Bochnia

[madohora]

W 1860 r. Karol Banach wykonał nie zachowaną polichromię w kaplicy Matki Boskiej Bo­cheń­skiej w miejsce wcześniejszej, autorstwa Józefa Korneckiego.

[madohora]

W latach 1993–2015, za proboszczowania ks. Zdzisława Sadko, kościół św. Mikołaja wzbogacił się o nowe inwestycje i godności. Wymieniono laskowania okienne i przeołowiono witraże go­mół­ko­we, założono latarnie wokół kościoła, odnowiono polichromie wnętrza, wstawiono ławki przyścienne wraz z zaplecznikami, zamontowano drzwi spiżowe, ułożono nowego ciągi komunikacyjne wokół kościoła, zrobiono iluminację świątyni, wyremontowano zabytkowy żyrandol z 1848, a także od­two­rzo­no nowe mniejsze żyrandole. Zakrystia otrzymała nowe umeblowanie, dokonano kon­ser­wa­cji ołtarzy, ambony i stalli. Wybudowano nową plebanię, Plac Sanktuaryjny i wy­re­mon­to­wa­no dawne kino parafialne, przekształcając je w Oratorium św. Kingi i wzniesiono Aulę św. Mikołaja. W roku 2008 rozpoczęto remont dachu i wieżyczki.

[madohora]

Autor obrazu Matki Bożej Różańcowej w Bochni nie jest znany. Wizerunek ten jest naj­praw­do­po­do­bniej kopią obrazu Matki Boskiej Częstochowskiej, powstałą na przełomie XV i XVI wieku. Na­ma­lo­wa­ny jest na płótnie naciągniętym na modrzewiową deskę. Malarz nie stworzył dzieła wysokiej klasy pod względem artystycznym, ale twarz Maryi jest pełna wyrazu – uderzają w niej przede wszystkim oczy. Duże, żywe, patrzące miłosiernie są jakby zmęczone od łez i nieprzespanych nocy. Dwie rysy na twarzy upodabniają Ją do oblicza Jasnogórskiego. Matka Boża trzyma na lewej ręce małego Jezusa o smukłej twarzyczce. Dziecię Jezus prawą rączką wskazuje na Matkę, a w lewej trzyma kulę ziemską.

[madohora]

[madohora]

Dokładna data, a nawet rok przekazania Obrazu nie są znane. Rościszewski wspomina, że Wawrzyniec Dakowicz, mieszkaniec Bochni, cyrulik, modlił się przez dwadzieścia lat przed Obrazem, a zeznanie swoje złożył w 1637 roku. Czyli można powiedzieć, że obraz Matki Bożej przybył do Bo­chni około 1618 roku.

[madohora]

[madohora]

[madohora]

Pierwszy raz Obraz pokrył się krwawymi łzami 15 maja 1632 r., a drugi raz 28 lipca 1637 r. w obec­no­ści duchownych i wielu wiernych. Trzeci raz zjawisko to powtórzyło się dnia 15 maja 1638 roku. To ostatnie wydarzenie o. Rościszewski tak komentuje: „Chciał Pan Bóg wszechmogący, aby ci sami Komisarze cudów tego Obrazu świadkami oczywistymi byli. Widzieli albowiem (z wielkim gminem ludu) twarz Obrazu tego płaczliwą, widzieli oczy jakoby człowieka przez długi czas ustawicznie płaczące, upłakane, widzieli pot krwawy dwiema strumyczkami z czoła na twarz sciekający i jedną kropelkę krwi świeżej pod okiem lewym widzieli i dotykali się rękami swymi”. W dniu 12 czerwca 1638 roku spisano protokół dotyczący krwawych łez na Obrazie i za­le­co­no większe nabożeństwo do Matki Bożej.

[madohora]

[madohora]

Był to okres wielkiego rozwoju kultu Bocheńskiej Pani. Ludzie nie szczędzili również wotów i da­rów dla Matki Bożej. Był to wyraz wdzięczności, za łaski otrzymane za przyczyną Matki Bożej Bo­cheń­skiej. To tu, przed tym obrazem, ludzie wypraszali wiele łask i cudów. I wtedy rozpoczęto już starania o to, by na skronie Pana Jezusa i Matki Bożej nałożyć korony papieskie. Były już wtedy wystarczające racje, by te starania pozytywnie zatwierdzić. Przyszły jednak potem różne dziejowe zawieruchy, wojny, pożary, a w końcu i rozbiory naszego kraju i do koronacji nie doszło. Gdyby wówczas odbyła się koronacja, to byłaby wcześniej niż na Jasnej Górze.

[madohora]

Wyrazem sławy Obrazu były kopie Matki Bożej Bocheńskiej wykonane w drzewie lub malowane na płótnie. Wiele z nich, z tego okresu, rozeszło się po Polsce i do dziś są czczone. Odnajdujemy je w Brzezinach koło Łodzi, a także w parafii Wierzchy koło Sieradza oraz w Gosprzydowej i Bie­siad­kach. Wzorowany na obrazie Matki Bożej Różańcowej z Bochni był również obraz Matki Bożej na Juście w Tęgoborzy (XVII w.), w Raciborzu (XVII w.), Umieniu k. Koła (XVII w.), w Starej Wsi (1613), Dankowie k. Krzepic (1650) w achidiecezji częstochowskiej, w Umbramowicach w klasztorze Sióstr.

[madohora]

[madohora]

Wiek XIX niewiele wniósł w szerzenie kultu Matki Bożej. Spowodowała to polityka cesarstwa austriackiego, a szczególnie cesarza Józefa II, który już pod koniec XVIII wieku starał się ograniczyć kult Matki Bożej. Wydany przez niego zakaz odbywania pielgrzymek w całym cesarstwie nie­wąt­pli­wie spowodował zamarcie ruchu pielgrzymkowego. Zarządzenia cesarskie znosiły także wszelkiego rodzaju bractwa i zrzeszenia religijne.

[madohora]

[madohora]

Niestety niewiele wiemy o rozwoju kultu w następnych latach XIX wieku. W kronice parafialnej brak zapisków na ten temat.

[madohora]

Jedną z przyczyn wpływających na ożywienie kultu Matki Bożej była publikacja Fridricha o ła­ska­mi słynących obrazach, a także praca ks. Franciszka Lipińskiego, bocheńskiego proboszcza, który uświa­da­miał wiernym, jak stary i cudami słynący jest Obraz Matki Bożej Bocheńskiej.

[madohora]

Starania o koronację obrazu Pani Bocheńskiej rozpoczął bp Leon Wałęga, chociaż nie dane mu było przed śmiercią tego dokonać. Dopiero 26 grudnia 1933 roku nowy biskup tarnowski, Franciszek Lisowski, ogłosił w Bochni wydanie przez Stolicę Apostolską w dniu 1 grudnia 1933 roku dekretu zezwalającego na koronację łaskami słynącego obrazu Matki Bożej Bocheńskiej. Wielki wkład w przygotowanie do tego wydarzenia miał ówczesny proboszcz parafii, ks. Władysław Kuc. Rok wcześniej specjalna komisja przesłuchiwała dwunastu świadków w sprawie koronacji. Uro­czys­tość koronacji wyznaczona została na dzień 15 sierpnia 1934 roku. Niestety zaplanowana wcześniej na połowę sierpnia koronacja musiała zostać przesunięta na 7 października 1934 roku, a powodem była klęska powodzi, jaka nawiedziła Polskę południową w lipcu 1934 roku.

[madohora]

Uroczystości koronacyjne zaplanowano z wielkim pietyzmem, odnowiono wnętrze fary, ufun­do­wa­no nowe dzwony koronacyjne, a dla pątników komitet organizacyjny uzyskał w Ministerstwie Ko­mu­ni­ka­cji zniżki na podróż.

[madohora]

7 października o godzinie 9 rano wyruszyła z fary procesja na plac koronacyjny w Kolanowie. Tam poświęcono korony, odprawiono sumę i ukoronowano obraz Matki Bożej Bocheńskiej. Dokonał tego wyznaczony przez Stolicę Apostolską Biskup Tarnowski Franciszek Lisowski. W uro­czy­sto­ściach wzięli udział przedstawiciele wielu diecezji: lwowskiej, przemyskiej, krakowskiej i innych. Su­mie przewodniczył ordynariusz tarnowski biskup Franciszek Lisowski w asyście prałatów Mazura, Lubelskiego i Romana Sitki (dziś błogosławiony). Homilię wygłosił bp Józef Gawlina, ordynariusz polowy wojska polskiego. W uroczystościach wzięło udział, jak podawano, od 100 do 120 tysięcy wiernych.

[madohora]

Pod koniec wojny Niemcy postanowili stawić opór na wzgórzach bocheńskich. Wydawało się, że miasto z kościołem obróci się w ruinę. Jednak wierni jeszcze goręcej modlili się przed obrazem Matki Boskiej i nie zawiedli się. Z modlitwy czerpano siły do przetrwania. Dzięki opiece Matki Bożej w Bochni odbyły się tylko drobne potyczki.

[madohora]

Trzeba podkreślić, że wielkim czcicielem Matki Bożej był ks. Stanisław Wójtowicz, który prze­pro­wa­dził w parafii jubileusz 200-lecia przeniesienia Obrazu, a później przygotował jubileusz 50-lecia koronacji. Z myślą o tych uroczystościach ks. Wójtowicz przygotował kilka publikacji: przewodnik „Kościół parafialny w Bochni i jego środowisko artystyczne”, „Czytanki różańcowe”, a także w małym formacie: „Nabożeństwo i różne modlitwy do MB Różańcowej” oraz „Nowennę do Ma­tki Boskiej Różańcowej w Bochni” i inne.

[madohora]

Ks. infułat Stanisław Wójtowicz był proboszczem parafii św. Mikołaja i kustoszem tego san­ktu­a­rium w latach 1959–1984. On przygotował jubileusz 50-lecia koronacji Obrazu, chociaż nie do­cze­kał jego przeprowadzenia, gdyż zmarł 3 października 1984 roku, a jego pogrzeb odbył się 7 paź­dzier­ni­ka, w sam dzień 50-lecia koronacji.

[madohora]

Uroczystości 50-lecia koronacji cudownego obrazu Matki Bożej i następne lata, do dnia dzi­siej­sze­go, trzeba zaliczyć do wielkiego rozwoju kultu Bocheńskiej Pani. Tak jak to zauważył jeden z autorów artykułu „Jest Obraz w Bochni”, w którym napisał: „Kult maryjny znakomicie rozszerzają obchodzone co 5 lat rocznice koronacji”.

[madohora]

W 1993 roku nowym proboszczem parafii św. Mikołaja i kustoszem sanktuarium w Bochni, z woli ks. bpa Józefa Życińskiego został ks. Zdzisław Sadko. W roku 1994 odbyły się uroczystości 60-lecia koronacji cudownego obrazu Matki Bożej. Podobnie jak to miało miejsce w 1966 roku, na jubileusz chrztu Polski, odnowiono kaplicę różańcową wraz z ołtarzem, poszerzono przejście za ołtarzem dla pątników, a także zrobiono elektryczne odsłanianie i za­sła­nia­nie obrazu Matki Bo­żej. Wprowadzono codzienne uroczyste odsłanianie Obrazu rano o godz. 6.00 i wspólne za­sła­nia­nie po wieczornej Mszy św. Na zasłonięcie obrazu Matki Bożej składają się: Apel Jasnogórski, podsumowanie dnia prowadzone przez kapłana, zakończone zawierzeniem wszystkich codziennych spraw, pieśń „O Maryjo, żegnam Cię” i fanfary.

[madohora]

Pod koniec XX wieku, w roku 1995, kopia obrazu Pani Bocheńskiej powędrowała do Afryki, a otrzymał ją misjonarz z Diecezji Tarnowskiej, ksiądz Józef Kordek. Matka Boża została umie­sz­czo­na w wybudowanej nowej kaplicy w Kongo Brazzaville.

[madohora]

Podniesienie kościoła św. Mikołaja, który jest równocześnie sanktuarium Matki Bożej, do god­no­ści Bazyliki Mniejszej przyczyniło się w znacznym stopniu do powiększenia kultu cudownego obrazu Matki Bożej.