BARBÓRKA

[madohora]

SKROMNE BARBÓRKI - Fakt.pl - 04.12.2014

[madohora]

BARBÓRKA 2014 - Dziennik Zachodni - 04.12.2014

[madohora]

ORKIESTRA BUDZIŁA GÓRNIKÓW - Fakt - 04.12.2014

[madohora]

ORKIESTRA GÓRNICZA ZNÓW BUDZI NIKISZOWIEC - Wyborcza.pl - 04.12.2014

[madohora]

HONOROWY GÓRNIK Z PIEMONTU - Gość - 27.11.2015

[madohora]

OBCHODY BARBÓRKI - www.nettg.pl - 02.12.2015

[madohora]

BARBÓRKA - Dziennik Zachodni - 02.12.2015

[madohora]

KOPALNIA WIECZOREK OD ŚRODKA - Gość - 04.12.2015

[madohora]

BARBÓRKA W TARNOWSKICH GÓRACH - Dziennik Zachodni - 04.12.2015

[madohora]

BARBÓRKA W KOMPANII WĘGLOWEJ - Dziennik Zachodni - 04.12.2015

[madohora]

Barbara Święta o górnikach pamięta

[madohora]

Na świętą Barbarę dobądź ze skrzyni czamarę

[madohora]

Święta szczęśliwej śmierci patronko, Barbaro!

[madohora]

Barbara po lodzie - Święta po wodzie

[madohora]

Od świętej Barbary noce się urwały

[madohora]

Gdy w św. Barbarę ostre mrozy, to na zimę gotuj wozy; a gdy roztajanie, każ opatrzyć sanie

[madohora]

Gdy górnik pracuje w nocy, to mu święta Barbórka stoi przy pomocy

[madohora]

ORKIESTRA GÓRNICZA TRADYCYJNIE ZAGRAŁA NA NIKISZOWCU - Nasze Miasto - 04.12.2020

[madohora]

BARBÓRKA W CZASIE PANDEMII. ORKIESTRA GÓRNICZA OBUDZIŁA MIESZKAŃCÓW NIKISZOWCA - Wyborcza - 04.12.2020

[madohora]

[madohora]

W tradycji górniczej Barbórka rozpoczyna się poranną uroczystą mszą w kościele lub w cechowni, przy figurze św. Barbary. Następnie orkiestra górnicza maszeruje grając m.in. swój hymn w osiedlach zamieszkanych przez górników i ich rodziny (np. familok) oraz pod domami dyrekcji. Odbywają się uroczyste akademie oraz spotkania. Z okazji tego dnia organizowane są również: koncerty, występy artystyczne, zabawy oraz bale, w których uczestniczą całe rodziny górnicze.

[madohora]

Karczma piwna odbywa się według pewnego stałego, rytuału. Uczestnicy zasiadają przy dwóch długich stołach, starsi (stare strzechy) oraz młodsi (młode strzechy), dzielą się na tzw. tablice lewą i prawą, współzawodniczą ze sobą na punkty, władzę nad tablicami sprawują tzw. Kontrapunkty powoływani przez Wysokie Prezydium w sprawach piwnych i nie tylko piwnych, nigdy nieomylne. Karczma oficjalnie rozpoczyna się odśpiewaniem hymnu górniczego. Podczas biesiady śpiewane są pieśni i piosenki górnicze, opowiada się dowcipy, zasłużonych nagradza się szpadami górniczymi, wręczane są również prezenty nawiązujące w jakiś sposób do śmiesznych wydarzeń mających miejsce od ostatniej biesiady.

[madohora]

BARBÓRKA 2021 - Gazeta - 03.12.2021

[madohora]

BARBÓRKA 2021 - www.tvn24.pl - 03.12.2021

[madohora]

BARBÓRKA W RADIU KATOWICE - Radio Katowice - 04.12.2021

[madohora]

W 1839 roku Barbara została aresztowana i odważnie znosiła ciężkie tortury. Według rządowego dokumentu Sungjongwon Diary, Barbara została zabrana poza Małą Zachodnią Bramę i ścięta tam 3 września 1839 roku wraz z pięcioma innymi katolikami. Miała 41 lat, kiedy została ścięta ze względu na wiarę w katolickiego Boga

[madohora]

Jej matka była katoliczką, więc Barbara Han A-gi znała wiarę od dzieciństwa. Jednak po ślubie z człowiekiem niewierzącym zaniechała praktykowania. Było to powodem zmartwień dla jej matki. Pewnego dnia, gdy przyszła odwiedzić swoją zamężną córkę, jej matka spotkała przed domem Magdalenę Kim Ŏb-i. Razem postanowiły porozmawiać z Barbarą Han A-gi. Udało im się ją przekonać do nawrócenia. W wieku 30 lat straciła męża i troje dzieci, ale to nie osłabiło jej wiary. Wróciła do domu rodziców, nauczała i chrzciła te dzieci sąsiadów, których życie było zagrożone. Podczas prześladowań katolików Magdalena Kim Ŏb-i i Barbara Han A-g zostały razem aresztowane we wrześniu 1836 r. Pomimo tortur Barbara Han A-gi nie wyrzekła się wiary. Została ścięta w Seulu w miejscu straceń za Małą Zachodnią Bramą w grupie 6 kobiet i 3 mężczyzn katolików 24 maja 1839 r. (razem z Magdaleną Kim Ŏb-i, Anną Pak A-gi, Agatą Yi So-sa, Agatą Kim A-gi, Augustynem Yi Kwang-hŏn, Łucją Pak Hŭi-sun, Damianem Nam Myŏng-hyŏg i Piotrem Kwŏn Tŭg-in).

[madohora]

Pierwsze egzekucje w 1839 roku miały miejsce przy Small West Gate w Seulu. Zginęło dziewięć osób, w tym trzech mężczyzn, a sześć kobiet. Trzy kobiety, Kim Ob-I Magdalene, Kim A-gi Agatha, Han A-gi Barbara, zostały aresztowane trzy lata wcześniej i spędziły ten czas w więzieniu.

[madohora]

"Wolałbym raczej umrzeć, niż ich odrzucić"

[madohora]

Pewnego razu Dioskur, jako zaufany cesarza, udał się na dłuższą wyprawę przeciw chrześcijanom, których tępił z okrucieństwem prawdziwego barbarzyńcy. Barbara spędzając w wieży długie, samotne godziny, wznosiła wzrok swój ku niebu, podziwiała wschody i zachody słońca i wpatrywała się nocą w gwiazdami zasłany firmament niebieski. Przez rozpamiętywanie wierzeń pogańskich przyszła do przekonania, że jeden jest tylko Bóg wszechpotężny; przeczuła go sercem wcześniej, niż pojęła rozumem. Znalazła sposobność zapytania o to pobożnego kapłana, który objaśnił jej religię chrześcijańską i udzielił sakramentu chrztu św. Zniszczyła posągi bożków a w wieży rozkazała wybić trzecie okno ku uczczeniu Trójcy Przenajświętszej, na murze zaś umieściła znak krzyża.

[madohora]

Dzisiejszy posąg, podniesiony w 1999 staraniem Komitetu Rekonstrukcji Figury
Świętej Barbary pod przewodnictwem profesora Kazimierza Czopka, przy wydatnym
wsparciu finansowym KGHM Polska Miedź SA, zrobiony został z miedzianej blachy,
formowanej z odpowiednich pasków i spawanej. Wykonawcą rzeźby jest artysta rzeźbiarz Jan
Siek

[madohora]

Kościół św. Barbary w Starej Częstochowie − kościół, który znajdował się w Częstochowie na Starym Mieście, u zbiegu ulic Jaskrowskiej i Nadrzecznej. Zniszczony w 1809 roku podczas wojny polsko-austriackiej.

[madohora]

Świątynia została wzniesiona jako kościół szpitalny. Jest to orientowana, jednonawowa budowla wzniesiona zapewne pod koniec XVII wieku. Kościół posiada obszerne, nieco węższe w stosunku do nawy i zamknięte półkoliście prezbiterium. Od strony zachodniej dostawiona jest kwadratowa kruchta. Świątynia posiada dachy dwuspadowe pokryte gontem. nawę zwieńcza czworoboczna, drewniana wieżyczka na sygnaturkę. We wnętrzu kościoła są umieszczone trzy ołtarze. Główny reprezentuje styl klasycystyczny i powstał w drugiej połowie XVIII wieku. Znajduje się w nim obraz patronki świątyni, św. Barbary, reprezentujący styl barokowy. Również barokowe ołtarze boczne powstałe na początku XVIII wieku, które są poświęcone św. Katarzynie i św. Agnieszce, ozdobione są ich obrazami, namalowanymi w pierwszej połowie XVIII wieku. Msza święta w kościele odprawiana jest tylko raz w roku – w dniu 4 grudnia.

[madohora]

MSZA BARBÓRKOWA W ARCHIKATEDRZE - Radio Katowice - 06.12.2021

[madohora]

[madohora]

Św. Barbara z Nikomedii była według legendy męczennicą z przełomu III i IV wieku. Jest również kilka innych świętych z późniejszych czasów o tym imieniu.

[madohora]

18 kwietnia, w dzień wspomnienia bł. Barbary Avrillot

[madohora]

19 listopada, w dzień wspomnienia bł. Barbary z Bergamo

[madohora]

Święta Barbara po lodzie, Boże Narodzenie po wodzie

[madohora]

Kiedy na św. Barbarę błoto, będzie zima jak złoto.

[madohora]

Kiedy dotarli na strome wzgórze, na którym znajduje się Mała Brama Zachodnia, strażnicy nagle odsunęli podnóżki, a woźnice wezwali woły, by biegły głową w dół. Rad jest szorstki, z wieloma kamieniami. Wozy chwiały się, powodując ogromną agonię więźniów, którzy byli wieszani na krzyżach za ręce i włosy. Miejsce egzekucji jest u podnóża wzgórza. Strażnicy zdjęli więźniów z krzyży i zdarli z nich ubrania. Kaci przywiązali włosy do drewnianej belki i przystąpili do obcinania im głów"

[madohora]

"12 kwietnia Yi Kwang-hon Augustine, Kwon Tug-in Peter i inni, w sumie nie kryminaliści, zostali straceni za wyznawanie fałszywej religii"

[madohora]

Święta Kim Ob-I Magdalena, św. Kim A-gi Agatha i św. Han A-gi Barbara zostali beatyfikowani 5 lipca 1925 r. i razem zostali kanonizowani 6 maja 1984 r. w Yoido w Seulu przez papieża Jana Pawła II

[madohora]

Barbara Kim beatyfikowana 5 lipca 1925 r. przez Piusa XI, kanonizowana 6 maja 1984 r. przez Jana Pawła II w grupie 103 męczenników koreańskich.

[madohora]

Ludzie tacy jak Kim Barbara cierpieli z powodu skrajności życia więziennego. Więźniowie najbardziej martwili się, czy będą żyć wystarczająco długo, aby odebrać chwałę męczeństwa mieczowi kata.

[madohora]

"To bardzo dobry mecz i już się na to zgodziliśmy, więc musisz teraz przygotować się do małżeństwa" - powiedział jej

[madohora]

Okazało się jednak, że jej mąż był poganinem i wszystkie jej wysiłki, by go nawrócić, były bezużyteczne. Miała kilkoro dzieci, z których zdołała ochrzcić tylko córkę. Różnice w wierze spowodowały wiele trudności między małżonkami i problemy te nigdy nie zostały rozwiązane. Po śmierci męża mogła poświęcić się modlitwie i dobrym uczynkom

[madohora]

Barbara urodziła się w pogańskiej rodzinie, ale później wraz z mężem została katoliczką. Ryzykowała niebezpieczeństwo, zapewniając miejsce i wyżywienie biskupowi Imbertowi i misjonarzom. Pozwoliła także ludziom używać swojego domu jako miejsca spotkań na Mszy i lekcjach katechizmu.

[madohora]

[madohora]

Dniem wspomnienia Barbary Cho Chubg-i jest 20 września (w grupie 103 męczenników koreańskich).

[madohora]

Podczas prześladowań w 1801 roku wielu jej krewnych zginęło śmiercią męczeńską, a jej mąż został zesłany na wygnanie. Barbara mieszkała z młodszym bratem, ale on bardzo ją unieszczęśliwiał. Nie mogła wiernie praktykować swojej religii, ponieważ w Korei nie było wówczas księży, a ona mieszkała z dala od innych katolików. Kiedy miała około 30 lat, przyjechała do Seulu i zamieszkała z bardzo pobożną katolicką rodziną. Barbara miała wtedy okazję wiernie praktykować swoją religię.

[madohora]

Barbara była życzliwa dla innych więźniów i pocieszała ich. Pożegnała się z nimi, a potem zasnęła. Obudziła się tuż przed tym, jak została zabrana na egzekucję

[madohora]

Św. Barbara Ko Sun-i (ur. 1798 w Seulu, Korea, zm. 29 grudnia 1839 tamże)[1] – święta Kościoła katolickiego, męczennica.

[madohora]

Beatyfikowana razem z mężem 5 lipca 1925 roku przez Piusa XI, kanonizowana 6 maja 1984 roku w Seulu przez Jana Pawła II w grupie 103 męczenników koreańskich.

[madohora]

W wieku 18 lat wyszła za mąż za Pak Augustine'a i miała troje dzieci. Cała rodzina była bardzo katolicka. Dzieci były dobrze wykształcone w doktrynie katolickiej. Barbara pomagała mężowi w jego działalności charytatywnej, zachęcała letnich katolików do powrotu do Kościoła, uczyła niepiśmiennych katechumenów, opiekowała się chorymi. Kiedy misjonarze przybyli do kraju, była szczęśliwa, że przyjęła sakramenty. Starała się także wzrastać w cnocie i modlitwie oraz w pragnieniu bycia męczennicą

[madohora]

Wiedząc o chrześcijańskich skłonnościach córki, Dioskur zamknął ją w wieży, aby ustrzec córkę — jak uważał — przed wpływem tej zgubnej sekty. Nie jest także wykluczone, iż wieża miała chronić piękną Barbarę przed pożądaniami i niecnymi zamiarami mężczyzn, szczególnie wówczas gdy Dioskur przebywał na dworze cesarskim w Rzymie. Tak czy inaczej, początkowo ojciec nie więził św. Barbary dlatego że była chrześcijanką, lecz po to, aby strzec jej cnoty. Pierwotny projekt wieży przewidywał dwa okna. Jednak Święta Męczennica postarała się, aby wykonano ich trzy. Wybudowano w niej także piękny basen w kształcie krzyża. Wszystko to świadczyło o przyjęciu wiary chrześcijańskiej przez Barbarę. Tradycja głosi, iż właśnie w tym basenie św. Barbara przyjęta chrzest; ochrzciła się sama, podczas gdy ukazał się jej towarzyszący w tym akcie św. Jan Chrzciciel. Wszystko to wywołało okrutny gniew jej fanatycznie pogańskiego ojca. Barbara więc, aby się przed nim ukryć, zbiegła w góry. Stało się to w sposób cudowny. Święta bowiem modliła się do Pana, aby uczynił wyłom w murze — i tak też się stało. Przedtem jednak udało się jej zniszczyć wizerunki większości bóstw pogańskich, które znajdowały się w wiejskiej posiadłości ojca.

[madohora]

Legenda podaje ponadto, iż podczas drogi do domu Barbara napotkała owego pasterza, który ją zdradził, i „przeklęła go wraz z jego owcami, i od razu pasterz i owce zamienili się w skamieniałe jaszczurki”. Opowiada się, iż przez wiele lat miejsce to nazywano doliną szarańczy lub świerszczy.

[madohora]

Św. Barbara modliła się do Pana, aby zasłonił jej nagie ciało, by nie widziały go oczy bezbożnych mężczyzn. Bóg wysłuchał tej modlitwy i za pośrednictwem anioła przykrył Barbarę śnieżnobiałymi szatami. Inne jednak źródła podają, że Bóg pokrył niebo ciemnymi chmurami i spowodował, że nad ziemią uniosły się tumany kurzu i w ten sposób ukrył nagość Męczennicy.

[madohora]

Razem ze św. Barbarą poniosła męczeńską śmierć także jej przyjaciółka — św. Juliana. Miało to miejsce na okolicznych polach, które starożytne kodeksy nazywają ogólnie: „ad aram solis” lub „in loco solis” (dzisiaj zwanych „Santa Barbara”). Szlachetny Walencjan pogrzebał ciało św. Juliany w pobliżu źródła (dziś: źródło św. Juliany), do którego zaczęły przybywać liczne rzesze wiernych, aby zaczerpnąć z niego uzdrawiającą, cudowną wodę.

[madohora]

Co się tyczy atrybutów św. Barbary, to są nimi: krzyż, wieniec męczeński, paw, kielich, wieża. Niekiedy wieża ma postać małej świątyni czy innej budowli. Nie do końca jasna jest symbolika pawia. Paw był symbolem długiego życia i nieśmiertelności. Niemniej jednak dla niektórych badaczy współczesnych paw może oznaczać Heliopolis, które uważano za ojczyznę mitologicznego feniksa z Arabii, który z popiołów powstawał do nowego życia. Najprawdopodobniej jednak św. Barbara jest przedstawiana z piórami pawimi z tego względu, iż rózgi, którymi chłostał ją ojciec, przemieniły się w pawie pióra.

[madohora]

Dzisiaj symbole te mogą się wydawać czymś zwyczajnym, może banalnym. Jednak tysiąc siedemset lat temu, kiedy nowa religia chrześcijańska napotykała wielkie trudności, aby dać się poznać szerokim rzeszom ludzi, logika legend, z taką jak wyżej przedstawioną formą narracji była czymś nowym, niespotykanym, wspaniałym; czymś, co nie ma zgoła nic wspólnego z banałem.

[madohora]

Do Barbary przychodzili najróżniejsi nauczyciele, aby przekazać jej swoją wiedzę. Był wśród nich chrześcijanin, który zapoznał dziewczynę ze swoją religią. Po tym uwierzeniu w Chrystusa, Barbara potajemnie przyjęła chrzest z rąk swego nauczyciela. Postanowiła zarazem, że do śmierci będzie żyć w czystości, dla Jezusa.

[madohora]

Święta Barbara jest czcona jako święta dziewica i męczennica. Jest patronką: górników, umierających, budwoniczych, a także obok św.Floriana, strażaków. W tradycji katolickiej przedstawia się ją jako księżniczkę zamkniętą w wieży. Jej atrybutami są: palma męczeństwa, kielich, czasami wieża. Czasami ma także strusie, lub pawie jajo, jeden, lub dwa miecze, monstrancję i lwa u stóp.

[madohora]

Przypomnijmy, że według legend hagiograficznych św. Barbara była córką bogatego poganina Dioskura z Nikomedii (lub Heliopolis) w Bitynii. Ojciec nie włączył się na przyjęcie przez nią chrześcijaństwa. Kiedy dowiedział się, że mimo zakazu wiary, zbadał ją w wieży, a następnie sam pozbawił życia. Pozostał za to ukarany nagłą śmiercią, poniesioną od pioruna. Wydarzenia te miejsce w 306 r.

[madohora]

Już w średniowieczu niektórych świętych czczono szczególnie, czyniąc z nich wyjątkowych pośredników, uznając za wybitnie dobre. Do tego upoważnia św. Barbary. Czczono ją, jak iw grupie większej 14 świętych wspomożycieli, którzy „pełnili stacjonarną opiekę nad światem”. Postawiono ją obok tak świętych, jak: św. Jerzego, św. Katarzyna, św. Mikołaja, św. Krzysztofa.

[madohora]

Związek św. Barbary z uwięzionymi się z pracy na wodzie był widoczny do współczesności. Dla przykładu w 1909 r. w Płocku zatwierdzono kanonicznie Bractwo św. Barbary. Zrzeszało ono osoby, których profesja była z Wisłą. Wydaje się, że aż w ostatnich latach jego widocznego upadku.
W środkowym patrymonium średniowiecznego Torunia, niedaleko przedmieścia, już w średniowieczu spotykamy informacje o kaplicy poświęconej św. Barbarze. Z czasu czasu od kultu tej Świętej w tym miejscu została utworzona nazwa własna tej części obecnej przedmieść Torunia, tzw. Barbarka. Geneza kultu św. Barbary, w tym miejscu, gdzie trafiła do ciebie z położeniem przy głównym szlaku komunikacyjnym do Starogrodu, w którym to miejscu, po czym, wprowadziliśmy się do głównego ośrodka kultu św. Barbary w państwie zakonu krzyżackiego.

[madohora]

Pracując na parafii koło Janowa Lubelskiego, przygotowywaliśmy z młodzieżą przedstawienie o św. Barbarze. Były to wczesne lata siedemdziesiąte ubiegłego wieku. Wielkie zaangażowanie młodzieży pozwoliło na dobre przygotowanie widowiska. Widzowie przyswoili sobie więcej wiadomości o tej tak mało poniekąd znanej świętej.
Legendy chrześcijańskie ukazują nam św. Barbarę jako świadka Chrystusa wiernego, aż do męczeńskiej śmierci przyjętej z ręki własnego ojca. Tradycja chrześcijańska zalicza ją do grona szczególnych pośredników u Boga. A ma ta święta w szczególnej opiece ludzi wielu zawodów i różnych zajęć.
Tradycja polska widzi w młodej św. Barbarze patronkę górników. Do dziś w wielu polskich kopalniach, nie tylko węgla, górnicy zjeżdżający do pracy na dole kłaniają się przed figurą lub obrazem św. Barbary i jej opiece powierzają siebie i bezpieczeństwo swojej pracy. Według legendy za uciekającą przed prześladowcą Barbarą zamknęła się góra uniemożliwiając pościg; czyż ona nie zaopiekuje się tymi, którzy zjeżdżają w głąb ziemi? Nadal więc Jej polecają swoją trudną pracę, gdy ludzkie środki często zawodzą.
W Polsce św. Barbarę za patronkę obrali sobie także ludzie pracujący na wodzie. Jej dzień świętowali razem z górnikami flisacy i przewoźnicy wodni. To także ludzie trudnej i niebezpiecznej pracy, słusznie więc ich patronką jest ta, która przeszła przez cierpienie.

[madohora]

Dla każdego z nas św. Barbara może być szczególną Wspomożycielką. Niech więc jej dzień, 4 grudnia, będzie dla nas okazją do polecenia jej opiece swojego życia, swojej trudnej pracy i tej chwili, kiedy trzeba będzie pożegnać się z naszą doczesnością

[madohora]

Tak więc św. Barbara staje się przewodniczką i wzorem dla nas, współczesnych, którzy też nosimy imię chrześcijan.

[madohora]

Być może tak nietypowa śmierć, zadana ręką własnego ojca, rozsławiła cześć św. Barbary na Wschodzie i na Zachodzie. Żywoty jej ukazały się w języku greckim, syryjskim, koptyjskim, ormiańskim, chaldejskim, a w wiekach średnich we wszystkich językach europejskich. W wieku VI cesarz Justynian sprowadził relikwie św. Barbary do Konstantynopola. Stąd zabrali je Wenecjanie w 1202 roku do swojego miasta, by przekazać je z kolei pobliskiemu Torcello, gdzie znajdują się w kościele św. Jana Ewangelisty.
Również w Polsce kult św. Barbary był zawsze bardzo żywy. Już w modlitewniku Gertrudy, córki Mieszka II (XI w.), wspominana jest pod datą 4 grudnia. Pierwszy kościół ku jej czci wystawiono w 1262 r. w Bożygniewie koło Środy Śląskiej. Poza Polską św. Barbara jest darzona wielką czcią także w Czechach, Saksonii, Lotaryngii, południowym Tyrolu, a także w Zagłębiu Ruhry. W Nadrenii uważana jest za towarzyszkę św. Mikołaja - warto wiedzieć, że w wielu miejscach to właśnie ona obdarowuje dzieci prezentami.

[madohora]

BARBARA, wielka męczennica (Wielikomuczenica Warwara), 4/17 grudnia. Żyła najprawdopodobniej w III w. Pochodziła z fenickiego miasta Heliopolis i była córką znanych i bogatych rodziców. Cechowała się wyjątkową urodą.

[madohora]

W IV lub VI w. relikwie św. Barbary przeniesiono do Konstantynopola i umieszczono w przepięknej świątyni zbudowanej specjalnie ku jej czci. W 1108 r. umieszczono je w Kijowie, gdzie znajdują się do dnia dzisiejszego.

[madohora]

W ikonografii prawosławnej święta przedstawiana jest w czerwonych, bogato zdobionych szatach z krzyżem w ręce. Na głowie ma koronę (tradycyjną bądź wianek), ciemne, długie i kręcone włosy, spadajce na ramiona. Niekiedy w ręce trzyma zwój z napisem: "Wszechmocny Panie, Jezusie Chrystusie, daj każdemu chrześcijaninowi, czczącemu dzień mego męczeństwa, aby do jego domu nie zawitała żadna choroba lub inne nieszczęście".

[madohora]

Przypomnienie św. Barbary, patronki m.in. górników, nie jest w Kielcach bez znaczenia - ze względu na wciąż żywe, a dawniej świetne, tradycje górnicze w okolicach miasta nad Silnicą i unikatowy posąg św. Barbary na Karczówce uznany, jak napisano w informacji o kościele, za "osobliwość krajową".
Kościół pw. św. Karola Boromeusza, najstarszy obiekt w zespole zabudowań pobernardyńskich na Karczówce, w pierwotnym znaczeniu miał być kościołem parafialnym dla potrzeb miejscowej ludności górniczej z okolic Kielc. We wschodniej części kościoła, w przyziemiu wieży, jest usytuowana kaplica św. Barbary. Sama figura umieszczona jest w ołtarzu z drewna polichromowanego (II poł. XVIII w.). W głębokiej wnęce znajduje się posąg Świętej, wykuty z jednej wielkiej bryły galeny (rudy ołowiu). Marmurowa tablica z XVIII w. zawiera opis dziejów figury. Stare legendy mówią o wytrwale, samotnie pracującym górniku Hilarym Mali z pobliskiego Niewachlowa, któremu Opatrzność po wielu trudach pozwoliła odnaleźć bogate złoża ołowiu w Górze Machnowskiej. Całą historię w formie "szesnastu wierszy" wyrytych na tablicy spisał ks. Andrzej Kuźniarski: "Rok 1646 wilią Matki Boskiej Grudnia dnia siódmego. Trzy były grana wielkie wykopane w Gorze Machnowskiey, ale tak nazwane: Nayświętsza Matka, Antoni, Barbara. To dla Karczówki wspaniała ofiara. A to za Biskupstwa Piotra Gębickiego, Krakowskiey Katedry Xięcia Siewierskiego. Starosta czechowski kazał ich obrobić. By temi statuami kościoły ozdobić. W Kielcach w katedrze Marya zostaje, w Borkowicach Antoni... Hilary Mala ze wsi Niewachlowa. On to wynalazł. Masz wieść co do słowa" (pisownia oryginala - przyp. red.).
Jak podają stare pamiętniki górnicy kieleccy od dawna obchodzili swe święto 4 grudnia. "Miasto całe wieczorem dnia tego płonęło od iluminacji" wspomina autor artykułu w Kłosach z 1871 r.

[madohora]

Wydaje się, iż wybór św. Barbary na patronkę paulińskiego klasztoru nowicjackiego w Częstochowie był całkowicie czymś normalnym, gdyż każdy mnich to współczesny męczennik (w etymologicznym znaczeniu tego słowa), wyjątkowy świadek Jezusa Chrystusa. Mnich to „biały męczennik”, który — niekoniecznie przelewając krew — swoją codzienną postawą świadczy o miłości do Jezusa Chrystusa.

[madohora]

Jej obraz lub figura znajduje się w każdej kopalnianej cechowni i w wielu górniczych domach. Przed wizerunkiem św. Barbary modliła się niegdyś cała śląska rodzina, prosząc o szczęśliwy powrót z szychty ojca, brata, syna górnika.

[madohora]

Jej ojciec fanatycznie nienawidził chrześcijan. Kiedy dowiedział się, że córka przyjęła chrzest, chciał ją uderzyć, ale ziemia się pod nią rozstąpiła, ratując ją przed gniewem ojca. Rozwścieczony kazał zbudować w swoim domu wieżę, w której postanowił zamknąć Barbarę. Kiedy budowla była gotowa, spostrzegł, że zamiast zaplanowanych dwóch okien ma trzy. Barbara w tajemnicy przed ojcem nakazała murarzom zrobić trzecie okno. Były one dla niej symbolem Trójcy Świętej.

[madohora]

W Polsce już w modlitewniku Gertrudy, córki Mieszka II, św. Barbara wspomniana jest pod datą 4 grudnia. Pierwszy kościół ku jej czci wybudowano w 1262 r. w Bożygniewie koło Środy Śląskiej. Poza Polską św. Barbara darzona jest wielką czcią także w Czechach, Saksonii, Lotaryngii, południowym Tyrolu, a także w Zagłębiu Ruhry. W Nadrenii uważana jest za towarzyszkę św. Mikołaja - w wielu miejscach to ona obdarowuje dzieci prezentami. Św. Barbara jest patronką górników, flisaków, marynarzy, architektów, murarzy, saperów, artylerzystów, ludzi narażonych na wybuchy. Podczas II wojny światowej na swoją orędowniczkę obrali ją także członkowie Polski Podziemnej, dla których skatowana śledztwem Barbara miała znaczenie symboliczne. W czasie okupacji w rękopisach krążył wiersz Krystyny Przygodzkiej, za którego posiadanie groziła nawet kara śmierci. Jedna ze strof odwoływała się do Świętej: „Święta Barbaro, górników patronko/ zejdź w niewoli podziemie czarne/ i szaty swojej koronką/ osłoń tajną drukarnię”.

[madohora]

Górnicze tradycje przekazywane są z pokolenia na pokolenie. Gwarków cechuje ogromna solidarność i pobożność. Nie do pomyślenia jest, by któryś z nich odmówił pomocy koledze. Solidarność ta i wiara w Boga bardzo często utrzymywały przy życiu zasypanych w kopalnianych czeluściach robotników. Wychodzących do pracy najbliżsi żegnają słowami: „Szczyńśliwo szychta”, na co górnicy odpowiadają: „Dej Boże”.

[madohora]

Henryk Foks przepracował w kopalni jako operator urządzeń górniczych kilkadziesiąt lat. Do­skonale pamięta tę chwilę, a było to w 1975 r., kiedy pierwsze dłuto wykonał ze zwykłego sklepanego drutu, wydobytego z betonowej płyty obudowy chodnikowej. – Na­uczyłem się rzeźbić… na dole, w cza­sie drugiego śniadania – wspomi­na z uśmiechem. – Pośród zwałów węgla, wyszukiwałem bryły łup­kowe o odpowiedniej twardości. Tak powstawały najpierw twarze górników.

[madohora]

Barbara została ścięta przed Small West Gate 29 grudnia 1839 roku, w wieku 42 lat wraz z sześcioma innymi katolikami.

[madohora]

Jej rodzicami byli Magdalena Son Sŏ-byok i Piotr Ch’oe Ch’ang-hŭb. Barbara Ch’oe Yŏng-i już w młodym wieku była osobą bardzo pobożną. Gdy rodzice chcieli wydać ją za mąż, stwierdziła że może poślubić tylko pobożnego katolika. W wieku 20 lat wyszła za znacznie starszego od niej Karola Cho. W następnym roku urodził im się syn. Została aresztowana podczas prześladowań. Torturowano ją, żeby wyrzekła się wiary oraz podała nazwiska innych katolików Została ścięta 1 lutego 1840 roku w Tangkogae niedaleko Seulu razem z Janem Yi Mun-u i Pawłem Hong Yŏng-ju]. Poprzedniego dnia stracono jej matkę (zgodnie z ówczesnym koreańskim prawem nie można było tracić krewnych w tym samym dniu)

[madohora]

Napisała list, w którym napisała: "Jakże smutno mi stracić rodziców w męczeństwie! Ale kiedy myślę o niebie, jestem pocieszona i dziękuję Bogu za szczególny przywilej męczeństwa. Jestem pełna szczęścia w moim sercu!"

[madohora]

Wstawiennictwo świętych – doktryna występująca w części wyznań chrześcijańskich, przede wszystkim katolickich i prawosławnych oraz w innych religiach, zakładająca możliwość wstawiennictwa zbawionych zmarłych w modlitwach zanoszonych do Boga oraz uznająca zanoszenie próśb przez wiernych w formie modlitwy skierowanej do świętego o wstawiennictwo u Boga[1]. W pobożności katolickiej i prawosławnej występują tzw. patroni, uchodzący za posiadających szczególną skuteczność wstawienniczą w danych problemach.

[madohora]

W ujęciu katolickim powyższe wersety nie wykluczają wstawiennictwa świętych, które opisane jest innymi wersetami Biblii, znajdującymi się w Księdze Apokalipsy:

[madohora]

Wiara we wstawiennictwo świętych jest rozpowszechniona w różnych odłamach islamu (np. w szyizmie i sufizmie), w buddyzmie, shintō, dżinizmie i hinduizmie.

[madohora]

Św. Barbara Ko Sun-i urodziła się w 1798 r. w Seulu w Korei w rodzinie katolickiej. Jej ojcem był Ko Kwang-song, męczennik koreański z 1801 r. Była kobietą znaną z uczciwości i inteligencji.

[madohora]

W czasie prześladowań w 1839 r. Barbara została aresztowana i poddana okrutnym torturom pragnąc zmusić do wyrzeczenia się wiary, które odważnie zniosła. Została ścięta 3 września 1839 r. w Seulu w miejscu straceń za Małą Zachodnią Bramą razem z 5 innymi katolikami (Marią Pak K'ŭn-agi, Barbarą Kwŏn Hŭi, Janem Pak Hu-jae, Marią Yi Yŏn-hŭi i Agnieszką Kim Hyo-ju).

[madohora]

kajś, i kejsik pierōnym downo tymu nazŏd wyczytŏł ... a terŏzki tak jakech to
przi mojij sklerōłzie spamiyntoł, naszkryflōm:
„Święta Barbaro górników patronko
Zejdź w niewoli podziemia czarne
I szaty swojej koronką osłoń
Tajną drukarnię.
Patronko pracy podziemnej –
Rozświetl krecią ciemność
Lochów, w których się broń wykuwa;
Nim padnie hasło,
Nad górnikami narodu czuwaj
A wrogom oczy zasłoń. (...)
Święta Barbaro, patronko podziemia
Rozświetl ciemność więzienie (...)
Wyprowadź naszą młodość niecierpliwą,
Z odkrytą przyłbicą,
Z ciasnoty konspiracji – na kulomoty!”
Nale, babeczki tym swojim grubiorzōm rychtowali we chałpie krupnioki,
ślōnski wuszt ze mosztrichym i gryfne, ale festelnie srogie ajsbajny. Wiycie,
take ci ajsbajny, iże kostyry śnich to bali i bez łokno wystŏwali. Ku tymu
mocka piwa i gorzŏłecki. Niyftore ale chopy-łochyntole przikludzali sie do
chałpy po pŏruch godzinach, a możno i po pŏruch dniach, nikej jedyn taki mōj
kamrat Pyjter ze gruby „Kleofas”. A bōło to tak: Barbōrka, srogi fajer na grubie
a jedyn taki hajer (miŏł ci łōn już ździebko betkōw naszporowane) i miarkowŏł,
co jego baba (gorolica) bydzie mu juzaś haja robić skuli tego, iże we tym
dnioszku łōn ze swojimi kamratōma cosik tam szluknyli, poszŏł do
dŏwniyjszego składu, takigo gryfnego sklepu we Katowicach („Łosoś’ sie tyn
sklep mianowŏł) i lajstnōł sie ze trzi fōnty ślimokōw, takich sznekōw jak to
mōndroki gŏdajōm. Niyskorzij we barbōrkowy fajer, na łostatek przilazuje tyn
berkmōn po tyj szykownyj, gryfnyj grubowyj „Barbōrce” do dōm. Idzie sie tak
opaternie i na tricie, na sztrōłdeklu wysuł te wszyjskie sznekry, te wszyjskie
ślimŏki. Glingŏ do dźwiyrzy, starŏ jego łozewrziła dźwiyrze i dŏwej ze pyskiym
na niygo:
– A kajś to ty giździe dziosecki to siela bōł? Kaj żeś sie tak dugo szmyndziōł,
kaj żeś sie tak dugo mackŏł?
– Nō, ... a ... gŏdołech wōm ślimŏki, sznekry dioseckie cobyście gibcij tyrali, bo
mie starŏ sprzezywo!
Nale, te wszyjskie ślōnskie babeczki poradziyli urychtować takŏ moc gryfnŏ,
szmektnŏ warzōnka. Bezmać to ino chopy poradzōm uwarzić, ale trza tam do
tego zōłwizōł babskij gracy. Ta warzōnka, to je gorzŏła na szpricie, ze miodym,
citrōłnom, cimtym i nelkami. Nō, i bez kołocza tyż niy mōgło to być. A kołocze
to te nasze samtyjsze ślōnske Barbōrki poradziyli piyc tak, co do dzisiŏj niyftore
niy poradzōm sie bez tego łobyjńść. Bo to jet ci ze tymi naszymi Barbōrkami
tak, co łone poradzōm być miluśkie, dociyrne, gryfne ale i łoszkliwe. Jakosik tak
kole siyrpnia jedyn mōj kamrat ze mojigo familoka prziszŏł do chałpy po jakisi
3
śtyruch dniach. Jego tyż starŏ na niygo ze fresom, rycy pyskiym na cŏłki
karpyntel:
– Kaj żeś ty giździe, ty łochyntolu, ty lōmpie pierōński tak dugo bōł?
– Kaj ... kaj ... a jak ty myślisz moja roztomiyło? Jŏ, jŏ ... jŏch bōł na nartach,
szusowołech ja sie patrzi na bednŏrkach!
– Co? Cōż ty ro fandzolisz? Terŏzki bez lato?
– Ja ... ja ... takech sie to skorzij umyślōł i ... i ... byda sie tego sztram trzimŏ

[madohora]

Święta Barbara po lodzie, Boże Narodzenie po wodzie.

[madohora]

[madohora]

W 1882 wziął udział w ekspedycji wysłanej do Korei celem stłumienia antychińskiego powstania. W 1884 został mianowany szefem sztabu chińskiego garnizonu w Seulu, a w 1885 otrzymał stanowisko namiestnika Korei. Piastując to stanowisko prowadził brutalną politykę, zmierzającą do jak największego ograniczenia autonomii tego kraju.

[madohora]

Jako gubernator prowincji Shandong (od grudnia 1899) podczas powstania bokserów odmówił podporządkowania się cesarskiemu rozkazowi nakazującemu poprzeć powstańców i na podległym sobie obszarze krwawo tłumił buntowników. Po jego stłumieniu został w 1901 mianowany gubernatorem Zhili; stał się jednym z głównych inicjatorów reform dotyczących przede wszystkim modernizacji armii i szkolnictwa na wzór zachodni. Stopniowo skupiał w swoich rękach coraz większą władzę, obejmując stanowiska naczelnego zarządcy kolei (1902), doradcy Komitetu Rządowego, naczelnego dyrektora ds. handlu, prezesa Towarzystwa Żeglugi, naczelnego dyrektora poczt i telegrafów (1903) oraz członka i pierwszego doradcy Komitetu Reorganizacji Armii. W 1904 stanął także na czele utworzonej według wzorców japońskich Nowej Armii, utrzymywał dobre stosunki z cudzoziemcami, a w 1907 zainicjował utworzenie w Tiencinie pierwszego zgromadzenia powiatowego

[madohora]

Armia pod dowództwem Yuana rozgromiła siły rewolucjonistów pod Hankou i Hanyang. Yuan nie poprowadził jednak decydującego uderzenia na ognisko rewolucji w Wuhanie, lecz w porozumieniu z konsulem brytyjskim Johnem Jordanem zaczął prowadzić własną politykę, doprowadzając w grudniu do zawieszenia walk i rozpoczęcia negocjacji z rewolucjonistami. Początkowo próbował przekonać stronę republikańską do akceptacji monarchii konstytucyjnej, jednak po proklamowaniu 1 stycznia 1912 Republiki Chińskiej z prezydentem Sun Jat-senem, chcąc utrzymać wpływ na republikanów, zdecydował się na jak najszybsze przekonanie dworu do abdykacji

[madohora]

Po morderstwie Songa, Yuan przystąpił do rozprawy ze zwycięskim Kuomintangiem. Najpierw 27 kwietnia 1913, wbrew konstytucyjnym procedurom, z pominięciem zgody parlamentu, zaciągnął od mocarstw rozłożoną na 47 lat pożyczkę w wysokości 25 milionów funtów, a następnie przystąpił do dymisjonowania kuomintangowskich gubernatorów prowincji. Sześć południowych prowincji wystąpiło przeciwko Yuanowi, rozpoczynając zbrojny opór nazywany „drugą rewolucją”. Siły Kuomintangu były jednak nieliczne i słabo uzbrojone, nie spotkały się także z poparciem społecznym i niezdolne do rzeczywistego oporu, ostatecznie poniosły klęskę wraz z upadkiem Nankinu 2 września 1913[6]. Sun Jat-sen uciekł do Japonii.

[madohora]

Przyjęcie przez Yuana japońskich żądań spowodowało wybuch niezadowolenia społecznego i niszczenie japońskich towarów. Sam zaś Yuan, uznający ich akceptację za swój wielki sukces, postanowił sięgnąć po pełnię władzy, a następnie przystąpić do wojny światowej. W kontrolowanej przez władzę prasie zaczęły pojawiać się postulaty przywrócenia monarchii. W listopadzie przeprowadzono sterowane „referendum” – we wszystkich prowincjach zwołano zgromadzenia ludowe, które ogłosiły petycje z żądaniem przyjęcia przez Yuana tytułu cesarskiego

[madohora]

Yuan jest jedną z najbardziej kontrowersyjnych postaci w chińskiej historii. Przedstawiany jako podwójny zdrajca – zarówno cesarza, jak i republiki

[madohora]

Obszar Shanxi zajmuje silnie zerodowana wyżyna, poprzecinana pasmami górskimi. Najwyższy szczyt znajduje się w górach Wutai Shan i osiąga 3058 m n.p.m. Na zachodzie biegną góry Lüliang Shan z wysokościami do 2831 m n.p.m., na wschodzie Taihang Shan (do 2870 m n.p.m.), a w środkowej części rozległe kotliny śródgórskie. Klimat umiarkowany, ciepły, kontynentalny, suchy. Roczna suma opadów waha się od 250 do 500 mm. Główną rzeką jest Huang He z dopływem Fen He. W części północno-zachodniej i zachodniej rosną stepy i lasostepy.

[madohora]

Rolnictwo rozwinięte w kotlinach śródgórskich i dolinach rzek. Grunty orne zajmują 25% prowincji. Uprawia się pszenicę, kukurydzę, proso, ryż, bawełnę, soję, rzepak, warzywa, drzewa owocowe i winorośl. Hodowla słabo rozwinięta, odnosi się głównie do bydła, hodowanego na północnym zachodzie.

[madohora]

Był protegowanym i współpracownikiem Zeng Guofana, wraz z nim brał udział w tłumieniu powstań tajpingów, a następnie Nian. Opowiadał się za reformą systemu panującego w Chinach, jednak selektywnie i w oparciu o dwór cesarski[2]. W 1864 roku jako jeden z pierwszych przekonywał dwór, że plany wypędzenia cudzoziemców są nierealne, ich dominacja wynika z przewagi w uzbrojeniu, a Państwo Środka, chcąc odzyskać dawną potęgę, powinno zająć się przyswojeniem sobie najnowszych zdobyczy techniki i budową systemu edukacji. Tym samym, wraz z Zengiem, stał się jednym z patronów ruchu na rzecz wzmocnienia państwa

[madohora]

•

[madohora]

W czasie powstania bokserów nawiązał porozumienie z Yuan Shikaiem, wystąpił przeciwko powstańcom i znalazł się w gronie arystokratów którzy wymogli na Cixi wydanie 29 stycznia 1901 roku edyktu reformatorskiego. Od tego czasu należał do największych zwolenników ostrożnych, przeprowadzanych odgórnie przez dwór w Pekinie reform

[madohora]

Barbara Yi jako dziecko straciła rodziców i mieszkała u swoich ciotek Magdaleny Yi Yŏng-hŭi i Barbary Yi Chŏng-hŭi. Podczas prześladowań została aresztowana i kilkakrotnie torturowana. Została odesłana przez sędziego do aresztu, bo uważał że jest za młoda żeby skazać ją na śmierć. Zachorowała tam na tyfus. Zmarła w więzieniu po upływie około tygodnia 27 maja 1839 r.

[madohora]

Barbara została zabrana do sądu wyższej instancji i została wezwana przez sędziego do zaparcia się Boga i była torturowana. Sędzia uznał, że jest za młoda, by ją ukarać, i odesłał ją na policję.

[madohora]

Barbara Yi Chŏng-hŭi już w młodości odznaczała się głęboką wiarą. Jej ojciec chciał wydać ją za mąż za człowieka, który nie był chrześcijaninem. Żeby tego uniknąć udawała chorobę i 3 lata spędziła tylko siedząc lub leżąc na podłodze. Zniecierpliwiony niedoszły mąż poślubił inną kobietę. Natomiast Barbara Yi Chŏng-hŭi wyszła za katolika. Jej mąż zmarł po 2 latach i Barbara Yi Chŏng-hŭi wróciła do domu rodziców. Następnie przeniosła się do Seulu, gdzie zamieszkała w domu ciotki Teresy Yi Mae-im. W późniejszym czasie dołączyła do nich jej siostra Magdalena Yi Yŏng-hŭi. W czasie prześladowań chrześcijan w 1839 r. aresztowano ją i poddano okrutnym torturom. Została ścięta 3 września 1839 r. w Seulu w miejscu straceń za Małą Zachodnią Bramą razem z 5 innymi katolikami (Marią Pak K'ŭn-agi, Barbarą Kwŏn Hŭi, Janem Pak Hu-jae, Marią Yi Yŏn-hŭi i Agnieszką Kim Hyo-ju). Z jej rodziny pochodziło również kilku innych męczenników: jej matka Magdalena Hŏ Kye-im, siostra Magdalena Yi Yŏng-hŭi, ciotka Teresa Yi Mae-im i siostrzenica (lub bratanica) Barbara Yi.

[madohora]

"Jest tylko jeden, który rządzi całym światem. To jest Chrystus. Nadszedł czas, abyś obudził się z ciemności, aby uczyć się i praktykować prawdę".

[madohora]

"Magdelene. Jak się mieliście?"

[madohora]

W więzieniu znaleźli się w towarzystwie kilku innych katolików. Byli to Nam Myong-hyok Damian, oskarżony o ukrywanie szat biskupich, Kwon Tug-in Peter, oskarżony o robienie i sprzedaż krucyfiksów i świętych obrazów, Pak A-gi Anna, która pozostała w więzieniu pomimo apostazji męża i dzieci oraz Yi Ho-yong, siostra Petera, Yi Agatha.

[madohora]

"To prawda, że wierzysz w kościół katolicki?"

[madohora]

Chrzest dał jej nową siłę, a wraz z nim przezwyciężyła straszliwe tortury i kary.

[madohora]

Nie ma wiadomości o jego młodości. Został dominikaninem w Valladolid w wieku 17 lat, a w lutym 1632 r. wysłano go do Manili, gdzie przyjął święcenia kapłańskie. Pracował tam przez dziewięć lat. W 1641 r. przeniósł się na Formozę, a w marcu 1642 r. do Fujian w Chinach gdzie przybył razem z Franciszkiem Diazem. 13 listopada 1647 r. w czasie inwazji Mandżurów na prowincję Fujian został wysłany przez przełożonego do umierającego chrześcijanina. W drodze schwytali go żołnierze i aresztowali jako szpiega. Był wielokrotnie przesłuchiwany i torturowany. Obiecywano mu wolność w zamian za wyrzeczenie się wiary. Czas pobytu w więzieniu wykorzystywał do nauczania współwięźniów. Został ścięty 15 stycznia 1648 r. Jest uznawany za pierwszego męczennika ewangelizacji w Chinach

[madohora]

W wyniku konfliktu z proboszczem o dziesięciny, władze kościelne wystawiły kościół w 1796 na licytację. Wykupiony za 50 złotych reńskich przez chłopów z Mikuszowic i okolicznych wiosek stał się filią parafii w Wilkowicach.

[madohora]

Parafia św. Barbary w Bytomiu – parafia rzymskokatolicka diecezji gliwickiej, dekanatu bytomskiego w Bytomiu.

[madohora]

Parafia Świętej Barbary – rzymskokatolicka parafia znajdująca się w Czechowicach-Dziedzicach. Należy do dekanatu Czechowice-Dziedzice w diecezji bielsko-żywieckiej.
Erygowana w 1982, budynek kościoła parafialnego w pobliżu KWK Silesia poświęcono 4 lipca 1992

[madohora]

1819 – w „Królewskiej Hucie” wybudowano czwarty piec do topienia kruszców

[madohora]

1852 – 6 stycznia powołano komitet budowy kościoła, którego członkami byli: prezes - Erbreich, wyższy radca górniczy i wiceprezes - ks. Franciszek Kania, tymczasowy kapelan w Chorzowie
1852 – 21.XI ks. kanonik Alojzy Ficek, proboszcz piekarski z upoważnienia biskupa wrocławskiego poświęcił nowy kościół. Dzień ten ma dla Chorzowa historyczne znaczenie, gdyż posiada on od tego dnia własny kościół katolicki pod wezwaniem św. Barbary

[madohora]

[madohora]

Parafia pw. świętych Barbary i Józefa w Jastrzębiu-Zdroju – rzymskokatolicka parafia w dekanacie jastrzębskim. Została erygowana 1 lutego 1976 roku przy kościele przeniesionym z Wodzisławia - Jedłownika.

[madohora]

30 grudnia 1975 r. Wydział ds. Wyznań Urzędu Wojewódzkiego w Katowicach wydał decyzję, na mocy której utworzono rzymskokatolicką parafię pw. świętych Barbary i Józefa. Parafia została erygowana 1 lutego 1976, proboszczem został ks. Rudolf Jeziorski. Budynek kaplicy został zaadaptowany na probostwo.

[madohora]

Rozwijała się działalność parafialna, a ksiądz Izydor Harazin podjął rozległe działania charytatywne, w szczególności dla dzieci i młodzieży, a także dla niepełnosprawnych. 1 września 1998 roku rozpoczęła działalność Świetlica Środowiskowa Profilaktyczno-Wychowawcza im. św. Brata Alberta, a rok później poświęcono oratorium dla młodzieży i nowe probostwo. W 2008 roku ksiądz Izydor Harazin został kanonikiem gremialnym Kapituły Metropolitarnej w Katowicach, a 26 sierpnia 2012 roku przeszedł na emeryturę. Arcybiskup Wiktor Skworc powierzył mu funkcję kapelana katowickiego Stowarzyszenia na Rzecz Niepełnosprawnych, a także opiekuna duchowego Ośrodka Rehabilitacyjno-Edukacyjno-Wychowawczego. Nowym proboszczem został ksiądz Grzegorz Glenc.

[madohora]

W listopadzie 1598 r. wizytacji kościelnej (pierwszej po soborze trydenckim) dekanatu pszczyńskiego dokonał archidiakon krakowski Krzysztof Kazimirski na zlecenie biskupa Jerzego Radziwiłła. Według sporządzonego sprawozdania kościół w Oppidium Strumien znajdował się w rękach luterańskich/

[madohora]

Neogotycką kaplicę na Górze Gryca, zbudowano w 1850 roku, dzięki Franzowi von Wincklerowi, w 1856 roku dobudowano wieżyczkę, a w 2017 roku budowlę wpisano do rejestru zabytków.

[madohora]

Kapliczka św. Barbary w Krywałdzie – najstarszy budynek sakralny w Knurowie. Wybudowana została w 1887 roku z funduszy Pauliny Güttler, właścicielki miejscowej prochowni. Kapliczka została zbudowana w stylu neogotyckim z cegły klinkierowej.

[madohora]

Świątynia jest murowana, nakryta gontem, sklepiona beczkowo, na dachu znajduje się barokowa wieża. Ołtarz w kościele reprezentuje styl renesansowy, jest bogato złocony i ozdabiają go 4 kolumny. Znajduje się w nim obraz namalowany przez bardzo dobrego artystę, przedstawiający św. Barbarę. Świątynia posiada chór, podparty dwiema żłobkowanymi kolumnami.

[madohora]

Kaplica była pierwszym obiektem sakralnym w Pietraszynie. Została ufundowana w 1884 roku przez miejscowego piekarza, Jana Trullaya i pierwotnie należała do parafii w Sudicach. Jest to neogotycka budowla zwieńczona niewielką wieżą, otynkowana i pomalowana na biało. W 1918 roku na zewnętrznej ścianie kaplicy, od strony północnej wmurowano marmurową tablicę upamiętniającą 23 mieszkańców Pietraszyna poległych w czasie I wojny światowej. W 1920 roku wytyczono nową granicę państwową, w wyniku czego Pietraszyn pozostał w Niemczech, lecz sąsiednie Sudice włączono do Czechosłowacji. Spowodowało to, iż w 1925 roku Pietraszyn wyłączono z parafii w Sudicach i odtąd podlega on parafii św. Wacława w Krzanowicach. W 1932 roku oddano do użytku kościół św. Barbary w Pietraszynie i od tego czasu kaplica nie jest już jedynym obiektem sakralnym w miejscowości. 15 maja 2009 roku obiekt wpisano do rejestru zabytków pod numerem A/239/09

[madohora]

Sw. SarZiarcz
(4 grudnia.)
Prawie za współczesną św. Ka-
tarzyny Aleksandryjskiej uważać
możemy św. Barbarę, pannę i mę-
czenniczkę. I twierdzić także moż-
na, że obie te dziewice święte wy-
gdyż malarze chętnie przeciwsta-
wiają je sobie, św. Katarzynę, ja-
ko silę umysłową, to jest rozum,
św. Barbarze, jako sile uczuciowej,
to jest sercu.
kazują wiele podobieństwa w waż-
niejszych zdarzeniach swego życia.
Obie z możnego pochodzące rodu,
obie poganki z urodzenia, po na-
wróceniu budują nas swą żarliwo-
ścią. W miłości i wyznaniu praw-
dziwego Boga okazują tyle stałości
i męstwa, że obie kładą swe młode
głowy pod miecz katowski. Często
też widzimy obie święte dziewice
na obrazach obok Matki Boskiej,
Życie i męczeństwo św. Barbary
przypada podług jednych dziejopi-
sów na czasy panowania cesarza
Maksymina, podług drugich zaś —-
Galeriusza. Wszyscy jednak zga-
dzają się na to, że pochodziła z Ni-
kodemii nad mcrzem Marmara i
że męczoną była z rozkazu zarząd-
cy Bitynii, Marejana. Na miejsca
Nikodemii, gdzie rozpętała się ongi
cała groza prześladowania, gdzie
częste zachodziły trzęsienia ziemi,
wznosi się obecnie miasto Ismid,
zdobywane w ostatniej, wielkiej
wojnie naprzemian przez Turków
i przez Greków.
Osierocona przez śmierć matki w
wczesnych latach życia, piękna i u-
zdolniona dzieweczka wychowywała
się pod opiekę i kierunkiem ojca.
imieniem Dioskur, ulubieńca cesa-
rza. Bogaty satrapa był zaciekłym
poganinem, który chciał utwierdzić
swą jedyną córkę w praktykach po-
gańskich. Ażeby ten cel osięgnąć,
a także, ażeby uchronić ją od na-
tarczywości panów swego otoczenia,
którzy starali się o jej względy dla
wielkiego jej rozumu i niezwykłej
•urody, zabronił jej bywać między
ludźmi i zmusił do zamieszkania w
obronnym zamku, którego wieża,
gdzie znajdowało się źródło, była
rozjaśniona dwoma oknami. Sam
zaś często wyjeżdżał z domu, więc
tym sposobem chciał córkę zabez-
pieczyć przeciw wszelkim pokusom
6 zewnątrz.
Pewnego razu, jako zaufany ce-
sarza, udał się na dłuższą wyprawę
przeciw chrześcijanom, których tę-
pił z okrucieństwem prawdziwego
barbarzyńcy. Spędzając w wieży
długie, samotne godziny, wznosiła
Barbara wzrok swój ku niebu, po-
dziwiała wschody i zachody słońca
i wpatrywała się nocą w gwiazda-
mi zasiany firmament niebieski.
Przez rozpamiętywanie wierzeń po-
gańskich przyszła do przekonania,
źe jeden jest tylko Bóg wszechpo-
tężny, przeczuła go sercem wcześ-
niej, niż pojęła rozumem. Znalazła
sposobność zapytania o to pobożne-
go kapłana, który objaśnił jej reli-
gię chrześcijańską i udzielił sakra-
mentu chrztu św. Zaczem zniszczy-
ła posągi bożków, a w wieży roz-
kazała wybić trzecie okno ku uczczę
niu Trójcy Przenajświętszej, na
murze zaś umieściła znak krzyż-»
Gdy ojciec powrócił z morderczej
wyprawy, zapytał-ją o powód tylu
zmian, które zauważył, a córka
przyznała się do porzucenia bogów
pogańskich. Uniesiony gniewem
Dioskur porwał za miecz. Barbara
uratowała się, ucieczką między ska-
ły, które otwarły się same, by ułat-
wić jej schronienie w niedostęp-
nej pieczarze. Pewien pasterz jed-
nak wydał jej przytułek, więc zam-
knięto ją do w.ęzienia. Zdradziecki
pasterz został za karę zamieniony
w łom marmuru- Dioskur darem-
nie nakłaniał Barbarę, ażeby po-
wróciła do pogaństwa i zaślubiła
poganina, którego przeznaczył jej
na męża. Odrzekła na to, że bogo-
wie pogańscy są uosobieniem kłam-
stwa i obłudy i że pragnie zostać
oblubienicą jedynie Chrystusa.
Wtenczas wydano ją sędziemu Mar-
cjanowi, który, nie mogąc także
zachwiać jej stałości w wierze, ska-
zał ją na srogie tortury.
Smagano ją żelaznymi prętami,
szarpano ciało ostrymi szponami,
włóczono ją na urągowisko po uli-
cach miasta, a nawet dla sroższego
pohańbienia piersi jej odcięto.
Okropnemu temu widowisku, przed
którego opisem wzdryga się wszel-
kie ludzkie uczucie, przypatrywał
się jej rodzony i wyrodny zarazem
ojciec z radością. Gdy wszelkie za-
stosowane środki pastwienia się nad
jego niewinnym i świętym dz.ec-
kiem nie odniosły zamierzonego
skutku, Dioskur uzyskał na nią
wyrok śmierci przez ścięcie i sam
podjął się wobec własnej córki roli
kata. Gdy głowa św. Barbary po-
toczyła się do jego stóp, piorun
padł z nieba na niego i spalił go
tak doszczętnie, że ani »popiół, ani
proch z niego nie pozostał.
Uwzględniając okoliczności towa-
ryszące ścięciu św. Barbary, a
zwłaszcza naglą i pełną groźnego
znaczenia śm.erć jej ojca, Dioskuobron "c'"elkę od piorunów i ogma
i wzywamy w modlitwach jej po-
mocy podczas burzy i pożaru. Z
tego też względu, jako „święta od
ognia“, wybrano ją za patronkę
zawodów, stykających się z mate-
riałami wybuchowymi, jak puszka-
rzy i górników Także artyleria i
kanonierzy czczą ją w szczególniej-
szy sposób od dawna i nawet wielka
wojna nie przerwała tego pobożne-
go zwyczaju, a obecnie i wojsko
polskie nie zaponrna o dniu jej
święta. Nawet marynarze w cz&-
sie nawałnicy morskiej udają się
też pod jej opiekę.
Przede wszystkim jednak jest św,
Barbara patronką dobrej śmierci,
to znaczy śmierci, poprzedzonej po-
jednaniem się z Bogiem « przyję-
ciem Ostatnich Sakramentów św.
Nazywana także „matką świętej
spowiedzi“, odmalowana bywa z
kielichem i Hostią w ręku. Na pa-
tronat szczęśliwej śmierci zasłuży-
ła sobie św. Barbara laską, daną
jej od Boga w czasie pobytu w ja-
skini, do której schroniła się przed
Dioskurem. Wtenczas bowiem anioł
przynosił jej Ciało Pańskie na po-
karm i pociechę. Późniejsze wyda-
rzenia umacniają i utwierdzają nas
w tym przekonaniu, że nas w chwili
konania nie opuści i że „przygotuje
na drogę w'eczncści — w świąto-
bliwości“. W roku 1448 w czasie
pożaru pewnego miasta w Holandii
człowiek spalony prawie na węgieł
wzywał ciągle św. Barbarę, by u-
trzymała go tak długo przy życiu,
zanim nie przyjmie wiatyku. Zda-
wało się wszystkim, że nie podob-
na wogóle żyć w takich mękach
przy zupełnym zwęgleniu ciała,
lecz istotnym cudem nieszczęśliwy
żył do tej chwili i skonał dopiero
po przyjęciu Ostatnich Sakramen-
tów. Również w późniejszych cza-
sach bliski nam św. Stanisław
Kostka w młodzieńczym ledwie
wieku zachorował niebezpiecznie
w Wiedniu. Brat jego i opiekun
ociągali się z zawezwaniem kapła-
na w niezrozumiałej obawie przed!
właścicielem domu, heretykiem, a
św. Stanisław w swym utrapieniu
prosił św. Barbarę o pomoc i przy-
czynę. W oczekiwaniu boskiego
zmiłowania zawołał naraz do ota-
czających: „Oto wchodzi do pokoju
św. Barbara z dwoma aniołami,
którzy przynoszą mi Komunię św.“.
Cudowne to zdarzenie przypomina/
nam piękny obraz w Farze poznań-
skiej, w głównej nawie na prawo,
obejmujący zarazem niektóre szcze
goły z życia św. Patronki.
Z gorącym zaufaniem udajemy
się więc w prośby do św. Barbary,
nie tylko wtenczas, gdy życiu na-
szemu zagraża niebezpieczeństwo,
ale także kiedy przypomnimy sobie,
że każdej chwili Bóg nas może do
siebie powołać. Prosimy świętą
słowami starodawnej pieśni, aby,
jako „perła Jezusowa, ścieżka do
nieba grzesznikom gotowa, wierna
przy śmierci Panienka smutnemu,
konającemu“, poleciła duszę naszą
Bogu „w niebieskim progu“. I %
serdeczną ufnością powtarzamy:
„Barbaro święta, uproś godne
życie,
Bym mógł opłakać złości me
sowicie;
Po dobrej śmierci z świętymi
mieszkanie,
Daj, Jezu Panie!

[madohora]

braciom i siostrom bractwa odpo-
czynek wieczny otrzymała,
Abyś dusze nasze, wszystkich braci
i sióstr od ognia czyśćcowego
uwolniła,
Przez zasługi twoje,
Przez boleść twoją w męczeństwie
okrutnie podjętą, -
Przez niewinną śmierć twoją,
Przez zasługę za pomocą której
Chrystus cię nawiedził i uzdrowił,
Przez wszelkie dobroczynności Chry-
stusowe, uczynione dla ciebie,
Przez wszelakie ku Bogu chęci twoje,
Panno wielce ulubiona od Boga,

[madohora]

[madohora]

Karczma piwna odbywa się według pewnego stałego, rytuału. Uczestnicy zasiadają przy dwóch długich stołach, starsi (stare strzechy) oraz młodsi (młode strzechy), dzielą się na tzw. tablice lewą i prawą, współzawodniczą ze sobą na punkty, władzę nad tablicami sprawują tzw. Kontrapunkty powoływani przez Wysokie Prezydium w sprawach piwnych i nie tylko piwnych, nigdy nieomylne. Karczma oficjalnie rozpoczyna się odśpiewaniem hymnu górniczego. Podczas biesiady śpiewane są pieśni i piosenki górnicze, opowiada się dowcipy, zasłużonych nagradza się szpadami górniczymi, wręczane są również prezenty nawiązujące w jakiś sposób do śmiesznych wydarzeń mających miejsce od ostatniej biesiady.

[madohora]

Nazwa święta pochodzi od imienia Barbary. Obchody barbórkowe na ziemiach polskich były znane już w XVIII wieku. Rano górnicy wybierali się w mundurach na uroczystą Mszę św. Nabożeństwa niekiedy były także odprawiane na terenie kopalni przy figurze św.4 grudnia.

[madohora]

RAJD BARBÓRKI - www.beskidzka24.pl - 01.12.2022

[madohora]

BARBÓRKA CO TO ZA ŚWIĘTO I KIEDY JE OBCHODZONO - Infor - 01.12.2022

[madohora]

SOLANKOWA BARBÓRKA - Radio Katowice - 4.12.2017

[madohora]

ORKIESTRA Z TITANICA - Wyborcza - 4.12.2017

[madohora]

Nie wiem czy dotrzymam kroku
Smutna Barbórka będzie w tym roku

[madohora]

Dobrze. Ale dlaczego akurat Zabrze? Przecież kult i obchody Barbórki są (czytaj były) na całym Górnym Śląsku

[madohora]

PREMIER NA ŚLĄSKIM OBIEDZIE - Radio Katowice - 04.12.2018

[madohora]

"Barbórka" ku uciesze gawiedzi?! Stanowczo NIE!!!

[madohora]

ORKIESTRA OBUDZIŁA MIESZKAŃCÓW NIKISZOWCA - Super Ekspress - 04.12.2019

[madohora]

DZIŚ BARBÓRKA - Radio Katowice - 04.12.2019

[madohora]

27 maja 1900 – 13 osób (August Chapdelaine i Towarzysze) – papież Leon XIII

[madohora]

15 maja 1983 – 2 osoby (Alojzy Versiglia i Kalikst Caravario) – papież Jan Paweł II

[madohora]

Mianem bokserów potocznie określa się członków tajnego stowarzyszenia o nazwie „Pięść w imię sprawiedliwości i pokoju” (chiń. Yihequan). Organizacja ta, powstała na początku XIX wieku w prowincji Shandong, była jedną z grup wywodzących się z antymandżurskiego Stowarzyszenia Białego Lotosu. Słowo „pięść” (i w dalszej kolejności „bokserzy”) pochodzi od sztuk walki ćwiczonych przez członków ruchu. Bokserzy praktykowali także rozmaite techniki szamańskie, przed walką wprowadzając się w mistyczny trans.

[madohora]

Pierwsze rozruchy, które zapoczątkowały powstanie bokserów, miały miejsce w prowincji Shandong, na terenie której znajdowały się niemieckie koncesje.

[madohora]

Wspomnienie świętej Barbary Yi Chŏng-hŭi przypada 20 września i 3 września

[madohora]

Św. Barbara jest jedną z tych świętych, których akta zaginęły. Większość tego, co o niej wiemy, pochodzi ze średniowiecznych legend. Urodziła się pod koniec III w legenda mówi, że w Nikomedii (dziś Izmid w Turcji) jako córka bogatego i wpływowego człowieka. Według legendy ojciec jej nazywał się Dioskur.

[madohora]

Wiele kościołów jest pod wezwaniem św. Barbary. W Czechach najbardziej znanym kościołemKutnej Horyjest kościół św. Barbary.

[madohora]

W ikonografii przedstawiana jestz krzyżem, liściem palmowym, pawimpiórem (paw, symbol nieśmiertelności), mieczem (symbolem męczeństwa) lub trzymaniemkielichaz hostią (symbol sakramentu ołtarza, przyniesionego jej przezanioła z powodu spodziewanej śmierci przed egzekucją). Jest również reprezentowana przez wieżę, zwykle z trzema oknami, lub jej miniaturę, którą trzyma w ręku.

[madohora]

Na czeskiej wsi (jak również na Morawach i Śląsku) nadal było zwyczajem w 19 wiekuspacerować ze św. Barbarą. W Dzień Świętego Jana. Barbara (lub w jej przeddzień) niezamężne dziewczęta, a nawet zamężne kobiety chodziły od domu do domu, przebrane za "Barbarę". W różnych krajach ubierali się różnie, czasem w białe ubrania, czasem w czarne, często w welon i ozdabiając głowy wieńcem. Zwykle trzymali w rękach trzepaczkę i grozili nią dzieciom, ale nosili też babeczki z prezentami dla dzieci – jabłka, gruszki itp., a czasem rozdawali też cukrowe serca od św. Barbary. W niektórych krajach anioły, diabły i inne maskarady chodziły z Barborkami. Kiedy weszli do budynku, Barbórki wykonał krótką wspinaczkę z życia św. Michała. Barbara śpiewała, modliła się, rozdawała prezenty, a czasem nawet biła trzepaczką niegrzeczne dzieci. Tenspacer byłrelikwią i przypomnieniem wielkich sztuk teatralnych o św. Franciszku. Barbara, która była używana podczas obchodów Barbořka (zachowała się np. sztuka o św. Barbarze z 18 wieku)

[madohora]

Barbe aurait vécu de la seconde moitié du IIIe au début du IVe siècle en Bithynie ou en Phénicie selon les sources, sous le règne de l’empereur Dioclétien. Son père, Dioscore, aurait été un riche édile païen d'origine phénicienne. Fidèle à sa foi chrétienne, Barbe serait morte martyrisée sous l'empereur Maximien.

[madohora]

Quand les chrétiens viennent demander le corps de la jeune martyre, ne voulant ni utiliser son prénom païen ni se dévoiler en utilisant son prénom de baptême chrétien, ils ne peuvent en parler que comme « la jeune femme barbare », d'où le nom de Barbara qui lui est donné.

[madohora]

Sainte Barbe est aussi représentée avec un ciboire surmonté d'une hostie, un rocher qui s'entrouvre pour la mettre à l'abri et un canon au projectile balistique (pour associer les canonniers)

[madohora]

Une vignette du bréviaire d’Éléonore du Portugal (vers 1500-1510), par le Maître de l'ancien livre de prières de Maximilien Ier, représente sainte Barbe, assise, un livre ouvert sur ses genoux.

[madohora]

Brody żyły od drugiej połowyiiido początkuivwiekuwBityniilubFenicjiwedług źródeł, za panowania cesarzaDioklecjana. Mówi się, że jego ojciec, Dioskur, był bogatympogańskimedylem pochodzeniafenickiego. Wierny swojej wierze chrześcijańskiej, Beard zmarł śmiercią męczeńską za cesarzaMaksymiana.

[madohora]

Kiedy chrześcijanie przychodzą prosić o ciało młodej męczennicy, nie chcąc używać jej pogańskiego imienia ani objawiać się jej chrześcijańskim imieniem chrzcielnym, mogą mówić o niej tylko jako o "barbarzyńskiej młodej kobiecie", stąd imię Barbara, które jest jej dane.

[madohora]

Jego ikonografia ilustruje najpopularniejsze sceny jego tradycji:
uwięzienieprzez ojca w wieży;
jego ucieczka przez skałę, która otwiera się, aby dać mu przejście;
kara pasterza, który zadenuncjował jego odejście na emeryturę;
jego męczeństwo.

[madohora]

- Wiesz ożeniłech sie - pado Gustlik do Tomka.
- A fajną mosz babę?
- Blank podobną do Matki Boskiej.
- Co?
- No dyć, bo jak mnie z nią widzą to wołają: "Matko Boska!".

[madohora]

- Tata, jako jest różnica między wizytą a wizytacją? - pyta syn Masztalskiego.
- Wytłumaczę ci to, Synku, na przykładzie. Widzisz, jak my jadymy do mojej teściowej, a twojej, babci, to jest wizyta - odpowiada Masztalski - a jak ona przyjeżdżo do nos, to jest wizytacja.

[madohora]

Spotkoł roz kolega drugiego i pyto go:
- Cóż tam u ciebie słychać?
- Ano starzeję sie i chcę się ożenić, coby mi kto mioł aby oczy zawrzeć.
- No wiesz - pado kolega - jo ci powiem prowdę. Miołech dwie baby, ale one mi dopiero oczy otwarły!

[madohora]

Gornik wpadł do szybu w kopalni, przerażeni koledzy nachylają się nad
czeluścią...
- Francik... żyjesz?!
- Żyja - odpowiada Francik.
- Mosz złomaną nogę?
- Nii...
- To może ręka?
- Niii...
- To dlaczego nie wychodzisz?!
- Bo jeszcze lecaaa...

[madohora]

To jest tako staro opowieść, ale prawdziwo. Jeden górnik spotkoł roz kamrata i pado mu:
- Ty Paulek, słyszołeś to jakie to nieszczęście naszego sztygra spotkało?
- Nie. A co mu się stało?
- A dyć borok z moją starą uciekł!

[madohora]

Roz jeden górnik kupił synowi gitarę, ale bez strun. Synek pado:
- Ojciec, po co mi gitara bez strun?
- Naprzód pokoż co umiesz. Jak się nauczysz grać, to ci i struny kupię.

[madohora]

- Takiś niedobry dla mnie, Masztalski - mówi teściowa - ale mógłbyś przynajmniej załatwić mi miejsce na Powązkach.
Masztalski oburzony, że teściowa tak źle o nim myśli, pojechał do Warszawy. Wraca na drugi dzień i oznajmia:
- Miejsce mosz załatwione!
- Nie może być! - cieszy się teściowa.
- Ino musisz się pospieszyć do środy, bo przepadnie.

[madohora]

Roz Francik posłoł swoją starą na wczasy. tyla razy słyszoł, że jest to równouprawnienie, myślał se: "Niech roz i moja zażyje tych wczasów". No i dobrze. Gustla se pojechała, teraz nazod już przyjeżdżo. Francik z bukietem na dworcu na nią czeko i jak ino z pociągu wylazła, to on ponoć tak ją spytoł:
- Dziubecku a byłaś ty mi aby wierno?
- No toć Franciku - pado Gustla - tak jak i ty mie!
- Koniec Gustla! - pado Francik - już ty mi na żodne wczasy więcej nie pojedziesz!

[madohora]

Masztalski miał wypadek w kopalni i leży w szpitalu, podłączony do różnych urządzeń. Wpada Maryjka i siadając na brzegu łóżka, lamentuje:
- Co ci to chiopeczku? Takiś ty borok! Cierpisz, ja?
Masztalski rusza kilka razy ustami i pokazuje coś ręką.
- Co to - lamentuje baba dalej - napisać mi coś chcesz? mosz tu kartka i ołówek.
Masztalski pisze coś i zamyka oczy.
- Tak żech bez chłopa została! - lamentuje baba i wzrok jej zatrzymuje się na zapisanej kartce:
"Maryjko, pieronie, bier ta swoja rzyć z tej rury, bo dychać nie moga".

[madohora]

Przyszli roz z powiotu tacy panowie i pytają gospodarza, wiela mu krowa dziennie mleka daje?
- A będzie z 7 litrów!
- A co z tym robicie?
- 3 litry w doma zostają a 7 sprzedowomy spółdzielni.

[madohora]

- Ty Karlik, ponoć ty całymi dniami u mojej baby wysiadujesz? Pilnuj sie bracie, bo jak nie to...
- Coś ty taki zazdrosny - pado kolega - żeby to w nocy przychodził ale w dzień?
- Już ty mi Karlika nie broń, jo go dobrze znom. Z niego to taki pieron, że on nawet w dzień przenocować umie!

[madohora]

Antek mioł taką babę co sie nigdy z nim nie wadziła. Umiała wszystko po dobroci zrobić. Roz też Antek wrócił z szychty a był pierońsko zły. Baba mu zaroz obiod dowo i przynosi naprzód zupę. Antek wonio, patrzy, żur z kartoflami, bez słowa wyciep talerz z zupą przez okno. Baba nic. Bez słowa przyrychtowała drugie danie: kotlet, kapustę i kartofle. Antkowi sie na ten widok oczy śmieją, bierze już widełkę do ręki a w tym baba bierze talerz i wyrzuca go przez okno.
- Ale babeczko, co ty robisz, taki fajny kotlet!
- Jakeś wyciep talerz toch myślała, że dziś chcesz obiadować w ogródku.

[madohora]

Wiesz - pado kolega do kolegi - kobieta to jest jak ten anioł stróż. Po ślubie to ten anioł furgo do nieba, a kole ciebie to ino ten stróż zostanie.

[madohora]

Ludzkości żeńce plon bogaty
Znosimy z trudem w cudzy bróg.
Lecz przyjdzie dla nas dzień wypłaty:
Płatnikiem wówczas będzie Bóg!
Płatnikiem wówczas będzie Bóg!
Dalej więc, dalej więc wznieśmy śpiew!
Z sztandaru swego pełni chwały!
Obcy mu zemsty szał, grzeszny gniew
Miłości zrodził go siew —
A kolor jego śnieżno-biały.
Bo go nie plami bliźnich krew
Nic nie upadla bardziej duszy,
Niż nienawiści wstrętny jad...
Co zie, dioń Boża sama skruszy,
Co dobre, uczci Bóg i świat!
Co dobre, uczci Bóg i świat!
Dalej więc itd.
Omach samolubstwa już się wali,
Zburzyła go Chrystusa moc.
Gdy będziem z Bogiem pracowali,
Pierzchnie przed słońcem fałszu noc!
Pierzchnie przed słońcem fałszu noc!
Dalej więc itd. >
Precz ze strzelbami, sztyletami,
Niech zginie gwałt, rzeź i mord!
Chrystusa znamię rządzi nami.
Nie^pójdziem śladem dzikich hord!
Nie pójdziem śladem dzikich hord!
Dalej więc itd.
Ufajmy! Prawda fałsz zwycięża!
Zawsze ustąpił dniowi cień!
Ten, co świat pobił bez oręża,
I nam tryumfu ześle dzień!
I nam tryumfu ześle dzień!
Dalej więc itd.

[madohora]

Saint Barbara is often portrayed with miniature chains and a tower. As one of the Fourteen Holy Helpers, Barbara continues to be a popular saint in modern times, perhaps best known as the patron saint of armourers, artillerymen, military engineers, miners and others who work with explosives because of her legend's association with lightning, and also of mathematicians. A 15th-century French version of her story credits her with thirteen miracles, many of which reflect the security she offered that her devotees would not die before getting to make confession and receiving extreme unction

[madohora]

The West Australian Mining Club celebrate Saint Barbara's Day and use it to remember those people who have died working in the mining industry during the year. Although they do not celebrate her saint's day, she is also the patron saint of US Navy and Marine Corps Aviation Ordnancemen.

[madohora]

Zgrupowani w prowincji Shanxi bokserzy wyruszyli na Pekin, 14 czerwca wkraczając do miasta (już wcześniej byli obecni wokół stolicy – 11 czerwca, pod bramą Yongding został zabity sekretarz japońskiego poselstwa, Sukiyama). Cesarzowej Cixi udało się porozumieć z buntownikami. Ich oddziały, nazwane odtąd oficjalnie Stowarzyszeniem w imię sprawiedliwości i pokoju (chin. upr. 义和团, chin. trad. 義和團, pinyin Yìhétuán) i (17 czerwca) uzyskawszy status milicji, zostały włączone do cesarskiej armii. Krok cesarzowej spowodował gwałtowne protesty zagranicznych posłów przebywających w Pekinie. Ta natomiast postanowiła wykorzystać podporządkowane sobie oddziały bokserskie i wysłała je do zaatakowania dzielnicy poselskiej

[madohora]

Interwencja wspólnego korpusu ośmiu mocarstw była długo odwlekana, najpierw z powodu uwikłania sił brytyjskich w wojnę burską, później na skutek protestów pozostałych mocarstw przeciw propozycji premiera brytyjskiego Roberta Gascoyne’a aby misję pacyfikacji Chin powierzyć samym Japończykom. Brytyjczykom, którzy nie mogli na czas zgromadzić znacznych sił, zależało by oddziałami japońskimi zrównoważyć coraz silniejszą obecność militarną Rosji w północnych Chinach. 6 lipca Japonia zgodziła się wysłać 22 tysięczny kontyngent i zignorowała kilka dni później chińską prośbę o mediację między mocarstwami a dworem qingowskim. Ostatecznie wysłano korpus pod dowództwem Niemca Alfreda von Waldersee. Żegnając żołnierzy cesarz Wilhelm II Hohenzollern wygłosił osławioną huńską mowę.

[madohora]

7 września 1901 roku podpisano ostatecznie tzw. protokół końcowy. Jego sygnatariuszami obok ośmiu państw interweniujących były także Holandia, Hiszpania i Belgia; ze strony chińskiej podpisał go książę Yikuang. W ciągu 39 lat od daty podpisania protokołu Chiny miały wypłacić mocarstwom sumę 450 milionów taeli, a nałożone oprocentowanie jeszcze tę kwotę podwajało. Zakazano importu do Chin broni i amunicji oraz zniszczono wiele twierdz i umocnień. Z kolei dzielnica poselska w Pekinie została powiększona dziesięciokrotnie, obwarowana i obsadzona 20-tysięcznym korpusem. Rząd chiński miał także wystawić pomniki zamordowanym dyplomatom i wysłać do odpowiednich państw misje ekspiacyjne, a także stracić dygnitarzy którzy poparli buntowników, m.in. Yuxiana, Rong Lu i Dong Fuxianga (dwaj ostatni zdołali ocalić głowy). Cixi powróciła do Pekinu 7 stycznia 1902 roku.

[madohora]

Wydarzenia związane z powstaniem bokserów zostały przedstawione w filmie 55 dni w Pekinie w reżyserii Nicholasa Raya. W jednej z głównych ról wystąpił Charlton Heston.

[madohora]

10 stycznia 1918 gen. Dmitrij Szczerbaczew, dowódca Frontu Rumuńskiego, na wniosek Komitetu Wykonawczego Związku Wojskowych Polaków Frontu Rumuńskiego, wyznaczył go na stanowisko dowódcy II Korpusu Polskiego (dowódcą 4 Dywizji Strzelców Polskich mianowany został gen. mjr Władysław Glass).

[madohora]

W 1900 roku ukończył Odeską Szkołę Wojskową w Odessie (ros. Одесское военное училище), której dewiza brzmiała „jeden za wszystkich, wszyscy za jednego”. Po ukończeniu szkoły wojskowej rozpoczął zawodową służbę wojskową w Armii Imperium Rosyjskiego. W szeregach tej armii wziął udział w stłumieniu powstania bokserów w Chinach (1900–1901) oraz walczył na wojnie rosyjsko-japońskiej (1904–1905) i I wojnie światowej (1914–1917).

[madohora]

1 stycznia 1920 roku Naczelnik Państwa i Wódz Naczelny Józef Piłsudski powołał go w skład pierwszej Tymczasowej Kapituły Orderu Virtuti Militari oraz nadał mu Order klasy V

[madohora]

Krzyż Srebrny Orderu Wojskowego Virtuti Militari (1920)
Krzyż Niepodległości
Krzyż Walecznych czterokrotnie

[madohora]

1 maja 1920 zatwierdzony został w stopniu generała podporucznika z dniem 1 kwietnia tego roku w grupie oficerów byłych Korpusów Wschodnich i byłej armii rosyjskiej. 4 czerwca 1920 minister spraw wojskowych, gen. por. Józef Leśniewski zezwolił mu „korzystać tytularnie ze stopnia generała porucznika”

[madohora]

Był przedstawiony do odznaczenia Orderem Virtuti Militari. Figuruje w kartotece odznaczonych Krzyżem Walecznych. 23 maja 1935 Komitet Krzyża i Medalu Niepodległości odrzucił wniosek o nadanie mu tego odznaczenia „z powodu braku pracy niepodległościowej

[madohora]

Podczas I wojny światowej w dniu 21 lutego 1915 wyznaczony został na stanowisko dowódcy 13 Dywizji Piechoty, z którą stacjonował w Karpatach. Walczył na froncie niemieckim i austriackim w walkach na terenach Polski i Ukrainy. 6 grudnia 1915 awansował na generała lejtnanta ze starszeństwem z 2 kwietnia 1915. Od dnia 5 maja 1917 pełnił obowiązku dowódcy 29 Korpusu Armijnego.

[madohora]

Późnym popołudniem 14 września 1939 między stawami majątku Sinołęka wolnym krokiem przemierzał groblę dobrze zbudowany starszy pan w szarym garniturze. Szedł w kierunku szosy Kałuszyn-Siedlce, biegnącej w odległości 1 km od Sinołęki. Z dala narastał warkot silników. Gdy spacerowicz zbliżył się do szosy, ukazały się na niej dwa niemieckie motocykle z koszami. Krótka seria z erkaemu oddana do człowieka na grobli położyła go trupem na miejscu. Tak zginął gen. dyw. w stanie spoczynku Eugeniusz de Henning-Michaelis

[madohora]

Urodził się 25 kwietnia 1870 w majątku Werbiczna, w powiecie włodzimierskim w ówczesnej guberni wołyńskiej, w rodzinie Lucjana i Ignacji

[madohora]

Od 25 marca 1919 dowodził 11 pułkiem strzelców wielkopolskich. 6 czerwca 1919 Komisariat Naczelnej Rady Ludowej, na wniosek głównodowodzącego, przyjął go do Sił Zbrojnych Polskich w byłym zaborze pruskim z byłego I Korpusu Polskiego, w stopniu pułkownika, w piechocie. W tym samym miesiącu z częścią pułku wyruszył na front ukraiński. W walkach dotarł nad rzekę Zbrucz. We wrześniu wrócił do Wielkopolski i rozpoczął służbę na linii demarkacyjnej polsko-niemieckiej. W czasie wojny z bolszewikami od lutego 1920 dowodził XXXIV Brygadą Piechoty na froncie litewsko-białoruskim. 1 maja 1920 został zatwierdzony z dniem 1 kwietnia 1920 w stopniu generała podporucznika, w grupie oficerów Korpusów Wschodnich i byłej armii rosyjskiej. 24 czerwca 1920 razem z gen. ppor. Wincentym Odyńcem, dowódcą 17 DP i gen. ppor. Adolfem Kuczewskim, dowódcą XXXIII BP został zwolniony ze stanowiska i przydzielony do Stacji Zbornej dla Oficerów w Warszawie. Na początku września 1921 został zwolniony ze stanowiska dowódcy punktu wymiany jeńców w Baranowiczach[6]. Od marca 1921 komendant miasta Brześć n. Bugiem, a później komendant Obszaru Warownego Brześć n. Bugiem. 3 maja 1922 został zweryfikowany w stopniu generała brygady ze starszeństwem od 1 czerwca 1919 i 36. lokatą w korpusie generałów[7]. Przez ostatnie 4 lata służby (od października 1923 do kwietnia 1927) członek Oficerskiego Trybunału Orzekającego. Z dniem 30 kwietnia 1927 został przeniesiony w stan spoczynku. Na emeryturze osiadł w majątku Werbiczna.

[madohora]

Stowarzyszenie Białego Lotosu (chiń. 白蓮教, pinyin báiliánjiào – nazwa chińskich stowarzyszeń o charakterze religijnym, a także religijno-politycznym.

[madohora]

Pałac ten jest pozostałością Pałacu Blacherny, zbudowanego między XI w. a XIV w. w pobliżu murów miejskich, w dzielnicy Blacherny, w pobliżu kościoła Chora, na jednym z siedmiu wzgórz miasta. Budynek stanowi połączenie różnych technik murarskich i materiałów. Początki budowli sięgają panowania cesarza Anastazjusza I. Znacznie rozbudowali go jednak cesarze Aleksy I i Manuel I z dynastii Komnenów. To właśnie za panowania tej dynastii przeniesiono tu siedzibę władców z położonego na przeciwległym krańcu Konstantynopola Wielkiego Pałacu. Zrujnowany za panowania łacinników ponownie stał się rezydencją cesarską za panowania Paleologów. Od tego czasu pełnił tę funkcję aż do zdobycia Konstantynopola przez Turków. W epoce Bizancjum był znany pod nazwą "Pałac Porfirogenetów", w czasach imperium osmańskiego jako "Pałac Tekfur", służył wówczas jako magazyn, stajnie, fabryka szkła, ceramiki.

[madohora]

Początkowo w miejscu Złotej Bramy stał łuk triumfalny wybudowany około roku 388 za panowania cesarza Teodozjusza I. Upamiętniał on jego zwycięstwo nad Magnusem Maksymusem. W tym okresie stał on samotnie, daleko od murów Konstantynopola, wznosząc się nad drogą Via Egnatia. Łuk był wykonany w sposób bardzo wyszukany, zbudowano go z dużych, kwadratowych bloków wypolerowanego marmuru bez użycia zaprawy. Na całość składały się trzy łuki ozdobione ogromną liczbą rzeźb w tym wykonaną z brązu, ciągniętą przez słonie kwadrygą. Wrota były początkowo pokryte złotem, skąd pochodzi nazwa bramy, jednakże w roku 965 cesarz Nicefor II Fokas umieścił w ich miejscu zdobyte brązowe wrota z miasta Mopsuestia

[madohora]

Wieża Galaty (tur. Galata Kulesi, zwana również Christea Turris, czyli Wieża Chrystusa, lub Megalos Pyrgos - Wielka Wieża) – wznosi się w Stambule w Turcji, na północ od Złotego Rogu, w dzielnicy Galata.

[madohora]

Wielka Wieża (gr. Megalos Pyrgos) – wieża stojąca niegdyś po północnej stronie wejścia do zatoki Złoty Róg, w umocnieniach Galaty. Wieża była jednym z dwóch punktów, w których mocowano łańcuch blokujący wstęp do zatoki i położonego tam bizantyjskiego portu.

[madohora]

Złoty Róg – wąska, głęboko wcięta zatoka Bosforu ograniczająca od północy starożytny Konstantynopol i oddzielająca go od położonej na północnym brzegu Galaty. Brzegi Złotego Rogu spinają obecnie cztery mosty: Most Galata (zbudowany w 1836), Atatürka i Haliç oraz najnowszy Haliç Metro Köprüsü (otwarty w 2014), po którym kursują pociągi stambulskiego metra.

[madohora]

Hagia Sophia (gr. Ἁγία Σοφία, Aja Sofia; tur. Ayasofya) – meczet w Stambule, a w przeszłości kolejno świątynia chrześcijańska, meczet i muzeum. Uważana za najważniejsze dzieło architektury bizantyńskiej.

[madohora]

Budowa pierwszego kościoła w formie bazyliki o drewnianym stropie została rozpoczęta już podczas panowania Konstantyna Wielkiego, w 326, i zakończona w 360 przez jego syna Konstancjusza II. Po zamieszkach w 404 kościół spłonął i został odbudowany w 415, podczas panowania Teodozjusza II. Świątynia znów została zniszczona 15 stycznia 532 podczas rewolty Nika. W tym samym roku Justynian I Wielki polecił inżynierowi i matematykowi Antemiuszowi z Tralles i architektowi Izydorowi z Miletu rozpocząć odbudowę. Według Prokopiusza z Cezarei cesarz brał czynny udział w planowaniu kościoła i rozwiązywaniu detali architektonicznych. Jak mówi legenda, cesarz czerpał inspiracje z rozmów prowadzonych z aniołem, zaś otwierając kościół w 537 miał powiedzieć: „Salomonie! Prześcignąłem Cię!” (Νενίκηκά σε Σολομών! – Nenikeka se Solomon!) – jednak według Anny Różyckiej-Bryzek słowa te przypisano cesarzowi dopiero w IX wieku

[madohora]

Kościół został ograbiony i zbezczeszczony w 1204 przez rycerstwo zachodnie podczas IV krucjaty. Do odzyskania Konstantynopola w 1261, za panowania Michała VIII Paleologa, kościół służył katolikom.

[madohora]

W 1453 Turcy osmańscy zdobyli miasto, a sułtan Mehmed II zaraz po jego opanowaniu wydał rozkaz, aby Hagię Sophię natychmiast przekształcono w meczet. To do niej udał się na pierwszą piątkową modlitwę po zdobyciu miasta. Turcy dokonali konserwacji i napraw nadwerężonej konstrukcji, m.in. poprzez budowę dodatkowych przypór[6] oraz rozpoczęli przystosowanie jej do funkcji meczetu. Wśród zmian należy wymienić zakrycie części chrześcijańskich mozaik, z wyjątkiem Matki Boskiej w apsydzie i serafinów w pendentywach, wyłożenie posadzki dywanami i budowę mihrabu, drewnianego minaretu i minbaru. Dwa serafiny w pendentywach pozostały odkryte, ich twarze zakryto jednak metalowymi osłonami w kształcie gwiazd, a dwa pozostałe odtworzono jeszcze w okresie osmańskim, jednak w formie fresków. Po osmańskim podboju wiele mozaik pozostało odsłoniętych i widocznych do XVIII wieku, a niektóre mozaiki mogły być zakryte na rozkaz sułtanów, chcących chronić je przed ortodoksyjnymi muzułmanami

[madohora]

W 1894 Hagia Sophia poważnie ucierpiała w trzęsieniu ziemi, które zniszczyło część dekoracji.

[madohora]

W 2016, po raz pierwszy od dokonania w 1935 ustawowej sekularyzacji świątyni, muezin zaintonował w jej wnętrzu ezan, wezwanie muzułmanów do modlitwy. Wydarzenie było transmitowane na żywo przez telewizję państwową TRT. Przyjmuje się, że odejście od świeckości muzeum nastąpiło na polecenie prezydenta Recepa Erdoğana.

[madohora]

Oś wschód – zachód podkreślają podwójne rzędy kolumn, oddzielające nawy boczne z emporami od nawy głównej (naosu). Pod półkopułami nawy boczne od nawy głównej oddzielają także półkoliste eksedry. Nawy przykryto sklepieniami krzyżowymi a kolumny połączono arkadami. Kościół poprzedzają dwa narteksy – wewnętrzny i zewnętrzny otwarty na prostokątne portykowe atrium. Ma ono wymiary (ok. 60 × 40 m). W środku atrium znajdowała się niegdyś fontanna, zaś prowadzącymi stąd schodami dochodziło się do licznych wejść w fasadzie kościoła.

[madohora]

W dniu 7 maja 558 kopuła zawaliła się podczas trzęsienia ziemi. Budowla została wzniesiona w szybkim tempie i na granicy wytrzymałości materiałów. Możliwe, że pośpiech spowodował zbyt szybkie obciążenie niewyschniętej zaprawy łączącej warstwy cegieł. Kopułę odbudował, jednocześnie ją podwyższając, Izydor Młodszy, bratanek Izydora z Miletu (prace zakończono w 563). Wewnątrz kopuły umieszczono krzyż, który później zastąpił wizerunek Chrystusa.

[madohora]

Większość z istniejących obecnie mozaik powstała po okresie ikonoklazmu.

[madohora]

Mozaika nad wejściem południowo-zachodnim.
Ta pochodząca z 944 mozaika została ponownie odkryta w 1849 przez braci Fossatich w trakcie wykonywanego przez nich remontu świątyni. Znajduje się ona w wewnętrznym narteksie, nad wejściem południowo-zachodnim, naprzeciw mozaiki Pantokratora z cesarzem Leonem VI. Matka Boża siedzi na tronie bez oparcia, jej stopy zaś opierają się o piedestał wysadzany drogimi kamieniami. Dzieciątko Jezus siedzi na jej kolanie udzielając prawą ręką błogosławieństwa, a w lewej trzymając zwój. Postacie te otacza dwóch cesarzy. Po lewej stoi Konstantyn I Wielki, który prezentuje Maryi model nowego miasta – Konstantynopola – po prawej zaś Justynian I Wielki prezentujący model Hagii Sophii.

[madohora]

Mozaiki w północnym tympanonie.
Mozaiki północnego tympanonu przedstawiają różnych świętych. Zdołały dotrwać do naszych czasów dzięki swojemu położeniu, znacznie utrudniającemu dostępność. Dwaj święci: Jan Chryzostom i Patriarcha Ignacy I stoją odziani w białe szaty pokryte złotymi krzyżami, trzymając w rękach wysadzane drogimi kamieniami Pismo Święte. Dookoła postaci widnieją ich imiona zapisane po grecku. Mozaiki w innych tympanonach nie dotrwały niestety do naszych czasów. Prawdopodobną tego przyczyną są liczne trzęsienia ziemi, które nawiedzały miasto w ostatnich stuleciach.

[madohora]

Mozaika Komnenów.

Na prawo od Mozaiki Zoe znajduje się pochodzące z 1122 przedstawienie Matki Boskiej z Dzieciątkiem w otoczeniu cesarza Jana II Komnena (po lewej) oraz jego żony Ireny. Cesarz trzyma w dłoniach woreczek prochu (symbol przemijania), natomiast cesarzowa zwój z proroctwem (akakię). Na prawo od nich, za załomem, widnieje ich syn Aleksy

[madohora]

Budowla stała się wzorem dla nowożytnych budowniczych meczetów. Bardzo wyraźnym podobieństwem w samym tylko Stambule cechują się:

Meczet Sulejmana
Błękitny Meczet
Meczet Bajazyda II
Nowy Meczet
Meczet Sultan Eyüp
Meczet Fatih
Meczet Ortaköy
Meczet Nuruosmaniye
Meczet Rüstema Paszy
Meczet Dolmabahçe

[madohora]

[madohora]

Sąsiadując od południa z Burano, znajduje się w strefie bagnisk i torfowisk. Od południowego zachodu oblewają ją wody kanału Borgognoni i Burano, od południowego wschodu kanału św. Antoniego, od północy kanału Torcello, od wschodu i północy otwierają się bagna Rosa i Centrega.

[madohora]

Bazylika Santa Maria Assunta di Torcello (pol. Bazylika Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny na Torcello) – rzymskokatolicki kościół na wyspie Torcello w Wenecji, w Patriarchacie Wenecji w parafii San Martino di Burano (wikariat Cannaregio - Estuario)

[madohora]

W latach 640–1818 kościół był katedrą diecezji Torcello. 1 maja 1818 roku diecezja Torcello bullą De salute Dominici gregis papieża Piusa VII została zniesiona i włączona do Patriarchatu Wenecji, zaś katedra została zdegradowana do rangi kościoła parafialnego parafii Santa Maria assunta di Torcello, którą to funkcję pełniła do 1986 roku.

[madohora]

Wnętrze na planie bazyliki, trójnawowe, podzielone jest 18 kolumnami z marmuru greckiego o kapitelach korynckich z VI i XI wieku. Posadzka mozaikowa z XI wieku, z licznymi płytami nagrobnymi.

[madohora]

Przy wejściu głównym znajduje się XI-wieczna, marmurowa kropielnica z wodą święconą, wsparta na czterech kariatydach ustawionych na kolumnie.

[madohora]

Fakt, że grupa ta łączyła zarówno mężczyzn jak i kobiety, spotkał się z atakiem zarówno konfucjanistów, jak i ortodoksyjnych buddystów, oskarżających stowarzyszenie o deprawację i kontakty z demonami. W wyniku tych oskarżeń Mao został skazany na banicję do Jiangzhou (obecny Jiujiang w Jiangxi), a stowarzyszenie uznane za nielegalne

[madohora]

Stowarzyszenie Białego Lotosu uaktywniło się na nowo w XVIII wieku, działając przeciwko mandżurskiej dynastii Qing i wszczynając dwa powstania: w Shandongu w roku 1774 (Powstanie Wang Luna) i na pograniczu Syczuanu, Shaanxi i Hubei w latach 1796-1805.

[madohora]

Nazwa prowincji oznacza "na wschód od gór" i odnosi się do łańcucha gór Taihang Shan (太行山), który rozciąga się na przestrzeni około 500 km na terenie prowincji położonych na zachód, tzn.: Hebei, Henan i Shanxi. Przez północną część prowincji przebiega dolny odcinek Rzeki Żółtej, która wpada do Zatoki Pohaj. Od południa Szantung graniczy z prowincjami Jiangsu i Anhui.
Stolicą prowincji jest miasto Jinan.

[madohora]

W 412 mnich Faxian wylądował w południowej części półwyspu Szantung i udał się do miasta Qingzhou, gdzie zajął się przekładem buddyjskich sutr, które przywiózł ze swej słynnej wyprawy do Indii.

[madohora]

Dziś, dzięki położeniu na wybrzeżu i inwestycjom zagranicznym prowincja Szantung jest jedną z najbogatszych w Chinach, choć znać na niej piętno niemieckiego kolonializmu. Tutaj ma siedzibę Haier, jeden z największych na świecie producentów sprzętu AGD, który zaczynał jako firma joint-venture z niemiecką firmą Liebherr. Najbardziej znane eksportowe piwo Chin, Tsingtao, jest warzone w poniemieckim browarze w mieście Qingdao.

[madohora]

Sąd Ostateczny

Wewnętrzną ścianę fasady pokrywa największa mozaika katedry, przedstawiająca Sąd Ostateczny (Giudizio Universale), wykonana w XII-XIII wieku. Inspirowana sztuka bizantyńską, zbliżona stylistycznie do współczesnych jej mozaik z bazyliki św. Marka. Ta ogromna, mozaikowa ikona miała za zadanie ostrzeganie wiernych przed opuszczeniem bazyliki, iż wieczne potępienie zarezerwowane dla grzeszników, a wieczne szczęście dla ludzi dobrych

[madohora]

II pas (Anastasis): w centrum znajduje się Chrystus Triumfujący, depczący bramy piekieł. Podaje on rękę Adamowi. Obok stoi Ewa, Dawid i Salomon. Z prawej strony Chrystusa stoi Święty Jan i patriarchowie. Całość flankują aniołowie

[madohora]

V pas: po lewej stronie ukazane zostały dusze zbawionych, a po prawej – męki piekielne. Wśród potępionych widoczna jest czarna postać Szatana z białymi włosami, trzymającego na kolanach dzieciątko, uosabiające Antychrysta, mającego nadejść z końcem świata. Umieszczony w centrum archanioł Michał trzyma w ręku wagę do ważenia dobrych i złych uczynków;

[madohora]

Przed fasadą katedry, zgodnie ze schematem architektonicznym wczesnego chrześcijaństwa (baptysterium – katedra – martyrium – dzwonnica), istniało baptysterium, którego szczątki są nadal widoczne. Był to budynek na planie okrągłym, z wejściem naprzeciwko drzwi kościoła i drugim wejściem, bocznym, flankowanym dwiema dużymi niszami. Wśród badaczy nie ma zgodności co do jego pierwotnej formy. Według najnowszych badań baptysterium zostało zbudowane w tym samym czasie, co katedra.

[madohora]

Kościół Santa Fosca jest częścią najstarszego i największego zespołu sakralnego Laguny Weneckiej, na który składają się poza nim: bazylika Santa Maria Assunta oraz znajdujące się przed nią pozostałości baptysterium

[madohora]

Nawa główna została wzniesiona na planie kwadratu i wyodrębniona z korpusu kościoła ośmioma marmurowymi kolumnami o kapitelach korynckich. Nad skrzyżowaniem naw znajduje się potężny bęben, przykryty drewnianym dachem. Solidność jego konstrukcji sugeruje, że pierwotnie była nad nim zaplanowana kopuła, której jednak nie zrealizowano. W ołtarzu głównym znajduje się XV-wieczna rzeźba Madonna z Dzieciątkiem a pod nim – iluminowany sarkofag ze szczątkami Świętej Foski; w głębi apsydy stoi XV-wieczna, drewniana figurka Świętej. Na zewnętrznej ścianie kościoła znajduje się XV-wieczny relief Święta Foska czczona przez swoich współbraci.

[madohora]

Kijów (ukr. Київ, Kyjiw; ros. Киев, Kijew) – stolica i największe miasto Ukrainy (pod względem liczby ludności oraz powierzchni), leżące nad rzeką Dniepr

[madohora]

Według danych szacunkowych z początku 2020 roku, miasto liczyło niecałe 3 mln mieszkańców.

[madohora]

Od IX do XI wieku, znany jako Kanugård, Chunigard lub Känu-gard, był centrum prowadzonego przez Waregów handlu na Rusi. Był jednocześnie głównym składem daniny ściąganej przez wikingów z plemion słowiańskich (862–1240).

[madohora]

W latach 1471 do 1569 stolica jednego z XI okręgów w składzie województwa kijowskiego Wielkiego Księstwa Litewskiego. Od roku 1569 do 1659 miasto było stolicą województwa kijowskiego, w składzie małopolskiej prowincji Korony Polskiej, w którym odbywały się sejmiki oraz sądy szlacheckie: ziemskie i grodzkie

[madohora]

W Kijowie podczas każdej z trzech fal pogromów antyżydowskich dochodziło do przemocy. Podczas pogromu w kwietniu 1881 napastnicy splądrowali około 1000 żydowskich domów i miejsc pracy. Doszło również do morderstw i gwałtów[8][9]. W 1905, w następstwie rozruchów po ogłoszeniu przez cara Manifestu październikowego w dwudniowej fali przemocy zabito 47–100 Żydów, a ponad 300 zostało rannych. W październiku 1919, podczas wojny ukraińsko-radzieckiej i na fali pogromów antyżydowskich, białogwardziści rozpętali pogrom, w którym zamordowano 500–600 osób

[madohora]

A ja miałam taką wysypkę że żaden dermatolog nie dawał rady. Płynu Lugola nie piłam, więc nie po nim.

[madohora]

Po 24 lutego 2022 roku Kijów stał się jednym z głównych celów ataku prowadzonego w ramach inwazji Rosji na Ukrainę. Między 25 lutego, a 2 kwietnia 2022 miała miejsce Bitwa o Kijów, zakończona zwycięstwem wojsk ukraińskich.

[madohora]

Opisując walki Ostrogotów pod wodzą Winitara w okresie ich pobytu nad Morzem Czarnym w II połowie IV wieku, Jordanes wspomniał o ich najeździe na ziemie Antów. W pierwszym starciu Ostrogoci mieli ponieść klęskę, jednak w wyniku drugiego najazdu Antowie zostali pokonani, a Winitar nakazał ukrzyżować „króla ich, imieniem Boz, wraz z synami i siedemdziesięcioma naczelnikami”.

[madohora]

Kuar VI–VII w. – Zenobi Glaki, ormiański historyk

[madohora]

Kijoaba Sabatas „Kijów zębaty” – Konstantyn VII Porfirogeneta X w.

[madohora]

Na podstawie podobieństwa fonetycznego identyfikuje się Kujabę z okolicami Kijowa

[madohora]

Mankirmen, Magraman XIII-XIV w., bulle papieskie

[madohora]

Najbardziej rozpowszechnioną angielską nazwą Kijowa jest Kiev. Opiera się ona jednak na języku rosyjskim, w związku z czym ukraińskie instytucje zalecają formę Kyiv

[madohora]

Na przełomie wieków XIX/XX rozpoczęła się budowa kolejnego kościoła katolickiego w mieście, według projektu polskiego arch. Władysława Horodeckiego – pw. św. Mikołaja (do lat 60. XIX wieku istniał również kościół w gmachu tutejszego Uniwersytetu). W tym okresie, na przełomie wieków, żyło w Kijowie ponad 35 000 Polaków (1900 rok). Należeli oni do najbogatszych mieszkańców miasta, działało tutaj wiele filii i sklepów z Warszawy. W mieście największą księgarnią i jednocześnie magazynem książkowym z biblioteką były zabudowania na alei Kreszczatik Leona Idzikowskiego – księgarza i wydawcy, który wydał ponad 100 tłumaczeń oryginalnych dzieł polskich, a jego zbiory liczyły setki tysięcy książek. W latach 1860–1863 prezydentem Kijowa był Józef Zawadzki założyciel Towarzystwa Polskiego w Kijowie. Poza tym w Kijowie działało wiele polskich zakładów przemysłowych, szkół prywatnych, pracowniczych, gimnazjów, siedzib gazet, teatrów, sklepów i firm, a także wydawnictw codziennych (np. gazeta Dziennik Kijowski, której nakład wynosił średnio około 5000 egzemplarzy; była prenumerowana zarówno w Kijowie i okolicy, jak również w Moskwie, Petersburgu i Warszawie). Na cmentarzu Bajkowa znajduje się szereg nagrobków Polaków związanych z Kijowem, a także polscy żołnierze polegli w 1920 podczas wojny polsko-bolszewickiej.

[madohora]

Wkład społeczeństwa polskiego w życie miasta drastycznie był ograniczany po upadku powstania styczniowego. Polska społeczność miasta ostatecznie przestała odgrywać w nim znaczącą rolę i zeszła na stanowisko marginalne po odzyskaniu przez Polskę niepodległości, kiedy to większość tutejszego polskiego życia inteligenckiego, kulturalnego i przemysłowego przeniosła się w granice II Rzeczypospolitej.

[madohora]

Kijów jest największym miastem na Ukrainie i siódmym pod względem liczby ludności w Europie. Według danych z 2019 roku Kijów zamieszkują 2 967 360 osoby

[madohora]

W 1990 r. sobór Mądrości Bożej i ławra Peczerska zostały zapisane na liście światowego dziedzictwa UNESCO.

Sobór Mądrości Bożej (XI, XVIII w.)
Ławra Peczerska (XVII–XIX w.)
Cerkiew nadbramna św. Trójcy z XVIII wieku
Sobór Zaśnięcia Matki Bożej (rekonstrukcja)
Cerkiew Spaska na Berestowie
Monaster św. Cyryla z XVIII wieku
Monaster św. Michała Archanioła o Złotych Kopułach (rekonstrukcja)
Cerkiew św. Andrzeja (XVIII w.)
Sobór św. Włodzimierza
Monaster Wydubicki w Kijowie
Kościół św. Mikołaja, w stylu neogotyckim
Kościół św. Aleksandra
Synagoga Centralna (1897–1898)
Kienesa karaimska (XX w.)
Pałac Kłowski
Złota Brama (Złote Wrota) (rekonstrukcja)
Socrealistyczna zabudowa Chreszczatyku z XX wieku
Plac Niepodległości (Majdan)
Zjazd Andriejewski
ZOO
Kwatera na cmentarzu Bajkowa z grobami 114 polskich żołnierzy poległych w wojnie 1920

[madohora]

Historia świątyni sięga połowy XI wieku, kiedy do Kijowa przybyli fundatorzy ławry i inicjatorzy ruchu monastycznego na Rusi – mnisi Antoni i Teodozjusz. Pierwszy monaster powstał w 1051 na naddnieprzańskich stokach – w pieczarach (ukr. печера, peczera – jaskinia, pieczara), od których pochodzi nazwa klasztoru.

[madohora]

Klasztor został powiększony w drugiej połowie XVII i w XVIII wieku, kiedy to rozbudowano poszczególne zespoły sakralne. Zostały one wzniesione w stylu baroku kozackiego[6] (zwanego też barokiem ukraińskim), który cechuje znaczna liczba wieżyczek, zdobnych ścian szczytowych i dekoracji, freski na ścianach zewnętrznych, przedstawiające z reguły postaci z historii kraju i Kościoła.

[madohora]

[madohora]

[madohora]

Qingdao leży w południowej części półwyspu Szantung. Miasto jest położone na płaskim terenie. W okolicy miasta są góry, z najwyższym wierzchołkiem 1133 m ponad poziomem morza. Miasto jest otoczone 730,64 kilometrami linii brzegowej. Pięć głównych rzek przepływa w okolicy 50 kilometrów od miasta. Lato jest umiarkowane, a zimy względnie łagodne. Średnia temperatura w lipcu wynosi 23,8 °C, podczas gdy średnia temperatura w styczniu wynosi -0,7 °C. Większość opadów jest w czerwcu i lipcu, średnia 150 mm.

[madohora]

Qingdao jest jednym z największych portów w Chinach. Orient Ferry łączy Qingdao z Shimonoseki w Japonii. Są też połączenia wodne z Koreą Południową.

[madohora]

Qingdao jest miastem chętnie odwiedzanym przez turystów ze względu na świetną pogodę. Najważniejsze atrakcje to parki, wybrzeże i trochę ciekawej architektury:

Ba Da Guan, najstarsza część miasta z architekturą poniemiecką
Winiarnia Huadong
Siedziba Gubernatora Jiaozhou,
Lao Shan, święta góra taoizmu
Park Lu Xuna, park nazwany na cześć najsłynniejszego XX-wiecznego pisarza chińskiego, Lu Xuna.
Muzeum Piwa Qingdao, stara gorzelnia piwa.
Muzeum morskie w Qingdao
Międzynarodowe Miasto Piwa w Qingdao, miejsce, w którym odbywają się coroczne festiwale Międzynarodowy Festiwal Piwa w Qingdao.
Świat Podwodny w Qingdao
Katedra św. Michała, neoromańska katedra, ukończona w 1934 roku.
Podziemny Świat Mitologii Chińskiej, rzeźby przedstawiające sceny z chińskiej mitologii
Xiao Yu Shan (Wzgórze Małej Rybki)
Zhan Qiao (Molo Zhan)
Zhanshan, jedyna świątynia buddyjska w Qingdao

[madohora]

Po uzyskaniu przez Ukrainę niepodległości (w 1991) władze ukraińskie i niemieckie sfinansowały odbudowę świątyni. W 2000 metropolita Włodzimierz, zwierzchnik Ukraińskiej Cerkwi Prawosławnej, ponownie ją konsekrował.

[madohora]

sobór katedralny Zaśnięcia Matki Bożej (Uspieński)
nadbramna cerkiew Świętej Trójcy (Troicka), z lat 1106–1108, przebudowana pod koniec XVII wieku, ufundowana przez Iwana Mazepę
pomieszczenia gospodarcze
drukarnia powstała około 1606
cerkiew Wszystkich Świętych nad bramą Targową z końca XVII wieku
Wielka Dzwonnica z okresu 1731–1744
cerkiew refektarzowa (trapezna) pod wezwaniem Antoniego i Teodozjusza budowana od 1893 do 1895, obecnie główna świątynia eparchii kijowskiej UKP PM
cerkiew Zwiastowania (Błagowiszczeńska) z lat 1904–1905
cerkiew św. Michała (kopuły o łącznej powierzchni 782 m²)
cerkiew domowa św. Agapita Pieczerskiego oddana do użytku w 2021 r. (poświęcona 7 grudnia przez metropolitę kijowskiego i całej Ukrainy Onufrego)

[madohora]

Nad placem prowadzącym do Dalekich Pieczar wznoszą się:

cerkiew Narodzenia Bogurodzicy z 1696
dzwonnica Dalekich Pieczar (zbudowana w 1761)
cerkiew Poczęcia św. Anny z lat 1809–1811, gdzie znajduje się wejście do pieczar św. Teodozjusza.

[madohora]

Sobór Mądrości Bożej, Sobór Sofijski (ukr. Софійський Собор) – cerkiew w Kijowie, wpisana na listę światowego dziedzictwa kulturalnego UNESCO, obecnie muzeum państwowe.

[madohora]

W 1882 zburzono od strony zachodniej ganek z czasów Iwana Mazepy, zastępując go stylizacją neobizantyjską.

[madohora]

15 grudnia 2018 r. w soborze Mądrości Bożej odbył się sobór zjednoczeniowy, na którym utworzono Kościół Prawosławny Ukrainy; również tam 3 lutego 2019 r. miała miejsce intronizacja pierwszego zwierzchnika tego Kościoła – metropolity Epifaniusza (Dumenki)

[madohora]

Na terenie kompleksu obok soboru znajdują się także:
dzwonnica barokowa z XVIII w., nadbudowana w XIX wieku
rezydencja metropolity kijowskiego
refektarz
bursa

[madohora]

Wzorowana na Złotej Bramie Konstantynopola. W czasie ataku na Kijów wojsk Batu-chana w 1240 roku cały atak poszedł na przeciwległą, położoną po drugiej stronie miasta bramę Lacką. Uległa częściowemu zniszczeniu rok później, podczas najazdu Mongołów. W źródłach pisanych brama pojawia się dopiero w roku 1499, tuż po nadaniu prawa miejskiego magdeburskiego Padołowi, ale jako komora celna. W roku 1545 bramy już nie było. W opisie Kijowa z roku 1594 brama nazwana jest „ruiną”, taką relację pozostawił Erich Lassota von Steblau. Rysunki Abrahama van Westervelda z roku 1651, który towarzyszył księciu Radziwiłłowi w podróży, przedstawiają zrujnowaną bramę, ale z zachowanym jeszcze łukiem bramnym. W roku 1755 to, co pozostało z bramy zasypały władze rosyjskie. W roku 1834 bramę odkopano na nowo. Dopiero pod koniec lat siedemdziesiątych XX wieku zrekonstruowano zabytek.

[madohora]

W 1997 roku obok bramy odsłonięto pomnik Jarosława Mądrego.

[madohora]

[madohora]

W XIII wieku istniał tu warowny gród, o który walki toczył między innymi książę Świętopełk II Wielki. W nocy z 3 na 4 grudnia 1242 r., a więc w wigilię św. Barbary dowodzony przez Teodoryka z Bernheim niewielki oddział krzyżacki ze Starogrodu pod Chełmnem sforsował Wisłę i podszedł pod gród w Sartowicach. Po zdobyciu grodu Krzyżacy ukradli przechowywaną w nim relikwię w postaci czaszki św. Barbary relikwię w postaci czaszki św. Barbary. Cenna relikwia została przeniesiona do kaplicy w Starogrodzie, gdzie dzięki temu powstał popularny ośrodek pielgrzymkowy. Prawdopodobnie jeszcze w XVII wieku przejściowo lub na dłużej w miejscowości osiedlili się mennonici. Mieli oni za zadanie zagospodarować obszary w dolinie Wisły, które dotąd często były zalewane przez rzekę. Osiedlali się oni na tych ziemiach na prawie holenderskim. Oznacza to, że mogli czerpać zyski z tytułu dzierżawy, ale bez prawa do własności ziemi i bez możliwości nabycia jej przez zasiedzenie

[madohora]

Kaplica przypałacowa była miejscem schronienia ludności w czasie II wojny światowej (dziury po kulach w żeliwnych drzwiach kaplicy).

[madohora]

[madohora]

[madohora]

Według Narodowego Spisu Powszechnego (III 2011 r.) wieś liczyła 507 mieszkańców. Jest trzecią co do wielkości miejscowością gminy Chełmno.

[madohora]

Znajduje się tu późnobarokowy kościół parafialny św. Barbary. Według rejestru zabytków NID na listę zabytków wpisane są:

[madohora]

plebania parafii rzymskokatolickiej pw. św. Barbary, murowana z XIX w.

[madohora]

W Starogrodzie na Górze Zamkowej znajdują się wały ziemne będące pozostałością po jednym z pierwszych zamków krzyżackich. Wpisane są do rejestru zabytków pod numerem A/102/31 z 04.04.1930 roku.

[madohora]

Początkiem istnienia warowni była drewniana fortyfikacja założona przez Hermana Balka podczas krucjaty w 1232 r. W Starogrodzie powstało jedno z pierwszych komturstw, a budowa murowanego zamku rozpoczęła się najpewniej koło połowy XIII wieku, jednak pełną swoją postać zamek murowany przybrał w wyniku prac budowlanych przeprowadzonych w końcu XIII i na początku XIV wieku.

[madohora]

W roku 1963 i 2017 archeolodzy przeprowadzili na zamku prace wykopaliskowe

[madohora]

Zamek w Malborku (niem. Ordensburg Marienburg) – zamek w Malborku, na prawym brzegu Nogatu, wzniesiony w kilku etapach od 1280 do poł. XV w. przez zakon krzyżacki. Początkowo konwentualna siedziba komtura, od 1309 po przeniesieniu przez Siegfrieda von Feuchtwangena stolicy zakonu do Malborka, siedziba wielkich mistrzów zakonu krzyżackiego i władz Prus Zakonnych do 1457, w latach 1457–1772 rezydencja królów Polski od 1466 siedziba władz Prus Królewskich, od 1568 siedziba Komisji Morskiej, w 1772 zajęty przez administrację Królestwa Prus i zdewastowany w latach 1773–1804 rekonstruowany w latach 1817–1842 i 1882–1944[4], zniszczony w 1945, ponownie rekonstruowany od 1947; w 1949 wpisany do rejestru zabytków, w 1994 uznany za pomnik historii w 1997 wpisany na listę światowego dziedzictwa UNESCO; od 1961 siedziba Muzeum Zamkowego w Malborku.

[madohora]

Zespół zamkowy w Malborku obejmuje:

Zamek Wysoki, czworoboczny, z dziedzińcem otoczonym krużgankiem, kościołem Najświętszej Maryi Panny z kaplicą grobową św. Anny, gdaniskiem, wieżami Kleszą i Wróblą
Zamek Średni, wzniesiony w miejscu byłego przedzamcza, trójboczny, z rozległym dziedzińcem otwartym ku Zamkowi Wysokiemu (oddzielonym od niego murem i fosą), z kaplicą św. Bartłomieja, Wielką Komturią, Infirmerią, Wielkim Refektarzem, Pałacem Wielkich Mistrzów, Refektarzem Letnim, Refektarzem Zimowym, wieżą Kurzą Nogą
Zamek Niski (Przedzamcze), z Karwanem, kaplicą św. Wawrzyńca oraz szeregiem zabudowań gospodarczych.

[madohora]

Od 1817 druga generacja badaczy zapoczątkowała tzw. okres romantycznej restauracji pod kierunkiem Theodora von Schön (1773-1856). Pierwszy raz prowadzono prace źródłowe i badania nad strukturą architektoniczną zamku. Powstała pierwsza monografia zamku (Johann Büsching (1783-1829)) i szczegółowe opracowanie historii Malborka (Johannes Voigt (1786-1863))

[madohora]

W 1309 podjęto decyzję o przeniesieniu siedziby wielkiego mistrza zakonu z Wenecji do Malborka, który tym samym stał się stolicą Państwa Zakonnego. Wraz z wielkim mistrzem na zamek przybyła duża liczba braci zakonnych, co wymagało przebudowy i rozbudowy istniejącego kompleksu. W Zamku Wysokim najwięcej miejsca zajęły dormitoria (sypialnie), poza tym mieścił się tutaj kapitularz i refektarz konwentu. Dokonano znaczącej rozbudowy kościoła zamkowego pw. Najświętszej Marii Panny – przedłużono go od wschodu, pod nim umieszczając kaplicę św. Anny przeznaczoną na miejsce pochówku wielkich mistrzów. Na wschodniej fasadzie, we wnęce okiennej prezbiterium ok. 1340 roku umieszczono ogromną 8-metrową figurę Matki Boskiej z Dzieciątkiem, wykonaną ze sztucznego kamienia i pokrytą w XIV wieku mozaiką z Wenecji (zniszczona w 1945 wraz ze wschodnią częścią kościoła; łączna masa segmentów posągu wynosiła ok. 15 ton). Około 1320 roku powstała także w kaplicy zamkowej Złota Brama. Na dawnym przedzamczu (Zamku Średnim) do marca 1333 roku zbudowano nową rezydencję wielkich mistrzów. Powstały tutaj pałac zawierał na głównej kondygnacji (którą było pierwsze piętro od strony dziedzińca) pomieszczenia reprezentacyjne, a jego część od strony Nogatu, uformowana w kształcie wieży obronnej, należy do najwybitniejszych osiągnięć europejskiego gotyku. Malbork w 1410 roku był oblegany przez wojska polsko-litewskie pod wodzą króla Władysława Jagiełły po bitwie grunwaldzkiej.

[madohora]

apiski w kronikach mówią, iż latem 1411 roku podczas oblężenia zamku zdrajca znajdujący się w nim w czasie pobytu najważniejszych osób zakonu w refektarzu letnim miał wywiesić za oknem czerwoną flagę. Był to znak dla oblegających, którzy zaplanowali, iż wystrzelona z armaty, 80-kilogramowa kula wleci do pomieszczenia i uderzy w jedyny filar podtrzymujący całą konstrukcję. Ona ominęła jednak go o sześć centymetrów (współczesne wyliczenia). Fragment kuli tkwi do dzisiaj w murach zamku (nad kominkiem refektarza letniego). W latach 1411–1414 zbudowano tzw. Wał Plauena z basztami łupinowymi. W 1418 roku budowniczy Mikołaj Fellenstein zbudował Bramę Nową (Bramę Piaskową).

[madohora]

Wielki Refektarz i inne ważniejsze pomieszczenia zamku w Malborku wyposażone były w piece, umieszczone pod posadzkami, mające na celu ich ogrzewanie (hypocaustum)

[madohora]

W czasie rewolucji kulturalnej kościół został zamknięty i zdewastowany, zniszczono m.in. posiadające 2400 piszczałek organy, jedne z dwóch największych w Azji. Ponownie otwarto go w kwietniu 1981 roku, rozpoczęto jego renowację i wpisano na listę zabytków. W 2008 roku w kościele założono nowe organy, zamówione za kwotę 700 tysięcy euro u niemieckiego organmistrza Wolfganga Brommera[

[madohora]

Yantai (chiń. 烟台; pinyin: Yāntái) – miasto o statusie prefektury miejskiej we wschodnich Chinach, w prowincji Szantung, ważny port nad Morzem Żółtym. W 2010 roku liczba mieszkańców miasta wynosiła 811 224[1]. Prefektura miejska w 1999 roku liczyła 6 447 873 mieszkańców. Ośrodek regionu sadowniczego i uprawy winorośli; rozwinięty przemysł spożywczy, włókienniczy, odzieżowy, skórzany, chemiczny i elektromaszynowy. Stolica diecezji rzymskokatolickiej.

[madohora]

Weihai (chiń. 威海; pinyin: Wēihǎi) – miasto o statusie prefektury miejskiej we wschodnich Chinach, w prowincji Szantung, nad Morzem Żółtym. W 2010 roku liczba mieszkańców miasta wynosiła 174 648. Prefektura miejska w 1999 roku liczyła 2 462 245 mieszkańców. Ośrodek przemysłu maszynowego, włókienniczego, spożywczego i odzieżowego; liczne ośrodki sanatoryjno-wypoczynkowe. Miasto posiada kilka portów handlowych i rybackich oraz międzynarodowy port lotniczy. Stolica rzymskokatolickiej prefektury apostolskiej Weihai.

[madohora]

Używana jest również nazwa prefektura apostolska Weihaiwei od obowiązującej do 1949 nazwy Weihai. Po 1949 Stolica Apostolska nie ma możliwości zmian administracyjnych w Kościele w Chińskiej Republice Ludowej więc de iure nigdy nie zmieniono tej nazwy na aktualną.

[madohora]

Od zwycięstwa komunistów w chińskiej wojnie domowej w 1949 prefektura apostolska, podobnie jak cały prześladowany Kościół katolicki w Chinach, nie może normalnie działać. Prefekt apostolski o. Edward Gabriel Quint OFM został aresztowany w 1951. Po 32-miesięcznym pobycie w więzieniu został wydalony z kraju w 1954. Brak jest informacji o jego następcy zarówno z Kościoła podziemnego jak i z Kościoła oficjalnego.

[madohora]

Od 1850 do około 1876 roku kierownictwo prac przejął Ferdinand von Quast, który krytykował formę wcześniejszych prac rekonstrukcyjnych na zamku. Od 1882 zamek był rekonstruowany przez Conrada Steinbrechta do jego śmierci w 1922 roku. W tym okresie rozpoczęto prace na Zamku Wysokim. Przywieziono wówczas na zamek wiele cennych dzieł sztuki gotyckiej, przede wszystkim z obszarów Prus krzyżackich (np. witraże z Torunia i Chełmna, tryptyk z Tenkitten, ale też z innych obszarów, np. gotycki ołtarz z Hamburga), wykonywano również liczne kopie zabytków i nowe aranżacje. W 1889 wieża otrzymała nowe zwieńczenie, wzorowane na wieżach katedry w Kwidzynie i kościoła w Prabutach[22]. Po wyburzeniu barokowego budynku kolegium jezuitów w 1890, w jego miejscu do 1896 roku zrekonstruowano nieistniejącą od XV wieku Wieżę Kleszą (w niewłaściwym miejscu) oraz Domek Dzwonnika[24]. W 1896 roku zdemontowano bramę do miasta zbudowaną po rozbiorach. Po 1905 roku Steinrecht prowadził prace w Infirmerii, gdzie zamiast istniejących w średniowieczu trzech nadziemnych kondygnacji rozdzielonych drewnianymi stropami, wprowadził dwie sklepione kondygnacje, wykuwając nowe, nieistniejące wcześniej w tej fazie, okna. W 1912 roku od fundamentów odbudowano Basztę Wójtowską (północną) przy Bramie Głównej (Snycerskiej). Po 1915 roku na zamku średnim zmieniono kształt dachu nad zachodnią częścią Pałacu Wielkich Mistrzów. Steinbrecht nakazał także w 1919 roku zburzenie średniowiecznej wschodniej prostej ściany kaplicy prywatnej Wielkich Mistrzów (pw. św. Katarzyny) ze szczytem neogotyckim i oryginalnym sklepieniem z 1400 roku, zastępując je zamknięciem wielobocznym, które istniało od około 1330 roku, zanim wybudowano Pałac Wielkich Mistrzów, i które zmieniono około 1400 roku na zamknięte prosto. Prace te zakończono w 1922 roku tworząc widok na tę część dziedzińca Zamku Średniego w formie, która nigdy nie istniała. Zbudowano także przy północnej ścianie kaplicy nigdy nieistniejący w tym miejscu Dom Kapelana. Po śmierci Steinbrechta prace kontynuowano pod kierownictwem Bernharda Schmida. W 1921 roku zmieniono kształt dachu nad wschodnią częścią Pałacu Wielkich Mistrzów. W 1926 roku zrekonstruowano mury i wieże bollwerku Plauena, a w 1931 roku ukończono prace przy Bramie Nowej. W 1937 roku zrekonstruowano od poziomu gruntu Basztę nad Piekarnią

[madohora]

Zamek Wysoki (siedziba konwentu)

Kościół pw. Najświętszej Marii Panny – jako kaplica zamkowa istniał od pierwszej fazy budowy zamku w końcu XIII wieku, po 1309 roku została powiększona wraz z przeniesieniem stolicy do Malborka, w 1344 r. ukończono prace remontowe. Został poważnie zniszczony w 1945 roku podczas ostrzeliwania zamku przez Armię Czerwoną. Po 1945 roku zrekonstruowano prezbiterium. W roku 2016 zakończyła się jego renowacja trwająca dwa lata
Kaplica św. Anny – pełniła funkcję kaplicy grobowej 11 Wielkich Mistrzów[32], począwszy od Dietricha von Altenburg.
Kapitularz – sala narad urzędników Zakonu, po zniszczeniu w pocz. XIX wieku, zrekonstruowana w stylu neogotyckim w latach 1887–1902 według projektu C. Steinbrechta
Kuchnia Konwentu
Refektarz Konwentu – jadalnia
Cela „Witold” – położona w przyziemiu skrzydła północnego, w średniowieczu pełniła funkcję więzienia dla szczególnych jeńców
Wieża Gdanisko – pełniła funkcję zamkowej toalety. Została zbudowana na arkadach – ten sposób wszelkie nieczystości spadały do fosy, a następnie były odprowadzane do Nogatu. Prowadził do niej długi ganek (ok. 60 m.) o sklepieniu krzyżowym. Wejście do ganku znajdowało się na 1 kondygnacji Zamku Wysokiego, na południowo-wschodnim narożu. Obok wejścia umieszczona została mała rzeźba diabła, która niegdyś miała wskazywać mieszkańcom zamku przeznaczenie tego pomieszczenia. Przez pewien czas wieża pełniła także funkcję wieży ostatecznej obrony, dlatego na jej wyższych kondygnacjach przechowywane były zapasy broni, żywności i wody.
Wieża Klesza (rekonstrukcja z 1895 roku)
Domek Dzwonnika (rekonstrukcja z 1895 roku)
Baszta Dietricha (rekonstrukcja)
Brama Szewska (prowadząca do miasta)
Młyn (rekonstrukcja z 1902 roku)

[madohora]

W 2002 roku Narodowy Bank Polski wprowadził do obiegu monety upamiętniające zamek w Malborku o nominałach: 20 zł, wykonaną w srebrze z ceramiką (w nakładzie 51 000 sztuk) oraz 2 zł, ze stopu Nordic Gold (w nakładzie 680 000 sztuk)

[madohora]

Muzeum Zamkowe założono 1 stycznia 1961 roku, jako placówka centralna podlegająca bezpośrednio Ministerstwu Kultury i Dziedzictwa Narodowego. W czasie założenia Muzeum zespół zamkowy w Malborku przechodził odbudowę i gruntowną konserwację, która trwa do dnia dzisiejszego. Powołanie muzeum wiązało się z odpowiednim zagospodarowaniem powierzchni pomieszczeń zamkowych, z zachowaniem ocalałych wnętrz z okresu średniowiecza.

[madohora]

Gabinet Numizmatyczny tworzą kolekcje monet (gł. z czasów Rzeczypospolitej Szlacheckiej), medali oraz kopii i przedmiotów związanych z pieniądzem (notgeldy, ważki dukatowe, sakiewki, portmonetki oraz skarbonki gł. z XIX i XX wieku).

[madohora]

Malboriana tworzą rozmaite wyroby codziennego użytku (m.in. kufle, puchary, zestawy naczyń), dokumenty, pamiątki pochodzące głównie z XIX i XX wieku. Są to wyroby o różnym poziomie artystycznym, ale o wysokich walorach poznawczych; ukazują historię zamku malborskiego jako znaku ikonicznego w świadomości społecznej

[madohora]

Malbork,
m. powiatowe w województwie pomor., na pograniczu Pojezierza Iławskiego i Żuław Wiślanych, nad Nogatem.
Ludność miasta: ogółem — 38,5 tys. mieszkańców (2019)
Gęstość zaludnienia: 2 262,6 os/km2 (2019)
Powierzchnia: 17 km2
Współrzędne geograficzne: długość geograficzna: 19°03′E, szerokość geograficzna: 54°02′N
Data założenia miasta: 1280
Prawa miejskie: nadanie praw — 1286
Oficjalne strony WWW: www.malbork.pl
— 38,5 tys. mieszk. (2019); ośr. przem. i usługowy regionu roln.; przemysł spoż., maszyn., ponadto zakłady przemysłu: chem., odzieżowego, materiałów budowlanych, drzewnego; węzeł kol. i drogowy; niewielki port rzeczny; ośr. turyst.-krajoznawczy; Muzeum Zamkowe.
Historia. Około 1274 Krzyżacy rozpoczęli budowę zamku (Marienburg, od XVI w. spolszczona nazwa M.); prawa miejskie ok. 1286; 1309–1457 siedziba w. mistrza zakonu i stol. państwa krzyżackiego; rozbudowa zamku w XIV w. (jedna z najpotężniejszych w Europie warowni) spowodowała napływ rzemieślników. Na mocy pokoju tor. 1466 przyłączony do Polski (Prusy Król.), stol. województwa; od 1772 w zaborze pruskim; ożywienie gosp. M. związane z budową 1855–57 linii kol. Berlin–Królewiec; powstały zakłady przem. i urządzenia komunalne. Po plebiscycie 1920 pozostał w Prusach Wschodnich; w okresie międzywojennym wybudowano port i nowe zakłady przemysłowe. W czasie II wojny światowej 1939–45 hitl. obóz jeńców różnych narodowości (ponad 32,5 tys. osób); 2 oddziały robocze jeńców bryt. i radzieckich; obóz pracy przymusowej; 25 I–17 III 1945 zacięte walki o M. (przekształcony przez Niemców w twierdzę), poważnie zniszczony; od 1945 w granicach Polski, odbudowany. W 1772–1975 i od 1999 siedziba powiatu.
Zabytki. Got. zamek krzyżacki (na Liście Świat. Dziedzictwa Kult. i Przyr. UNESCO) — wielki kompleks obejmujący Zamek Wysoki (ok. 1280–pocz. XIV w., rozbudowa 1331–44) z kaplicą NMP (kościołem zamkowym), dawne przedzamcze (koniec XIII w.), przekształcone w XIV w. w Zamek Średni z Wielkim Refektarzem (ok. 1330–1340), i Pałacem W. Mistrza (ok. 1330–1340, rozbudowa 1382–99), oraz przedzamcze, zw. Zamkiem Niskim (XIV w.) z arsenałem (ok. 1300–1320) i kaplicą Św. Wawrzyńca (przed 1358); nowe obwarowania (ok. 1330–1350) z basztami i Bramą Mostową, mur zewn. (1416–20); 1457–1772 zamek w Malborku był jedną z rezydencji królów pol., a od 1667 także jezuitów przy kościele zamkowym, przebudowany, 1773–1804 znacznie zdewastowany, częściowo rekonstruowany 1882–1921, po 1945 restaurowany; z zamkiem sprzężone mury miejskie (1352–83) z bramami Garncarską i Sztumską; got. ratusz (1365–80 i po 1457–60); późnogot. kościół parafialny (1468–1523, częściowo rekonstruowany po 1945)

[madohora]

Według danych GUS z 30 czerwca 2021 r., Malbork liczy 38 tysięcy mieszkańców i był pod względem liczby ludności dziesiątym miastem w województwie pomorskim.

[madohora]

Na wysoczyźnie górującej nad rzeką, na południe od terenów zamkowych, wytyczono działki dla osiedleńców. Późniejsza zabudowa ciągnęła się wzdłuż jednej ulicy, rozszerzającej się w połowie, tworząc w ten sposób rynek (szerokości ok. 30 m, a długości ok. 300 m). Domy o konstrukcji szkieletowej z podcieniami ustawiono szczytami w jego stronę. Jedna pierzeja, wschodnia, nosiła nazwę Wysokich Podcieni, zachodnia – Niskich Podcieni. Równolegle do rynku biegły ulice: na zachodzie – Schuhgasse, gdyż prowadziła do bramy nazywanej od czasów oblężeń szwedzkich Bramą Szewską, na wschodzie – Kratzhammer i Neustadt (wytyczone po 1380)

[madohora]

Osadnicy napływali tu przez trzy ćwierćwiecza XIV wieku i stopniowo ich napływ ustawał. Miasto zyskało charakter rzemieślniczo-handlowy i rolniczy. Miasto rozwijało się dzięki dogodnemu połączeniu drogami wodnymi z Wisłą i Nogatem do Chełmna, Grudziądza, Torunia i Elbląga, a także do potężnego Gdańska. Malbork w XIV wieku był miastem średniej wielkości pod względem obszaru, jaki zajmował, jak zabudowy i gospodarki. Handlowano tu zbożem, drewnem, skórami, końmi i winem. Rozwijały się cechy piekarzy i rzeźników, dobre zaś warunki uprawy wynikały z doskonałej gleby i w miarę łagodnego klimatu, jaki panował w delcie Wisły i Nogatu.

[madohora]

W roku 1365 na zamku w Malborku przez trzy dni gościł król Kazimierz III Wielki (jako pierwszy władca polski), który był podejmowany przez wielkiego mistrza Winrycha von Kniprode.

[madohora]

Wskutek powstania w 1920 roku Wolnego Miasta Gdańska miasto utraciło zachodnie przedmieście Kałdowo. W lipcu 1920 r. mieszkańcy Powiśla, w tym i Malborka, zdecydowali w plebiscycie o przynależności do Niemiec.

[madohora]

W wyniku walk o miasto Armii Czerwonej i Wehrmachtu, zniszczeniu uległo 80% substancji budowlanej Malborka[23]. 9 marca 1945 wysadzono w powietrze mosty na Nogacie. Miasto zostało włączone do Polski. Ocalała ludność niemiecka została wysiedlona podczas akcji zimowej, pierwszymi transportami z 5 stycznia 1947. Od 28 czerwca 1947 zaczęły napływać na teren powiatu malborskiego transporty wznowionej akcji osiedleńczej ludności teraźniejszej Ukrainy.

[madohora]

28 października 2008 podczas prac budowlanych odkryto grób masowy 2116 osób, prawdopodobnie mieszkańców miasta, którzy nie posłuchali rozkazu ewakuacji. Ponieśli oni najprawdopodobniej śmierć podczas walk w mieście oraz podczas oblężenia miasta z rąk Armii Czerwonej lub wskutek chorób i chłodu. 100 osób, sądząc po śladach na czaszkach, zostało zastrzelonych.

[madohora]

W ramach Malborskiego Budżetu Obywatelskiego 2020 wykonane zostały 3 pierwsze figurki Marianka, małego rycerza z brązu, będącego oficjalną maskotką Malborka

[madohora]

30 maja 1926 przed ratuszem odsłonięto fontannę Bractwa Strzeleckiego. Brązową figurę strzelca wykonał Walter Rosenberg z Królewca, a kamienny postument miejscowy kamieniarz Hermann Still.

[madohora]

Resztki murów obronnych wraz z bramami oraz basztami
Wzniesione w pierwszej połowie XIV wieku z cegły. Mają konstrukcję arkadową. Są stosunkowo cienkie, jak na konstrukcję obronną. Zasadnicza grubość ściany wynosi 45 cm (1,5 cegły) wzmocniona jest od strony miasta filarami o grubości 45 cm. System obronny Malborka – Stare Miasto malborskie uzyskało już w XIII wieku system obronny, który rozbudowywano systematycznie aż po czasy nowożytne. Ze średniowiecznych umocnień zachowały się od wschodu fragment ceglanych murów, Brama św. Ducha (Garncarska) i relikty baszt, od południa Brama Mariacka oraz od zachodu mur oporowy wysoczyzny miejskiej, na którym oparte były niegdyś budynki spichrzowe.

[madohora]

Brama Mariacka (Sztumska, Przewozowa, Marientor) – zabytkowa brama miejska w Malborku, zbudowana w XIV wieku w stylu gotyckim. Od 1948 widnieje w rejestrze zabytków.

[madohora]

[madohora]

Czasy dynastii Tang były głównie okresem rozwoju i stabilizacji, z wyjątkiem powstania An Lushana i czasów upadku rządu centralnego pod koniec dynastii. Podobnie jak Sui, Tangowie utrzymywali system służby publicznej złożonej z uczonych-urzędników rekrutowanych drogą oficjalnych egzaminów i rekomendacji na stanowisko. System ten stracił na ważności wraz ze wzrostem roli gubernatorów wojskowych, zwanych jiedushi, w IX wieku. Kultura chińska rozkwitała i rozwijała się w okresie Tang – szczególnie poezja chińska, dla której był to „złoty wiek”[4]. Wśród wielu wybitnych poetów należy wspomnieć uznanych za największych: Li Baia i Du Fu; wśród malarzy wspomnieć warto o Han Ganie, Zhang Xuanie i Zhou Fangu. Publikowano encyklopedie, teksty geograficzne i kompilowano obszerne dzieła historyczne. Wzorem dla okolicznych krajów stał się tangowski kodeks prawny.

[madohora]

Taizong podjął próbę rozwiązania problemów administracyjnych, które gnębiły wcześniejsze dynastie. W tym celu, opierając się na kodeksie dynastii Sui, wydał zbiór praw. Kodeks tangowski stał się wzorem prawodawstwa dla przyszłych dynastii chińskich, naśladowały go także sąsiadujące państwa (Wietnam, Korea i Japonia). Najwcześniejszy zachowany kodeks został ustanowiony w roku 653; podzielony na 500 artykułów, wylicza rozmaite rodzaje przestępstw i kar, jak 10 uderzeń lekkim kijem, 100 uderzeń ciężkim kijem, wygnanie, kara więzienia i egzekucja. Prawo wyraźnie różnicowało surowość kary za takie same przestępstwa w zależności od pozycji winnego w hierarchii społecznej i politycznej. Przykładowo, inną karę wymierzano za zabójstwo pana przez sługę lub stryja przez bratanka niż za zabójstwo sługi przez pana lub bratanka przez stryja. Kodeks tangowski został w większości zachowany w późniejszych zbiorach praw, np. we wczesnomingowskim kodeksie z 1397, aczkolwiek niektóre elementy podlegały znaczącym rewizjom, np. przepisy dotyczące prawa kobiet do dziedziczenia własności zostały znacząco poprawione w czasach dynastii Song (960–1279)

[madohora]

Tego typu system konkursowy stworzono, by zaangażować do służby państwowej najwybitniejsze jednostki. Ponadto – a dla władców tangowskich był to nawet większy problem – umożliwiał on stworzenie korpusu służby państwowej, złożonego z urzędników nieposiadających własnego, terytorialnego lub rodzinnego, źródła siły politycznej. Cesarze wiedzieli bowiem, że uzależnienie cesarstwa od potężnych rodów arystokratycznych lub wojskowych może wpływać destabilizująco na państwo. Tangowski kodeks prawny nakazywał równy podział majątku między legalnych potomków, co zwiększało nieco ruchliwość społeczną i zapobiegało przekształceniu się potężnych urzędników dworskich w arystokrację ziemiańską dzięki primogeniturze[30]. W efekcie, ci uczeni-urzędnicy posiadali wysoki status w swoich lokalnych społecznościach i rodzinach, ale także podzielali wartości, które łączyły ich z dworem cesarskim. Od czasów tangowskich aż do końca dynastii Qing ci uczeni-urzędnicy funkcjonowali jako pośrednicy między niższymi warstwami społeczeństwa a rządem. Pełny potencjał szeroko wdrożonego systemu egzaminacyjnego nie został wykorzystany aż do czasów dynastii Song, kiedy zorientowani na osiągnięcia urzędnicy w większości porzucili arystokratyczne obyczaje i określali swój status społeczny poprzez uczestnictwo w systemie egzaminów. Wykorzystany na niewielką skalę za czasów Sui i Tang system egzaminacyjny stał się narzędziem dla pierwszych cesarzy dynastii Song, którzy obawiając się ambitnych generałów, bardzo rozbudowali cywilny pion administracji i związany z nim system szkolno-egzaminacyjny. Trzeba jednak podkreślić, że to właśnie dynastie Sui i Tang zinstytucjonalizowały i położyły podwaliny pod opartą na egzaminach służbę cywilną i nową elitę, w postaci klasy uczonych-urzędników rekrutujących się spośród absolwentów tych egzaminów.

[madohora]

Liczba ludności w Chinach nie wzrosła gwałtownie aż do czasów dynastii Song, kiedy to uległa podwojeniu, sięgając 100 milionów. Spowodowane było to rozszerzeniem upraw ryżu w środkowych i południowych Chinach, jak również wzrostem wydajności rolników, którzy wytwarzali więcej żywności i mogli ją dostarczać na rynki miejskie

[madohora]

Baszta maślankowa, inaczej lichnowska – jedna z najwyższych wież znajdujących się w kompleksie zamku malborskiego. Wysunięta najdalej na północ spełniała rolę strażnicy. Wzniesiona w latach 1335–1340 na rzucie okrągłym o średnicy 8,68 m (28,8 m wysokości), w północno-zachodnim narożniku murów obronnych Podzamcza. W 1906 otrzymała szpiczasty dach, który zwieńczono postacią kobiety ubijającej masło (tzw. Baby Maślanej) wykutej z blachy przez Emila Jentzena. Z basztą związane są liczne legendy. Jedna z nich mówi, że kiedyś Krzyżacy wprowadzili podatek od ubijania masła. Przeciwko tej decyzji zbuntowali się rajcy miejscy. Twierdzili, że z tego powodu wzrośnie cena masła, spadną zyski, a oni stracą klientów. Krzyżacy, nie tolerując sprzeciwu i obawiając się dalszych zamieszek, zamknęli buntowników w wysokiej wieży. Stąd nazwa. Baszta maślankowa. Obiektu nie można zwiedzać.

[madohora]

[madohora]

6 czerwca 1922 przed kościołem odsłonięto pomnik plebiscytu 1920r., autorstwa Victora Heinricha Sieferta, przedstawiający stojącego Krzyżaka z mieczem oraz napisem Dies Land bleibt deutsch 11 Juli 1920.

[madohora]

W trakcie prac ziemnych, po wschodniej stronie kościoła parafialnego, odkryto kamienny fundament tkwiący w ceglanej podstawie istniejącej budowli. Ma on długość ok. 6 metrów - a na jego końcach znajdują się ukośne odcinki muru fundamentowego – zapewne przekątniowe przypory świadczące o przesklepieniu obiektu – twierdzi Bernard Jesionowski z Muzeum Zamkowego, który sprawował nadzór konserwatorski nad pracami - Pozostałości tej budowli znajdują się dzisiaj pod północną częścią prezbiterium, jak daleko sięgała ona w kierunku zachodnim, nie wiemy - mówi - Nie jest wykluczone, że fragment północnej ściany istniejącego dzisiaj kościoła, to także relikt tamtej świątyni.

[madohora]

[madohora]

Młyn Górny (Piekarski)
budowany w 1400, na planie prostokąta o wymiarach 12,75 na 25,50 m, przy grubości murów 1,35 m. Jego dach odbudowany po pożarach w 1410 i 1718. Na pierwotnym, wschodnim szczycie występuje bogate blenkowanie.

[madohora]

Szpital Jerozolimski

Dwukondygnacyjny budynek pochodzący prawdopodobnie z XVI wieku. Pierwotnie pełnił funkcję szpitala, po wojnie mieściły się nim mieszkania, ale w wyniku zaniedbań i pożaru podupadł. Odbudowany w latach 2006–2011. Obecnie budynek jest zagospodarowany przez Malborskie Centrum Kultury i Edukacji
Wpisany na listę World Monuments Watch 2006.

[madohora]

Obiekt usytuowany w południowej części miasta, poza murami średniowiecznego Malborka, przy trakcie prowadzącym do Sztumu; od wschodu i południa otoczony dawnym cmentarzem z zachowanym starodrzewem. Bryła szpitala wolnostojąca, ustawiona na osi północ-południe, po wschodniej stronie ulicy. Budynek renesansowy z dwudziestowiecznymi uzupełnieniami, wzniesiony na rzucie wydłużonego prostokąta (wymiary: 24 x 11 m). Wejścia umieszczone na osi obu dłuższych elewacji, w ich sąsiedztwie zewnętrzne schody do piwnic. Bryła dwukondygnacyjna w części podpiwniczona z wysokim dwuspadowym dachem osłoniętym od północy i południa szczytami o dekoracyjnym wykroju (w poddaszu dwie kondygnacje). Południowa ściana szczytowa wzmocniona trzema masywnymi przyporami. Budynek murowany z cegły o niejednolitym wątku (krzyżykowy i kowadełkowy), w piwnicach sklepienia kolebkowe. Więźba dachowa drewniana, wzmocniona zewnętrzną konstrukcją wspierającą, dach kryty dachówką holenderką. Otwory okienne głównych elewacji o wykroju prostokątnym, w szczytach spory udział okien i blend zamkniętych łukami odcinkowymi, główny otwór wejściowy zwieńczony łukiem koszowym. Elewacja frontowa (zachodnia) o licu ceglanym, siedmioosiowa w parterze, ośmioosiowa w poziomie piętra. Kondygnacje rozdzielone profilowanym gzymsem w formie simy, zwieńczona mocno wysuniętym okapem z rzędem skośnie ustawionych belek pełniących funkcje wzmacniającą. Stolarka okienna drobnopodziałowa współczesna. Elewacja tylna (wschodnia) opracowana podobnie (bez gzymsu i okapu). Elewacja boczna (północna) w poziomie parteru dwuosiowa, poziom piętra wydzielony gzymsem i włączony w strefę pięcioosiowego szczytu. Krawędzie szczytu w formie lekko wklęsłych spływów. W polu szczytu sześć tynkowanych pilastrów biegnących przez dwie kondygnacje i szerokie poziome pasy tynkowanych fryzów ujętych od góry i od dołu gzymsowaniem. Najwyższa kondygnacja szczytu bez podziałów wertykalnych, w zwieńczeniu wyoblony naczółek i prostopadłościenne sterczyny. Obramienia okien tynkowane, w poziomie piętra z drewnianymi nadprożami, w wyższej kondygnacji z motywem klińców. Elewacja południowa bez podziałów wertykalnych, z tynkowaną strefą piętra i trójkątnym naczółkiem w zwieńczeniu. Wnętrze dwutraktowe z salą wystawową w części południowej parteru, układ dostosowany do współczesnych potrzeb; historyczny wystrój nie zachowany.

[madohora]

Strategiczne zadania wojenne twierdzy w Malborku zostały sformułowane w 1904 roku przez sztabowców niemieckich następująco: "Strzec mostów w Malborku i Tczewie, umożliwić wycofującej się armii przekroczenie Nogatu i Wisły, i trzymać dla nacierającej ponownie z linii Wisły armii prawy brzeg Nogatu".

[madohora]

Twierdza Malbork stanowiła północny kraniec tzw. Linii Dolnej Wisły, w której skład wchodziły także twierdza Grudziądz, twierdza Toruń i twierdza Chełmno.

[madohora]

Świątynia została wzniesiona w latach 1930-1931 w stylu neogotyckim. W 1945 roku został zniszczony przez działania wojenne. Odbudowano go w latach 1957-1958 częściowo zatracając jego cechy stylowe. Odbudowa została rozpoczęta przez księdza Leona Domstę, pierwszego powojennego proboszcza. Obudowę dokończył ksiądz Władysław Czarniak, proboszcz w latach 1958-1992. Budowla została poświęcona przez biskupa gdańskiego, księdza Edmunda Nowickiego w dniu 12 października 1958 roku. Remont kościoła został zakończony w 1972 roku. Do wyposażenia ruchomego świątyni należą:

[madohora]

W strukturze gospodarczej Malborka dominuje przemysł spożywczy. Od 1881 mieści się tu Cukrownia Malbork. W mieście wytwarzane są urządzenia rolnicze (fabryka narzędzi ogrodniczych Leokadia), urządzenia na potrzeby przemysłu drzewnego (Malborski zakład przerobów drewna Pemal). Rozwija się przemysł odzieżowy, reprezentowany przez firmy Cotte oraz Koga i chemiczny – zakłady Organika. Zagraniczny kapitał reprezentują także firmy Prino-Plast (producent artykułów higienicznych) i największa w regionie wytwórnia materiałów budowlanych Leier-Malbork sp. z o.o. oraz producent wentylatorów przemysłowych Nyborg-Mawent S.A, a także fabryka okien PCV i ALU FOREST.

[madohora]

Czerwińsk nad Wisłą,
miasto w województwie mazowieckim, w powiecie płońskim, siedziba gminy Czerwińsk, na pograniczu Wysoczyzny Płońskiej i Kotliny Warszawskiej, na prawym wysokim brzegu Wisły;
osada wzmiankowana 1065; od 1124 własność biskupów płockich; od 1148 część Czerwińska nad Wisłą własnością opactwa Kanoników Regularnych; prawa miejskie od 1373 w osadzie biskupiej i od 1582 w części klasztornej (w końcu XVIII w. połączenie obu części) do 1869 i ponownie od 2020; 1410 pod Czerwińskiem nad Wisłą przeprawa wojsk polskich (pierwszy na Wiśle most łyżwowy) udających się pod Grunwald; miejsce nadania 1422 przywileju czerwińskiego; podczas II wojny światowej Niemcy zamordowali w Czerwińsku nad Wisłą ok. 860 Żydów. Drobny przemysł spożywczy; betoniarnia; Towarzystwo Salezjańskie; dawne opactwo Kanoników Regularnych (obecnie klasztor Salezjanów), m.in. kościół Zwiastowania NMP (1. połowa XII w., przebudowany w okresie gotyku) z portalem romańskim (2. ćwierć XII w.) i polichromią romańską, gotycką i renesansową; gotycka dzwonnica (1497).

[madohora]

Historia Czerwińska przez stulecia była związana z historią tutejszego klasztoru kanoników regularnych, powstałego w XII w. Pierwszy dokument wspominający o Czerwińsku, to bulla papieża Hadriana IV dotycząca klasztoru, pochodząca z 1155 r. Dzięki nadaniom i darowiznom książąt mazowieckich zakon ten stał się jednym z większych właścicieli feudalnych na Mazowszu.

[madohora]

W 1526 roku Czerwińsk został wcielony do ziem Królestwa Polskiego. W 1582 część klasztorna uzyskała formalnie prawa miejskie (mieszkańcy części klasztornej faktycznie korzystali już wcześniej z praw miejskich).

[madohora]

W Czerwińsku powstawały sceny do licznych filmów i seriali, m.in. filmu „Matura” Tadeusza Konwickiego, serialu „Wszystkie pieniądze świata”, serialowej adaptacji powieści „Lalka”, dwóch odcinków serialu „Kryminalni” („Miasteczko” i „Świadek”), filmów „Bracia” z cyklu Magiczne Drzewo, „Domy z deszczu”, „Głowy pełne gwiazd”, „Cwał”, „Rozdroże Cafe”, „Szamanka”, „Weselna Polka”, „Być jak Kazimierz Deyna”, „Anioł śmierci” czy serialu „Glina 2".[potrzebny przypis]
28 listopada 1928 roku urodził się tutaj Jan Fotek.
20 lipca 1911 roku urodziła się tutaj Loda Halama.
31 stycznia 1874 roku urodził się tutaj Piotr Pręgowski.

[madohora]

Bazylika Zwiastowania Najświętszej Marii Panny w Czerwińsku nad Wisłą (zwana też Sanktuarium Matki Bożej Pocieszenia) – romański kościół rzymskokatolicki w Czerwińsku nad Wisłą, dawny kościół klasztorny w klasztorze kanoników regularnych.

[madohora]

Kościół Zwiastowania Najświętszej Marii Panny, choć we właściwej swej bryle pochodzi z drugiej ćwierci XII w. i uznawany jest za bardzo cenny zabytek architektury romańskiej, nosi na sobie również piętno wielu przebudów, które spowodowały dodanie mu elementów gotyckich i barokowych oraz częściowe zatarcie romańskiego charakteru.

[madohora]

W połowie XIII w. wzniesiono prostokątną zakrystię burząc apsydę południowej nawy bocznej. Nawę tę zamknęła prosta ściana, na której wymalowano późnoromańską polichromię z historią Noego. Pierwsza poważniejsza przebudowa spotkała kościół po pożarze z 1328 r. Obniżono wówczas pierwszą parę arkad nawy. Kolejne przebudowy gotyckie miały miejsce w początkach XV i na przełomie XV i XVI w. – dokonano wtedy gotyzacji wnętrza, wydłużono prezbiterium ku zachodowi, w głąb kościoła, poprzez poprowadzenie ścian do wnętrza nawy i zamurowanie pierwszej pary arkad, oraz przebudowano fasadę zachodnią, wznosząc m.in. kruchtę z gotyckim szczytem. W tym okresie również dokonywano przebudów kaplic w apsydach.

[madohora]

Portal romański znajdujący się w kruchcie (pierwotnie zaś w przedsionku otwartym) jest niezmiernie bogaty w dekoracje. Pochodzi z 1. połowy XII w., jego autor związany był najpewniej z włoskim warsztatem mistrza Wiligelma z Modeny. W dużym stopniu (i nie w całości) został on zrekonstruowany na początku XX stulecia.

[madohora]

Około 626 wojna domowa w Chinach niemal całkiem wygasła – jeden z ostatnich chińskich przywódców sprzeciwiający się Tangom, Liang Shidu, został pokonany w 628 na pustyni Ordos; zakończywszy konflikty wewnętrzne, Tangowie rozpoczęli ofensywę przeciwko Turkom. W 630 ich armie zajęły Ordos, dzisiejszą Mongolię Wewnętrzną i południową Mongolię[64]. Po tym zwycięstwie, cesarz Taizong przyjął tytuł Wielkiego Chana, a wiele ludów tureckich zaprzysięgło lojalność wobec niego i cesarstwa chińskiego (kilka tysięcy Turków zamieszkało nawet w stolicy Chin – Chang’anie). 11 czerwca 631 cesarz Taizong wysłał posłów z darami ze złota i jedwabiu do Xueyantuo, by przekonać ich do uwolnienia Chińczyków porwanych przez nich z terenów nadgranicznych w czasie wojen domowych podczas upadku dynastii Sui i ustanawiania Tang; poselstwo zakończyło się sukcesem i do Chin powróciło 80 tysięcy uwolnionych mężczyzn i kobiet.

[madohora]

Kolejna wspólna operacja Silli i cesarstwa Tang poważnie osłabiła Goguryeo w 645, zdobywając zewnętrzną linię fortów tego królestwa. Ostatecznie, armie Silli i tangowskie, pod dowództwem Li Shiji (594–669), zniszczyły Goguryeo w 668

[madohora]

Indie były jednym z krajów, ku którym kierowało się zainteresowanie, w szczególności jako centrum nauki buddyjskiej. Kontakty były dość ożywione i wielu sławnych podróżników (jak Xuanzang, zm. 664) odwiedzało region południowoazjatycki. Sam Xuanzang, po trwającej 17 lat podróży, zdołał przywieźć wiele cennych, sanskryckich tekstów do przetłumaczenia na chiński. Osoby poważnie zainteresowane nauką języków tureckich, mogły korzystać ze słownika turecko-chińskiego, a tureckie pieśni ludowe inspirowały chińskich poetów. W obrębie Chin, Wielki Kanał niezwykle ułatwił podróże, podobnie jak wysiłki rządu tangowskiego, by zracjonalizować i usprawnić sieć kanałów, zmniejszając koszt transportu ziarna i innych produktów. Państwo utrzymywało około 32 100 km sieci pocztowych, konnych i okrętowych

[madohora]

Tysiące cudzoziemców osiedlało się w Chinach w czasach tangowskich. Wśród nich byli: Persowie, Arabowie, Hindusi, Malajowie, Syngalezi, Khmerzy, Czamowie, Żydzi i chrześcijanie nestoriańscy z Bliskiego Wschodu i wielu innych. W 748 mnich buddyjski Jian Zhen opisał Kanton jako kipiące energią centrum handlu, port, w którym cumowały wielkie i robiące wrażenie statki cudzoziemskie. Napisał, że „wiele dużych okrętów przybywało z Borneo, Persji, Qunglun (Jawa), załadowanych po brzegi przyprawami, perłami i nefrytem”, co jest zanotowane w Yue Jue Shu (Zaginionych kronikach kraju Yue). Po splądrowaniu i spaleniu Kantonu przez arabskich i perskich piratów w 758[75], rząd tangowski zamknął port na ok. 50 lat, co zmusiło obce statki do zawijania do Hanoi. Port, po ponownym otwarciu, odzyskał jednak świetność. W 851 arabski kupiec Suleiman al-Tajir zanotował swoje obserwacje na temat wytwarzania porcelany – m.in. podziwiał jej przeźroczystość. Opisał także kantoński meczet, spichrze, lokalną administrację rządową, jej archiwa, sposób traktowania podróżnych. Pozostawił też zapiski o użyciu ceramiki, wina ryżowego i herbaty. Niestety, w 879 powstańcy pod wodzą Huang Chao zapisali kolejny krwawy rozdział w historii miasta, plądrując je i mordując tysiące Chińczyków, jak również wielu cudzoziemców, Żydów, chrześcijan i muzułmanów. Powstanie Huanga zostało ostatecznie stłumione w 884 roku.

[madohora]

By uprawomocnić swoje panowanie, Wu puściła w obieg dokument, zwany Sutrą Wielkiej Chmury, który przepowiadał, zstąpienie reinkarnacji buddy Maitreji w postaci żeńskiego władcy, który przepędzi choroby, lęki i nieszczęścia z tego świata. Cesarzowa wprowadziła nawet specjalne znaki pisma chińskiego, które wszakże zostały zarzucone zaraz po jej śmierci. Niewątpliwie najważniejszym dziedzictwem jej panowania było zmniejszenie roli arystokracji z północnego zachodu i dopuszczenie do administracji, w tym także do stanowisk dysponujących realną władzą, ludzi z innych klanów i obszarów Chin

[madohora]

Na ścianie wschodniej znajdują się malowidła nieco innego charakteru, o grubym konturze. W dwóch górnych rzędach znajdują się sceny z Genesis, co dało asumpt do przypuszczenia, iż freski te wykonał jakiś lokalny skryptor – mogą być one powiększeniem iluminacji ze zdobionego kodeksu Genesis pochodzącego z 2. połowy XII w., przechowywanego niegdyś w bogatej bibliotece klasztornej. W trzech dolnych rzędach w prostokątnych kwaterach przedstawionych jest kilka innych scen staro- i nowotestamentowych: historia Noego (budowa arki), ofiarowanie Izaaka przez Abrahama, a także przedstawienia śś. Piotra, Pawła i Szczepana.

[madohora]

CZERWIŃSK.

[madohora]

Obraz został wykonany techniką tłustej tempery na płótnie naklejonym na drewniane podłoże. Jest on jedną ze starszych replik obrazu Matki Bożej Pocieszenia z rzymskiej bazyliki Santa Maria Maggiore. Maryja przedstawiona jest w płaszczu błękitnym obwiedzionym złotem i w purpurowej sukni. Nad Jej głową para aniołów przytrzymuje królewską koronę. Na lewym ręku trzyma Dziecię Jezus, które trzyma w prawym ręku berło królewskie w geście błogosławieństwa, w lewej zaś zamkniętą księgę. W tle znajduje się bazylika Santa Maria Maggiore.

[madohora]

Obraz był nawiedzany również przez następnych królów Polski. Po bitwie pod Beresteczkiem król Jan Kazimierz złożył większość zdobytych chorągwi jako wotum. Za odzyskane zdrowie wotum złożył w 1661 król Michał Korybut Wiśniowiecki. W.H.Gawarecki podaje 133 wotów mimo różnych kontrybucji i kradzieży. Najstarszym sygnowanym wotum jest srebrna plakietka ofiarowana w 1648 przez członków Arcybractwa Różańcowego z Zakroczymia. Z 7 maja 1650 pochodzi srebrne wotum złożone przez prymasa Polski abp Macieja Łubieńskiego w podziękowaniu za ocalenie z pożaru zimowej rezydencji w Skierniewicach. Zachował się trzy korony królewskie srebrne, złocone, trybowane i cyzelowane, barokowe z 2 poł. XVII wysadzane półszlachetnymi kamieniami.

[madohora]

Nowy cmentarz żydowski w Czerwińsku nad Wisłą – kirkut społeczności żydowskiej niegdyś zamieszkującej Czerwińsk nad Wisłą. Powstał w 1935. Znajdował się przy południowej stronie ul. Polnej , we wschodniej części miejscowości. Został zniszczony podczas II wojny światowej[potrzebny przypis]. Nie zachowały się żadne nagrobki.

[madohora]

W 1921 r. liczba Żydów w Czerwińsku wynosiła 388 – na ogólną liczbę 1608, zatem 24,1%. Głównymi źródłami dochodów były handel i rzemiosło. W okresie międzywojennym obowiązki rabina piastował N. Natan. W 1935 r. gmina żydowska założyła drugi cmentarz.

[madohora]

W czerwcu 1941 r. część mieszkańców getta wysiedlono do Nowego Dworu. Zimą 1941–1942 r. dzielnicę zamkniętą spustoszyła epidemia tyfusu, powodując liczne zgony. Założono szpital, prowadzony przez lekarza z Płońska, dr Artura Bera, który dojeżdżał do miasteczka raz w tygodniu. W pierwszej połowie 1942 r. utworzono w getcie komórkę Polskiej Partii Robotniczej, którą kierował Lewicki.

[madohora]

Klasztor kanoników regularnych w Czerwińsku nad Wisłą – klasztor kanoników regularnych w Czerwińsku nad Wisłą istniejący od XII do 1819 roku. Obecnie w rękach salezjanów. Częścią kompleksu klasztornego jest romański kościół Zwiastowania Najświętszej Marii Panny.

[madohora]

Klasztor pełnił ważne funkcje obronne, często bywali tu też dostojnicy kościelni i książęta mazowieccy. W 1361 r. przebywał tu Kazimierz Wielki. W lipcu 1410 r. Władysław Jagiełło po przeprawie przez Wisłę modlił się tu o powodzenie swej wyprawy przeciwko Krzyżakom, a po bitwie pod Grunwaldem ponoć ofiarował klasztorowi w podzięce swój hełm, który nosił w bitwie. W XV w. doszło też tutaj do wielu istotnych wydarzeń politycznych (rokowania z królem Erykiem Pomorskim – 1419, przywilej czerwiński – 1422, sejmy mazowieckie).

[madohora]

Zabudowania klasztorne, przylegające do świątyni od południa, pochodzą z XV–XVI w., przebudowane zostały w XVII w. Z XV w. pochodzą plebania i dzwonnica (tzw. Brama Opata Kuli), wtedy też sklepiono gwieździście kaplicę (być może dawny refektarz) w skrzydle południowym, dodano też tam portal gotycki. Obok dzwonnicy znajduje się figura Chrystusa postawiona tutaj w pięćsetlecie przeprawy Jagiełły przez Wisłę. W początku XX w. na plebanię zaadaptowano spichlerz z XVIII w. wobec ruiny innych budynków.

[madohora]

Czerwińsk występuje w źródłach po raz pierwszy w Spominkach Płockich: „Item anno 1055 Alexander, episoopus plocensis, tempore duels Boleslai fundavit ecclesiam in Cyrwyensko ad honorem beate Marie virginis “ *), zapiska ta, pochodząca ze źródła powstałego w w. XIV lub XV * 2 ) ma wartość tradycji, wiążącej powstanie kościoła Czerwińskiego pod wezwaniem Matki Boskiej (to jest opactwa kano ników regularnych) z osobą biskupa płockiego Aleksandra. Rze komy rok fundacji w tego rodzaju źródle nie posiada istotnej wartości. ,, Viliam Cyrvenzch“ znajdujemy w dokumencie, rzekomo z r. 1065 dla Mogilna 3 4 * ). Dokument ten posiada chyba najbogatszą literaturę ze wszystkich polskich dokumentów średniowiecznych *)• Zajął się nim również dr. Stanisław Arnold w pracy p. t, Dokument mogilneński r. 1065. Nie wchodząc w szczegóły polemiki, zaznaczam, że dokument pośrednio ze względu na odbiorcę dotyczy Czerwińska, mianowicie jego stosunku do Mogilna. Najwcześniejszym dokumentem wystawionym dla klasztoru kano ników regularnych w Czerwińsku jest bulla papieża Hadrjana IV z d. 18 kwietnia 1115 s ). Zewnętrzny jej opis podał wydawca Kodeksu Mazowieckiego 6 ); autentyczność jej nie wzbudza żadnych podejrzeń. Bullą tą stwierdza Hadrjan IV. że na skutek słusznych żą dań przeora Gwidona i jego braci „regularem vitam professis (orum)” przyjął kościół Czerwiński M. B. pod protekcję Św. Piotra, postana wiając, aby majątki, jakiekolwiek kościół otrzyma, były nienaruszone; następnie bulla wylicza stan posiadania klasztoru, jego dochody i po siadłości. Formułę penalną poprzedza formuła: ,,salua sedis aposto- lice auctoritate et Mazowiensis episcopi canonica iustitia“. Uposa żenie klasztoru objęte bullą niewątpliwie zostało zredagowane na podstawie zapiski pochodzącej z kraju w „postulatin'* kanoników, zapewne w formie ogólnej, mówiąc słowami dzisiejszemi „ramowej”, przyczem w kancelarji papieskiej wiele nazw pod piórem obcego pisa rza uległo zniekształceniu. Dla odtworzenia stanu posiadania z okre su przed rokiem 1115, w którym doszła do skutku fundacja czerwiń ska nie można ograniczać się do samej bulli, ale trzeba sięgnąć do źródeł późniejszych i metodą wstecznego wnioskowania uzupełnić luki bulli oraz ustalić miejscowości, których nazwy zostały w niej przekręcone. Bulla Hadrjana IV, jak to już zaznaczyłem powyżej, ma co do uposażenia charakter „ramowy”, potwierdza to choćby prównanie z najbliższym jej dokumentem Kędzierzawego i Henryka z r. 1161, Poniżej zestawiam dokumenty, które pragnę wyzyskać jako materjał źródłowy do rozwiązania podstawowych zagadnień, dotyczących klasztoru czerwińskiego.

[madohora]

Na przełomie XI i XII wieku w ślad za reformą zakonną pojawia się dążenie zbliżenia duchowieństwa świeckiego do ideałów zakonnych. Według tradycji-—już Św. Augustyn, biskup Hippony, wiódł wspólne życie ze swojem duchowieństwem, a w pismach pozostawionych dał podstawy przyszłej reguły, która przyjęła się pod nazwą , f Reguły Św. Augustyna 1 '. Kolebką jej była Francja 1 ). Synod laterański z r, 1059 za papieża Mikołaja II wydaje statuty oparte na regule Św, Augustyna 2 ), samą regułę zatwierdza papież Urban II"). Reguła ta obok zwykłych cnót ewangelicznych stawia na pierwszem miejscu pieczę nad chorymi, oczywiście w najszerszem sło wa tego ujęciu. Duchowni żyjący według reguły Św. Augustyna otrzy mali nazwę kanoników regularnych. Na podstawie reguły Św. Augu styna powstaje w drugiej połowie XI w. lub na początku XII szereg kongregacyj, które jednoczy ze sobą związek ideowy. Jednolitej or ganizacji, jak np. Benedyktyni, Cystersi lub Premonstratensi zakon ka noników regularnych w średniowieczu nie posiadał. Na czele poszcze gólnego klasztoru stał przeor, (wklasztorach francuskich i kongregacji laterańskiej opat). Z ważniejszych kongregacyj były: l-o laterańska powstała prawdopodobnie po roku 1059 4 ) przy kościele Św. Salwato- ra na Lateranie, która do rozkwitu dochodzi jednak w XII w,, 2-o kon gregacja Św. Rufina w Awinjonie, powstała około r. 1039, rozszerzyła się głównie we Francji, Hiszpanji i Portugalji, (z kongregacji tej wy szedł papież Hadrjan IV), 3-o kongregacja portueńska (portuensis) z rozszerzoną regułą, zatwierdzoną przez papieża Paschalisa w r. 1117, a przyjęta w Gubbio przez Św. Ubalda, (klasztory tej kongregacji po wstały we Francji, Hiszpanji i Niemczech), 4-o kongrecja w Arrou- aise założona około roku 1097. W Polsce klasztory kanoników regulamych powstają dopiero w pierwszej połowie XII w,: Trzemeszno w latach 1124 — 1149 *) oraz, za panowania Władysława II, fun dacja wrocławska na górze Sobótce 1 2 ), Ten ostatni klasztor miał rze komo należeć do kongrecji w Arrouaise, S ch u 11 e 3 ), jednak uwa ża to za wytwór późniejszej tradycji, powstały na skutek sporu w XV w. z Premonstratensami o prawo pierwszeństwa ,,Vortret", Co się tyczy daty powstania klasztoru kanoników regularnych w Czerwińsku, to G a w a r e c k i, (na podstawie nieznanego obecnie rękopisu opata czerwińskiego Mateusza Kraszewskiego, p. t. Nova et vetera de thesauro antiquissimae B. M. V. in Czerwińsk, sub cura cano- nicorum reguł, later anensium consistentis deprompta et in umim volumen recondita opera et studio... Anno 1740 z którego ogłasza 4 ) wyjątek ,.,de erectione ecclesiae cervensis iŁ ) stwierdza 5 ), że kanonicy reguły Św, Augustyna wysłani zostali przez papieża Jana XIII z Francji do Polski, a wprowadzeni do zamku czerwińskiego na począt ku XI wieku przez biskupa Aleksandra ze Szreńska, herbu Dołęga, dziesiątego z kolei biskupa płockiego. Kościół miał wystawić kanonikom Piotr Dunin, Br, Chlebowski w artykule o Czerwińsku 6 ) łagodzi pogląd co do czasu osadzenia kano ników regularnych w Czerwińsku i jako datę sprowadzenia przez biskupa płockiego Aleksandra podaje r, 1060. Kościół z klasztorem zdaniem jego również miał wystawić Piotr Dunin w r. 1117. Czas po wstania klasztoru przed r. 1060. wobec uwag o powstaniu kongregacyj kanoników regularnych na Zachodzie nie wymaga specjalnej argumentacji.

[madohora]

Na wiek XII przypada w Europie Zachodniej niezwykły rozkwit życia zakonnego. Potężna budowla benedyktyńska Cluny, wzniesiona pracą dwu stuleci zaczyna się rysować. Benedyktyni, główne narzę dzie Grzegorza VII w jego walce z cesarstwem, osiągają maximum swego wpływu i znaczenia w hierarch ji kościelnej. Posiadają oni roz ległe dobra ziemskie, równe często obszarem księstwom udzielnym. Mimo to występują symptomy rozkładu w łonie organizacji Św. Bene dykta. Są one dwojakiego rodzaju: zewnętrzne i wewnętrzne. Obok bogactwa nielicznych klasztorów, które pozwala każdemu zakonnikowi posiadać własnego sługę, częściej występuje zubożenie; działa ono równie ujemnie jak pierwsze 1 ). Jednak bardziej rozkładowemi były czynniki natury wewnętrznej: upadek dyscypliny i zaniedbanie życia wspólnego. W tych warunkach słabnie rola zakonu benedyktyńskie go; nie jest on już w stanie zaspakajać duchowych potrzeb ludzi, szu kających w życiu klasztornem odrodzenia wewnętrznego 2 * ). Jako reakcja przeciwko takiemu stanowi rzeczy powstaje w Citeaux nowa organizacja zakonna — Cystersi. Duszą jej staje się Św. Bernard, opat klasztoru w Clairvaux. Hasłem Cystersów był powrót do reguły Św. Benedykta bez żadnego kompromisu ze zwyczajami, wniesionemi do niej w ciągu wieków, uprawianie ubóstwa w spełnianiu codziennej pracy ręcznej, życie pokutne, modlitwa przy najprostszym aparacie liturgicznym, zupełna abnegaci a samego siebie. Mimo tak surowej reguły Zakon Cysterski cieszy się wielką popularnością; w r. 1152 li czy on już 350 klasztorów, w tern około 160 bezpośrednio podległych opatowi w Clairvaux s ); pod koniec XII wieku liczba ta wzrosła do 530 4 * 6 ) ,,zagrażało, że świat stanie się cysterskim'’ ■). Prawie, że równo legle z reformą życia zakonnego budzi się dążenie do zreformowania duchowieństwa świeckiego przez zbliżenie go do ideałów zakonnych drogą wspólnego życia i zrzeczenia się własności osobistej. Rezultatem tego dążenia jest rozwój kongregacyj, opartych na tak zwanej regule Św, Augustyna, oraz powstanie zakonu premonstratensów w r. 1120'’). W Polsce wiek XII zastaje opactwa benedyktyńskie: w Między rzeczu, Tyńcu 7 ) i Lubiniu 8 9 ), prawdopodobnie w Mogilnie, Łęczycy 1 ) i Płocku 10 ). O roli tych fundacyj zakonnych źródła nic nie mówią, można jednak przypuszczać, że pełniły one funkcje duszpasterskie wewnątrz kraju, utrwalając zasady chrystjanizmu poważnie nadwytężone wskutek reakcji z 1037 r. Że siła duchowieństwa miejsco wego jest nieznaczna, dowodzi tego posługiwanie się przez Bolesława Krzywoustego elementami obcemi (Bernard z Querfurtu, Otto z Bam- berga) *) w nawracaniu Pomorza zdobywanego orężem polskim. Prąd reform gregorjańskich, który płynie szerokim korytem na Zachodzie, nie dosięga Polski; trzeba czekać na ich realizację jeszcze stulecia; mimo to pojawiają się już w pierwszej połowę XII wieku prekursoro- wie tego ruchu: są to Jakób ze Żnina, arcybiskup gnieźnieński, Ale ksander biskup płocki i Walter biskup wrocławski. Uzyskanie bulli z r. 1136 świadczy o dążeniu głównego reprezentanta duchowieństwa polskiego do zabezpieczenia podstaw materjalnych, warunkujących niezależność Kościoła. Udział Jakóba w stronnictwie juniorów do wodzi, że zależało mu na osłabieniu władzy monarchicznej. Rezultatem działalności Jakóba w zakresie życia duchowego swojej djecezji było osadzenie kanoników regularnych w Trzemesznie'). Biskup wrocław ski Walter, brat Aleksandra, reformuje kapitułę wrocławską, zapro wadza celibat duchownych * * 3 * ), poza tern przyczynia się do powstania nowych ośrodków życia duchowego, klasztorów.

[madohora]

Z wyroku w sporze o kaplicę Św, Benedykta w r. 1187 5 ) przyznaną kapitule płockiej można przypuszczać, że pierwotnie należała ona mo że do duchowych synów tego świętego i że dostała się dopiero na stępnie kanonikom płockim na skutek reorganizacji w łonie samej ka pituły—presbiterjum płockiego. Wprawdzie Zachorowski 6 ) wbrew teorji Tadeusza Wojciechowskiego twierdzi, że najstarsze kapi tuły polskie były kapitułami świeckiemi i nie mogły być ani zakonnemi ani mieszanemi, jednak istnienie klasztoru bene dyktyńskiego w obrębie zamku płockiego 7 ) pozwala przypuszczać, że zakonnicy osadzeni zostali w czasach, gdy nie było jeszcze kościoła katedralnego — może w celu zaspakajania potrzeb duchowych dworu książęcego; prawdopodobnie stanowili oni w chwili powstania biskup stwa — presbiterjum biskupie. Wskutek reorganizacji kapituły za Aleksandra majątki przywiązane do katedry musiały przejść na no wych członków kapituły — duchownych świeckich *), Zapewne nie bez wpływu Aleksandra zostali osadzeni kanonicy re gularni w Trzemesznie, (fundacji Jakóba ze Żnina, arcybiskupa gnieźnieńskiego 2 ), za którego pośrednictwem, jak przypuszcza W ł a- dysław Semkowicz ’), podobno zasiedli na stolicach bisku pich w Polsce dwaj malończycy), Aleksander bowiem występuje jako świadek w dokumencie kardynała Humbalda dla Trzemeszna z r. 1146; w każdym razie musiał on być w bliższych stosunkach z Trze mesznem jeszcze w r, 1124 4 ). Najkonkretniej jednak zaznaczył się udział Aleksandra w fundacji klasztoru czerwińskiego, Potkański 5 ) i Władysław Semkowicz 6 ) przedstawiają działalność organizacyjną Ale ksandra oraz brata jego Waltera na tle walki z monachizacją, głównie przez Benedyktynów, życia kościelnego, W Polsce pogląd ten zbija. mojem zdaniem słusznie, O. Górka 1 ), wykazując, że Aleksander i Walter cieszyć się musieli sympatją Benedyktynów, skoro zostali pomieszczeni w ,,Liber mortuorum monasterii s. Vin- centii" we Wrocławiu, gdzie do r. 1190 siedzieli Benedy ktyni. Walka z ,,czarnymi mnichami*', głównie w formie polemiki, była możliwa na Zachodzie, gdzie bujnie kwitło życie religijne, pod sycane działalnością Św, Św, Anzelma, Bernarda, Norberta i wielu in nych. W Polsce jeszcze do połowy XII w. jest ono bardzo nikłe. O walce z mnichami u nas trudno jest mówić w odnie sieniu do tych czasów. Osadzenie przez Aleksandra kano ników regularnych w Czerwińsku tłomaczyć należy troska biskupa płockiego l-o o zwiększenie kadr duchowieństwa dla spełniania obowiązków duszpasterskich, do których zakon bene dyktyński słabo był przystosowany, gdy tymczasem Kanonicy Regu larni są w średniowieczu klasycznym zakonem duszpasterskim 2 ), 2-o dostarczanie odpowiednich warunków w ramach reguły zakonnej dla du chowieństwa o wyższych potrzebach religijnych, zgodnie z duchem czasu. Obok fundatora duchownego, jak to podkreśliliśmy wyżej, biorą udział w fundacji czerwińskiej osoby świeckie: Bolesław Krzywousty, Kędzierzawy, Henryk ks. Sandomierski, komes Bartłomiej, Co do sto sunku Krzywoustego do Kościoła Gall podaje jedną wzmiankę, świad czącą o ingerencji księcia w sprawach kościelnych 3 ), dzięki bowiem poparciu Krzywoustego legat stolicy rzymskiej, Walo. wypełnia prze pisy kanoniczne, urządza synod, składa z godności dwu biskupów. Poza tern znajdujemy u Galla dane świadczące o religijności Krzywo ustego, a więc o modłach przed bitwą, pielgrzymkach pokutnych po oślepieniu Zbigniewa, do Św, Idziego i Św, Stefana: o bardziej kon kretnych jej skutkach nic nie wiemy od Galla, Mistrz Win centy opisał tylko czyny wojenne Krzywoustego. Autor kroniki książąt polskich ogólnikowo scharakteryzował zasługi Bolesła wa względem duchowieństwa, które polegały na tern, że (clerus) pro- speretur in temporalibus 4 ), Długosz prócz podkreślenia szczególnego nabożeństwa Krzywoustego do Św. Idziego, do którego grobu w St. Gilles pielgrzymuje w r, 1129 5 ) po oślepieniu Zbigniewa, przypisuje Bolesławowi uposażenie opactwa sieciechowskego 0 ). Na podstadokumentów da się wykazać udział Krzywoustego jedynie w fundacji klasztoru kanoników regularnych w Trzemesznie, Mówi o tem interpo lowany dokument Mieszka z r. 1145 (?) 1 ), O negatywnym jakgdyby stosunku Krzywoustego do Benedyktynów w Mogilnie moglibyśmy są dzić na podstawie dokumentu księżnej Salomei, nadającej im Ra dziejów 2 ): książę zjawia się we śnie swojej małżonce in paupere cul- tu żali się, że nic nie uczynił dla Św, Jana w Mogilnie, Z tego faktu jednak nie można wyciągać wniosku o antybenedyktyńskim stanowisku Krzywoustego, przeczą bowiem temu stosunki, jakie utrzymuje z Be nedyktynami, a więc pielgrzymka do grobu Św, Idziego w Sumegh na Węgrzech, gdzie było opactwo benedyktyńskie 3 ), obsypywanie darami opactwa również benedyktyńskiego w St, Gilles 4 ) oraz uposażenie opactwa sieciechowskiego.

[madohora]

występuje w dokumencie Konrada z r. 1230 1 ) jako gród książęcy. Kla sztor zapewne otrzymał jakieś posiadłości w pobliżu Nasielska, względ nie grunta w samym grodzie. W dokumencie opala Rafała z r 1474 2 ) występuje sołectwo in Nowa Wyesz alias Noszylsko villa in districtu Nove Civitatis". Z porównania zachowanych odpisów doku mentów w kopjarjuszach czerwińskich 3 ) nie ulega wątpliwości, że Na- sidlzk z bulli Hadrjana jest Nową Wsią położoną pod samym Nasiel skiem. 9) Caccabum in segouend') według bulli Hadrjana, co dok. Dpi- zona podaje jako; „sartaginem salis in Sgowanthka 44 jest warzelnią soli w Zgłowiączce, którą kapituła płocka za panowania Kazimierza Wiel kiego sprzedała z tego powodu, że nie miała żadnych z niej korzyści, gdyż „per dominum Kasimirum regem fuit occupata et per sal qui fo- ditur magna habuit (kapituła) impedimenta 44 6 ). Jaką drogą przeszła ona w posiadanie kapituły, trudno odpowiedzieć. Klasztor otrzymał ją zapewnie z nadania książęcego. 10) Garuolion, którego klasztor otrzymał z daru komesa Bartło mieja, już przed r, 1254 daje nazwę wsi Garwolewo; w tym brzmie niu występuje ona w dokumencie Opizona i leży obecnie na północo- zachód od Czerwińska. 11) Forum in cohov. Darowiznę targu w Kochowie przez Henryka, księcia sandomierskiego potwierdza księżna Grzymisława 6 ). Daro wizna ta jest zwiększona „karczmami oraz przeprawą''. Z „Liber beneficiorum' 4 Długosza 7 ) dowiadujemy się o położeniu Kochowa nad Wisłą, oraz, że graniczy z Maciejowicami, posiada pięć karczem, z któ rych trzy należą do opata czerwińskiego dwie do prepozyta Kochow- skiego. 12) Chrominna 8 ) jest niewątpliwie Krcmmowem, leżącem na le wym brzegu Wisły naprzeciwko Czerwińska; przylega ona bezpośred nio do puszczy Kampinowskiej. Otrzymał ją klasztor r zapewne jak księcia sandomierskiego potwierdza księżna Grzymisława 6 ). Daro książęcego znajdujemy w dokumencie ks. Ziemowita Mazowieckiego

[madohora]

Bazylika Zwiastowania Najświętszej Marii Panny w Czerwińsku nad Wisłą (zwana też Sanktuarium Matki Bożej Pocieszenia) – romański kościół rzymskokatolicki w Czerwińsku nad Wisłą, dawny kościół klasztorny w klasztorze kanoników regularnych

[madohora]

Najciekawsza jest dekoracja kapiteli kolumn w uskokach portalu: na lewym jest antyczny heros ujarzmiający smoki, na prawym zaś maska z liśćmi. Są to symbole żywiołów ognia i wody. Dwie brakujące głowice zapewne nosiły symbole żywiołów ziemi i powietrza, tworząc w ten sposób symbolikę całości świata materialnego. Spośród archiwolt trzy są oryginalne: wewnętrzna z plecionką palmetową, środkowa z wałkiem spiralnym i zewnętrzna z wicią winorośli – najbardziej zewnętrzna archiwolta jest XX-wieczna. Istniejący portal nie posiada tympanonu i nadproża – wiemy jednak, że w nadprożu znajdował się rząd arkadek z figurami apostołów (zachowały się dwie, w lapidarium), zaś tympanon przedstawiał Chrystusa na majestacie w otoczeniu symboli czterech ewangelistów. Dekorację ościeży (w drugim, zewnętrznym, obecnie pustym uskoku) stanowiły też prostokątne nisze z umieszczonymi w nich półpostaciami

[madohora]

Na jej ścianie południowej znajdują się pochodzące prawdopodobnie z 1. poł. XIII w. niewielkie fragmenty monumentalnego malowidła przedstawiającego Sąd Ostateczny. Odkryte ono zostało ponad barokowym sklepieniem i przeniesione tutaj w latach 50. XX w

[madohora]

Ołtarz główny wykonany został w Krakowie ok. 1630 r. W jego centrum znajduje się obraz Matki Boskiej Czerwińskiej, uważany za cudowny, namalowany (lub być może tylko odnowiony) w 1612 r. przez Łukasza z Łowicza

[madohora]

W czasach rzymskich była to stolica prowincji Bitynia, przez pewien okres swoją rezydencję mieli tu także cesarze rzymscy. W okresie Cesarstwa Bizantyńskiego miasto zostało stolicą temu Optimaton.

[madohora]

24 sierpnia 358 Nikomedia została zniszczona przez trzęsienie ziemi i szalejące w jego wyniku pożary. Została ona później odbudowana jednakże już jako miasto o wiele mniejsze niż przed tą katastrofą. Za panowania cesarza Justyniana I w mieście powstało wiele nowych budynków użyteczności publicznej. W końcu XI wieku Nikomedia została zajęta przez Seldżuków, jednakże wkrótce wyzwolono ją dzięki sukcesom I wyprawy krzyżowej. W okolicach miasta cesarz Jan II Komnen osiedlił jeńców serbskich.

[madohora]

W Nikomedii ponieśli śmierć liczni święci męczennicy wczesnochrześcijańscy: św. Adrian z Nikomedii, św. Pantaleon, św. Juliana. Z Nikomedii pochodziły też św. Barbara, św. Dominika, św. Natalia i św. Patrycja, św. Teofila oraz Męczennicy z Nikomedii.

[madohora]

Nikomedes I (gr. Νικομήδης Nikomḗdēs; ur. 300?, zm. ok. 250 p.n.e.) – król Bitynii od ok. 279 p.n.e. do swej śmierci. Syn i następca Zipojtesa, króla Bitynii.

[madohora]

Jednym z następstw polityki rządu tangowskiego od 710 roku, był stopniowy wzrost potęgi prowincjonalnych gubernatorów wojskowych, zwanych jiedushi, którzy powoli zaczęli podważać autorytet władz centralnych. Po powstaniu An Shi, siła i władza, zyskana przez jiedushi w Hebei była tak znaczna, że całkiem wyrwała się spod stołecznej kontroli. Po serii rebelii w latach 781 i 784 w dzisiejszym Hebei, Shandongu, Hubei i Henanie, rząd musiał oficjalnie uznać prawo do dziedziczenia statusu jiedushi bez każdorazowej zgody stolicy. Rząd Tangów polegał na tych gubernatorach i ich armiach, że będą chronić państwo i tłumić lokalne bunty, które mogłyby się zwrócić przeciw rządowi. Ze swej strony, rząd uznawał prawo jiedushi do utrzymywania własnych armii, zbierania podatków, a nawet przekazywania tytułów spadkobiercom. Wraz z upływem czasu, ci wojskowi gubernatorzy stawali się coraz bardziej niezależni, a uznanie i autorytet urzędników rekrutowanych drogą egzaminów – słabły. Rządy potężnych gubernatorów wojskowych trwały aż do 960 roku, kiedy to ustanowiona została następna dynastia Song. Równocześnie, zarzucenie systemu „równego pola” spowodowało, że można było swobodnie handlować ziemią. Wielu ubogich popadło z tego powodu w długi, zostało zmuszonych do sprzedaży ziemi bogaczom, co spowodowało gwałtowny przyrost obszarów wielkich latyfundiów. Gdy po 755 załamał się system nadań ziemi, centralne organy państwa chińskiego praktycznie przestały ingerować w kwestie zarządzania rolnictwem i przez następne tysiąclecie ograniczały się do roli poborcy podatków (z wyjątkiem kilku nieudanych prób nacjonalizacji ziemi w czasie wojny z Mongołami, prowadzonej przez dynastię Song)

[madohora]

Dynastie Sui i Tang odchodziły od bardziej arystokratycznej kultury poprzedzających je Dynastii Północnych, kierując się ku etosowi konfucjańskiemu. System rządów miał oparcie w silnej grupie konfucjańskich intelektualistów, wybieranych drogą egzaminów lub rekomendacji. Taoizm i buddyzm należały także do podstawowych ideologii tego okresu i odgrywały wielką rolę w codziennym życiu wielu ludzi. Chińczycy czasów Tang oddawali się wielu rozrywkom, jak bankiety (w tym suto zakrapiane), wycieczki, sporty i inne; równocześnie nastąpił ogromny rozkwit chińskiej literatury, na co wpływ miało rozpowszechnienie się druku.

[madohora]

Chang’an był siedzibą władz centralnych i domem dla rodziny cesarskiej; miasto było pełne przepychu i bogactwa, choć nie stanowiło najważniejszego centrum ekonomicznego. Najważniejszym z gospodarczego punktu widzenia było Yangzhou nad Wielkim Kanałem, niedaleko Jangcy

[madohora]

W okresie Tang znane były też inne urządzenia mechaniczne, jak np. pochodzący z VIII w., wysoki na 90 cm, żelazny dyspenser do wina w kształcie sztucznej góry, osadzony na podstawie z lakierowanego drewna w kształcie żółwia. Ten złożony mechanizm wykorzystywał pompę hydrauliczną do nalewania trunku przez kurki w kształcie głów smoczych oraz czarki tak wyważone, by po napełnieniu, przechylać się i wylewać zawartość do sztucznego jeziorka, w którym „pływały” rzeźbione, żelazne liście, służące jako tacki na przekąski

[madohora]

Chińczycy epoki Tang byli niezmiernie zainteresowani oficjalnym sklasyfikowaniem opisów wszystkich leków wykorzystywanych w farmakologii. W 657 roku cesarz Tang Gaozong (r. 649–683) zamówił sporządzenie i opublikowanie oficjalnej materia medica, obejmującej tekst i ilustrujące go rysunki 833 rozmaitych substancji medycznych otrzymanych z różnego rodzaju skał, minerałów, metali, zwierząt, roślin, warzyw, owoców i zbóż. Tangowie wspierali rozwój nauk medycznych nie tylko kompilując farmakopee, lecz także utrzymując cesarskie uczelnie medyczne, państwowe egzaminy dla lekarzy i publikując podręczniki. Znani autorzy medyczni tego okresu to np. Zhen Chuan (zm. 643) i Sun Simiao (581–682); Zhen jako pierwszy wykrył i opisał, że pacjenci z cukrzycą mają nadmiar cukru w moczu, a Sun – że pacjenci ci powinni unikać alkoholu i pożywienia zawierającego dużo skrobi. Pisma Zhen Chuana i innych autorów tangowskich, zaświadczają, że skutecznie leczono wówczas pacjentów z wolem, używając gruczołów tarczycy pobieranych od owiec i świń. Wyciągi z tarczycy nie były używane do leczenia wola na Zachodzie aż do lat 90. XIX w.[242]. Nie wszystkie ówczesne teorie były zgodne z dzisiejszą wiedzą medyczną, np. Li Xuan, który poświęcił cukrzycy cały traktat, wiązał ją ze słabością układu moczowego i nerek.

[madohora]

Około 20 dni później Barbara ponownie została pobita razem z mężem. Była pobita tak dotkliwie, że jej ciało zostało oderwane od kości. Ale ona chciała umrzeć dla Boga. Powiedziała współwięźniom: „Kiedyś bałam się tortur, ale teraz Duch Święty pobłogosławił grzesznika, jakim jestem, i już się nie boję. Jestem taka szczęśliwa. Nie wiedziałam, że tak łatwo jest umrzeć”.

[madohora]

Barbara została ścięta w Seulu za Małą Zachodnią Bramą 29 grudnia 1839 roku razem z sześcioma innymi katolikami (Barbarą Cho Chŭng-i, Magdaleną Han Yŏng-i, Piotrem Ch'oe Ch'ang-hŭb, Benedyktą Hyŏng Kyŏng-nyŏn, Elżbietą Chŏng Chŏng-hye i Magdaleną Yi Yŏng-dŏk). Miała 41 lat. Miesiąc później stracono jej męża.

[madohora]

Pewnego dnia jej ojciec powiedział, że został poproszony o jej rękę przez pewnego bardzo miłego katolickiego młodzieńca i on się zgodził. „Szykuj się więc do małżeństwa”. Barbara odparła, że poświęciła swoje życie Bogu i nie wyjdzie za mąż. Ojciec jednak przekonywał, że jeśli mąż i żona są wierzący, nie ma przeszkód do życia zgodnego z wiarą, więc niech nie będzie taka uparta. Barbara więc nie miała wyjścia i musiała zgodzić się na to małżeństwo.

[madohora]

Wspomnienie świętej Barbary Kim przypada 20 września i 27 maja.

[madohora]

B-eatyfikowana przez papieża Piusa XI 5 lipca 1925 r. z grupą 78 innych męczenników, a kanonizowana z grupą 102 innych męczenników koreańskich przez Jana Pawła II 6 maja 1984 r. na placu Yoido w Seulu.

[madohora]

Wspomnienie świętej Barbary Ch'oe Yŏng-i przypada 20 września i 1 lutego.

[madohora]

Barbara była bardzo miła dla innych więźniów i pocieszała ich. Była spokojna. Niedługo przed egzekucją pożegnała się z nimi i zasnęła. Obudziła się tuż przed wyprowadzeniem jej na egzekucję.

[madohora]

[madohora]

Pierwotna działalność apostolska Marianny to nauczanie dzieci niemieckich imigrantów. Potem, ponieważ okazały się jej wielkie zdolności organizacyjne, powołano ją do zarządu prowincji zgromadzenia. Podczas swej działalności organizacyjnej założyła kilkanaście szkół dla emigrantów i dwa szpitale: św. Elżbiety w Utice w 1868 r. i św. Józefa w Syracuse rok później. Oba szpitale należały do pierwszych 50 szpitali ogólnych w kraju. W latach 1870–1877 była dyrektorką szpitala św. Józefa.

[madohora]

W 1887 r. nowy rząd zakończył przenoszenie wszystkich trędowatych na Molokai i zamknął szpital specjalistyczny w Oahu. Władze porposiły Mariannę o utworzenie domu i szkoły dla dziewcząt na półwyspie Kalaupapa na Molokai.

[madohora]

W Polsce kult św. Barbary był zawsze bardzo żywy. Już w modlitewniku Gertrudy, córki Mieszka II wspomniana jest pod datą 4 grudnia. Pierwszy kościół ku jej czci wystawiono w 1262 r. w Bożygniewie koło Środy Śląskiej. W XV w. wydział teologiczny Akademii Krakowskiej obrał sobie św. Barbarę za patronkę. Wizerunek świętej widnieje w herbie miasta Strumień.

[madohora]

Istniało kiedyś w Polsce bractwo św. Barbary jako patronki dobrej śmierci. Należał do niego też św. Stanisław Kostka. Kiedy umierał, a właściciel domu, w którym mieszkał, nie chciał wpuścić kapłana z Sakramentem Chorych, wtedy św. Barbara przyniosła mu Komunię św.

[madohora]

Została beatyfikowana przez papieża Piusa VI w dniu 5 czerwca 1791 roku.

[madohora]

Życie i śmierć św. Barbary najczęściej datowane są na przełom III i IV wieku. Próby łączenia jej z wcześniejszymi czasami (np. lata 235–238) nie mają podstaw, z racji wątpliwej autentyczności przekazów o Barbarze

[madohora]

Ze względu na wątpliwą historyczność, podczas reformy katolickiej liturgii w 1969 roku, Paweł VI ograniczył jej cześć jedynie do kultów lokalnych i imię usunął z litanii świętych Kościoła powszechnego (dekanonizacja)

[madohora]

W Kościele prawosławnym nadal jest powszechnie czczona.

[madohora]

Wysokość 20–80 cm

[madohora]

Sztuka kulinarna: jadalne liście jako dzika sałata.

[madohora]

Cerkiew prawosławna nazywana jest również Kościołem ortodoksyjnym. Słowo ortodoksja wywodzi się z języka greckiego i oznacza autentyczną wiarę i właściwe oddawanie czci (orthos – prawy, właściwy, autentyczny; doxa – sławienie, wiara, chwała).

[madohora]

W kolejnych latach przybywało chrześcijan na terenie całego Cesarstwa rzymskiego, zwłaszcza wśród najniższych warstw społecznych. Kościół wciąż był podzielony na wiele gmin. Do największych z nich w I–II w. należały: gmina w Jerozolimie, Damaszku, Antiochii, Filipii, Efezie, Koryncie, Tesalonice i Rzymie. Dominującą rolę wśród nich odgrywała gmina chrześcijańska w Rzymie, określana mianem pierwszej pośród równych, co miało związek ze znaczeniem politycznym Rzymu i liczebnością tamtejszej gminy oraz faktem, że gmina ta miała być według tradycji założona przez apostołów Piotra i Pawła.

[madohora]

Edykt mediolański (łac. Edictum Mediolanense) – edykt ogłoszony wspólnie przez cesarza zachodniej części Cesarstwa Rzymskiego Konstantyna Wielkiego oraz cesarza wschodniej części Licyniusza w 313 roku w Mediolanie. Zaprowadzał wolność wyznania wiary w Cesarstwie Rzymskim. Od tej pory chrześcijanie bez przeszkód mogli wyznawać swoją religię. Na mocy edyktu nastąpił zwrot budynków i gruntów kościelnych gminom chrześcijańskim.

[madohora]

Kres tym sporom położył dopiero w 381, sobór w Konstantynopolu, na którym uchwalono wyznanie wiary (credo), zawierające całe Credo nicejskie, uzupełnione o fragment dotyczący Ducha Świętego, oraz główne dogmaty wiary, do dziś uznawane przez Cerkiew, Kościół katolicki i protestancki

[madohora]

Kościół wyszedł zwycięsko z chaosu, który nastał po upadku Cesarstwa rzymskiego. Goci pod wodzą Alaryka, którzy w 406 r. złupili Rzym szybko przystosowali się do rzymskiego stylu życia. Pomimo wojny domowej i zniszczeń chrześcijaństwo wydawało się stabilne i wciąż się rozprzestrzeniało, zwłaszcza na północ (w V w. miała m.in. miejsce chrystianizacja Irlandii przez świętego Patryka).

[madohora]

Zasady doktryny, kultu i prawa Kościoła kształtowała się na przestrzeni I–VIII w. podczas soborów powszechnych i synodów. Są to:

Sobór nicejski I zwołany w 325 r.,
Sobór konstantynopolitański I zwołany w 381 r.,
sobór efeski zwołany w 431 r.,
sobór chalcedoński zwołany w 451 r.,
sobór konstantynopolitański II zwołany w 553 r.,
sobór konstantynopolitański III zwołany w 680 r.,
Sobór in Trullo zwołany w 691 r.,
sobór nicejski II zwołany w 787 r.

[madohora]

W obradach wzięło udział około 190 biskupów. Nie było wśród nich biskupa Rzymu ani jego legatów. Najpierw przewodniczył obradom Melecjusz z Antiochii, później, po jego śmierci, Grzegorz z Nazjanzu, a następnie, aż do 9 lipca, czyli dnia zamknięcia soboru – Nektariusz.

[madohora]

Zgromadzenie to zostało uznane na soborze efeskim w 431 roku za pierwszy sobór powszechny. Jest uważane za sobór przez Kościoły katolickie, prawosławne, przedefeskie, przedchalcedońskie i protestanckie. Światowa Rada Kościołów stwierdziła w 1948 roku, że termin chrześcijaństwo odnosi się jedynie do tych wyznań, które zaakceptowały decyzje doktrynalne z Nicei.

[madohora]

Uczestnicy soboru, pozostając w ramach nakreślonych przez Biblię i grecką filozofię, przekształcili samo jądro doktryny chrześcijańskiej. Decyzje podjęte w Nicei przez wielu chrześcijan zostały uznane za groźną innowację. Spowodowało to długoletni konflikt religijny, naukowy, społeczny i polityczny. Umiarkowani przedstawiciele obu stron tego konfliktu doprowadzili w roku 381 do przyjęcia na soborze w Konstantynopolu kompromisu, który polegał na korekcie nicejskiego wyznania wiary. W korekcie tej odrzucono nicejską tezę o Bogu w jednej hipostazie, zastępując ją sformułowaniem o Bogu w trzech hipostazach.

[madohora]

Zgromadzenie w Efezie było jedynym soborem starożytnym, którego obrady wymknęły się spod kontroli władzy państwowej. Biskupi podzielili się na dwie frakcje, które zebrały się osobno, nie uznawały się nawzajem i podjęły rozbieżne uchwały. Każda z tych frakcji twierdziła, że jej obrady były soborem ekumenicznym. Przywódcy obu frakcji zostali aresztowani i usunięci z urzędów[10][13]. W konsekwencji żaden z uchwalonych dokumentów nie został uznany przez cesarza i opublikowany. Kilka różnych zbiorów materiałów rozpowszechniono wkrótce po zakończeniu obrad, ale dokumenty związane z soborem zostały zebrane dopiero w VI wieku

[madohora]

Kształtowaniu się jednego Kościoła powszechnego towarzyszyły herezje i rozłamy (schizmy). Ortodoksja kościelna kształtowała się w polemice z licznymi ruchami religijnymi:

judaizmem – czyli religią żydowską,
gnostycyzmem,
doketyzmem,
marcjonizmem,
millenaryzmem,

[madohora]

Wiele z tych nurtów z czasem przekształciło się w odrębne struktury kościelne, nazywane dziś starożytnymi Kościołami przedchalcedońskimi.

[madohora]

Formalnym wyrazem rozłamu było rzucenie na siebie wzajemnych anatem przez patriarchę konstantynopolitańskiego Michała Cerulariusza i kardynała Humberta de Silva Candida – legata papieża Leona IX w 1054 (wielka schizma wschodnia). Jednak już wcześniej dochodziło do zerwania łączności z Kościołem Zachodu – za schizmy akacjańskiej (482–519) i za schizmy focjańskiej (867–893). Wielka schizma wschodnia za Michała Cerulariusza była więc kolejną ze schizm i z początku spodziewano się rychłego jej zakończenia, tym bardziej że – podobnie jak przy poprzednich schizmach – różnice religijne były raczej pretekstem, zaś bezpośrednie przyczyny schizmy były personalne i polityczne. Okazały się one jednak na tyle silne, że do rekoncyliacji nie doszło.

[madohora]

Wzajemna wrogość trwała aż do drugiej połowy XX wieku, kiedy to złagodniała na fali ruchu ekumenicznego. W 1964 w Jerozolimie duchowy przywódca Cerkwi – patriarcha Konstantynopola Atenagoras I spotkał się z papieżem Pawłem VI. Spotkanie to okazało się przełomowe – w ślad za nim nastąpiło odwołanie wzajemnych anatem (7 grudnia 1965) i ogólne ocieplenie stosunków. Nie doszło jednak do zakończenia schizmy (zob. interkomunia), zaś postawa patriarchatu moskiewskiego wobec Kościoła katolickiego w Rosji w ostatnich latach pokazuje, że wrogość wobec łacinników wciąż trwa i jest głęboko zakorzeniona.

[madohora]

Historycy spierają się co do tego, czy to Jezus założył Kościół jeszcze za swojego życia, czy też jest on późniejszą strukturą, powołaną przez jego uczniów. W Ewangeliach Nowego Testamentu greckie słowo ekklesia, czyli Kościół, pojawia się trzykrotnie. Najbardziej znany jest fragment Ewangelii Mateusza (Mt 16,18), oddawany w przekładach katolickich: „Ty jesteś Piotr [czyli Skała], i na tej Skale zbuduję Kościół mój...”. Kościół jako poświadczona historycznie wspólnota wiernych pojawia się jednak dopiero w Dziejach Apostolskich, gdzie pod tą nazwą kryje się zgromadzenie wszystkich tych, którzy pełni Ducha Świętego oczekują na powtórne przyjście Jezusa.

[madohora]

Nicejsko-konstantynopolitańskie wyznanie wiary lub Symbol konstantynopolitański /(łac.) Symbolum Constantinopolitanum/, dawniej nie do końca ściśle zwany też Symbolem nicejskim – chrześcijańskie wyznanie wiary najbardziej rozpowszechnione wśród tekstów credo używanych współcześnie w liturgiach.

[madohora]

Jakiekolwiek byłyby początki, według jednomyślnej opinii historyków, wbrew potocznym wyobrażeniom, nie może być mowy o tym, że symbol powstał na Soborze w Konstantynopolu poprzez dodanie fragmentu o Duchu Świętym do Symbolu ogłoszonego w czasie poprzedniego Soboru w Nicei w 325 r. Na Soborze chalcedońskim (451) tekst symbolu został odczytany jako wyznanie wiary Soboru Konstantynopolitańskiego I (381). Sama nazwa nicejsko-konstantynopolitański pochodzi dopiero z wieku

[madohora]

W odpowiedzi na błędy semi-arian Symbol konstantynopolitański stwierdził, że Duch Święty nie jest stworzeniem, lecz że pochodzi od Ojca czyli że jest z Nim współistotny podobnie jak Syn – a zatem z Ojcem i z Synem wspólnie odbiera uwielbienie i chwałę boską.

[madohora]

Patriarcha Konstantynopola (gr. Πατριάρχης Κωνσταντινουπόλεως), oficjalnie: Arcybiskup Konstantynopola, Nowego Rzymu i Patriarcha Ekumeniczny (gr. Αρχιεπίσκοπος Κωνσταντινουπόλεως Νέας Ρώμης και Οικουμενικός Πατριάρχης) – jeden z patriarchów prawosławnych oraz duchowy zwierzchnik Cerkwi. Stoi na czele Patriarchatu Konstantynopolitańskiego.

[madohora]

Zarówno wrogość wobec Rzymu, jak i władza nad całym prawosławiem wydają się słabnąć od początku XX wieku. Po upadku Imperium Osmańskiego upadła świecka władza patriarchów. W obecnej strukturze Kościoła prawosławnego dominują lokalne Kościoły autokefaliczne, niezależne jurysdykcyjnie od patriarchy ekumenicznego, a tylko uznające jego zwierzchnictwo duchowe. W słowiańskich Kościołach lokalnych osłabł wpływ kultury greckiej, a i Konstantynopol przestał być jej ośrodkiem. 7 grudnia 1965 papież Paweł VI i patriarcha Atenagoras I odwołali wzajemne klątwy rzucone jeszcze w 1054. Stosunki między Rzymem a Konstantynopolem uległy po tym fakcie ogólnemu ociepleniu, choć nie doszło jeszcze do interkomunii ani do wypracowania wspólnego stanowiska w sprawach wiary. Najdalszym krokiem w tym kierunku pozostaje prawosławno-katolicka Deklaracja z Balamand z 1993.

[madohora]

[madohora]

Miasto posiadało doskonałe położenie na skrzyżowaniu dwóch wielkich starożytnych szlaków handlowych: morskiego z Morza Śródziemnego na Morze Czarne oraz lądowego z Półwyspu Bałkańskiego do Azji Mniejszej. Dzięki swemu umiejscowieniu miasto szybko się rozrastało. Niektóre szacunki podają, iż w szczytowym okresie swojego rozwoju miasto mogło liczyć nawet milion mieszkańców. Ostrożniejsze szacunki podają liczbę od 250 do 500 tysięcy

[madohora]

W 1261 cesarz nicejski Michał VIII Paleolog (władca jednego z trzech państw powstałych po zajęciu Konstantynopola przez krzyżowców, które uważały się za kontynuatorów cesarstwa bizantyńskiego) zdobył miasto i ogłosił się cesarzem bizantyńskim.

[madohora]

W 360 ukończono budowę Hagii Sophii, najsłynniejszej świątyni miasta, która stała się katedrą biskupa Konstantynopola. Od 359 roku miasto uzyskało urząd prefekta. W 362 cesarz Julian zbudował nowy Port Juliana, później nazwany Portem Zofii, imieniem żony cesarza Justyna II.

[madohora]

W okresie późnego cesarstwa rzymskiego, głównie ze względu na strategiczne położenie na styku wielkich starożytnych szlaków handlowych, Konstantynopol był największym i najbogatszym ośrodkiem miejskim we wschodnim basenie Morza Śródziemnego. Miasto pozostawało stolicą wschodniej, greckojęzycznej części cesarstwa przez ponad tysiąc lat. Konstantyn Wielki wybudował na wzgórzu miasta uniwersytet, który obok Aten i Aleksandrii stał się nowym ośrodkiem nauki. Zwany był Kapitolem (Καπιτωλιον) i był umiejscowiony przy wielkim rynku (Forum Tauri), otoczony portykami. Wykładali tu między innymi: Akakios, Harpokration, Heliodor, Ammonios, Helladios, czy Syrianos; a także sofiści – Bemarchios, Zenon, Didymos, Kikokles, Gymnasios, Priscjan. Nie czyniono różnicy pomiędzy chrześcijanami a poganami w obsadzie kadry nauczycielskiej. Pensje wypłacano w naturze (zboże, oliwa). Od Konstantyna do Walensa dbano o zasoby biblioteki uniwersyteckiej, zatrudniając etatowych kopistów i antykwariuszy. Z profesorów filozofii znamy z imienia Temistiosa i Celsusa. W okresie swojego największego rozkwitu było ono najbogatszym i największym miastem Europy, które promieniowało swoją kulturą i dominowało nad życiem ekonomicznym w całym basenie Morza Śródziemnego. Zagraniczni wędrowcy oraz kupcy byli szczególnie pod wielkim wrażeniem piękna miejscowych klasztorów i kościołów. Wyjątkowy efekt wywoływała Hagia Sophia: rosyjski czternastowieczny podróżnik Stefan z Nowogrodu napisał: „Jeśli zaś chodzi o kościół Świętej Zofii, to ludzki umysł nie potrafi go ani pojąć ani też opisać”.

[madohora]

1 lipca 1846 roku, w Konstantynopolu grupa reformatorsko nastawionych wiernych Apostolskiego Kościoła Ormiańskiego założyła Ormiański Kościół Ewangelicki[

[madohora]

Po pierwszym zdobyciu przez krzyżowców Konstantynopola w negocjacjach z przywódcami krucjaty 18 lipca 1203 uwolniony z więzienia Izaak II Angelos zgodził się na koronację swego syna Aleksego Angelosa na współcesarza, czego dopełniono 1 sierpnia 1203. Pozostawała jeszcze kwestia wypłacenia krzyżowcom przez Aleksego obiecanych im kwot. Nowy cesarz zastał pusty skarb i praktycznie żadnych widoków jego zapełnienia w krótkim czasie, zaś krzyżowcy żądali zapłaty natychmiast. Ostatecznie Aleksy zapowiedział krzyżowcom i Wenecjanom, że zapłaci im dopiero w marcu 1204 oraz zaproponował, by do tego czasu pozostali w okolicach miasta. Mimo kolejnej fali wrzenia w szeregach krzyżowców na naradzie latem 1203 propozycja Aleksego została przyjęta. Latem i jesienią 1203 krzyżowcy pomagali Aleksemu w opanowaniu okolic Konstantynopola.

[madohora]

Aleksy Dukas V Murzuflos konsekwentnie odmówił żądaniom krzyżowców, wobec czego na początku lutego 1204 walki rozgorzały na nowo. Poza motywem pieniężnym po stronie krzyżowców zagrał motyw ambicjonalny – łacinnicy poczuli się oszukani. Szeregowemu rycerstwu wojnę z Bizancjum przedstawiono jako wojnę przeciwko królobójcy Murzuflosowi. Wojsko krzyżowe było nieliczne, ale dobrze wyćwiczone po dwóch latach walk i pewne swoich racji. 10 marca 1204 rozpoczęto przygotowania do szturmu. Ze swojej strony Bizantyjczycy przygotowywali się do obrony ściągając wojsko z prowincji i naprawiając mury, jednak brak im było ducha walki.

[madohora]

Zdobyte miasto stało się stolicą Imperium Osmańskiego i pozostało nią do powstania republiki w 1923. Turcy zaczęli też stosować w odniesieniu do miasta nazwę Stambuł, która od 18 marca 1930 stała się jedyną oficjalną jego nazwą

[madohora]

Kolejne próby zdobycia miasta nie udawały się ze względu na spory dynastyczne w państwie Osmanów. Kampania powzięta w 1423 zakończyła się fiaskiem, gdy sułtan Murad II musiał zakończyć oblężenie Konstantynopola na wieść o rozruchach wewnętrznych oraz zaostrzaniu się intryg pałacowych i knowań jego przeciwników politycznych.

[madohora]

Armia turecka składała się z około 80 tysięcy regularnego wojska, nie licząc pospolitego ruszenia, około 20 tysięcy baszybuzuków oraz kilku tysięcy żołnierzy służb tyłowych i 70 dział. Flotę sułtana stanowiło 6 trzyrzędowych galer, 10 dwurzędowców, 15 galeasów, około 75 mniejszych okrętów i 20 ciężkich barek transportowych dostarczających żywność i surowce. Siłami morskimi dowodził rządca Gallipoli, Sulejman Baltoglu. Taka liczba okrętów zapewniała Turkom panowanie na Morzu Marmara.

[madohora]

Miasto Konstantynopol leży na trójkątnym półwyspie opływanym przez wody Morza Marmara i zatoki Złoty Róg. Dzielnice miasta położone nad brzegami morza i zatoki znajdowały się w obrębie murów miejskich. Specjalny system umocnień złożony z murów i wież ochraniał miasto od strony lądu – od zachodu. O mury twierdzy na brzegu morza Grecy byli spokojni – zbyt szybki lokalny prąd morski nie pozwalał Turkom podpłynąć statkami pod podstawę murów. Słabym punktem pozostawał Złoty Róg. Bizantyjczycy stworzyli tutaj oryginalny system obrony. W poprzek wejścia do zatoki rozciągnięto ogromny łańcuch. Jeden jego koniec zawieszony był na wieży Eugeniusza na północno-wschodnim przylądku półwyspu, a drugi na jednej z wież dzielnicy Pera na północnym brzegu Złotego Rogu (dzielnica była kolonią genueńską). Na wodzie łańcuch podtrzymywały drewniane tratwy. Flota turecka nie była w stanie wpłynąć do Złotego Rogu i wysadzić desantu pod północnymi murami miasta. Natomiast flota bizantyjska ochraniana przez zaporę mogła spokojnie przeprowadzać naprawy w zatoce.

[madohora]

Wszystkich zdatnych do walki żołnierzy bizantyjskich było około 7 tysięcy, wliczając w to 2 tysiące sprzymierzeńców. Pochodzący z Genui ochotnik Giovanni Giustiniani Longo wystawił około 700 ludzi. Niewielki oddział sformowała też Katalonia. Fortyfikacje miejskie, regularnie naprawiane na kilka lat przed oblężeniem, przedstawiały nadal znaczną wartość bojową, pomimo wprowadzenia nowej broni – artylerii oblężniczej. Jednakże znaczny ubytek ludności stolicy i duża powierzchnia miasta sprawiały, że brakowało obrońców do obsadzenia umocnień na całej ich długości

[madohora]

Bizantyńczycy chcieli wykorzystać swoją nieliczną artylerię do obrony Konstantynopola, lecz pomosty w wieżach nie były przystosowane do prowadzenia ostrzału artyleryjskiego i działa cofające się w wyniku odrzutu uszkadzały fortyfikacje.

[madohora]

2–6 kwietnia
Edytuj
Przednie straże Turków podeszły do miasta 2 kwietnia w Poniedziałek Wielkanocny. Obrońcy miasta przeprowadzili wypad, podczas którego zabili nielicznych wrogów. Zbliżanie się wojsk tureckich zmusiło ich jednak do powrotu do miasta, zniszczenia mostów nad fosą i zamknięcia bramy miejskiej. Cesarz nakazał także rozciągnąć łańcuch w poprzek Złotego Rogu.

[madohora]

W kwietniowym błocie działo Urbana zdolne było wystrzelić pociski ważące 540 kg na odległość 1,5 km nie więcej niż siedem razy dziennie. Jedną z bombard ustawiono naprzeciwko pałacu cesarskiego, a drugą przed bramą św. Romana. Mimo swej niskiej celności, broń ta czyniła ogromne zniszczenia w murach Konstantynopola. Ponadto sułtan dysponował wieloma innymi, mniejszymi działami (Laonicos Chalcocondyles).

[madohora]

21 kwietnia wskutek ostrzału murów miejskich prowadzonego przez tureckich artylerzystów jedna z wież przy rzece Likos (Baktatynijska) runęła wraz ze stojącym przed nią zewnętrznym murem. Jeśliby padł wówczas rozkaz szturmu, prawdopodobnie Konstantynopol zostałby zdobyty. Rozkazu jednak nie wydano, bowiem sułtan przebywał wtedy na północnym brzegu Złotego Rogu w przystani tureckiej floty Dwie Kolumny.

[madohora]

29 kwietnia żołnierze tureccy zamordowali marynarzy chrześcijańskich pochwyconych z zatopionej galery weneckiej. W odpowiedzi Bizantyjczycy ścięli na murach wszystkich Turków wziętych wcześniej do niewoli.

[madohora]

5 i 6 maja Turcy rozpoczęli stały ostrzał, otwarcie przygotowując się do szturmu. Grecy liczyli się z dwoma kierunkami ataku: z zachodu na mury twierdzy i z zatoki przy wsparciu floty.

[madohora]

16 maja Turcy zaczęli drążyć tunel pod murami w pobliżu dzielnicy Blachernos. W tym samym czasie ich statki przy dźwiękach trąb i bębnów 16, 17 i 21 maja podpływały do łańcucha w zatoce, próbując odwrócić uwagę Greków od hałasu prac minerskich. Bizantyjczycy odkryli jednak tunel i rozpoczęli drążenie kontrpodkopu. Podziemna wojna zakończyła się zwycięstwem oblężonych, którzy wysadzili lub zatopili podkopy wykonane przez Turków.

[madohora]

24 maja powróciła z bezowocnej wyprawy brygantyna wenecka wysłana na poszukiwanie floty sprzymierzeńców, a w nocy 24 maja nastąpiło pełne zaćmienie Księżyca, poczytane przez oblężonych za zły znak. Konstantyna nakłaniano, by wydostał się z miasta i zebrał armię poza jego granicami, jednak cesarz odpowiadał stanowczo, że bez wodza miasto na pewno upadnie, a wraz z nim całe cesarstwo. Oblężeni rozpoczęli rozmowy z Turkami, proponując zapłatę trybutu i daniny w przyszłości, jednak Mehmed II zażądał okupu w wysokości nie do zapłacenia (100 000 bizantów), albo opuszczenia miasta przez mieszkańców tylko z osobistym dobytkiem, gwarantując im swobodne wyjście z miasta. Grecy nie przystali na te warunki.

[madohora]

W nocy z 28 na 29 maja wojska tureckie ruszyły do szturmu na całej linii. W Konstantynopolu ogłoszono alarm i wszyscy zdolni do noszenia broni zajęli pozycje na murach i w wyłomach. Sam cesarz wziął osobisty udział w walkach i odpierał natarcie przy zwalonych murach przy bramie świętego Romana (Ducas; 39). Turcy ponosili bardzo ciężkie straty. Na początku zaatakowali baszybuzucy, słabo uzbrojone wojska nieregularne, które sułtan rzucił na mury, by za cenę życia osłabiły obronę miasta. Pośród nich byli Turcy, Słowianie, Węgrzy, a nawet Niemcy i Włosi. Atak baszybuzuków zagroził jedynie odcinkowi nad Likos, w innych miejscach został z łatwością odparty. W dolinie obroną kierował Giustiniani Longo, tutaj też skoncentrowano wszystkie będące w mieście muszkiety i arkebuzy.

[madohora]

Trzeci atak na miasto przypuścili janczarzy, których sułtan osobiście podprowadził do fortecznej fosy. Janczarzy uderzali dwiema kolumnami. Jedna szturmowała dzielnicę Blacherny, a druga w kierunku przełamania na odcinku Likos. W miejscu, gdzie mury dzielnicy Blacherny łączyły się z pozostałymi umocnieniami miejskimi, janczarzy odkryli tajną furtkę Kerpoport (Brama Cyrkowa), przez którą Bizantyńczycy przeprowadzali wypady na zewnątrz miasta. Dzięki niej pierwsi Turcy weszli do twierdzy. Choć szybko zostali pokonani, na chwilę udało im się zatknąć na murach turecką flagę, co wprowadziło pewien zamęt w szykach obrońców miasta, którzy walczyli w pobliżu odcinka Likos.

[madohora]

Bracia Bocchiardi bronili murów przy Złotym Rogu, lecz rozprzestrzeniająca się panika odcięła im drogę ucieczki ku morzu. Paolo zginął, ale dwóm pozostałym – Antonio i Troilo udało się zbiec. Minotto dowodzący Wenecjanami został otoczony w pałacu cesarskim w Blachernach i zabity.

[madohora]

Walki w samym mieście trwały jeszcze przez cały dzień. Turcy wzięli niewielu jeńców – około 500 żołnierzy bizantyjskich i najemników. Reszta obrońców zginęła lub uciekła przez morze.

[madohora]

Konstantynopol zajął miejsce tureckiej stolicy, przeniesionej z Adrianopola. Pełnił tę rolę przez następne 470 lat, do 1923 roku.

[madohora]

Po przeniesieniu stolicy Cesarstwa Rzymskiego do Bizancjum i zmianie nazwy na Constantinopolis przez Konstantyna Wielkiego, na jego rozkaz miasto otoczono murami o długości 2,8 km. Budowę pojedynczego muru rozpoczęto w 324 roku i zakończono w czasach panowania jego syna Konstantyna II.

[madohora]

Kolejnym wrażliwym miejscem w systemie obronnym był środek systemu umocnień, w którym o 30 metrów obniżał się teren z uwagi na to, że tam do miasta kanałem wpływała niewielka rzeka Likos. Obszar tworzącej się w tym miejscu doliny był zwany Mesoteichion. W północnej części mury łączyły się z umocnieniami dzielnicy Blacherny. Występujące tutaj ze zwykłego szeregu umocnienia składały się z fosy, pojedynczego muru oraz ufortyfikowanych umocnień pałacu cesarskiego wybudowanego w pobliżu muru jeszcze przez cesarza Manuela I.

[madohora]

W roku 626 połączony atak Persów, Awarów i Słowian,
Oblężenie Konstantynopola (674–678) przez Arabów,
Oblężenie Konstantynopola (717–718) przez Arabów,
Ataki Bułgarów w latach 813, 913 i 924,
Atak Rusów na Konstantynopol (860),
Ataki Rusów w 907, 941 oraz w 1043,
Oblężenie miasta w latach 1090-1091 przez Seldżuków i Pieczyngów,
Od 1393 lub 1394 do 1401 trwała blokada miasta przez Turków,
W 1422 miało miejsce ostatnie nieudane tureckie oblężenie.

[madohora]

Zamek Rumeli (tur. Rumelihisarı) – w północnej części Konstantynopola zbudował w sułtan Mehmed II w ciągu 4 miesięcy w 1452 roku

[madohora]

Nlie mam ojca, nie mam matki!
Już lat siedem, jak śpią w grobie;
Nie mam nigdzie własnej chatki,
Wszędzie smutno w każdej dobie
36
Dawniej, gdym się obudziła,
Droga matka mnie pieściła,
Czule dziecię swe ściskała
I do piersi przytulała.
Dziś, gdzie tylko spojrzę okiem.
Zewsząd na mnie smutek czycha;
Dziś, gdzie tylko stąpnę krokiem,
Świat oczyma mnie odpycha.
Mikt nie słucha żalu mego,
I nikt serca strapionego
'Nie ukoi, nie pocieszy;
Precz odemnie każdy spieszy.
Świat okrutny, świat bez czucia;
Jak lód zimny, jak głaz twardy,
Chleba skibkę, gdy mi rzuca,
Strasznym kraje wzrokiem wzgardy
Ach! ,nie wiedzą, jak smakuje
Chleb, co wzgarda ofiaruje!
Każdy kąsek łzę wyciska,
Co w zapłacie dawcy błyska.
Precz od ludzi pójdę sobie,
Miech się o mnie nie kłopocą;
Tam na ojca, matki grobie 1
Płakać będę dniem i nocą

[madohora]

WSTRZĄS W KWK STASZIC - Nasz Dziennik - 02.12.2022

[madohora]

[madohora]

ok. 1740 - w miejscu zwanym Kotlisko w rejonie
Murcck wydobywano węgiel.

[madohora]

1845 - w związku z brakiem możliwości odwodnienia przerwano wydobycie w tej kopalni.

[madohora]

Folklor - to kultura ludu, przejawiająca się
w sposobie mówienia, ubierania się, pieś
niach, tańcach, legendach, wierzeniach,
dorocznych zwyczajach. W naszych stronach
zachowały się jeszcze bardzo cenne pierwiastki
pszczyńskiej kultury ludowej, ale są one za
grożone wymarciem. Przyczyną tego stal się
rozwijający się przemysł i związany z nim na
pływ dużej liczby nowych ludzi z całej Polski.
W ich obecności, a także w kontaktach zawodo
wych, wielu tuziemców w obawie przed ośmie
szeniem nie posługuje się gwarą, nic chce - na
wet od święta - przyodziewać ludowego stroju
pszczyńskiego, wstydzi się śpiewać pieśniczki,
nie zna tańców ludowych, nic chce słuchać
starodawnych klechd, mądrości i porzekadeł.
Obojętność wobec kultury swoich przodków po
szła tak daleko, że niektórzy miejscowi nic po
trafią nawet stanąć w obronie fundamentalnych
wartości kultury rodzimej, jakimi są nazwy loka
lne. Przykład: głośna sprawa, jak pisać i mówić:
Korzenica czy Korzyniec?

[madohora]

Kolej - mówiono o niej w Bojszowach już
w lalach sześćdziesiątych. Mówiono, że
ma biegnąć z Jajost przez Młyńszczok
i jedlińskie pola do Woli, a na Dworzysku ma
powstać stacja kolejowa. Coś prawdy w tej
plotce było, bo wiosną 1978 roku ogromne wy
wrotki zaczęły zwozić kamień z przepalonych
hałd i tworzyć z niego wysoki nasyp. W następ
nym roku pracownicy z wodzisławskiego Przed
siębiorstwa Robót Inżynieryjnych zaczęli wyko
nywać wiadukty nad Gostynią, nad drogą do
Jedliny i nad korytem Korzyńca. W 1982 roku
kolej była gotowa. Przez Bojszowy hałaśliwie
przetoczył się pierwszy pociąg, najpierw ciąg
niony lokomotywą spalinową, a wkrótce po wy
konaniu trakcji elektrycznej z napędem elekt
rycznym. Ale kolej przeznaczono do odwozu
węgla i kamienia z „Czeczottu” więc stacji
pasażerskiej na Dworzysku nie wybudowano

[madohora]

Niejednego - tam postraszyło, niejeden
w okolicach nowego cmentarza wolskie
go widział ową wysoką postać w ciem
nym płaszczu, białym żabocie i staromodnym
cylindrze. Mądroki mówią, że w nowoczesnych
społeczeństwach zawsze znajdą się indzie z tęsk
notami do rzeczy tajemniczych i ciemnych, że
ich rozbudzona wyobraźnia potrafi stworzyć to,
co chce. Czyżby?
Droga, przy której znajduje się nowy cmen
tarz, to bardzo stary trakt handlowy łączący
Pszczynę z Krakowem. Prowadził on przez nieis
tniejącą już dziś osadę o nazwie Wieża. Był tam
graniczny most na Wiśle (mniej więcej w tym
miejscu, gdzie obecny most kolejowy i drogo
wy). Pobierano na nim różne opłaty np. cło, j
pleine, myto.
W pamięci najstarszych wolan zachowała się i
historia pewnego nieuczciwego kupca krakows
kiego, który trudnił się handlem win. Podczas
jednego z jarmarków pszczyńskich nabył on
pewną ilość dobrych win morawskich i nie za
płaciwszy za nie uciekł pod osłoną ciemności
w kierunku granicy. Oszukani winiarze ruszyli j
za nim w pościg, dopadli go za gilowickim lasem 1
i tam pozbawili życia. Na drugim świecie - ponoć - nieuczciwy kupiec ciężko pokutuje za j
swoje grzechy. Żeby zbawić swą duszę, w miejs
cu swojej śmierci prosi przechodzących tam
ludzi o modlitwę. Ta więc czarna zjawa pokazu
jąca się w okolicach cmentarza, to jego pokutują
ca dusza

[madohora]

Uciążliwość - mało dostrzegana przez
służby pobliskich kopalń, a mocno trapią
ca mieszkańców Bojszów, to ruch potęż
nych samoehodów-węglarek na odcinku szosy
pszczyńskiej Międzyrzecze - Ściernie. Stanowi
on nie tylko wielkie zagrożenie dla wszystkich
korzystających z tej drogi, ale jest też źródłem
spalin zatruwających powietrze.
Ruch pustych i wypełnionych węglem ciężaró
wek nasila się w okresie jesienno-zimowym.
Zadaliśmy sobie trud policzenia ich. Liczenie
odbyło się w połowie listopada (czwartek 16 XI).
Otóż w ciągu doby przejechało przez Bojszow y
w obu kierunkach (do Pszczyny i do Ścierń) 366
ciężarówek z przyczepami lub bez. Do szacun
ków przyjęliśmy, że tylko połowa z nich miała
ładunek, a każdy mia! wagę średnio 20 ton
węgla. Z prostego mnożenia wyszło, że w okre
sie szczytowego nasilenia przewozów przez Boj
szowy przetransportowano na dobę 3620 ton
węgla z „Ziemowitu”, „Piastu ” i „Czeczottu ”.
Uciążliwość tego sposobu transportu pojawiła
się 4-5 lal temu, kiedy to niepomiernie wzrosły
koszty przewozów kolejowych. Od tego czasu na
kolei trwa martwota. Nie istnieje też dobrze
prosperujący za czasów kopalń książęcych trans
port wodny barkami po VViśle. Pozostały tylko
niezmodernizowane drogi.

[madohora]

Działo się to w Belgji na początku ubiegłego
stulecia.
Od wczesnego ranka w domu górnika Hu
berto Goffina panował niezwykły zamęt. Wszy
scy domownicy b*di bardzo przejęci, gdyż w
dniu tym dwunastoletni Robert miał pu raz pier
wszy zajść do kopalni i zająć miejsce wśióJ gór
ników.
Kopalnie w tym iza«ie b\ły w bardzo pier
wotnym stanie, człowiek ciężką, mozolną pracą
wyrywał ziemi jej bogactwa, nagromadzone
przez wieki.
Robert z ojcem przybyli do szybu i wraz 2
i nnvmi robotnikami w dużym koszu opuścili się
do kopalni.
Obowiązkiem Roberta było ładowanie do ko
szów brył węgla.
Chłopiec ochoczo zabrał się do roboty i po
pewnym czasie zauważył, że stąpa po wodzie
Pracuiacv z nim górnicy na jego uwagę odpo
wiedzieli, że niemu w tem nic dziwnego; ponie
waż jednak Robert zaobserwował, że woda stop^
niowo się podnosi, zaniepokojony postanowił u-
przedzić ojca.
— Podobne zjawiska często się zderzają vf,
kupalni, mój chłopcze — rzeki uśmiechając się
górnik — musisz się do tego przyzwyczaić.
— Ależ, oiczulku, tu nie chodzi wcale o mní ,
tylko to, że woda przebywa i to z wielką szyb
kością — tłumaczył chłopiec.
‘starszy górnik znał dobrze swego syna i wie
dział. za nigdy dotychczas nie okazał się tchó
rzem, dlatego też zastanowiło go zachowanie się
chłopca. . ^
— Chodź, • obaczymy co się tom dz.ieje — ■
rzekł do Roberta.
Jedno spojrzenie w\starczvło by ocean: nie
bezpieczeństwo. Przerażeni górnicy, kierowani
instynktem samozachowawczym porzucili prnrę
i zaieli miejsca w koszach w których wycmgana
węgieł na powierzchnię ziemi.
W pierwszej chwili Hubert, trzi mając syną
w ramionach, wszedł do kosza. Lecz poczucie od
powiedzialności za los pozostających w kopalni
robotników, wzięło górę. Szybko wyskoczył 2
kosza i krzyknął,
— Ruszajcie, ja wvjdç stąd ostatni.
Górnik uścisnął reke svnka i nic ulegał.
Wkrótce powióciły puste kosze. Hubert Gof-
firn upominał i przestrzegał przy dalszem podno
szeniu koszów. Przypływ wodv był iuż tak sil
ny, że o dalszej akcji ratunkowej przy pomoc«
koszów. n:e mogło być mowy.
j Należało szukać innego sposobu ocalenia.
Starszy górnik .na*pierw zebrał wszystkich
pracowników, zajętych w różnych częściach ko
palni i udał się z nimi do m*’eisca najwyżej po
łożone. gdzie woda prędko dosm^nać ‘lie mo-;ła.
Najsilniejsi i najbardziej odporni pod kie
runkiem Huberta zabrali się do pr«*ey. by przebiá
przejście do sąsiednie i kopalni. Robota poętęp
Vala szybko i po przebiciu ki (ku metrów zauwa- *
żyli, że odgłosy i(k kilofów Iź^ięcztjly specjal
nie, zwiastując zbliżanie się do próżni, ^ W serca
wsiąpiła nowa otucha. Hubert uśmiechał się
leki o głaszcząc ciemną głowę synka.
Ostatnie uderzenie kilofa... i dał się słyszeć
przeciągły7 świst, zapowiadający bliską obecność
Straszliwego, trującego gazu kopalnianego.
Wszyscy potracili głowy wobec tego nowego
liebezpieczeństwa. Tylko starszy górnik czuwał
i zachował zimną krew; momentalnie przy po
mocy syna zatkał fatalny otwór w węgielnej
ścianie i zachęcał do kopania w innem miejscu.
J^erz nie było już chętnych do wysiłków.
Tymczasem wokoło kopalni gromadziły się
tłumy zaalarmowane przez ocalonych górników.
Z najbliższego miasta władze wysłały zdol
nego inżyniera do zorganizowania szybkiej i u-
puejętnej pomocy.\
Po dwóch dniach przebywania pod ziemią
»ieszczęś!iv i górnicy ledwo trzymali się na no
gach. Z bezsilnych rąk wypadały narzędzia, o-
czy zachodziły mgłą a z zaciśniętego gardła z
trudem wydobywały się dźwięki.
H-ubert Goffin również opadł z sil. w milcze
niu tulił synka do siebie i z rozpaczą myślał, że
zp jbwilę ogarną ich ciemności, gdyż właśnie do
palała się ostatnia pochodnia.
Chłop zyna odpowiadał na pieszczoty' ojca i
ud czasu do czasu mówił doń cichutko:
— Cierpliwości drogi tatusiu, zobaczysz, że
pomoc niedługa już do nas przyjdzie. Podnieto-
nv słowami dzielnego dziecka starszy górnik,
pragnąc pokazać mu, że jeszcze ma trochę sił,
chv/vcil kilof i uderzył nim kilkakrotnie.
ak_ gdyT j w odpowiedzi na to wezwanie w
od.,uleniu dały się słyszeć podobne uderzenia ki
lof*
Nie mogło być wątpi wości... Nadchodziła
tak długo oczekiwana pomoc.
d krotce górnicy opuścili groźne podziemia.
Hubert i jego syn ostatni wyszli z kopalni,.
łfdv upewnili się, że już w mej nikt nie pozostał.
Wieść o bobaterskiem zachowaniu się ojca i
Łvna przedarła się za mury miasteczka i szero-
kiem echem rozniosła się po całej Belgji.
.v :zecny cesarz Francuzów, Napoleon I-szy
przy słał sfi rszemu górnikowi krzyż zasługi, ma-
łetro zaś Roberta polecił kształcić na koszt pań
stwa w liceum w Liege

[madohora]

tare kopalnictwo rudne na obszarach polskich
cierpi w ostatnich latach -ponownie na silną depresję.
Z pośród kilkunastu (13) dawniej zakładów górniczych
pracują obecnie dwa i zatrudniają około 2300 górników,
gdy dawniej pracowało w kopalnictwie cynkowo-ołowia-
nym 8000 ludzi.
Taki przygnębiony stan górnictwa kruszcowego w Pol
sce, a zwłaszcza na Śląsku notuje historia nie po raz
pierwszy. Górnictwo srebrne kwitło ongiś w rejonie za
sięgu wapnia muszkowego w t. zw. niecce bytomsko-
tarnowicko-siewiersko-olkuskiej w zaraniu Państwa Pol
skiego, a w olkuskim byc -może nawet jeszcze o kilka stu
leci wcześniej. Z czasów Bolesława Chrobrego istnieją już
zapiski w starych dyplomach.
Bytom (może od bitym lub bito mnie), wokół którego
górnictwo srebra rozwinięte było z dawna, przytacza K.
Wutke w śląskim kodeksie dyplomatycznym i nadmienia, że
już w roku 1136 arcybiskup gnieźnieński otrzymał od Bo
lesława Krzywoustego miasto wraz z rolnikami i górni
kami (cum argentifoseoribus). Samo miasto założone przez
Bolesława Chrobrego w roku 1020 początkowo jak© osa
da z zameczkiem myśliwskim. F. Gramer w swej mono
grafii Bytomia wnioskuje, że początkowe miasto zbudo
wane zostało wokół samotnie położonego pogórka, na
którym stoi kościółek św. Małgorzaty. Pagórek ten zwał
się wedie najstarszych notatek łacińskich „Sułuhali“, co
w interpretacji Niemców oznaczało Schottenberg czyli
góra szkocka, — którą to nazwę zupełnie fałszywie dotąd
utrzymano. Po pierwsze Szkotów w Bytomiu nigdy nie
było, a po drugie wyraz pochodzący z najdawriejszych
kronik nie jest wcale zniekształcony, jakby to niektórym
obcym pisarzom dogadzało, lecz staropolskim słowem na
oznaczenie usypanego z jakichś rumoszów pagórka.
Talk jak przypuszczam powiodło nu się udowodnić pol
skie pochodzenie wyrazu górniczego niemieckiego Seiffen,
pisanego dawniej Ssippen, oznaczającego ssypy złoto
nośnego piasku czyli zlotosypy, tak mniemam, że potrafię
przekonać każdego nieuprzedzonego, iż wyraz hala ozna
cza zwał drobnego żwiru porosły trawą — wyraz ten po
wtarza się bardzo często w Tatrach, gdzie właśnie na
takich usypiskach zwietrzałych okruchów u podnóża skał,
porosłych trawą wypasają górale swoje kierdele owiec.
Dziwnym zbiegiem okoliczności wszędzie tam gdzie
kolwiek spotykamy dowody istnienia bardzo starych ko
palń, które wyrzucały skałę płonną na usypiska zwane
dziś hałdami (po niemiecku Hałdę, ile wedle dawnej pi
sowni niemieckiej Halle lub Hale), wszędzie łam spoty
kamy się z wyrazem hala1 ). Natotmiast wyraz sutu jest
tylko nieco przekręconym słowem i brzmieć powinien „su
ta“ od starośląsk] ego, zresztą i gdzieindziej w Polsce
jeszcze używanego wyrazu „suć“ czyli sypać. A więc Su-
tahala znaczy nasypany zwał i to najprawdopodobniej
zwal obfitych skał płonnych odrzucanych przy wyodręb
nianiu k uiszcu ołowianego od przyrośniętego kamienia.
Przekonać się o tym nie byłoby trudno, trzebaby tylko
nieco wkopać się w tę górkę, a potwierdzenie lub zaprze
czenie tego wywodu znalazłoby się. Także Gramer pisze,
że pagórek ten zdaje się jest sztucznie usypany i sugeruje
niejako, moim zdaniem niesłusznie, że mogło to mieć na
celu umieszczenie na nim kiedyś później obronnego1 za
meczka. Oczywiście od Schottenberg nie można wypro
wadzić słowa Sutuhali. Także wyprowadzanie tego wy
razu od „święty bór“ jest moim zdaniem mylne.
Ten bardzo stary wyraz naprowadza także na przy
puszczenie, że już wtedy, t. j. przed rokiem 1223, kwitło
tu z dawna górnictwo srebra, a zwał musiał być już bar
dzo stary i należycie osiadły, skoro można było na nim
zbudować klasztor i kościółek św. Małgorzaty.
Żadne też kroniki nie wspominają o początku kopal
nictwa srebra i ołowiu w 'tym mieście. Natomiast mowa
jest o pierwszym zaniku górnictwa bytomsko-łarnogór-
skiego i łączy się z tym znana legenda o tym, jalk to w ro
ku 1363 gwarkowie tameczni utopili w stawie Małgorzaty
za namową złego ducha Szarleja księdza plebana Piotra

[madohora]

Kopalnia pokazowa w Tarnowskich Górach, uznana
zresztą przez Komisję Studiów Ligi 'Popierania Turystyki
za obiekt o wybitnym znaczeniu turystycznym, posiadać
będzie partiel w 'których zostaną pokazane zwiedzającej
publiczijuści wszystkie epoki rozwoju górnictwa, poczy
nając od prymitywnych sposobów człowieka paleolitycz
nego, jak to je spotykamy w kopalniach krzemienia nad
rzeczką Kamienną, poprzez górnictwo starożytjj| średnio
wieczne z jego pełnymi tajemnic zwyczajami i oryginal
nymi strojami aż do czasów najnowszych i najnowszycli
systemów i maszyn.
Gdy kopalnia ta będzie uruchomioną, warto będzie
choćby co roku przyjechać na święto górnicze Barbarki
do Tarnawskich Gór.

[madohora]

Skarbnik, wniknąwszy w ziemi cień,
By skarbów strzec i w noc i w dzień,
Górnika pracę darzy rad:
W płodów ziemicy cenny kwiat,
Na chleb dziecinom w chacie tam!
Skarbnik pozdrawia: „Szczęść Boże Wam! “
„Skarbnik, wniknąwszy w ziemi cień,
Górnika wśród pobożnych pień
Strzeże przed zgubnych losów złem:
Przed gazów mgłą i śmierci snem.
Górnik — choć żmudny — szczęśliw tam!
Skarbnik pozdrawia: „Szczęść Boże Wami“
Skarbnik, wniknąwszy w ziemi cień,
Śród wiecznej nocy tajnych tchnień,
Majestat pracy w pieczy ma,
By sławę czystą miał, jak łza,
A wrogów moce zgniata tam.
Skarbnik pozdrawia: „Szczęść Boże Wam!“
„Skarbnik, co szybów strzeże cień,
Gdy górnik pracy kończy dzień,
On życzy mu: „dobrego snu!
A gdy wypoczniesz, powróć tu!
Obudzęć sam — znak dobry mam!
Dziś żegnaj mi — „Szczęść Boże Wam!

[madohora]

Od jména svaté Barbory je odvozen i název pro barbituráty, podle kyseliny barbiturové pojmenované podle objevu na

[madohora]

Podczas pierwszej musztry kapral wydaje rozkazy:
- Baczność!... Na prawo patrz!... Spocznij!... W lewo zwrot!...
Naprzód marsz!... Pluton stój!... Pluton, baczność!... Nagle rekrut Ecik wychodzi z szeregu i kieruje się w stronę koszar.
- Gdzie idziesz, ofermo! - woła kapral.
- Wiecie wy aby, o co wom chodzi?
- Co takiego?
- Psińco! Mom tego dość! Jak już bydziecie wiedzieć kaj momy iść to żech je w koszarach.

[madohora]

Spotyko się dwóch ojców. Jeden sie chwoli:
- Ty Józek, wiesz jak mój Antek fajnie kląć umie.
- A wiela mu to?
- Już 4 lata.
- A rzykać umie to już?
- Czyś ty głupi, takie małe dziecko?!

[madohora]

Wraca Masztalski z Francji i taszczy trzy skrzynki koniaku.
- Co to takiego? - pyta celnik.
- To woda święcona z Lourdes.
Wziął celnik butelkę, odkorkowal, powąchał i krzyczy:
- Przecież to koniak!
- Widzicie, panie celnik! Zaś cud!

[madohora]

Na jednym odpuście był bardzo wielki ścisk. No i jednej starej babie ukradli w tym ścisku pieniądze. A miała je w kiecce w kabzie. Przyszła zatem z płaczem do proboszcza i prosi, coby proboszcz z ambony wygłosili i sumienie złodziejowi skruszyli. No ale farorz ją naprzód pytają:
- A nie zmiarkowaliście nic jak wom tam kto ręka wsadzowoł?
- Ja! - pado baba. - Zmiarkowałach, ino myślałach że to w dobrych zamiarach.

[madohora]

Przyszedł chłop do restauracji i obstalowoł se parówki i żemłę. Kelner przyniósł, a chłop patrzy na talerz i pado:
- Co to? Zmniejszyliście porcje?
- Nie, ino robiliśmy remont i wstawiliśmy wieksze stoły, to sie tak teroz wszystkim będzie zdowało.

[madohora]

Francik Kichol i Masztalski pojechali do RFN. Po dwóch miesiącach kamraci witają Masztalskiego na lotnisku.
- A gdzie Francik? - pyta Zyguś Materzok.
- On tam zostoł.
- Zostoł? Nie godej!
- Sklep otwarł.
- Po dwóch miesiącach sklep otwarł? - dziwi się Ecik. Powiedz, jak on to zrobił?
- Zwyczajnie, łomem...

[madohora]

Her legend is included in Vincent of Beauvais' Speculum historiale (xii.64) and in later versions of the Golden Legend[9] (and in William Caxton's version of it).

[madohora]

Saint Barbara was also the Patron saint of the Royal Army Ordnance Corps of the British Army, a church being dedicated to her initial at Hilsea Barracks Portsmouth later being moved to Backdown in Surrey, when the Corps moved its training establishment there.

[madohora]

In France, due to the historic link between the firefighters and the military sappers, Saint Barbara is also the patron of firefighters and has thus been celebrated by fire services throughout the country on December 4 since the Third Republic.

[madohora]

Imię św. Barbary było znane w Rzymie w 7 wieku; [4] jejkultmożna prześledzić do 9 wieku, początkowo na Wschodzie. Ponieważ we wcześniejszychmartyrologiach nie ma o niej wzmianki, jej historyczność jest uważana za wątpliwą.

[madohora]

Jej święto, 4 grudnia, zostało wprowadzone w Rzymie w 12 wieku i włączone dokalendarza trydenckiego. W 1729 r. data ta została wyznaczona na obchody św.Piotra Chryzologa, redukując świętą Barbarę do wspomnienia w jegoMszy. [7]: 98W 1969 r. została usunięta z tego kalendarza, ponieważ relacje z jej życia i męczeństwa zostały ocenione jako całkowicie bajeczne, pozbawione jasności nawet co do miejsca jej męczeństwa. [7]: 147Jest jednak nadal wspomniana wMartyrologium Rzymskim[12], które ponadto wymienia kolejnych dziesięciu świętych męczenników o imieniu Barbara.

[madohora]

Hiszpańskie słowosantabárbara, odpowiadające mu włoskie słowosantabarbara i przestarzałe francuskieSainte-Barbe, oznaczająprochownięstatku lub fortecy. Zwyczajowo w magazynie znajdowała się figura św. Barbary, aby chronić statek lub fortecę przed nagłą eksplozją. Święta Barbara jest patronkąwłoskiej marynarki wojennej.

[madohora]

Dzień Świętej Barbary, 4 grudnia, obchodzony jest przez Brytyjczyków (Royal Artillery, RAF Armourers, Royal Engineers), Royal Navy Fleet Air Arm Armourers, Australian (Royal Regiment of Australian Artillery, RAAF Armourers), Canadian (Explosive Ordnance Disposal Technicians (EOD), Canadian Ammunition Technicians, Canadian Air Force Armourers, Royal Canadian Artillery , Canadian Military Field Engineers, Royal Canadian Navy Weapons Engineering Technicians) i nowozelandzkich (RNZN Gunners Branch, RNZA, Royal New Zealand Army Ordnance Corps, RNZAF Armourers). [potrzebny przypis] Bateria Artylerii UniwersytetuNorwichświętuje ją nocną misją ogniową z udziałem wieluhaubic M116.

[madohora]

Ashton under Hill–wieś wAnglii, whrabstwie Worcestershire, w dystrykcieWychavon. Znajduje się u podnóżawzgórza Bredon. Według spisu ludności z 2001 roku parafia liczyła 743 mieszkańców, około sześciu mil na południowy zachód odEvesham. Pięciodomowa wioska o nazwie Paris znajduje się nad wioską z panoramicznym widokiem na okoliczne wzgórza.

[madohora]

Stacja kolejowa Ashton-under-Hillnależała doMidland Railway (późniejszej częściLMS). Znajdowała się na długiej linii pętli, Gloucester Loop Lineodgałęziającej się od głównej liniiBirmingham and Gloucester RailwaywAshchurch, przechodząc przezstację kolejową Evesham, AlcesteriRedditch i ponownie łącząc się z główną linią wBarnt Green, w pobliżuBromsgrove. Pętla została zbudowana, aby uwzględnić fakt, że główna linia ominęła większość miast, które mogłaby obsługiwać, ale ukończenie zajęło trzy oddzielne firmy.

[madohora]

WCzechach figura św. Barbary jest umieszczona w pobliżu przyszłego portalu tunelu podczas ceremonii wmurowania kamienia węgielnego pod większość dużych projektów drążenia tuneli, ponieważ jest patronką górników.

[madohora]

BARBÓRKA W CIENIU KRYZYSU - Polskie Radio - 04.12.2015

[madohora]

W drugim roku ery panowania Taihe [828 r.], w drugim miesiącu... zbudowano w pałacu standardowy model pompy łańcuchowej i ludzie z Jingzhao Fu [czyli stolicy] otrzymali rozkaz cesarski, by wykonać znaczną liczbę tych maszyn, by je rozesłać do osad wzdłuż kanału Zheng Bai, do prac nawadniających

[madohora]

Św. Barbara Kwŏn Hŭi urodziła się w 1794 r. w Seulu w rodzinie niechrześcijańskiej. Wyszła za mąż za późniejszego świętego Augustyna Yi Kwang-hŏn i razem z nim została katoliczką. Kiedy przyszły prześladowania, Barbara narażała się, udzielając schronienia biskupowi św. Wawrzyńcowi Imbertowi i misjonarzom. W jej domu odprawiano msze i nauczano katechizmu.

[madohora]

Śledczy zażądał od niej wyrzeczenia się wiary i ujawnienia nazwisk towarzyszy katolików oraz właściciela dewocjonaliów znalezionych w jej domu. Barbara Nie zaparła się wiary i powiedziała, że jest zbyt młoda, by znać innych katolików, poddano ją więc ciężkim torturom. Była bita 250 razy, a jej ciało zostało skręcone.

[madohora]

Barbara była kuzynką św. Pawła Chŏng Ha-sang. Dzięki temu miała okazję pomagać w przygotowaniu do podróży do Pekinu w celu sprowadzenia misjonarzy do Korei. Kiedy do Korei przyjechał o. Pacyfik Yu, a mąż Barbary został zwolniony z wygnania i powrócił do domu, była w stanie pomóc chińskiemu księdzu

[madohora]

Abcugi - jak na tamte uwarunkowania (w
sklepach puste półki, podobnie w cent
ralach zaopatrzeniowych), tę kopalnię
I wybudowano i tak w krótkich abcugach. Decyzję
j podjęto w Ministerstwie Górnictwa i Energetyki
! 8 września 1976 roku, przesądzając też iokaiiza-
j cję w Woli (bo rozpatrywane było również
umiejscowienie w Międzyrzeczu i Harmężaeh).
j Po ośmiu latach wielkiej krzątaniny na wolskich
j polach o nazwie Beczyska i Miarki w dniu 18
lipca 1985 roku kopalnię uruchomiono. Sym-
j boliczncgo przecięcia wstęgi dokonat ówczesny
minister Czesław Piotrowski.

[madohora]

Svatá Barbora byla pravděpodobně sťata mečem za vlády císaře Galeria (260-311) během pronásledování křesťanů kolem roku 305. Existují však i další legendy jejího úmrtí. Podle nich měla být svatá Barbora krásná dívka, jež se narodila v druhé polovině 3. století, nebo na začátku 4. století v Nikomédii, jako jediná dcera v rodině bohatého kupce Dioskura. Její matka brzy zemřela a krutý otec vedl dceřinu výchovu v ryze pohanském duchu, dle tehdejší helénistické kultury. Aby ji ubránil před zlými vlivy okolního světa, zejména před tehdy stále zakázaným křesťanským učením, uvěznil dceru v kamenné věži, kde ji obklopil vším přepychem. Jeden z přítomných sloužících byl však tajným křesťanem a tak Barboru k této víře také přesvědčil. K úctě Nejsvětější Trojice pak nechala ve věži prolomit třetí okno.

[madohora]

Papież Benedykt XVI beatyfikował Mariannę Cope 14 maja 2005 r. i kanonizował ją 21 października 2012 r. Po ojcu Damianie Veuster jest drugą kanonizowaną osobą, która pracowała na Hawajach.

[madohora]

Kolekcji Bursztynu gromadzono wyroby z tego minerału od antyku po współczesność. Oprócz dzieł sztuki i przedmiotów codziennego użytku Muzeum Zamkowe posiada kolekcję bursztynów o charakterze czysto przyrodniczym, która liczy ponad 700 okazów, pokazująca walory tego minerału, niektóre bursztyny zawierają inkluzje roślinne i zwierzęce. Liczny zbiór biżuterii tworzą pierścienie, bransolety, liczne kolie i naszyjniki z bursztynowych koralików (najstarsze sięgają czasów Starożytnego Rzymu). Ponadto przedmioty codziennego użytku m.in. naczynia, fajki, szachy. O ekskluzywności tego minerału poświadcza zbiór dzieł sztuki, głównie XVII-wiecznej. Są to głównie wyroby gdańskie z warsztatów Michela Redlina i Christophera Mauchera. Przykładami są figurka Hermesa, z około 1600, relikwiarze, przenośne ołtarze i szkatuły m.in. gdański ołtarzyk domowy z XVII wieku, szkatuły warsztatu Redlina z 1680, czy szkatuła z dekoracją rzeźbiarską wykonana przez Mauchera pod koniec XVII wieku.

[madohora]

W 1. połowie XVII w. dokonano barokizacji wnętrza kościoła. Romańskie kolumny i filary międzynawowe obmurowano cegłą i otynkowano. Zbudowano nowy chór muzyczny (w miejsce empory) i dobudowano nową kruchtę niszcząc romański portal. Powiększono większość otworów okiennych, zaś nawy pokryto sklepieniem kolebkowym z lunetami. W XVIII w. dobudowano do fasady zachodniej monumentalne skarpy. Gdy w 1819 r. klasztor skasowano, zabudowania klasztorne wraz z kościołem przejęły norbertanki z Płocka. Kościół pełnił cały czas funkcje parafialne, jednak stan jego systematycznie się pogarszał[1]. Z materiałów ikonograficznych wynika, że w połowie XIX w.wieża północna pozbawiona była więźby dachowej i dachu, a także górnej części murów

[madohora]

Słońce wschodzi, dnieć zaczyna,
Błyszczy w trawie rosa,
A miłym1 śpiewem ptaszyna.
Napełnia niebiosa.
Choć taki mały skowronek,
Przebudził się z drzewa
Czystym głosikiem jak dzwonek,
Wdzięczność Bogu śpiewa.
vVstancie i wy dziatki, zrańa,
Złóżcie ładnie ręce
I pochwalcie niebios Pana,
W niewinnej piosence.

[madohora]

44
Na dolinie zawierucha.
Na dolinie zawierucha,
Mokrym śniegiem dmie;
Na kominie ogień bucha,
Trzaska w koło runie.
Przy kominie z lulką stoję,
Puszczam w kłęby dym,
A wspomnienia wszystkie moje
Lecą razem z nim.
Niechaj lecą jak leciały
Chwile młodych lat;
Które z sobą wszystko wzięły
1 nadziei kwiat.
Gdzie te kwiatki? gdzie nadzieje?
Ominęły mnie!
Jeden wiatr, co w polu wieje,
Tylko bawi mnie.
On bez celu, ja bez celu.
I ten z lulki dym:
Trzech nas tylko, trzęch niewielu,
Lećmy razem z nim

[madohora]

Kr. 29 Wtorek 30-go lipca 1912 Rok VJU
Bezpłatny dodatek.
11 górników jjcïskich we francyi.
Pan Wacław Gąsiorowski opowiada w „Kur.
Warsz.“ w dalszym ciągu swo wrażenia z pobytu
wśród górników polskich we Francyi.
Jest tam wiele jeszcze do zrobienia, bo ludu
przybywa, zjeżdża precz i ciągnąć będzie. Kłopo
tów mnóstw u, utrapień nawet. Brak książek, pism
mało. środków m?'o na wzmocnienie polskich sto
warzyszeń. Oórnil; polski ma sam wyrobioną po
trzebę łączenia się, byle mu rękę podać, byle mu
ułatwić początki — sam pójdzie, gdzie trzeba.
Jedziemy do LaLlaing. Istotnie, okońca zdro
wa. nie robi wrażenia przemysłowo - węglowego
środowiska. Takie łany pól dokoła, a wśród tych
łanów murowane folwarki z wejściami do kopalń.
Kontrakt’^ nowe z dnia na dzień idą. Kompania da
je naturalnie pierwszeństwo górnikom dzietnym,
lądaby mieć tli całe rodziny, pokolenia całe na lata.
Następstwa? To najbliższe, że mieliśmy tu naga
niaczy z Westfalii, którzy ohiccvwali naszym gór
nikom raj na ziemi, byle wracali!
Zfrancuzienie? Jest slabszem niebezpieczeń
stwem od zniemczenia, bo tu Polak może się swo
bodnie organizować, bo tu nic bronią mu jeżyka, bo
tu niema liakatyzmu, niema owego nieubłaganego
tępienia każdego śladu imienia polskiego. Proszę
nie równać górnika z robotu kiein rolnym, bo od
mienny jest tu i stan uświadomienia społecznego
i odmienny rodzaj bytowania. Zarobnik rolny jest
wydany w pojedynkę na laski i niełaskę farmerów,
jest odcięty od polskości. Górnik idzie gromadą,
żyje swojem polskiem życiem, własnem Co .nnego
nawet rzemieślnik nasz; ten musi z czasem albo
uciec z kraju albo dać się zagarnąć Francuzom.
Rzemieślnik nasz jest kroplą w morzu francuskich
rzemieślników. Górnik od rana do nocy trwa mię
dzy swoimi...
Samochód skręca gwałtownie w szeroką uilicę,
bramowaną dwoma rzędami murowanych, jedno
piętrowych domkow. Gdzie okiem rzucić, Polacy!
Domki czyste, strojne w wdzięczne linie architek
toniczne, okna w nich wielkie białemi zazdmstkami
j firankami przeslonione. Przed domkami sporo,
warźywne ogródki. Sapanie automobilu budzi ci
chą ulicę. Wylęgają zawsząd rumiane twa, zvezki,
płowe główki, ciemne kaszkiety, kolorowe chustki.
Stajemy i oto, w jednej chwili, otacza pas dziesią
tek dzieci, setka dzieci, mrowi" dzieci polskich.
Polskich? — Uwierzyć trudno, pojąć trudno!
Lecz oto maleństwo, dziewczynka, półczwarta
roku może, obie raczki w buzi i oczka zastraclnne.
—r Jak sie nazywasz? — brzmi pierwsze pytanie. —
Jak' — no jak? — Agniska! — A jeszcze jak? Po
wiedz, — no jak? — Agniska Nędza — szepcą ci
chutko drżące usteczka dziewczęcia.
Coś chw; ła za gardło, ale nie czas na rozma
zanie, bo oto idą ojcowie i bracia, idą matki i sio
stry. Oblicza szczerze, krzepkie, spojrzenia otwar
te, czarne tużurki, kurtki, kaszkiety polskie, sło
miane kapelusze, staniki i kaftaniki różne — jeno
dłonie zarówno do uścisku wyciągnięte.
Niema ceremonii, „Szczęść Boże“, i uścsk dłoni
burzy odrazu lody. Witam starego znajomego, pre
zesa Sokoła, Stefana Rejera i zasypuję go pytaniami,
Chn.ielarczi k, Nowakowski, Nędza i dziesiątek in
nych sypią uwagami, objaśnieniami.
Sfrancuzić?! Pierwszy kłopot, żeby prusactwo
napędzić z siebie.- Zbyć się i ty h ręczników z wy-
pisanem czerwoną włóczką „Guten Tag“ i roz
maitego tego psinr itwa, co w Westfalii lazło do
człowieka drzwiami i oknami! Czy tu lepiej?
A no, płaca jest niby ta sama, ale nie ta sama. Pra
cujemy na akord. Kto się przyłoży, a wpadnie na
dobra robotę, co w górnictwie i od szczęścia za
leży, ten i dziesięć franków wyroi' i. Zwyczajnie
można liczyć siedem franków na głowę. Oprócz
tego, mamy węgiel darmo, ile kto spotrzebuje, a za
mieszkanie płacimy tvlko sześć franków miesięcznie.
W Westfalii zaś za mieszkanie trzeba płacić po dwa
dzieścia cztery marki na miesiąc, — bo, i *rzeba je
szcze płacić podatek od dochodu, co na górnika
czyni od stu do stu dwudziestu ma-ek rocznie; tu
znów podatku niema żadnego. Będzie, mówią, ale
mały bardzo. Produkty także są tańsze. Piwa ju
ści niema równie dobrego — ale co tam, niewielka
strata.
Z zakupami była na początku trudm ść. Ale te
raz już sie kupcy w miasteczku zwiedzili. — mają,
co chcemy i, siako tako, z polska po francuzku umie
ją. Wiedzą co „drogo" i co „ile“ .
Czy lżejsza praca tutaj? Zawsze tnna trochę.
Niemcy maja kopalnie lepiej urządzone i inny ład
we wszsytkiem. Trzeba więc nawyknąć do fran
cuskiego porządku. Idzie to łatwo. Zresztą tu za
wsze kopalnie są zdrowsze. W Westfalii niema
płytszych pokładów węgla, jak na głębokości tysiąc
metrów — tu pracujemy na głębokości 300 metrów.
Wcntylacya więc jest lepsza. I przytem mamy wę
giel brunatny, czyli martwy, który nie wydziela pra
wie trujących gazów. A juści nie trzeba mówić, że
człowiek tu choć oddycha, nie prześladują go za
mowę polską, dzieci nie okłamują, nie dręczą, nie
namawiają do przeniewierstwa. nie kuszą obiecan
kami. poczciwego imienia nie nicują.
Oglądamy szkołę i nowe jej przestronne pomie
szczenie. Winna Schmidłowna bawi na -urlopie
wróci niebawem i lekcye znów bez przerwy, bez
.wakacyi pójdą. Ciekawie nauczanie polskie się tu
układa. Dziatwa płci oboje] musi uczęszczać do
szkółek francuskich gminnych, zabiera jej to cztery
godzinv dziennie, po powrocie ze szkół francuskich
ma dw.e godziny szkoły polskiej, ma je nawet w dni
świąteczne. Lud bowiem górniczy zna wartość
szkoły, czuwa nad nią serdecznie i miłuje mowę
ojców.
Za szkołą odwiedzamy mieszkanie Jakóba Nę
dzy. Mieszkanie schludne, widne, dostatnie. Na
dole. wielka izba z angielską kuchnią i pokój spory,
a na piętrze jeszcze dwa pokoje. Jest i schowanko
i piwniczka i podwóreczko murem ogrodzone.
Urządzenie jeszcze powierzchowne, bo ledwo co
przybył z Westfalii. Nędzina w Westfalii się uro
dziła, ale jest Polką dobrą. Zaludni się tu niedługo
u Nędzów, bo co rok prorok. Czworo drobiazgu
chodzi, a piąty w kołysce już nie „Prusak“ tylko
«Francuz“ .
Idziemv 'dąb' do Stefana Refera. Synów ma
na schwał — wszyscy pracują. Tęgość i poczci
wość myśli z każdego tu wyziera kąta. Prezesuje
Ret er nie samemu Sokołowi, ale i zbożnej, dobrej
rodzinie. Mówiłoby się do nocy z Rejerem, ale sa
mochód dygocze — czas do proboszcza.
Ksiądz Pluvier chwali górr.ków, choć, powiada,
niewiele mam z mimi pracv. sami sobie dają radę
,w kościeK och. i Jak dają! Dobry, dobry lud pol
ski. Kościół aż huczy zdała od polskich pieśni. Je
dna pieśń idzie za drugą, aż wybucha hymnem
„Święty Bc e“. Traci się zgoła świadomość, że to
Francya. Głos rolski dowodzi w kościele, on in
tonuje, on zaczyna czytać litanię. Poszmer „Módl
się za nami“ brzmi jak dzwon.
Po nieszporach zebranie wielkie u p. Caelier,
piekarza, który ma obszerną halę na zebrania. Jest
to sobie rodzaj resursy miejscowej. Polacy rej wo
dzą, mają przecież cztery akuratne Towarzystwa!
Sokoła licznego i sprawnego, Towarzystwo świę
tego Wojciecha, zajmujące się urządzaniem polskich
modłów. Towarzystwo pomocy, które w razie cho
roby udziela wsparć poza wsparciami kopalni, i Koło
amatorskie imienia Chociszewskiego, które znów
organizuji przedstawienia amatorskie. I to w je-
dnem Lalla pg'
W kilka chwil stajemy na miejscu. Chmara
dziatwy przystojnie, czysto odzianej, chmara kobiet
É chmara górników. Tworzy się prezydyum, powi
tanie dźwiękami marsza. Górnicy mają własny
sekstet instrumentów dętych! Po odegraniu kilku
swojskich melodyi — chór dziatwy i chór na podziw
zgodny i dziarski. '
Oto tam. w Lallaing. o trzy godziny drogi od
Paryża, powstało nowe sanatoryum polskie! Zgorz
kniali i zwiędli, wątpiący i słabi duchem winni tam
dążyć, tam krzepió się czystem tchnieniem, winni
tam z tej gromadki sześciuset głów brać wzór, brać
zapał i wiarę w przyszłość. Silni zaś winni tam dą-
łyć w imię dovedu, że górnik polski hart swój za
wdzięcza potędft moralnej, że miłość jego głęboka
do ojczyzny nie zna rachuby, że stąd ojczyzna ma
obowiązek dać mu pamięć, dać mu odzew upra
gniony.
znaczków nffézpi^iicwyá.
Przez zaprowadzenie ordynacji ubezpieczeniowej
rzeszy zaszłą zmiana w sposobie unieważniania zna-
szkow inwalidowysh. Jako dzień unieważnienia

[madohora]

Od tego czasu aż do roku 1907 zbierała się załoga
górnicza tej kopalni każdego roku w pięknym parku, t. zw.
kunszcie przy Bobrownikach do pochodu do Tarn. Gór.
Ten pochód nazywano ,yparada“.
Wymieniony piękny park został utworzony na pamiątkę
znalezienia bogatych kruszców, a na szybie Rudolfinie,
gdzie ten kruszec znaleziono, usuto wysoki kopiec. Ten
kopiec nazywano tesz „górą karną“, ponieważ usypali go
górnicy i robotnicy za karę, którzy się czymkolwiek zawi
nili. Na kopcu stał pomnik z piaskowca, na którym była
data znalezienia kruszczu 16. 7. 1784 r.
Dnia 16 lipca 1884 obchodziła kopalnia swój 100-letni
jubileusz przes trzy dni, park był bardzo pięknie ustro
jony wieńcami i blagami.
Pochody święta górniczego odbywały się zawsze w
niedziele 16 lipca, ewentualnie następną. Do pochodu zo
bowiązany był każdy górnik mieć mundur górniczy i pod
karą brać udział w tych pochodach.
Przed wymarszem załogi górniczej z kunsztu (parku)
do Tarnowskich Gór odegrała orkiestra górnicza najprzód
trzy piosenki górnicze.
Następnie udał się pochód górniczy do Tarnowskich
Gór, gdzie przy obecnej poczcie już czekała załoga hutni
cza z Strzybnicy ze swoją orkiestrą na górników. Poczerń
ruszyły obie załogi ul. Krakowską przes rynek do kościo
łów ewangelickiego i katolickiego, ponieważ na tej ko
palni ówczas dużo i ewangelików pracowało.
W kościele był każdorocznie odczytany przes księdza
na ambonie rezultat pracy górniczej i hutniczej, ile wyto
piono srebra, ołowiu, glejty itp. zyski i straty kopalni
i huty. Obchód święta górniczego 16 lipca był przezna
czony jedynie na czysto górniczo-Toscielną uroczystość.
Świecka zabawa górnicza t. zw. bal, odbywał się za
wsze miesiąc później, t. j. w drugiej połowie sierpnia.
Uroczystości górniczo-kcścieine odbywały się bez przerwy
od 1785 do 1907 r. w Tarnowskich Górach, od 1908 do
1914 tr. w Strzÿbnicy, bo inspekcja górnicza ówczas ska
sowana w Tarnowskich Górach, a zarząd kopalni złączo
no z zarządem huty w Strzybnicy. Poczem nastąpiła
przerwa z powodu wojny. Od 1919 r. do dzisiaj odby
waąj się te uroczystości górnicze w Miechowicach. Za-
z małymi przerwami, zostały tylko jeszcze kopalnie rudy
żelaznej, ale i one od roku 1928 zakończyły swój żywot.
Zostały atoli w podziemiach tarnogórskich, jako zabytki
od setek lat po górnictwie kruszczowym, sztolnie do od
pływu wody na powierzchnię, w których łodziami jeździć
można, dużo dobrze utrzymanych ganków głównych, wo
dospadów i różnych podziemnych celusci, które mogą
służyć dla zwiedzających te podziemia, a prace dawnych
górników oglądać, którzy bez pomocy nowoczesnej tech
niki wykuli w twardym kamieniu ten labirynt ganków,
ciągnących się od Sowie przes Tarnowskie Góry, Bobrow
niki, Suchą Górę aż hen za Repty.
Zdaje się, że dawne zarządy tej kopalni przeczuwały,
że przyjdzie czas, w którym potomkowie będą chcieli
oglądać podziemia tarnogórskie i prace górnika, bo kazali
umieścić tablice na ścianach ganków z aatą roku wybicia
tych ganków; oprócz itego szyby, sztolnie i ganki w sta
łych miejscach omurowano, tak, iż są trwale na 'potomne
czasy, tylko że woda gawędzi. Na" żadnej kopalni tak
gruntownie nie 'budowano głównych ganków'.
Dobrze zasłużonemu za życia człowiekowi stawia się
po jego śmierci pomnik, dlaczego by zamarłym podzie
miom itarnogórskim, z których setki lat obywatelstwo tar-
nogorskie miało swoje utrzymanie i byt życia z tych pod-
ziemg me stawić pomnika w rodzaju otwarcia kopalni
na pokaz?
Rzeczywiście znalazło się kilku panów z panem Bur
mistrzem Tarnowskich Gór na czele, którzy rozumieją
ważność udostępnieria na pokaz tych podziemi tarnogor-
skich dla publiczności.
Tym Panom, którzy vsję o to starają, należy się po
chwała ze strony górników i obywateli miasta, bo poka
zują, że mają szacunek dla twardej pracy górniczej i mają
jak najlepsze chęci przyprowadzić^miasto i okolice do
ożywienia.
Kilkunastu panów badało już podziemia tarnogórskie,
sztolnie, różne ganki i pola odbudowy kruszców, które są
(te ostatnie) wysokie tylko 1 metr; podziwiali oni, jak
mogli górnicy w takich dziurach pracować i produkcja
z „przodków “ w taczkach na krzyżach wywozić na setki
metrów daleko.
Takich kopalń w ogóle jest mało, bo inne kopalnie, jak
węgla, rud żelaznych, gahnanu itd. mają złoża grubsze,
dlatego tesz wyżej pracują, pola odbudowy są wyższe.
Twarda jest praca górnicza i niebezpieczna, ale szla
chetna. Dlatego tesz już w 15-tym stuleciu nadano górni
kowi wolność w Tarnowskich Górach, uznając jego za
sługi i pożyteczność górnictwa. Od tego czasu tesz nosi
miasto Tarnowskie Góry nazwę — wolnego miasta gór
niczego.
Rolnik jest żywicielem górnika i innych, ale rolnik, rze
mieślnik itp. bez górnika się nie obejdzie, bo górek do
starcza im opału i różnych narzędzi.
Tak samo górnik jest (pierwszym żołnierzem, bo pań
stwu dostarcza materie do obrony ojczyzny, bez której
by żołnierz nic nie zrobi

[madohora]

SŁUGA PANA ZABRZESKIEGO.
„Roz jedyn młody siedlok z Leśnice oboczył ja-
kigoś kocyndra, musi pielgrzyma, kiery szoł przez
pola dycht bosy, aże zaczon sie dropać na góra. Użo-
lył sie tyż tyn siedlok nad boractwem, bo jakże, kiej
nóżki mioł bose i ostre kaminie, bergi, obstachy, opu-
ki raniły je boleśnie; tyn zaś wandrus na nic nie zwo-
żoł jeny dali i dali dropoł sie na ta góra, aże znikł
z ocu siedloka. Znikł ta i znikł; nichto zaś nie wie-
dzioł, co sie ś nim dzioło, aże jedyn owcorz, kiery
zbieroł zioła na liyki oboczył na górze chłopka, kiery
kuł se grota w skale, a tak piyknie śpiywoł, że wóm
padom, tymu owcorzowi aże świrczki w ocach stowa-
ły, a ślozy ciurkiym leciały. Tyn zaś chłop, kiery mioł
brzoda aże po som pas, cołki grzbiet aże do krwie
odarty, .z kierego przyschłe strupy odrywały sie przy
robocie i krwawiły, ale krwawiły, cięgiem jeny robiół
a robiół. Kiej zaś przyszoł wiecór, tyn śpiywok ukłod
sie na ta twardo skała i tak przez żodnygo przykrycio
usnył. Toć tyn owcorz przyszoł do niego pocichućku,
ściepł z siebie kożuch i przykrył wandrusa i zarozki
ślozł na dół do wsi.
Terozki dziepiyro, kożdygo ranka, kiej jeny sło-
necko weszło, wszyjscy ludzie słyszeli, jak z góry le
ciało śpiywanie:
Barborko Święto, Patronko kochana,
Wybow nos z cinszkiej niewoli Germana
Pogrom niezbożne, zle syny w norodzie,
Wiedź w święty zgodzie...
Dziwowali się zaś wszyjscy, co ón sam jodo,
kiej na ty górze psińco bóło. No to kożdy do druga
ozprowioł, co grzyśnik srogi dycht na ty górze misz-
ko, skoro tak cinszko pokuta odprawio, ale n ech go
sóm Pónbóczek sądzi, mo w swoji opiece i zmiłuje
sie nad boractwem. Tyn zaś pielgrzym cięgiem, rząd
po rząd kuł na górze rostoliczne groty, insze figurki
ale, alei Aże zaczon schodzić do wsiów. Kaj jeny kie-
ryś biedok w choróbsku potrzebowoł retonku, cy to
bóło w Leśnicy, Żyrowy, Oleśce, Dolny, Raszowie,
a nawet w Gogolinie, dycki zjawioł sie pustelnik, zio
ła rostomajte warzył, maściami szmarowoł, a z wielgi
pokory rany cierpiących, z kierych szoł smród, ale
smród — boszkoł i padół, że nie jest worein, coby go
święto ziemia nosióła, tak mocka na świecie nagrzy-
szył, a nowiency na górnośląskiej ziemi. Zaś ta zie
mia porząd bóła dlo niego macochą. Dokuczoł nieroz
głód, dopoloł chłód, ale nowiency wzbudzoł litosier-
dzie i użolynie swoim grzbietem krwawiącym. Przy-
szoł chłód, zima aże okropa, a tyn borok chodziół
bosemi nóżkami kaj popadło. Na tych nóżkach skóra
pękała na mrozie, a krwawe ślady szły wele cołki gó
ry. 1 dycki tak chodziół, przeszło już mocka lot, a ón
chodziół a chodziół. Musioł tyż mić mocka piniędzów,
bo wGzyjskich biedoków rod opatrówoł. Toć. mu tyż
ludzie przoli, ale przolil Jakoś nieskoro przed tern,
kiej cołki Śląsk nimógł już ścierpieć pierońskich ger
manów przyszły jakiesi nowe casy. Zima bóła,—Je
zusie, Maryjko święto! Wszyjskie pola stoły kiej głu
che. Nad cołką śląską dziedziną kocyndrówały tumany
owilgłe. I śniegi i mrozy! Ón zaś, pielgrzym, odmroziół
se noga, kiero napuchla niby dynia.
Tóż przestoi schodzić z góry, przestoi śpiywać.
Mijały cołkie dni, a nichto nie widzioł samotnika.
Aże tak w połowinie zimy zaczyny słanikać sie po
wsiach jakiesi ludzie, kierzy opytówali sie o pustelni
ka. Zarozki swojokom przisło do głowy, że to pewni
kiem o pustelniku rozprowiają te karlusy, ale nie śmieli
nic opedzieć pytacom, bo mieli to zakozane. Tóż na
wet nichto nie odwożył sie iść na góra, bo w słowach
pustelnika tela bóło mocy i tela rozkazu, że poniech-
tóry chłop dziwoł sie: Chto tyż to możno bandzie?
Cy jaki iszpechtór abo grof, co go tak musza słuchać?
Aże przez świerki i modrzy wie przedarł sie głos, kie-
rego nie słychano tukej downo; tóż zwónek zaszczyr-
koł na drodze i ludzie oboczyli chłopecka w komży,
kiery konia za uzda prowadziół, a zwóniół i zwóniół,
że zdo sie, iże świerki i modrzywie poklękają na te
pobożne wołanie. Na koniu pón farosz z Bytumia sie
dzą i dzierżą Przenoświntszy Sakramynt; cołko bursa
złotym dziergano, światłość bije od ni i od lica Wie
lebnego Pana, kiery chliyb Żywota, Ciało i Krew
Poniezusiczka spragnionymu niesie. A furt jadą na ta
góra, wyży a wyży, aże ludzie wiedzieli, że to do
pustelnika przyjechali. I zarozki ozeszło sie po wszyj-
skich wsiach, że pustelnik chory, toć za farorzem śli
siedloki, zegrodniki, chałupniki z babami i dzieckami.
Chto jeny żół, kożdy szoł na góra, bo wiedzioł, że
nad srogim grzyśnikiem Pónbóczek sąd sprawio. Aże
go ujrzeli. Leżoł we wielgi światłości, z odmrożonych
kulasów obleciały wszyjskie paluchy, materyjo ze krwią
dycht sie loła, a ón jeny śpiywoł:
Tego pokornie żądomy, niechaj cas pokuty momy,
Bychmy wolni na sumieniu, byli przy ostatniem
[tchnieniu
Olij święty nasze zmysły i wiek życio bardzo
[ścisły,
Niech okrasi i oczyści, w łasce Bożej nos uiści.
Jako róża z ciernia wschodzi, Barborka sie świę
to rodzi,
Z ojca grota, drogo perła, godno niebieskiego
[berła.
Jezuska Noświntsze Ciało, kiere na krzyżu wisiało,
Niech w uściech, sercu panuje, dusza moja po
siłkuje.
Bandzie Pónbóczek chwolony, z cnót twych i z nos
ucieszony;
O, Barborko, Panno Święto, dlo Pónbóczka
[z ziemi wzięto.
Wdzięczno wiosna, twoje życie, przyzno, Panno,
[to obficie
Kożdy, co w Twe bieży tropy, i całuje święte
[stopy.
Leiijo mieni sie w róży, kiej górnik z piekłem
[sie sroży
Za ta Panna rod dom głowa, nad wszelko ludzko
[wymowa.
I kiej skóńczóli śpiywanie, pustelnik ostatnim
aktem pokory błago i skamle, coby jego spowiedź
wszyjscy słyszeli. Tóż chto ón jest? Chto tyn wychu
dły, cirpiący borok, kieremu zimno ziemia posłaniem?
To sługa grota Zabrzeskigo, downego pana Górnygo
Śląska, na kierego spóminek aże dygotki bierą. Tak,
dyć jak pustelnik pado, ón jest jego sługa! Ón ska
mle i błago terozki o odpuszczynie grzychów, ón pa
do, że pokutówoł tukej za swego jegomościa, kiery
tak Górnoślązoków ukrzywdziół, a kierego Pónbóczek
zakloň w bryła wąglo. To przeca jest ociec świętej
Barbórki, kiero za swoim tatulkiem oręduje u Poniezu
iczkal Wszyjscy, kiej olśnieni, pogiądali na powleczo
ną mgłą rozrzewnienio gęba pustelnika. Ozległy sie
szepty i ciche rozmowy. Dziepiyro ozwała sie jedno
babulka:
— Mój Panie Bożycku, toć pamiętom, że kiej
kogo drzewiej trefiło jakie nieszczyńście lebo chorób
sko, to jegomościnka Barborka zajźrała do boroka i na-
widziła go w biydzie, a nihda nie przisła z gołą rącz
ką. Tóż tyż ją ludzie miłowali i przoli jej, chocia grof
bół srogi i nawet swoja cera katowoł za ta pomoc.
Aże óna wziena ludzi, kierzy chcieli iść za nią i po
więdła ich kajś precz. Padali potę niechtórzy, że ją
tyn grof zasiekoł miecym wele Zobrzo. Ja, ja, — pa
miętom... Bólach jeszcy mało dziołszka, na sztworty
rok mi dziepiyro szło, a terozki móm 90 lot...
Pustelnik zaś jęczoł cichućko, kiejby z za świata.
Zaczon perchać, buchła mu krwią z garła. Głowa bez
czucio osunyła sie na zbroczono wiązka słomy. Dzie
piyro za pora chwilek nachylili sie kapelónek nad nim,
a ón mamroł cosikej długo a długo. W izbie stało sie
cicho, kiejby makiem posioł. A pustelnik prawiół a pra-
wiół kapelonkowi. Kiej już skóńczół, dziepiyro kapelo-
nek ozprowio ludziom, że tyn chłop, niby sługa, uszpo-
rowoł mocka złocioków, kiej służół u grofa Z-abrzes-
kigo. Terozki dowo te złocloki, coby tukej dlo ludzi
postawić kościół, kajby wszyjscy rzykali za jego jego
mościem, Skarbnikiem - Zabrzeskim, kajby wszyjscy
obciążyni a opuszczyni mogli znaliść pociecha i pomoc.
Kiej to ludzie usłyszeli, zarozki ozległ sie płaczt
szlochanio, bo i jakżel Kożdy — kiej mu przyszło na
koniec, umiroł przez ty święty spowiedzi, bo do ko
ścioła bóło srogi kęs drogi; umiroł przez Świętych Sa-
kramyntów i jeny zwónki leśne a stokrocie zwóniły mu
na wiecny spoczenek, a aniołowie dusza ludzko prze-
do Pónbóczka wiedli tak, jak z ciała wyszła, przez
pokropku i rzykanio. Terozki zaś już nie kwiotki leśne
bydą żegnać uciekająco duszycka. Terozki z łaski
Skarbnikowego sługi bandzie kościół, kaj kożdy zna-
lizie ucieczka i pomoc. Toć tyż, padom wóm, tak te
ludzie buczeli, że aże cośl Pustelnik zaś z ocami peł-
nemi ślozów śpiyw

[madohora]

Svatá Barbora je uctívána jako ochránkyně proti smrti bleskem, požáry a vůbec před rizikem náhlé či násilné smrti, je proto patronka havířů, dělostřelců, pyrotechniků, architektů, matematiků a dalších rizikových povolání, a rovněž dětí. Památka sv. Barbory se světí 4. prosince. Náleží do sboru čtrnácti svatých pomocníků a je zařazena mezi tzv. Quattuor Virgines Capitales [čtyři panny hlavní, vynikající], kam kromě ní patří ještě sv. Dorota, sv. Kateřina Alexandrijská a sv. Markéta Antiochijská; bývají často zobrazovány společně.[8] Mezi známé ctitele svaté Barbory patřil papež sv. Řehoř I. Veliký či sv. Stanislav Kostka.

[madohora]

Według legendy korespondowała ze znakomitym chrześcijańskim uczonymOrygenesem, który następnie wysłał do niej kapłana, od którego Barbara przyjęła chrzest; jednocześnie ślubowała Chrystusowi i ślubowała wieczne dziewictwo. Kiedy ojciec zaczął zmuszać ją do małżeństwa, Barbara powiedziała mu, że została ochrzczona i zaręczona z niebiańskim mężem, ponieważ tylko w chrześcijaństwie jest prawda i zbawienie. To oszołomiło poganina Dioskura, którego plany i nadzieje legły w gruzach. Barbara musiała uciekać. [3] Uciekając doszła do jakiejś skały, która cudem otworzyła się przed nią i Barbora ukryła się w skalnej szczelinie (dlatego jest patronką górników).

[madohora]

Her feast day for Roman Catholics and most Anglicans is December 4.

[madohora]

BARBÓRKA. GÓRNICY TO LUDZIE O NIEZŁOMNYM CHARAKTERZE - Trybuna Górnicza - 04.12.2015

[madohora]

[madohora]

Bjyrowe karczmy to nowo tradycyjo, ze lot 80. XX stolećo

[madohora]

Z powodu wątpliwości co do historyczności jej legendy została usunięta zOgólnego Kalendarza Rzymskiegowrewizji z 1969 r., Chociaż nie z listy świętych Kościoła katolickiego.

[madohora]

NA NIKISZOWCU ORKIESTRA OBUDZIŁA LUDZI - Nasze Miasto - 04.12.2015

[madohora]

Społecznością miejską rządziła siedmio-ośmioosobowa rada, na której czele stał burmistrz. W skład rady wchodził kompan, czyli zastępca burmistrza, a od 1416 zarządca skarbu (kamlarz). Naczelnikiem sądu był sołtys, który wraz z zastępcą przewodniczył dziesięcioosobowej ławie. W mieście było wówczas około 85 domów i 89 budynków gospodarczych

[madohora]

Pętla została oficjalnie zamknięta między Ashchurch i Redditch w czerwcu 1963 roku, ale zły stan torów spowodował wycofanie wszystkich pociągów między Evesham i Redditch wcześniej, w październiku 1962 roku, zastępując je przez autobusy na ostatnie osiem miesięcy. Redditch do Barnt Green pozostaje otwarty na zelektryfikowanej sieci podmiejskiej Birmingham.

[madohora]

OSTATNIA BARBÓRKA W SOSNOWU - Gazeta.pl - 05.12.2014

[madohora]

BARBÓRKA NA NIKISZU - Fakt - 05.12.2014

[broneknotgeld]

Barborkowy Konkurs Poetycki

Do końca roku wiersz swoj prziślecie?
Może być "bioły" - kej tako chcecie
Abo we rymach
Musu w tym niy ma
Po polsku, ślonsku - jako "uplecie".

www.facebook.com/events/1506832812923705/?ref_dashboard_filter=upcoming

[madohora]

[madohora]

[madohora]

To na Śląsku wielkie święto
Proszę cię - weź i to zapamiętaj

[madohora]

[madohora]

[madohora]

BARBÓRKA W ŚRODKU LATA - Wyborcza - 12.07.2018

[madohora]

DYSPENSA NA BARBÓRKĘ - Gość - 27.11.2015

[madohora]

TURNIEJ BARBÓRKOWY - 02.12.2015

[madohora]

RONDO NA BARBÓRKĘ - Gość - 04.12.2015

[madohora]

STRZELAJĄ NA WIECZORKU - Gość - 04.12.2015

[madohora]

Już po Barbórce proszę pana
A ja jestem jakaś zachwiana

[madohora]

I Barbórka już przed nami
No widzicie przecież sami

[madohora]

Barbórka (dawna pisownia Barburka), Dzień Górnika – tradycyjne święto górnicze, obchodzone w Polsce 4 grudnia, w dniu św. Barbary z Nikomedii[3], patronki dobrej śmierci i trudnej pracy[4]. Poza górnikami Barbórkę obchodzą także geolodzy i inne osoby wykonujące zawody związane z poszukiwaniem paliw kopalnych

[madohora]

W dniach poprzedzających to święto organizowane są tzw. karczmy piwne, w których biorą udział górnicy oraz osoby związane z górnictwem (emeryci, pracownicy firm kooperujących z kopalniami, naukowcy z wydziałów górniczych wyższych uczelni oraz osoby tam studiujące). Karczmy piwne przeznaczone dla dozoru górniczego organizowane są przez Stowarzyszenie Inżynierów i Techników Górnictwa (SITG). Odpowiednikiem karczmy piwnej są organizowane dla kobiet tzw. combry babskie.

[madohora]

Karczma piwna odbywa się według pewnego, stałego, rytuału. Uczestnicy zasiadają przy dwóch długich stołach, starsi (stare strzechy) oraz młodsi (młode strzechy), dzielą się na tzw. tablice lewą i prawą, współzawodniczą ze sobą na punkty, władzę nad tablicami sprawują tzw. Kontrapunkty powoływani przez Wysokie Prezydium w sprawach piwnych i nie tylko piwnych, nigdy nieomylne. Karczma oficjalnie rozpoczyna się odśpiewaniem hymnu górniczego. Podczas biesiady śpiewane są pieśni i piosenki górnicze, opowiada się dowcipy, zasłużonych nagradza się szpadami górniczymi, wręczane są również prezenty nawiązujące w jakiś sposób do śmiesznych wydarzeń mających miejsce od ostatniej biesiady.

[madohora]

Nowi adepci przyjmowani są uroczyście do braci górniczej zwyczajem wywodzącym się z średniowiecza[potrzebny przypis], najpierw odbywa się ślubowanie, następnie ma miejsce symboliczny skok przez skórę, którą trzyma dwóch seniorów stanu górniczego oraz uderzenie szpadą po ramieniu adepta przez Lisa major, który następnie przypasowuje górnikowi skórę i w tej chwili jest przyjęty do stanu górniczego. Ta tradycja wywodzi się z uczelni górniczej w Leoben, skąd polscy studenci przywieźli ją do Galicji. Najpierw pojawiła się w Krakowie, a po II wojnie światowej na Śląsku.

[madohora]

[url=http://www.dziennikzachodni.pl/wiadomosci/slask/a/barborka-2016-gornicze-swieto-bez-fanfar-w-cieniu-tragedii-w-kopalni-rudna,11529690/]BARBÓRKA 2016 - Dziennik Zachodni - 04.06.2016

[madohora]

BARBÓRKA - Radio Katowice - 04.12.2016

[madohora]

[madohora]

BARBÓRKA 2012

[madohora]

BARBÓRKA WYCHODZI Z KUCHNI

[madohora]

BARBÓRKA NA NIKISZU

[madohora]

NIECH ŻYJE NAM GÓRNICZY STAN - PIOSENKI

[madohora]

*