Aleja NMP za PRL

[Gość: Daniel (mgr hist.)]

Wczoraj byłem na Jasnej Górze, potem w domu przeglądałem plan Częstochowy z
1987 r., narzuciło mi się zagęszczenie typowo komunistycznych nazw ulic
blisko siebie - al. Lenina, pl. Nowotki, pl. Marchlewskiego. Tak w ogóle nie
kojarzę żeby w którymś ze znanych mi miast była al. Lenina. Czy wynikało to
ze złośliwości komunistów? Takie odnoszę wrażenie.
I tu mi się nasuwa jedna sprawa. Ciekawi mnie, czy al. NMP nosiła tę nazwę
bez przerwy w czasach PRL? Czy przez jakiś czas nazywała się inaczej, a
później przywrócono poprzednią nazwę? I czy dobrze kojarzę, że przed wojną
był inny szyk wyrazów w nazwie: aleja Najświętszej Panny Marii (dziś
Najświętszej Marii Panny)?

[Gość: Daniel (mgr hist.)]

oczywiście te komunistyczne nazwy już nie obowiązują, jakby ktoś mnie źle
zrozumiał. Ale ciekawi mnie czy al. NMP nazywała się tak NIEPRZERWANIE między
1945 a 1987 (bo w 1987 była na pewno) = czy był jakiś okres, gdy nazywała się
inaczej?

[Gość: Deni]

Gość portalu: Daniel (mgr hist.) napisał(a):

> oczywiście te komunistyczne nazwy już nie obowiązują, jakby ktoś mnie źle
> zrozumiał. Ale ciekawi mnie czy al. NMP nazywała się tak NIEPRZERWANIE między
> 1945 a 1987 (bo w 1987 była na pewno) = czy był jakiś okres, gdy nazywała się
> inaczej?

Obowiązuja bo nikt nie chce ich usunąć zająć np. ul.A.Siwickiego na grabówce i
inne.

[Gość: Rafał Lamch]

Na wszystkich "nowożytnych" (czyli wydawanych regularnie od 1974 r.) jest to
aleja NMP, ale gdzieś się spotkałem ze wspomnianą przez Ciebie nazwą NPMarii
(nie wiem, czy nie w planach przedwojennych). Wiem natomiast, że niezależnie od
tego, czy nazwa taka obowiązywała, czy nie, unikano jej: Biuletyn Informacyjny
MPK z roku 1966 uwzględnia tę ulicę w wykazie tras jako "Aleje Główne".
Pozdrawiam

[Gość: szcz]

O ile wiem, to czestochowskie Aleje, istniejace od połowy XIX wieku, tylko raz
miały inną nazwę, w latach 1940-1945 nosiły imię Adolfa Hitlera. Po wojnie znów
zostały Al. NMP, a komuniści przy nich nie majstrowali. Natomiast na starych
planach tez spotykałem formę Aleje Panny Marii (w ogóle bez Najświętszej), ale
sadzę, że była to zwyczajowa nazwa. Odkąd przyjeto oficjalną są to Aleje NMP.

[Gość: krzysiek kasprzyk]

al NMp została wytyczona w 1818r. podobno z inicjatywy samego cara.na pocztówce
z lat '30 XXw. jest napis Al. N.Marii Panny. jedyna zmiana w por z pocztówką
jest taka że pod koniec XIXw. jest "Maryi" reszta tak samo.Jednak plan miasta z
ok.1910-15 roku określa ulicę jako "ul.Panny Maryi".

[Gość: Daniel (mgr hist.)]

Serdecznie dziękuję za informacje, mnie interesują też właśnie takie "drobne"
sprawy z życia codziennego, problemy regionalne także innych miast niż moje
(jestem z Piotrkowa Tryb.). Teraz al.NMP nie szedłem, wujek podjechał pod samą
JG, ale kiedyś szedłem (1993 lub 1998) i tę formę al. Najśw. P. Maryi widziałem
chyba na starej tabliczce na jakiejś kamienicy - czasem takie przedwojenne
tabliczki gdzieniegdzie się widuje.
Ale czy możliwe, żeby "unikano" oficjalnej nazwy? Mam na myśli ten biuletyn MPK
z 1966 r. A może właśnie Al. Główne to była przez pewien czas oficjalna nazwa,
tylko poza władzami nikt jej nie używał? Znam przypadki z końca lat 40-tych w
Piotrkowie, gdy niektóre ulice (wcześniejsze nazwy apolityczne, np. od
miejscowości) nazywano imionami działaczy ruchu robotniczego (nawet
niekoniecznie komunistów), zmiany zapisywano w protokołach posiedzeń MRN, a
potem... nadal używano dotychczasowych (np. ul. Wolborska nazywała się Dubois,
a Łódzka - Barlickiego; w praktyce nazw tych nie używano, choć nazwy od
miejscowości przywrócono oficjalnie w latach 70-tych). Co innego, gdy nowa
nazwa zastąpiła "sanacyjną": w 1947 ul. POW zmieniono na Świerczewskiego (nazwę
POW przywrócono w 1992), Piłsudskiego na Stalina (w 1956 przemianowano z kolei
na Wojska Polskiego i tak zostalo do dziś). Ale od tej chwili była już tylko
Swierczewskiego i Stalina, przedwojenne wyrugowano natychmiast.

[Gość: Roman_W]

[mmaly]

Krzysiek Kasprzyk powoływał się powyżej na plan miasta z początków XX wieku, ten sam chyba, o którym ja myślę i mam go przed oczami. Został on zamieszczony wewnątrz okładki znakomitego albumu "Częstochowa na dawnej pocztówce" wydanego pare lat temu przez znakomitego częstochowskiego antykwariusza z ulicy Kopernika, Pana Biernackiego.
Na tym planie miasta w bardzo ciekawy sposób funkcjonują dwie nazwy równolegle do siebie: ul. Panny Maryi, taki napis widnieje na całej długości Alei, oraz I, II i III Aleja - co ciekawe, ten napis zdaje się oznaczać budynki stojące po obu stronach Alei, tak przynajmniej wygląda to na planie.
Potocznie zapewne I, II i III Aleja oznaczały dawniej nie tylko samą ulicę, ale sięgające w głąb podwórka, a więc tak jakby całe osiedla. Pamiętam, że mój świętej pamięci wujek, który pochodził z Szymanowskiego, nigdy w życiu nie powiedział o sobie inaczej, niż że był z III Alei.
Wspomniany wyżej plan miasta jest dla mnie bardzo intrygujący. Z jednej bowiem strony widać wyraźnie, że pochodzi jeszcze z czasów panowania rosyjskiego, bo wyraźnie na planie zaznaczono pomnik cara Aleksandra pod szczytem, także dzisiejsza Katedralna nazywa się na tym planie Mikołajska. Z drugiej strony na planie jest już zaznaczona katedra, ale myślę, że musiała ona chyba nie być jeszcze wykończona.
Z planu widać, że naprawdę niewiele jest w mieście ulic, których nazwa od czasów Królestwa Polskiego się nie zmieniła.
Zaintrygował mnie oddzielny dworzec kolejowy dla pątników, taka bocznica kolejowa odbijająca od dworca głównego w kierunku nieistniejącej dzisiaj stacji Herby Częstochowskie. Gdzieś tak jakby w okolicach Domu Księcia znajduje się na planie wyraźnie oznaczona "Stacja pątnicza".
Plan jest też rewelacyjnym źródłem wiedzy o przemyśle w mieście w tamtych czasach.
Polecam serdecznie.

Aleje Adolfa Hitlera

[Gość: lambda]

Dziś już niewiele osób pamięta, że główna ulica naszego miasta w okresie wojny nosiła nazwę Aleji Adolfa Hitlera!
Ciekawe jakie jeszcze zmiany przyniesie życie...