Co to znaczy "chromatyczny"?

[filip.melanchton]

[quasthoff]

Termin jest wzięty z języka greckiego. "Chroma" - znaczy barwa. Stosowany
głównie w muzyce, oznaczający podwyższanie bądź obniżanie któregokolwiek
stopnia tzw. skali diatonicznej, o półton. Za pomocą przygodnych znaków:
krzyżyków, bemoli lub kasowników. Chomiński pisze: chromatyka pojawiła się w
muzyce starogreckiej; powtała w wyniku barwienia za pomocą dwóch półtonów
tetrachordów diatonicznych w różnych gatunkach oktawowych(np. w tetrachordzie
doryckim a-fis-f-e). Jak chcesz dowiedzieć się czegoś o tetrachordach, to
poczytaj o greckich skalach. Albo o dodekafonii choć to nie to samo, co oznacza
powyższy termin.Pozdrawiam.

[arana]

Gdybyś był tak miły i rozwinął jeszcze objaśnienie na przykładzie etiudy
chromatycznej Chopina (oczywiście w wersji dla laika).

[zamek]

Służę uprzejmie, Aranko (tzn. postaram się, bo akurat nut Etiudy przed sobą nie
mam):
Rzecz polega na tym, że każdy postęp chromatyczny zachodzi między dźwiękami
oddalonymi od siebie o pół tonu i jest osiągany przez podwyższenie lub obniżenie
pierwszego dźwięku za pomocą tzw. znaków przygodnych, czyli krzyżyków, bemoli
lub kasowników stojących przy danej nucie, a nie przy kluczu. Rozpatrzmy taki
przykład - dźwięk "a" na fortepianie i sąsiadujący z nim po lewej stronie czarny
klawisz. Gdy go wciśniemy, zabrzmi dźwięk o półton niższy od "a". Jeżeli
zapiszemy go jako "gis", mamy do czynienia z postępem diatonicznym - między
dwoma stopniami, tak jak w gamie A-dur, gdzie "a" i "gis" to 2 sąsiednie stopnie
tej gamy. Gdy zaś nazwiemy go "as", wtenczas następuje postęp chromatyczny -
dźwięk "a" został obniżony, ale pozostaliśmy w ramach tego samego stopnia.
Skala chromatyczna to skala wykorzystująca wszystkie dźwięki w ramach oktawy. Na
ogół ułożone są one po kolei i wtedy tworzą tzw. gamę chromatyczną. 12 dźwięków
skali chromatycznej jest budulcem serii - układu dźwiękowego złożonego z 12
różnych niepowtarzających się wysokości, stosowanego w muzyce dodekafonicznej
(stąd Quasthoff wspomniał o dodekafonii).
Troszkę wyjaśniłem?
Pozdrawiam

[arana]

...czyli we wspomnianej etiudzie mamy do czynienia z postępem chromatycznym,
tak jak opisałeś, stąd nazwa - tak?

Dziękuję, Zamku, za cierpliwość i wyjaśnienia.

Arana

[quasthoff]

Odwiedź poniższą stronę:
www.chopin.pl/dzielo/ewst_pl.html

[arana]

Bardzo dziękuję!

Arana

[filip.melanchton]

SERDECZNE DZIĘKI, nareszcie wszystko jasne! Nijak nie mogłem pojąć tego
rozdziału "Podst. wiadomości z nauki o muzyce" Lasockiego. Nie ma to jak nauka
na przykładach. Jeszcze raz dziękuję!

[michamina]

filip.melanchton napisał:

> SERDECZNE DZIĘKI, nareszcie wszystko jasne! Nijak nie mogłem pojąć tego
> rozdziału "Podst. wiadomości z nauki o muzyce" Lasockiego. Nie ma to jak
nauka
> na przykładach. Jeszcze raz dziękuję!

A gama chromatyczna to gama, w której - trywialnie rzecz ujmując - używa się
wszystkich klawiszy, białych i czarnych po kolei.

[filip.melanchton]

arana napisała:

> Gdybyś był tak miły i rozwinął jeszcze objaśnienie na przykładzie etiudy
> chromatycznej Chopina (oczywiście w wersji dla laika).
Albo fantazji chromatycznej Bacha, oczywiście w wersji dla laika!