Nie mówi.

[s77d]

Mój synek ma rok i dzieięć miesięcy i nie mówi tzn. mówi mama tata ale nie
wie co te słowa oznaczają. Czy powinnam się martwić?
Mam jeszcze jedno pytanie.Synek jest bardzo grzeczny ale uparty jak chce np.
otworzyć szafkę a ja mu nie pozwolę to nie otworzy jej tylko płacze albo
rączkami bije sie po głowie robi tzw. stereo. Jak mogę wybrnąć z tej
sytuacji?
Dziękuję za odpowiedż.

[justyna_dabrowska]

Jeśli dziecko mówi słabiej niż rówieśnicy, nie trzeba od razu wpadać w
przerażenie. Ale też lepiej sprawy nie lekceważyć, bo może się za nią kryć coś
poważniejszego: np. ubytek słuchu, jakieś zaburzenie neurologiczne albo ogólne
opóźnienie rozwoju.
Jeśli dziecko już zaczęło mówić, a od jakiegoś czasu bez widocznej przyczyny
mówi wyraźnie mniej (używało kilkunastu wyrazów, a teraz przestało albo mówi
tylko „da”), jest to poważny sygnał do podjęcia szybkich działań. Takie dziecko
powinien pilnie zobaczyć już nie pojedynczy pediatra czy psycholog, ale zespół
specjalistów do diagnozy autyzmu.
Inaczej rzecz wygląda, gdy taki krok wstecz pojawi się po jakichś trudnych
przejściach - po pobycie w szpitalu, rozłące z matką, pierwszych tygodniach w
żłobku. Może się zdarzyć, że pod wpływem takiego przeżycia dziecko przestanie
mówić albo będzie się odzywało tylko do wybranych osób (np. do matki, ale nie
do opiekunki), albo tylko w pewnych sytuacjach (np. w domu, ale nie w żłobku).
To jest stan przejściowy i wymaga raczej porady psychologa, który pomoże
rodzicom przezwyciężyć ten kryzys.

Nawet jednak jeśli dziecko trafi do specjalistów: logopedy, psychologa,
neurologa, foniatry, i nie wykryją oni żadnej przyczyny opóźnienia mowy, to nie
znaczy, że pozostaje tylko siedzieć i czekać. Takie specyficzne zaburzenie
rozwoju językowego (zwane SLI od ang. Specific Language Impairment) występuje u
około 7 proc. dzieci - zdecydowanie częściej u chłopców i w rodzinach, w
których tata, mama, wujek, brat czy siostra też późno zaczęli mówić.
Zaburzenie to bywa przejściowe. Sprawdzili to amerykańscy naukowcy, którzy w
badaniach przesiewowych wyłonili grupę dzieci z opóźnioną mową. W rok później
stwierdzili, że tylko 60 proc. badanych nadal miało niższe wyniki w teście
językowym, a pozostałe 40 proc. dogoniło już rówieśników. Okazało się też, że
istnieje związek pomiędzy SLI i dysleksją, przy czym problemy z nauką czytania
i pisania mogą mieć także dzieci, które „wyrosły” z SLI. Te 40 proc. „dzieci
późno zakwitających”, jak określili je Amerykanie, nie różniło się jednak
pierwotnie od pozostałych 60 proc., które po roku wciąż odstawały od
rówieśników. Ale gdy mamy do czynienia z niemówiącym dwulatkiem, to nie wiemy,
czy w wieku lat trzech będzie należał on do pierwszej, czy do drugiej grupy.
Wniosek stąd taki, że na wszelki wypadek lepiej wszystkim takim dwulatkom pomóc
i udać się do logopedy.Wiele podręczników radzi, by słabo mówiące dziecko
zalewać potokiem słów. Taka „kąpiel słowna” jest przydatna pod warunkiem, że
będzie dostosowana do specyficznych potrzeb dziecka.
Weźmy najpierw dziecko, które mówi normalnie. Opowiada, nawiązuje z nami dialog
i my się cieszymy, że jest takie mądre i też chętnie do niego mówimy. Wtedy ono
mówi coraz więcej, a my automatycznie używamy coraz bardziej złożonego języka.
Z reguły dziecko więcej rozumie, niż mówi, a my mamy tendencję, żeby
dostosowywać nasz język do poziomu jego rozumienia, a nie jego mowy. Dzięki
temu ma ono możliwość nieustannego podciągania się. To naturalny mechanizm -
rozwój dziecka nas cieszy, co sprawia, że zachowujemy się w sposób, który
sprzyja dalszemu rozwojowi.
Jeśli jednak dziecko nie rozwija się normalnie, ten automatyczny mechanizm
przestaje działać. Rodzice się niepokoją, a ich lęk działa destrukcyjnie: jedni
stają się belframi, a inni, czasem zupełnie nieświadomie, unikają kontaktu z
dzieckiem, bo przypomina im o problemie, który jest dla nich bolesny. A nawet
jeśli ten lęk nie paraliżuje kontaktów z dzieckiem, to w tym wypadku owo
naturalne mówienie na poziomie jego rozumienia nie zdaje egzaminu. Zwykle
dziecko z SLI rozumie, co do niego mówimy, ale nie potrafi wykorzystać naszych
słów do budowania własnych wypowiedzi, bo między zdolnością mówienia a
rozumienia istnieje w jego wypadku prawdziwa przepaść. Dlatego trzeba się
nauczyć mówić do dziecka tak, aby ono miało z tego pożytek.
Znaleźć jak najwięcej czasu na zabawę z dzieckiem i podążać za nim. W tym
czasie nie realizujemy własnych pomysłów w rodzaju: „układamy puzzle”, „czytamy
książeczki”, „budujemy z klocków”, tylko pilnie obserwujemy dziecko i podążamy
za nim - robimy to, co ono samo chce robić, co je interesuje. Jeśli chce biegać
po pokoju, biegamy razem z nim. Jeśli bierze książeczkę, oglądamy razem z nim.
Kiedy dziecko robi to, co samo chce, a nie to, co my chcemy, jest zadowolone, a
przez to bardziej otwarte i chłonne.
Dbać o bliskość fizyczną i kontakt wzrokowy twarzą w twarz. Jeśli dziecko
siedzi na podłodze, siadamy razem z nim, możemy się nawet położyć. Wpatrujemy
się w jego twarz i reagujemy na wszystko, co nam przekazuje, choćby to był
przekaz bez słów, gesty, pomruki, mimika. Każdą taką „wypowiedź” kwitujemy,
potwierdzamy, najlepiej jakimś pojedynczym słowem. Dziecko dostaje w ten sposób
komunikat: „To, co mówisz, jest dla mnie ciekawe”. Jeśli mama czy tata,
zadowoleni i uśmiechnięci, wpatrują się w dziecko i piją mu z ust, to stanowi
to znacznie skuteczniejszą zachętę do mówienia niż naleganie „no, powiedz:
krówka” czy pytanie w kółko „co to jest?”.
Bawić się na zasadzie „raz ty, raz ja”. Może to być rzucanie do siebie piłki,
zabawa w łapki, budowanie z klocków. Taka zabawa przypomina rozmowy - naśladuje
naprzemienne zabieranie głosu - najpierw ja coś mówię, potem ty, znowu ja,
znowu ty. Pytanie - odpowiedź. Stwierdzenie - replika.
Samemu mówić bardzo mało. Niech nasze wypowiedzi będą bardzo krótkie. Na
początek - jeden wyraz. Dziecko coś mruknęło, pokazując pluszowego kotka -
mówimy: „Kotek!”. Dziecko: „miau”. My: „Tak, kotek miau, robi miau kotek” (a
nie: „Chcesz wziąć tego kotka? Daj mamusi, położymy go do łóżeczka”).
A więc zamiast podciągać, edukować, rozwijać, mamy zniżyć się do poziomu
dziecka i robić to, czym ono się akurat interesuje.

Do Pani Justyny Dąbrowskiej

[rysa9]

Dziękuję Pani za ten tekst. Dużo się z niego dowiedziałam. Ja niestety stałam
się dla mojego dziecka "belfrem" :-( Czułam, że powinnam podążać za dzieckiem
ale... nie wiedziałam jak to robić. Może dlatego, że nie bardzo rozumiałam w co
się moje dziecko chce bawić? Dlatego wiele zadań, ćwiczeń czy zabaw narzucałam
mu. W końcu nastąpił bunt. Wtedy sięgnęłam po nagrody i postępowanie na
zasadzie przemienności, czyli najpierw Twoja zabawa potem moja.
Ale do rzeczy. Moje dziecko niedługo skończy osiem lat i nadal kiepsko mówi jak
na swój wiek. Jest pod stałą opieką logopedów od czwartego roku życia ale nadal
ma problem z ułożeniem poprawnej konstrukcji zdania. Nie wspomnę już o
opowiedzeniu czegoś dłuższego. Gubi mnóstwo słów przez co jego wypowiedź jest
uboga i niezrozumiała.
Nie wiem, jak pracować w domu? Jakiego specjalisty szukać? Bo logopedzi, jak
zauważyłam, kładą głównie nacisk na poprawne wymawianie głosek. Wiem, że to
jest istotne ale to nie wszystko czego potrzebuje moje dziecko.

[ulkam]

Prosze napisac do mnie na adres redakcji: [e-mail]. W jakim
mieście Pani mieszka? Czy synek jest pod opieka jakiegoś fachowca?
czekam na list
pozdrawiam
JD

[rysa9]

Dziękuję. Już odpisałam :-)

[Gość: Iza]

dziękuję za obszerny opis. Mam podobny problem, że dziecko nie mówi. Moja córka
ma 2 lata i 9 miesięcy i mówi pojedyńcze słowa typu mama, tatu, daj... jest ich
ok 15, na kotka oczywiście mówi MIAU, pies hauu itd. U mnie jest sprawa
bardziej skomplikowana gdyż używamy 3 języków. Ja oczywiście do dziecka mówię
po polsku, mąż po arabsku, a między sobą rozmawiamy po angielsku. Jeżeli chodzi
o polecenia to doskonale rozumie po polsku, po arabsku gorzej ale również
rozumie po angielsku mimo, że ja do niej nie mówię po angielsku a mąż zaczął od
miesiąca do niej mówić po angielsku. Pediatra powiedział, że do 3 lat mam się
nie martwić, ale z Pani tekstu wynika, że powinnam zacząć szukać pomocy u
specjalisty, tylko gdzie ??? Bardzo proszę o jakieś wskazówki

[Gość: Iza]

dziękuję za obszerny opis. Mam podobny problem, że dziecko nie mówi. Moja córka
ma 2 lata i 9 miesięcy i mówi pojedyńcze słowa typu mama, tatu, daj... jest ich
ok 15, na kotka oczywiście mówi MIAU, pies hauu itd. U mnie jest sprawa
bardziej skomplikowana gdyż używamy 3 języków. Ja oczywiście do dziecka mówię
po polsku, mąż po arabsku, a między sobą rozmawiamy po angielsku. Jeżeli chodzi
o polecenia to doskonale rozumie po polsku, po arabsku gorzej ale również
rozumie po angielsku mimo, że ja do niej nie mówię po angielsku a mąż zaczął od
miesiąca do niej mówić po angielsku. Pediatra powiedział, że do 3 lat mam się
nie martwić, ale z Pani tekstu wynika, że powinnam zacząć szukać pomocy u
specjalisty, tylko gdzie ??? Bardzo proszę o jakieś wskazówki

[atenka11]

Dzieci z rodzin wielojezycznych moga zaczac mowic pozniej, nie trzeba wpadac w
panike.

[Gość: Iza]

Dziękuje, za otuchę. Po prostu panikuję jak widzę dzieci młodze o córki, które
swobodnie rozmawiają, córka rozumie i mówi po swojemu, dla mnie jej język jest
zrozumiały bo rozumiem jej gesty ale oczywiście dla innych niestety nie.
Problem z porozumiewaniem się czy z babciami czy z dziadkiem, bo wiadomo nie
przebywają z córką na co dzień więc jest im trudniej ją zrozumieć.

[Gość: titta]

Mam doczynienia z grupa 2-4 letnich dzieci z rodzin mieszanych i emigrantow.
Dwa, trzy jezyki to standard (zdazaja sie i 4: jezyk mamy, taty, angielski i
miejscowy). Wiekszosc (choc nie wszystkie) rzeczywiscie maja bardzo ubogie
slownictwo, albo w ogole nie mowia. Ewentualnie mowia "swoim" jezykiem bedacym
mieszanka. Mialam dziewczynke, ktora mowila bardzo duzo (usilujac zwrucic na
siebie uwage) ale w calkowicie wymyslonym jezyku. Za to jak juz sie rozgadaja,
to mowia ladnie, rozrozniajac do kogo po jakiemu sie zwracac.
Czasem jest tak, ze dziecko sfrustrowane tym, ze sie go nie rozumie, milczy
(rowniez w domu pokazujac wszystko na migi). A potem z dnia na dzien potrafi
odezwac sie pelnym zdaniem. Tak ze dzieci wielojezyczne to chyba inna sprawa...

[Gość: Iza]

dziękuję za słowa pocieszenia. Tak też pediatra mówi, tym bardziej, że córka
jest bardzo kontaktowa. Mam nadzieję, że już niedługo będzie już mówić
zrozumiale również dla innych, a nie tylko dla mnie. Pozdrawiam