Jak to z rzeźnią na Pradze było?

[andrzej_b2]

Różne źródła podają różne daty i adresy powstania oraz rozbudowy rzeźni
miejskiej na Pradze; oto one:
1. Lata 70-te XIX w. powstanie rzeźni na Krowiej.
2. Lata 20-te XX w. przeniesienie rzeźni (z Solca czy z ul. Rybaki?) na
Sierakowskiego 2.
3. Przed 1890 r. powstanie rzeźni wojskowej (?) przy Krowiej 2.
4. 1846 r. powstanie rzeźni u wylotu Brukowej,
1867 r. rozbudowa.
5. 1846 r. powstanie rzeźni na Brukowej,
1856 r. rozbudowa.
6. Około 1899 r. powstanie rzeźni przy Krowiej.
7. Gdy sięgnę swą pamięcią, szlachtuz na Sierakowskiego był dla mnie od
zawsze. W końcu lat 70-tych został przeniesiony na Żerań (Zakłady Mięsne).

Źródła:
Ad 1. J. Kasprzycki: Korzenie Miasta. Praga. T. III. W-wa 2004, s. 88.
Ad 2. O. Budrewicz: Bedeker Warszawski. T. III: W-wa 1964.
Ad 3. J. Zieliński: Atlas dawnej architektury ulic i placów... T. 8, ss. 69, 70.
Ad 4. E. Szwankowski: Praga w latach 1814-1880. Dzieje Pragi. W-wa 1970, s. 167.
Ad 5. www.blues.pl/Praga s. 5.
Ad 6. M. Pilch: Warszawska Praga (W-wa 2005), ss. 45, 46.

Kto rozstrzygnie?

[jarekzielinski]

Jatki w tej okolicy były tak stare jak tradycje handlu bydłem, końmi i trzodą
chlewną, tzn. istniały już XVIII w. Te najbardziej znane (miejskie) mieściły
się na placu pomiędzy Sierakowskiego, Okrzei, Wrzesińską i Kępną. Powstały w
1899 na terenie zlikwidowanego wtedy targu końskiego. Bardzo prymitywne,
skaładały się z kilku rzędów drewnianych bud i baraków. Zastąpione w okresie
międzywojennym nowoczesną rzeźnią. Pzdr.

Czasem jak w Pampelunie :-)

[miszka44]

To może coś z życia: "Z hali uboju rzeźni miejskiej uciekła krowa. W szalonym
galopie przebiegła nad Wisłę, następnie przez Most Poniatowskiego dotarła na
lewy brzeg Warszawy. Trafiła na plac Trzech Krzyży, później wpadła do kina
'Śląsk', gdzie zdemolowała kasę. Schwytano ją dopiero na Czerniakowie. Dyrekcja
rzeźni musiała pokryć szkody, spowodowane 'atakiem' krowy na kino". [Olgierd
Budrewicz, Bedeker Warszawski.Praga, Czytelnik 1964, s.62]

I dalej to samo źródło: "Rzeźnia warszawska przeniosła się na Pragę (na teren
dawnej fabryki 'Wulkan') w latach dwudziestych - z Solca. Przedtem przez trzy
wieki mieściła się na ulicy Rybaki. W gabinecie zastępcy dyrektora do spraw
produkcji wisi jedyny w swoim rodzaju obraz - przedstawia on dwa budynki nad
brzegiem Wisły oraz kilka krów, a mosiężna tabliczka na ramie głosi: '1605-1916
rzeźnia na Rybakach'". [op.cit. s.64]

Pzdr
M44
Warszawa subiektywnie

Co z tą rzeźnią? cd.

[andrzej_b2]

Bardzo dziękuję za wyjaśnienia i uzupełnienia, również i za te zabawne.:-)
Pozwolę sobie jednak zauważyć, że >jatki< to coś innego niż >rzeźnia<, więc
pytanie jest ciągle aktualne.

We wszystkich informacjach o rzeźni praskiej intryguje mnie owo przemieszanie
dat i adresów. Nasuwa mi to przypuszczenie, że:
1)autorzy opracowań mówią ciągle o jednym i tym samym obiekcie,
2)podawane daty (pozornie rozbieżne) wyróżniają kolejne modernizacje, które
zostały uznane za istotne – każda o innym stopniu wazności, bowiem wg
subiektywnych ocen autorów,
3)różne adresy wywodzą się od kilku wejść na teren; mówimy przecież o
zabudowaniach, które znajdowały się na dość rozległym obszarze, w przybliżeniu
ograniczonym trójkątem ulic: Sierakowskiego–Zamoyskiego–Brukowa, stad i wejść na
teren zapewne było kilka.
Co Koledzy o takiej interpretacji myślicie?

Pozdrawiam i życzę Szczęśliwego Nowego Roku

Reklama z 1933 r.

[miszka44]

Mnogość adresów wynikać mogła ze specjalizacji poszczególnych zakładów, co
wnosić można z reklamy z 1933 roku:
"Przedsiębiorstwo Miejskie Rzeźni i Targowisk Zwierzęcych Miasta stołecznego
Warszawy obejmuje: Rzeźnię do uboju trzody przy ul.Namiestnikowskiej Nr.1. (...)
Rzeźnię do uboju bydła rogatego przy ul.Namiestnikowskiej Nr.2. Rzeźnię do uboju
cieląt, owiec i kóz przy ul.Szawelskiej. (...) Targowisko trzody rzeźnej przy
ul.Jagiellońskiej Nr. 1. Targowisko bydła, cieląt i owiec rzeźnych przy
ul.Brukowej Nr. 18. (...) Tanie jatki przy rzeźniach na Solcu i Pradze. (...)
Chłodnię przy rzeźniach na Pradze".

Pzdr
M44
Warszawa subiektywnie

Rzeźnia

[mp36]

Teren rzeź był faktycznie ogromny, poprzedzielany wewnętrznymi traktami -
niektóre z nich zyskały status ulicy i nazwę jak równoległa do Wrzesińskiej i
Sierakowskiego nieistniejąca już ulica Szawelska. Zgodzę się z andrzejem_b2 że
różne daty wymieniane w opracowaniach odnoszą sie do rzeźni, która istniała już
w 2 poł. XIX w. i była parokrotnie rozbudowywana, modernizowana, nawet po
ostatniej wojnie.
Przykład: w przewodniku po warszawie z 1881 r. możemy przeczytać że w mieście
istnieją nad rzeką trzy rzeźnie - na Solcu, na Pradze i na Rybakach u stóp
Nowego Miasta. Rzeźnia Na Rybakach, choć najgorzej urządzona, była wysunięta
najbardziej na północ i najmniej zanieczyszczała wody wiślane płynące przez
miasto.
Rzeźnia praska niestety skutecznie psuła jakość wody pobieranej dla Pragi z
Wisły gdyż jej nieczystości wlewały się do rzeki przed miejscem gdzie wodociąg
pobierał wodę. Wiemy że w latach 60. XIX w. w miejscu rzeżni J. Kossak
uwieczniał na swych obrazach jeszcze targ koński, ja przywołałem wzmianke o
istnieniu rzeźni w 1881 r., a więc można pokusić się o hipotezę że rzeźnia
praska powstała w latach 70. XIX w.

Co do modernizacji praskiej rzeźni to należy wspomnieć o jej gruntownej
odbudowie i rozbudowie po ostatniej wojnie. Powstaały wtedy nowe obiekty, a
wśród nich zachowane do dziś betonowe arkady wzdłuż ul. Wrzesińskiej (lata 1948-
49), które przeznaczone były na nowoczesne obory dla bydła.
Pzdr

Szawelska

[przemyslaw.burkiewicz]

Ciekawe, że w 1893 roku ulica Szawelska nosiła nazwę "Bez Nazwiska". Pozdrawiam!