworów. Używano go doustnie i przepłukiwano nim rany. Zamiast tego czasami płatami z tej huby okładano chore miejsca. Sproszkowanego wrośniaka anyżkowego Trametes suaveolens używano do leczenia gruźlicy i jako środek zapachowy

[madohora]

U niektórych grzybów występują związki wykazujące działanie przeciwgrzybicze (1), przeciwzapalne (2), przeciwnowotworowe (3), przeciwwirusowe (4), przeciwbakteryjne (5), regulujące ciśnienie krwi (6), kardiotoniczne (7), obniżające poziom cholesterolu (8), przeciwcukrzycowe (9), immunomodulacyjne (10), nefrotoniczne (11), hepatoprotekcyjne (12), nerwotoniczne (13), podnoszące potencję seksualną (14), antyastmatyczne (15). Są to gatunki:

[madohora]

Leki antypadaczkowe
Zastosowanie w lecznictwie znajdują również niektóre grzyby halucynogenne. Z muchomora czerwonego udało się wyizolować muscymol, związek hamujący napady padaczki. Aby pozbyć się jego niepożądanych halucynogennych własności w wyniku serii syntez otrzymano bardziej lipofilne pochodne o nazwie Tiagabine (Gabitril). Stosowany jest do leczenia padaczki w postaci napadów częściowych bądź częściowo wtórnie uogólnionych, przy których nieskuteczne są inne preparaty przeciwpadaczkowe

[madohora]

Ja leśnika kiedyś znałam
Ciągle coś tam mieszał w garach
Gotował nawet muchomory
I tak robi do tej pory

[madohora]

Najwięcej odnotowanych przypadków zatruć grzybami występuje w Europie Zachodniej, gdzie popularną rozrywką jest amatorskie zbieranie grzybów. Wyraźny wzrost zatrucia grzybami nastąpił od lat siedemdziesiątych XX wieku w Stanach Zjednoczonych. Tu przyczyną stał się wzrost popularności „naturalnej” żywności, stosowanie grzybów jako rekreacyjnych halucynogenów oraz docenianie walorów smakowych dzikich grzybów. Wyższe wskaźniki zgonów (śmiertelności) o ponad 50% występują u dzieci w wieku poniżej 10 lat

[madohora]

Zatrucia muskarynowe
Powoduje je występująca w niektórych grzybach muskaryna. Pierwsze objawy zatrucia występują zwykle już po 15–30 minutach po spożyciu grzybów, najpóźniej do dwóch godzin. Pierwsze objawy to: ślinotok, bardzo silne pocenie się, kolki brzuszne połączone z burczeniami w brzuchu, biegunka, wymioty, trudności z oddychaniem, odkasływanie różowych i spienionych plwocin. Później dołączają się bóle głowy, moczenie, zaburzenia równowagi, zwężenie źrenic i zaburzenia widzenia, spadek ciśnienia krwi, na koniec zaburzenia depresyjne, zawał serca i śpiączka

[madohora]

W Polsce najczęściej zatrucia tego typu powoduje muchomor czerwony

[madohora]

Grzyby wywołujące reakcję immunologiczną
Nie zawierają żadnych trucizn, ale u niektórych ludzi wywołują reakcję immunologiczną polegającą na nadprodukcji przeciwciał. Nie można opisać objawów, gdyż są one bardzo różnorodne, w zależności od gatunku grzyba, rodzaju alergenu i bardzo zróżnicowanej wrażliwości poszczególnych ludzi na określone alergeny

[madohora]

neurotoksyczne muscymol, kwas ibotenowy, muskazon muchomor białożółtawy, muchomor czerwony, muchomor królewski, muchomor narcyzowy, muchomor plamisty, muchomor szorstki

[madohora]

immunologiczne brak trucizn, ale występuje reakcja immunologiczna gąska zielonka, krowiak podwinięty, lejkówka biaława

[madohora]

Po raz pierwszy takson ten zdiagnozował w 1801 r. Christiaan Hendrik Persoon, nadając mu nazwę Agaricus myomyces? sciodes. Obecną, uznaną przez Index Fungorum nazwę nadał mu w 1919 r. Charles-Édouard Martin, przenosząc go do rodzaju Tricholoma. Nazwę polską nadał Władysław Wojewoda w 2003 r

[madohora]

Zarodniki gładkie, elipsoidalnym (6–8) x (5–6,5) µm

[madohora]

Zasłonak purpurowoblaszkowy (Cortinarius semisanguineus (Fr.) Gillet) – gatunek grzybów należący do rodziny zasłonakowatych (Cortinariaceae)

[madohora]

O długości 3–7 cm, grubości 4–6 mm, walcowaty, u nasady włóknisty. Ma żółtawy lub żółtoochrowy kolor, u podstawy często jest zaczerwieniony

[madohora]

Grzyb mykoryzowy. Grzyb trujący: zatrucia orellaninowe

[madohora]

Wysokość od 3 do 5 cm, średnica od 0,3 do 0,8 cm, cylindryczny, z wąskim pierścieniem, który zanika u dojrzałych owocników, nad pierścieniem białawy, pod nim różowawobrązowy do jasnofioletowego, z kilkoma przerywanymi, pierścieniowatymi, brązowymi łuskami ułożonymi jedna nad drugą

[madohora]

W Europie Środkowej gatunek rzadki, częściej występuje w Europie Południowej[4]. W Polsce gatunek rzadki. W piśmiennictwie naukowym do 2003 r.opisano jego występowanie tylko w Roztoczańskim Parku Narodowym. Znajduje się na Czerwonej liście roślin i grzybów Polski. Ma status V – zagrożony wyginięciem[7]. Znajduje się na listach gatunków zagrożonych także w Niemczech i Danii.
Rośnie pojedynczo lub w niewielkich grupkach na skraju lasów, parków, na gołej ziemi bogatej w próchnicę, często w miejscach działalności człowieka. Owocniki wytwarza od lipca do października

[madohora]

Pozycja w klasyfikacji według Index Fungorum: Lepiota, Agaricaceae, Agaricales, Agaricomycetidae, Agaricomycetes, Agaricomycotina, Basidiomycota, Fungi

[madohora]

Biały, tylko w korze trzonu cielistoróżowy. Wydziela silny, nieprzyjemny zapach podobny do zapachu purchawek.

[madohora]

Rośnie w grupach wzdłuż trawiastych dróg leśnych, w ogrodach, zaroślach, na pastwiskach i w lasach wszystkich typów.Występuje także w składach drzewa, na pryzmach kompostowych, szczególnie często w miejscach wzbogaconych w związki azotowe. Często występuje w towarzystwie niecierpka drobnokwiatowego, pokrzywy, bzu czarnego. Owocniki wytwarza od maja do października

[madohora]

Po raz pierwszy opisał go M. Bousset i Marcel Josserand w 1990 . Nazwę polską zaproponował Władysław Wojewoda w 2003 r

[madohora]

Cechy mikroskopowe
Zarodniki typu amerokonidium, elipsoidalne, gładkie, o rozmiarach 9–12 × 5–6 µm, amyloidalne

[madohora]

Pozycja w klasyfikacji według Index Fungorum: Lepiota, Agaricaceae, Agaricales, Agaricomycetidae, Agaricomycetes, Agaricomycotina, Basidiomycota, Fungi:
Po raz pierwszy opisał go Lucien Quélet w 1881 r. Synonimy:
Lepiota ignicolor Bres. 1892
Lepiota ignicolor f. gracilis Locq. 1945
Lepiota ignicolor Bres. 1892 f. ignicolor
Lepiota ignipes Locq. ex Bon 1978
Lepiota ignipes Locq. 1952
Lepiota rufidula Bres. 1902
Mastocephalus castaneus (Quél.) Kuntze 1891
Nazwę polską zaproponował Władysław Wojewoda w 2003 r

[madohora]

Biały, o podobnym zapachu jak u czubajeczki cuchnącej

[madohora]

Trzeba trochę animuszu
Bo grzyb stoi w kapeluszu
A pod kapeluszem blaszka
Ale to już inna gadka

[madohora]

W Polsce stwierdzono występowanie około 800 gatunków grzybów wielkoowocnikowych należących do workowców i 2650 do podstawczaków, czyli łącznie około 3600 gatunków. Z tego około 150 gatunków jest traktowanych przez jednych mykologów jako makroskopijne, przez innych jako mikroskopijne

[madohora]

Największy żyjący organizm na Ziemi
Po wybuchu w Prairie City w Oregonie oczom zaskoczonych pracowników amerykańskich służb leśnych U.S. Forest Service ukazał się największy żyjący organizm na Ziemi. Jest to... grzyb.
Opieńka ciemna (Armillaria ostoyae) zajmuje pod miastem powierzchnię 1600 boisk futbolowych, czyli 856,5 ha. Urzędnicy miejscy i leśnicy zastanawiają się, w jaki sposób zahamować wzrost tego patogenu korzeni (ze względu na swą niszczycielską działalność w USA grzyb zyskał nawet niechlubny przydomek "zgnilizny korzeni").
Niektóre ekspertyzy wykazały, że grzyb może mieć nawet 8 tysięcy lat. Przez tak długi czas opieńka mogła się więc swobodnie rozrastać po olbrzymim obszarze. Na powierzchni jest widoczna tylko w miejscach występowania drzew.
Mikolodzy uważają, że Armillaria ostoyae i tak straciła znaczną część swojej plechy w czasie naturalnych pożarów lasu. Jeden z nich odnotowano np. 4 lata temu.

[madohora]

Glomeromycota są szeroko rozpowszechnionymi glebowymi grzybami mykoryzowymi. Szacuje się, że tworzą symbiotyczne układy z co najmniej 80% gatunków roślin lądowych. Jest to specyficzny, obligatoryjny dla grzyba typ relacji zwany mykoryzą arbuskularną. Prawdopodobnie jest to najstarszy typ mykoryzy, a koewolucja Glomeromycota i roślin trwa od 450 mln lat. Świadczą o tym skamieniałości arbuskularnych struktur związanych z aglaofitonem, jedną z najstarszych znanych roślin lądowych[6]. W związku z rozpowszechnieniem i długą historią układy symbiotyczne grzybów z tej grupy w znacznej mierze odpowiadają za produktywność gleby. Wchodzenie w układ mykoryzowy z grzybami arbuskularnymi jest dla roślin kosztowne, gdyż szacuje się, że grzyby mogą pozyskać do 20% asymilowanego przez nie węgla. Jednocześnie jednak grzyby ułatwiając przyswajanie biogenów (zwłaszcza fosforu) i zmniejszając obciążenie metalami ciężkimi lub atakami patogenów i pasożytów, zwiększają wzrost roślin i przewagę konkurencyjną

[madohora]

[madohora]

Pokrewieństwa niektórych grup, dawniej uważanych za incertae sedis, udało się wyjaśnić w sposób zadowalający. Przykładem takiej grupy są konularie, stanowiące dla dawniejszych paleontologów zagadkę, które okazały się krążkopławami lub parzydełkowcami zbliżonymi do krążkopławów; hipotezę tę zaproponował jako pierwszy Helmut Kiderlen i dziś jest ona powszechnie przyjęta.

[madohora]

[madohora]

Komórki Rozellomycota mają rozmiar od 1 do 10 mikrometrów, w zależności od stadium cyklu życiowego i gatunku. Wszystkie stadia cyklu życiowego, z wyjątkiem dojrzałych, uśpionych zarodników, nie posiadają chitynowej ściany komórkowej i posiadają standardowy zestaw organelli komórkowych. Zoospory Rozella mają pojedynczą wić znajdującą się na tylnym końcu komórki. Zarodniki Paramicrosporidium i Nucleophaga są pod wieloma względami podobne do zarodników Microsporidium. Są owalne lub okrągłe, pokryte błoną chitynową i białkową, nie mają wici ani mitochondriów. Paramicrosporidium ma struktury przypominające elementy aparatu ekstruzyjnego Mikrosporidium: filament polarny i krążek kotwiczący.

[madohora]

Typ Sanchytriomycota utworzyli w 2021 r. Jorge Galindo, Purificación López-García, Guifré Torruella, Sergey A. Karpov i David Moreira. Jest to takson monotypowy – należy do niego tylko jedna klasa

[madohora]

Gdy zetkną się dwie odmienne płciowo strzępki (+) i (-), ich ściany rozpuszczają się, zawartość cytoplazmy zlewa się, co nazywa się plazmogamią. W jądrach komórkowych pochodzących od obydwu gametangiów następują podziały mitotyczne, a po nich następuje zlewanie się jąder pochodzących od różnych gametangiów, czyli wielokrotna kariogamia. Powstaje wielojądrowa zygospora o diploidalnej liczbie chromosomów. Otacza się ona grubą ścianą o ciemnej barwie i przechodzi w okres spoczynku. W tym okresie pełni więc funkcję przetrwalnika. Gdy zaczyna kiełkować, zaraz w jej jądrach zachodzi mejoza i powstają jądra haploidalne

[madohora]

Cechy charakteryzujące grzyby anamorficzne to:
brak stadium tworzącego worki z askosporami, podstawki z bazydiosporami, teliospory lub organu inicjującego powstawanie podstawki,
zupełny brak mejotycznych lub mitotycznych struktur reprodukcyjnych (mycelia sterilia),
występowanie wyłącznie zarodników konidialnych (mitospor) powstających wskutek mitozy.

[madohora]

Mimo niewielkich rozmiarów grzyby mikroskopijne mają bardzo duże znaczenie w medycynie, rolnictwie i leśnictwie. U ludzi i zwierząt wywołują choroby zwane grzybicami, w rolnictwie i leśnictwie są źródłem dużych strat, wywołują bowiem groźne i często trudne do zwalczenia choroby grzybowe

[madohora]

Grzyby pasożytnicze – pasożyty należące do królestwa grzybów (Fungi). Wszystkie grzyby to organizmy cudzożywne, pobierające substancje odżywcze z roślin zielonych, zwierząt lub innych grzybów, pełniących wówczas funkcję żywicieli. Liczna część ich gatunków to grzyby saprotroficzne, ale duża część to pasożyty

[madohora]

Grzyby pasożytnicze wywołują ogromne szkody w gospodarce człowieka. Są przyczyną znacznych strat w wysokości i jakości plonu. Profilaktyka i zwalczanie chorób grzybowych jest kosztowne i stanowi pokaźną część wydatków ponoszonych przez rolników. Stąd też ogromne znaczenie ma naukowe opracowanie metod walki z nimi. Zajmuje się tym fitopatologia. Wśród pasożytniczych grzybów istnieją grzyby kwarantannowe, których zwalczanie według obecnego stanu wiedzy jest praktycznie niemożliwe i jedynym ratunkiem pozostaje zniszczenie plantacji i zakaz uprawianie na tym miejscu przez określony czas gatunków roślin podatnych na kwarantannowego patogena.

[madohora]

Grzyby entomopatogeniczne. W 2013 r. na świecie opisano ponad 1200 gatunków pasożytujących na owadach, a w Polsce 230. Najczęściej dostają się do wnętrza ich ciała przez uszkodzenia oskórka, rzadziej przez przetchlinki, otwór gębowy lub odbytowy, ale niektóre potrafią także chemicznie rozpuścić chitynowy oskórek. Wewnątrz ciała owada tworzą grzybnię przenikająca jego narządy wewnętrzne. Pobierają z niego substancje odżywcze, a także wydzielają mykotoksyny, wskutek czego porażony owad staje się powolny, przestaje żerować, a w końcu nieruchomieje przyjmując nienaturalną pozycję. Większość gatunków grzybów i organizmów grzybopodobnych pasożytujących na owadach to gatunki letalne, zabijające swoje ofiary. W obumarłym ciele owada rozwija się ich grzybnia. Jej strzępki przebijają ciało owada i na zewnątrz wytwarzają zarodniki infekujące inne owady.

[madohora]

Saprotrofy, roztocza, mikrokonsumenci (z gr. saprós – zgniły) – cudzożywne organizmy pobierające energię z martwych szczątków organicznych, rozkładając je do związków prostych. Są reprezentowane przez liczne drobnoustroje (bakterie, grzyby saprotroficzne).

[madohora]

Formalnie wybrane formy deklinacyjne tych podobnie wyglądających wyrazów wyglądają w następujący sposób

[madohora]

Symbioza mykoryzowa umożliwia grzybom, będącym organizmami heterotroficznymi, zaopatrzenie w związki organiczne, wytwarzane przez rośliny w procesie fotosyntezy. W zamian rośliny zaopatrywane są przez strzępki grzyba w związki mineralne, głównie fosforowe i azotowe, chociaż potwierdzono również poprawę zaopatrzenia roślin w mikroelementy takie jak cynk i miedź.

[madohora]

Niektóre grzyby nagrzybne powodują w danym terenie epidemię, masowo porażając wszystkie lub niemal wszystkie okazy swoich żywicieli. Są to głównie przedstawiciele podgrzybnic Hypomyces: H. ochraceus, podgrzybnica złotopylna, koralówkowa i ceglasta. Gatunki te mają znaczenie gospodarcze, gdyż atakują popularne grzyby jadalne znajdujące się w rejestrze grzybów dopuszczonych do obrotu handlowego

[madohora]

Występowanie smardza jadalnego potwierdzono na wszystkich kontynentach poza Antarktydą. Najwięcej stanowisk podano w Europie, występuje tu na całym jej obszarze. W Polsce jest rzadki. W Czerwonej liście roślin i grzybów Polski ma status R – gatunki rzadkie. Występuje na terenie całego kraju, do 2020 r. podano około 260 jego stanowisk. Wymagają one jednak sprawdzenia co do prawidłowości oznaczenia gatunku, gdyż w ostatnim czasie dużo zmieniło się w taksonomii tych grzybów

[madohora]

Poczta Polska wyemitowała 31 sierpnia 2012 r. znaczek pocztowy przedstawiający smardza jadalnego, o nominale 1,95 zł, w serii Grzyby w polskich lasach. Wydrukowano 300 000 sztuk, techniką offsetową, na papierze fluorescencyjnym. Autorem projektu znaczka była Marzanna Dąbrowska. Znaczek posiadał przywieszkę z piestrzenicą kasztanowatą

[madohora]

Główka
O kształcie od dzwonkowatego do dzwonkowato-stożkowatego, u różnych okazów znacznie różni się rozmiarami. Wysokość 2–8 cm, średnica 1,4 cm. Przyrasta do trzonu górną częścią dolna 1/3 do 1/2 jest wolna. Powierzchnia żeberkowana, pomiędzy wysokimi i cienkimi pionowymi żebrami znajdują się alweole tworzące pionowe rzędy oddzielone niskimi listewkami. Alweole mają barwę od żółtobrązowej przez jasnobrązową do oliwkowobrązowej, żebra i listewki od ciemnobrązowej do czarnobrązowej.
Trzon
Wysoki w stosunku do główki (5–12 cm) i gruby (1–3 cm), wewnątrz pusty, bardzo kruchy. Powierzchnia gładka, naga, u dojrzałych okazów karbowana, początkowo biaława, potem żółtawa lub ochrowa.
Miąższ
O grubości 2–3 mm, woskowaty, kruchy, biały. Zapach przyjemny, korzenny, dość silny
Cechy mikroskopowe
Wysyp zarodników oliwkowożółty do bladoochrowego. Zarodniki elipsoidalne, szkliste, gładkie, bez gutuli, 20-30 × 12-18 µm

[madohora]

[madohora]

Młody owocnik
Jest to grzyb o nietypowej budowie. Owocnik młodych okazów jest kulisty lub jajowaty, barwy białej lub kremowej, czasami z żółtym odcieniem. Ma rozmiar 4–6 × 3–5 cm i przyrasta do podłoża grzybnią przypominającą dość grube sznury. Częściowo jest ukryty pod ziemią. Jest to tzw. jajo, nazywane potocznie również czarcim jajem. Na przekroju poprzecznym można zauważyć, że wewnątrz osłony jaja występuje już zaczątek owocnika. W trakcie rozwoju jajo pęka i pojawia się bardziej już typowy owocnik dojrzały (tzw. receptakl). Młode owocniki mają słaby zapach, podobny do zapachu rzodkiewki. Przypominają swoim wyglądem purchawki, jednak różnią się od nich osłoną; składa się ona z dwóch warstw, pomiędzy którymi występuje galaretowata masa. Podczas dojrzewania grzyba masa staje cię bardziej płynna i po rozerwaniu osłony pokrywa główkę receptakla.
Receptakl
Ma wysokość 10–30 cm, jest walcowaty, górą wąski, porowaty, łamliwy i pusty w środku. Ma biały kolor, u nasady pochwę, a na szczycie słabo wyodrębnioną główkę. Główka przypomina wyglądem smardze. Ma długość kilkunastu cm, kształt stożka lub naparstka i pokryta jest zieloną, galaretowata masą, w której znajdują się zarodniki. Grzyb wydziela nieprzyjemny, przypominający padlinę zapach. Dla ludzi zapach ten wyczuwalny jest z dość daleka. Zwabia on muchy, które odżywiają się galaretowatą masą i zarodnikami, przy okazji rozsiewając je. Po wyjedzeniu przez muchy galaretowatej masy zarodników receptakl jest biały i ma na powierzchni puste komory[6]. Badania naukowe wykazały, że śluzowata masą zarodnionośną sromotników odżywiają się muchy Calliphora vicina, Lucilia caesar, Lucilia ampullacea i Dryomyza anilis, a w ich ciekłych odchodach znajduje się duża liczba zarodników.
Zarodniki
Bladożółte, podłużnie eliptyczne i gładkie. Mają rozmiar 3,5–5,0 × 1,5–2,0 μm

[madohora]

Badania naukowe wskazują, że wyciąg ze sromotnika może być pomocny w leczeniu zakrzepicy. Zmniejsza on częstość występowania zakrzepów

[madohora]

JAJECZNICA Z PIECZARKAMI

2 jajka, 2 łyżki mleka, 4 pieczarki, sól, 1 łyżka masła

Rozbijamy jajka, przelewamy do miseczki, dodajemy mleko i mieszamy. Pieczarki obieramy ze skórki i kroimy w półplasterki. Na pateni roztapiamy łyzkę masła. Wrzucamy pieczarki, smażymy do momentu gdy lekko odparują. Wlewamy jajka. Przyprawiamy i mieszamy aż jajka się zetną - tak jak lubimy najbardziej.

[madohora]

TEN NIEPOZORNY GRZYB ROŚNIE W NASZYCH LASACH - Interia - 11.09.2025

[madohora]

DOŚWIADCZENI GRZYBIARZE MAJĄ SWÓJ SEKRET - Interia - 12.08.2025

[madohora]

BEZPIECZNE GRZYBOBRANIE - Moje Katowice - 12.08.2025

[madohora]

Grzyby, podobnie jak kwiaty, są niezwykle różnorodne. Występują we wszystkich kształtach i rozmiarach, od małych pieczarek po gigantyczne purchawki. Istnieją tysiące odmian grzybów: jadalnych, leczniczych, trujących, czy halucynogennych. I są w prawie każdym kolorze i kształcie, jaki można sobie wyobrazić. Od grzyba, który wygląda jak krwawiący ząb, po gatunek znany jako diabelskie palce, który pachnie jak zgniłe mięso. Niektóre grzyby są tak dziwaczne, że można się zastanawiać, czy nie pochodzą z innej planety. Oto 10 najdziwniejszych grzybów w Polsce.

[madohora]

Okratek australijski

Coraz częściej w polskich lasach, na łąkach czy w parkach można spotkać dziwnego grzyba, który wyglądem przypomina małą ośmiornicę. Okratek australijski (Clathrus archeri) i nie sposób pomylić go z żadnym innym rodzimym gatunkiem grzyba. Ze względu na osobliwy wygląd okratek budzi ciekawość, ale i obrzydzenie. Niektórzy uważają, że przypomina małą czerwoną ośmiornicę albo egzotyczny kwiat (stąd dawna nazwa okratka: kwiatowiec australijski). W Wielkiej Brytanii okratek australijski jest powszechnie znany jako Diabelskie Palce, a w niektórych częściach USA nazywany jest śmierdzącą ośmiornicą. Nie jest to grzyb trujący, jednak ze względu na nieapetyczny aromat, który przyciąga tylko muchy, uznaje się go za grzyba niejadalnego. Póki co w Polsce należy do rzadkości, ale dzięki owadom, które roznoszą jego zarodniki, rozprzestrzenia się coraz bardziej. Z czasem pewnie będzie go coraz więcej. Zdaniem mykologów okratek australijski nie jest pasożytem, więc nie szkodzi innym roślinom i nie zagraża naszemu ekosystemowi. W niektórych krajach traktowany jest jako gatunek zagrożony wymarciem i umieszczony na czerwonych lista. W Polsce okratek australijski nie jest grzybem chronionym.

[madohora]

Kisielnica kędzierzawa

Kisielnica kędzierzawa (Exidia nigricans) jest niejadalnym grzybem, który dość pospolicie występuje w Polsce. Owocniki kisielnicy kędzierzawej tworzą jedną masę, która ma pofałdowaną, nierówną powierzchnię. Mają barwę szarobrązową, szaroczarną, szarą, oliwkową, brązową, czarną. Wilgotny owocnik jest miękki wewnątrz i ma galaretowatą konsystencję, jest przezroczysty. Wyschnięty ma twardą konsystencję i zmienia się w przezroczystą, rozpostartą błonę. Po ponownym uwodnieniu znowu pęcznieje i staje się galaretowaty. Kisielnica kędzierzawa na pierwszy rzut oka może przypominać zwierzęce odchody na pniach, dopiero po przyjrzeniu się z bliska można zauważyć, że to faktycznie grzyb.

[madohora]

Kubek prążkowany

Ten saprotroficzny grzyb, powszechnie znany jako ptasie gniazdo lub kubek prążkowany (Cyathus striatus) jest szeroko rozpowszechniony w umiarkowanych częściach świata – tak bardzo, że można się zastanawiać, dlaczego tak niewiele osób go widziało… dopóki nie zobaczysz tych maleńkich brązowych kielichów na zgniłym drewnie. Tak dobrze komponują się z otoczeniem, że pomijanie ich jest raczej normą niż wyjątkiem. Proces rozprzestrzeniania się Cyathus striatus jest fascynujący. Kiedy krople deszczu ześlizgują się po pochyłych bokach kubka, mogą usunąć perydiole (ciałka wytwarzające zarodniki) i wyrzucić je z kubka wraz ze sznureczkami (funiculus). Kleiste sznureczki po zetknięciu się z podłożem, okręcają się wokół cienkich łodyg, włosków. W ten pomysłowy sposób perydiol wypełniony zarodnikami zostaje wprowadzony w kontakt z potencjalnym źródłem pożywienia dla nowej grzybni.

[madohora]

KOTLET GÓRNIK

3-4 kotlety ze schabu, 1/2 kg kiszonej kapusty, 1.2 kg pieczarek, 1 cebula, 2 łyżki masła, sól, pieprz, dowolne zioła, tłuszcz do smażenia

Ugotować kapustę kiszoną. Cebulę i pieczarki drobno posiekać i razem przesmażyć na maślę. Połączyć kapustę z grzybami, doprawić so smaku. Kotlety rozklepać, nakładać farsz i zwijać w roladnki. Panierować, smażyć na gorącym tłuszczu.

[madohora]

SOS BESZAMELOWY

2 łyżki masła, 2 łyżki mąki, 200 ml mleka, 1 jajko, sól, pieprz, gałka muszkatołowa, ser żółty, olej

Podsmażyć mąkę, wlać mleko i gotować aż sos zgęstnieje. Doprawić, zestawić z ognia i dodać rozmącone jajko.

[madohora]

SCHAB DUSZONY

1,2 do 1,5 kg schabu bez kości
3 szklanki wody
1 mała cebula
0,5 kg pieczarek
2 łyżki maggi
tłuszcz do smażenia (smalec do schabu, masło do pieczarek)
2 łyżki mąki

marynata:

2 duże cebule
łyżeczka soli
łyżeczka pieprzu ziołowego
2 łyżki miodu
1 łyżka musztardy
1 łyżka sosu sojowego
1 łyżka słodkiej papryki

Schab myjemy, osuszamy, kroimy na dwa kawałki, przekładamy do miski i nacieramy przyprawami z marynaty. Cebulę kroimy w grubą kostkę, obkładamy nią mięso i odkładamy szczelnie przykryte do lodówki na kilka godzin, najlepiej na całą noc. Na godzinę przed pieczeniem wykładamy schab z lodówki. Na głębokiej patelni rozgrzewamy dwie łyżki smalcu i obsmażamy na nim na rumiano ze wszystkich stron mięso, bez cebuli. Do rumianego schabu dokładamy cebulę, smażymy całość jeszcze 10 minut, aż cebula się podrumieni.
Następnie zalewamy wszystko wodą, dodajemy maggi, przykrywamy pokrywką, zmniejszamy ogień i dusimy schab do miękkości, czyli około 2 godzin.
Na drugiej patelni podsmażamy na maśle pieczarki pokrojone na połówki z drobno posiekaną cebulą.
Na koniec mięso wykładamy z patelni, kroimy w plastry, grubość według uznania. Sos zagęszczamy mąką rozkłóconą z odrobiną wody i przecieramy przez sito. Dodajemy do sosu pieczarki, plastry schabu, lekko podgrzewamy. Ewentualnie doprawiamy solą i pieprzem.

[madohora]

GRZYBY W OGRÓDKU. JAK NAJBARDZIEJ - Interia - 16.08.2025

[madohora]

ZUPA Z PIECZAREK

2 l wywaru mięsnego lub warzywnego
500 g pieczarek
2 marchewki
4 ziemniaki
1 cebula
3 ząbki czosnku
1 serek topiony np. Tylżycki lub Ementaler (100 g)
sól i pieprz do smaku
kilka łyżek śmietany 30%
pół pęczka koperku
masło klarowane do smażenia

Marchew i ziemniaki przesmażam na patelni do zrumienienia i wrzucam do gotującego się wywaru. Następnie na tej samej patelni lądują pieczarki pokrojone na ćwiartki. Pieczarki doprawiam solą i pieprzem i razem z sosem, który się wytworzył, przelewam do garnka z zupą. Następnie przesmażam na patelni cebulę i czosnek pokrojone w talarki i wrzucam do garnka. Na koniec dodaję serek topiony i gotuję zupę do miękkości ziemniaków i marchewki. Po ugotowaniu całość blenduję i doprawiam śmietaną. Chwilę przegotowuję zupę. Na koniec daję posiekany koperek. Pycha! Zupkę można zjeść z grzankami, groszkiem ptysiowym lub pieczywem.

[madohora]

Sezon na opieńki trwa od września do połowy listopada. Te pospolite grzyby występują w umiarkowanych lasach w całej Azji, Ameryce Północnej i Europie, gdzie rosną na martwym lub umierającym drewnie. Opieńki można spotkać w zasadzie wszędzie – w lasach, w parkach i ogrodach. Grzyby te porastają kępkami drzewa iglaste i liściaste i pniaki. W polskich lasach występuje 5 gatunków opieniek − północna, maczugowata, żółtotrzonowa, miodowa i ciemna.

[madohora]

Uwaga!
Opieńki można pomylić z maślanką wiązkową (łysiczką trującą) oraz niejadalnym łuskwiakiem nastroszonym.

[madohora]

W Polsce gatunek rzadki. Znajduje się na Czerwonej liście roślin i grzybów Polski. Ma status V – gatunek narażony na wymarcie.
Rośnie w lasach iglastych, przeważnie pojedynczo na pniakach i na leżącym w ziemi drewnie, zdarza się także w wyższych strefach górskich[3]. Częściej występuje w górach[6]. Jej owocniki pojawiają się dość późno, dopiero późnym latem i jesienią

[madohora]

Po raz pierwszy takson ten zdiagnozował w 1800 r. Christian Hendrik Persoon nadając mu nazwę Helvella esculenta. Obecną, uznaną przez Index Fungorum nazwę nadał mu w 1849 r. Elias Fries, przenosząc go do rodzaju Gyromitra

[madohora]

Miąższ
Chrząstkowaty, łamliwy, o niewyraźnym zapachu. Jest białawy i bardzo kruchy

[madohora]

Naziemny grzyb saprotroficzny. Owocniki pojawiają się od marca do maja, w lasach sosnowych, często na zrębach i piaszczystych glebach. Często spotykana jest w miejscach, w których został naruszony grunt, takich jak otwory, brzegi potoków, zorana w lesie ziemia, miejsca w lesie o poruszonej ściółce podczas wycinki i ściągania drzewa itp

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

Opieńka miodowa jest doskonałym źródłem przeciwutleniaczy, które pomagają neutralizować wolne rodniki i chronią przed przewlekłymi chorobami. Co więcej, badanie opublikowane w 2016 roku na łamach czasopisma OncoTargets and Therapy wykazało, że kilka związków znalezionych w A. mellea ma potencjalne działanie przeciwnowotworowe i cytotoksyczne, szczególnie w przypadku raka wątroby. Jeszcze inne badania pokazują, że ekstrakty z opieniek mogą działać terapeutycznie przeciwko białaczce i komórkom raka przełyku. Jednak potrzebne są dalsze analizy, które potwierdzą właściwości antynowotworowe opieniek u ludzi.

[madohora]

Masowe występowanie opieniek to radość dla grzybiarzy. Niestety dla leśników opieńka to problem, który przyczynia się do niszczenia drzewostanów. Opieńka to groźny pasożyt drzew, który zjada ich korzenie. Grzyby z rodzaju Armillaria wywołują chorobę tzw. opieńkową zgniliznę korzeni. Choroba ta atakuje drzewostany iglaste i liściaste. Stanowi duże zagrożenie dla drzewostanów świerkowych w rejonach górskich. Jak się objawia opieńkowa zgnilizna korzeni? Liście porażonych drzew zamierają i opadają, a miedzy korą i drewnem korzeni i dolnych części pnia pojawiają się grube śnieżnobiałe płaty grzybni patogena. Płaty te przekształcają się z czasem w podobne do sznurów brązowo zabarwione ryzomorfy (sznury grzybniowe). Sznury grzybniowe, szybko rosnąc, mogą zaatakować korzenie sąsiednich, zdrowych drzew.

[madohora]

Myślę, że prawdziwi grzybiarze się znają. A ci co tylko chodzą po lasach niech lepiej unikają czegoś co może im zaszkodzić. I nie potrzeba durnych artykułów.

[madohora]

Muchomor sromotnikowy

[madohora]

Wybierając się na poszukiwania rydza, należy wystrzegać się jego silnie toksycznych sobowtórów. Kilka gatunków mleczaja jest łudząco podobna do rydza i zazwyczaj rośnie w sąsiedztwie sosen i jodeł. Ich miąższ jest wypełniony czerwonym sokiem. Szczególne zagrożenie dla zdrowia stanowi mleczaj wełnianka (Lactarius torminosus). Jego miąższ jest bardziej różowy niż rudoczerwony miąższ rydzyka. Co ważne, wypływający z niego sok nie zmienia koloru, zaś sam smak jest mocno nieprzyjemny, wręcz palący. Należy unikać również toksycznej olszówki, zwanej krowiakiem podwiniętym (Paxillus involutus). Grzyb ten po uszkodzeniu nie wydziela rudawego mleczka, które z czasem przybiera zieloną barwę. Zamiast tego przebarwia się na kolor czerwonobrązowy. Mniej wprawieni grzybiarze, w razie jakichkolwiek wątpliwości, powinni skorzystać z pomocy najbliższej Stacji Sanitarno-Epidemiologicznej. Pracownicy tej instytucji mają obowiązek udzielić pomocy w zakresie określenia przynależności gatunkowej zebranych grzybów.

[madohora]

[madohora]

Pojęcie huby nie jest ściśle naukowe i otwiera drogę do wielu różnych interpretacji. Większość leśnych spacerowiczów z łatwością wskazuje jednak na twarde kapelusze przytwierdzone mocno do pni. W naszej szerokości geograficznej są to przede wszystkim pniarki, żagwiowce oraz błyskoporki.

[madohora]

Gatunek jest niejadalny, ale wykazuje imponujące właściwości fitochemiczne i farmakologiczne. W tradycyjnej medycynie ludowej wykorzystywany był do hamowania krwotoków oraz opatrywania ran. Współczesne badania potwierdzają, że jego miąższ posiada właściwości bakteriobójcze, a dodatkowo jest w stanie zwalczać pokarmowe pasożyty z rodziny nicieni. Ekstrakty z grzybni w szczególności są skuteczne wobec gronkowca złocistego (Staphylococcus aureus), pałeczek z rodzaju Brucella oraz pałeczki okrężnicy (E. coli). Sugeruje się również, że huba brzozowa może być skuteczna w zwalczaniu i prewencji chorób wirusowych, takich jak opryszczka, grypa czy SARS. Bardzo obiecujące są również doniesienia ze świata onkologii – wyizolowana z huby betulina wykazuje działanie przeciwnowotworowe, min. niszcząc błony komórkowe złośliwego raka skóry.

[madohora]

Na uwagę zasługuje również pniarek obrzeżony (Fomitopsis pinicola) tworzący wieloletnie, żółtawo-brązowe owocniki rozrastające się do boku, z tym, że środek jest najciemniejszy a krawędzie najjaśniejsze. I ten gatunek służył od wieków do tamowania krwawień i opatrywania ran, ale także leczenia mdłości, bólów głowy oraz chorób wątroby. Współczesne badania in vivo sugerują również, że ekstrakty z pniarka obrzeżonego skutecznie zwalczają komórki raka wątroby, płuc, jelita, piersi oraz prostaty. Naukowcy podkreślają, że grzyb jest łatwo dostępny i nietoksyczny, więc może stanowić ciekawą alternatywę dla tradycyjnej terapii onkologicznej.

[madohora]

Wrośniak różnobarwny (Trametes versicolor) tworzy na pniach drzew liściastych kolorowe falbanki, łatwe do zaobserwowania w polskich lasach. Rośnie zwykle w skupiskach, a z jego miąższu pozyskuje się polisacharyd K, który według badań ma również działać hamująco na rozwój komórek rakowych.

[madohora]

Pieczarki

[madohora]

500 KARY ZA ZERWANIE GRZYBA - Gazeta - 20.08.2025

[madohora]

[madohora]

NIEBIESKI GRZYB POJAWIA SIĘ LATEM - Gazeta - 22.08.2025

[madohora]

POLĘDWICZKI W SOSIE GRZYBOWYM

500 polędwicy wieprzowej
250 g grzybów leśnych
1 cebula
2 ząbki czosnku
100 ml białego, wytrawnego wina
150 ml bulionu mięsnego
150 ml słodkiej śmietany (12% lub 18%)
1 łyżeczka słodkiej papryki
1 łyżeczka tymianku
½ łyżeczki gałki muszkatołowej
sól, świeżo zmielony pieprz (do smaku)
olej słonecznikowy (do smażenia)

Opłucz polędwicę i usuń z niej zewnętrzną błonkę. Pokrój mięso na plasterki. Dopraw słodką papryką, solą i pieprzem.
Rozgrzej na patelni trochę oleju i krótko obsmaż polędwiczki. Zdejmij z patelni.
Opłucz grzyby i pokrój na plasterki. Cebulę pokrój w kosteczkę, a czosnek drobno posiekaj.
Zeszklij cebulę na oleju. Pod koniec dodaj czosnek, a po chwili grzyby. Wysmaż je, co pewien czas mieszając. Dopraw tymiankiem, gałką muszkatołową, solą i pieprzem.
Wlej na patelnię białe wino. Duś grzyby z cebulą w winie, aż całkowicie odparuje. Wówczas wlej na patelnię bulion i duś przez kolejnych kilka minut. Po tym czasie dodaj do sosu śmietanę i wymieszaj.
Połącz sos z patelni z polędwiczkami i przełóż do naczynia żaroodpornego. Wstaw do piekarnika nagrzanego do 180°C. Zapiekaj przez około 30 minut.
Polędwiczki wieprzowe w sosie grzybowym podawaj gorące z dodatkiem ziemniaków, ryżu lub kaszy.