Wymieranie jezykow

[dala.tata]

tu link do doniesienia o tym, ze jezyki wymieraja

tinyurl.com/2epksda
musze przyznac, ze nie jestem pewien co o tym myslec. pierwszy raz slyszalem
doniesienie o wymierajacych jezykoach z 10 lat temu na konferencji. dosc znnay
lingwista alarmowal itd. wtedy sie tym przejalem. dzisiaj juz przejmuje sie
mniej, bo sobie mysle, ze w historii umarlo juz tysiace jezykow. widac taki
naturalny ich los. teraz stwierdzilismy ze jezyk to dobro, wiec martwimy sie o
to.....

z drugiej storny przeraza mnie troche wizja, ze za 1000 lat wszyscy ludzie
beda mowic 'human', albo 'earthling', czyli wersja jezyka angielskiego.

[charioteer1]

Jak juz wszystkie jezyki wymra poza jednym, to juz nikt nie bedzie kwestionowal
istnienia gramatyki uniwersalnej:
en.wikipedia.org/wiki/Pirah%C3%A3_language

Ja sobie tu troche kpie, ale debaty wokol gramatyki uniwersalnej sa swietnym
przykladem na to, ze zroznicowanie jezykow jest czescia dziedzictwa kulturowego
ludzkosci. Bez tego dziedzictwa bedziemy wiedzieli mniej o sobie samych.

[dala.tata]

ja sie z tym zgadzam, z tym dziedzictwem...jednak nie jestem pewien czy nalezy
podejmowac dzialnia przeciwko wymieraniu.

[charioteer1]

Jak dlugo grupy etniczne beda chcialy zachowac wlasna tozsamosc, tak dlugo nie
ma zagrozenia dla jezyka. Polityka jezykowa nie polega na nakazywaniu badz
zakazywaniu poslugiwania sie konkretnym jezykiem.

[chilly]

Jak pokazuje studiowanie prac dyplomowych, język polski już jest na
wymarciu. Niestety, temu wielkiemu wymieraniu nie towarzyszą narodziny
(znajomości) innego języka. Co widać po wprowadzeniu obowiązku
uzupełniania pracy o krótkie streszczenie w języku obcym.

[pr0fes0r]

Działania będą z natury nieskuteczne - odgórne ratowanie wymierającego języka
się nie sprawdza, czego dowodem rozwijające się na naszych oczach fiasko
promowania irlandzkiego; niby język oficjalny, unijny wręcz, niby nauka
obowiązkowa, a liczba eNeSów leci na łeb na szyję, o użytkownikach
monolingwalnych nie wspominając.

[dala.tata]

zgadzam sie, ale tu jest problem wikeszy. kiedys narazilem sie na konferencji na
infamie gdy zabralem glos w spraiwe nastepujacej.

otoz gdzies w brazylii bylo plemie (kilkadziesat juz osob). starzy mowili
jezykeim X, mlodzi juz prawie nie. antropologowie i lingwisci sie matrtwili, ze
jezyk wymrze. poszli do starch i zapronowali deal - opowiedzcie nam wasze
historie, bo jezyk umrze...starszyzna powiedziala: wypchajcie sie. to nasze
historie, umra z nami. te historie sa nikomu niepotrzebne bez ludzi, ktorzy ich
juz nie znaja. lingwisci sie jednak nie poddali, przekupili mlodych, ktorzy szli
do starych i pod tzw. plaszczykiem wyludzali historie.

sesja byla zachwycona, wszyscy gratulowali (uratowalismy jezyk!!!) i tylko ja
(naprawde tak bylo) wstalem i powiedzialem: nie mieliscie prawa! jakim prawem
podkrada sie cudzy swiat?!?! zrobila sie awantura (na moj plenarny wyklad
przyszlo odpowiednio mniej osob :-) ), wiekszosc na mnie naskoczyla, choc pare
osob mnie wsparlo.

od tego czasu mniej sie martwie o wymieranie jezykow. mysle sobie, ze niektore
jezyki musza umrzec. a dzialania wspierajace sa bardziej probematyczne niz sie
wydaje.

[pfg]

pr0fes0r napisał:

> Działania będą z natury nieskuteczne - odgórne ratowanie wymierającego języka
> się nie sprawdza

Opowiadał mi znajomy, który jest dumnym Katalończykiem i profesorem fizyki w
Barcelonie (tam jest bardzo silny ośrodek fizyki): Za czasów Franco język
kataloński był tępiony, mozna go było używać tylko prywatnie, ale nie w
urzędzie, nie w szkole czy nie na uczelni. Teraz kataloński jest - w Katalonii -
promowany, wszystkie sprawy urzędowe mozna załatwiać po katalońsku, są szkoły,
które uczą po katalońsku a hiszpańskiego uczą bez mała jak języka obcego, na
uniwersytecie jest podstawowym jezykiem wykładowym, zajęcia po hiszpańsku
prowadzone są tylko wtedy, gdy znajdzie się dostatecznie duża grupa studentów
spoza Katalonii. A jednak, mówi Francesc, na ulicy słyszy się kataloński o wiele
rzadziej niż dwadzieścia-trzydzieści lat temu.

Kataloński nie jest (na razie?) językiem wymierającym, ale liczba "eNeSów"
spada. Na naszych oczach wymiera za to serbołużycki (serbołużyckie - bo ich,
zdaje się, jest dwa?) i to mimo sporych pieniędzy przeznaczanych przez Niemcy na
podtrzymywanie tego języka i kultury.

[dala.tata]

to ciekawe, ze slyszy sie mniej. moj wydzial mila kontakty z uczelnia z
Barcelony i przyjezdzali mlodzi ludzie z Kataloni. czesc z nich mowila po
hiszpansku slabo, co wskazywaloby ze katalonski sie trzyma.

nawiasem mowiac kiedys w Barcelonie usiowalem wejsc do restauracji. odzwierny
(chyba wlasciciel) zapytal mnie skad jestem, usyszawszy moja kaleczona
hiszpanszczyzne. gdy poweidzialem ze jestem Polakie, ucieszyl sie niepomiernie i
qpuszczajac mnie do nabitej knajpy, stweridzl, ze Katalonczycy nazywani sa
Polacos de Espana.

[megaborsuk2000]

Nie chce mi się wierzyć w kryzys katalońskiego, w Katalonii wszyscy w nim mówią,
książki i gazety są po katalońsku. Ostatnio trafiłem na artykuł po katalońsku we
włoskim czasopiśmie naukowym - pierwszy raz coś takiego widziałem, ale jeśli się
zna łacinę i czyta po włosku i francusku, kataloński to już żaden problem.

Z tym "los polacos" nie ma co się bardzo cieszyć, to ma raczej wydźwięk
negatywny:) Natomiast pochodzenie tego określenia jest dla mnie zupełną zagadką,
mimo że czytałem różne wyjaśnienia (np.
sergimateo.com/por-que-a-los-catalanes-nos-llaman-polacos/). Może ktoś
wie coś autorytatywnego?

[dala.tata]

ja od Katalonczyka slyszalem ze to dlatego, ze katalonski jest tak samo dziwny
jak polski.i bylo to raczej zabawno-pozytywne.

[megaborsuk2000]

Chcę powiedzieć, że to jest bardzo fajny wątek. Bardzo lubię czytać takie wątki,
nawet jeśli się w nich nie wpisuję.

A tak pół żartem, pół serio zapytam - czy przyspieszenie wymierania języków
jakoś się łączy ze wzrostem liczby językoznawców, zajmujących się wymarłymi
językami?

[dala.tata]

tego nie wiem. ale Jacob Mey, ow slynny (dunski) lingwista bijacy na alarm,
apelowal zarowno o apele jak o wspieranie i notowanie wymierajacych jezykow.

sam Jacob Mey, nawiasem mowiac, to niezykle barwna i ciekawa postac. znam go od
lat i za kazdym razem mnie czyms zaskakuje. ostatnio Tuwimem recytowanym po polsku.

[megaborsuk2000]

Oczywiście, zajmowanie się wymarłymi językami to jest fascynująca przygoda
intelektualna - wiem z doświadczenia.

[frusto]

Polski też jest w kolejce. To jest właściwie nieuniknione biorąc pod uwagę
sytuację polityczną obecną i przyszłą. Mam nadzieję, że jeszcze z prawnukami
pogadam sobie po polsku, ale potem..

[megaborsuk2000]

frusto napisał:

> Polski też jest w kolejce...

Pewnie, nawet angielski kiedyś umrze. Historia uczy, że taka jest kolej rzeczy.
Spojrzenie z takiej nieco szerszej perspektywy uczy pokory i pozwala nabrać
dystansu do jałowego nacjonalizmu.

[dala.tata]

dlatego zreszta mnie raczej irytuje Rada Jezyka
Polskiego stojaca na strazy 'czystosci' jezyka i dajaca odpor wszystkiemu,
czemu odpor dac mozna no i co najwazniejsza mowiac, jak naprawde powinno sie
pisac, mowic i spiewac.

[frusto]

A propo straży czystości języka

Błędy
językowe prasy warszawskiej

[dala.tata]

nic dodac, nic ujac. jezyk zyje i bedzie zyl i za 200 lat nie dogadamy sie z
Polakami, tak jak mielibysmy trudnosc z dogadaniem sie z Polakami sprzed 200 lat.

policja jezykowa jest niepotrzebna, choc sprawy sa skomplikowane rzecz jasna, bo
jak chocby przyklad Lecha Walesy uczy, nie dosc ze zwracamy uwage na to, jak
ludzie mowia, to na dodatek mamy im za zle, gdy mowia zle.

[frusto]

megaborsuk2000 napisał:

> Pewnie, nawet angielski kiedyś umrze. Historia uczy, że taka jest kolej rzeczy.
> Spojrzenie z takiej nieco szerszej perspektywy uczy pokory i pozwala nabrać
> dystansu do jałowego nacjonalizmu.

Każdy kiedyś umrze, jak nas uczy historia. A mimo to, spojrzenie z szerszej
perspektywy nie pozwala mi nabrać dystansu do możliwej perspektywy śmierci moich
dziadków.

Ja mam do mojego języka stosunek bardzo emocjonalny. Przyznam się z lekkim
wstydem, że kiedy czytam mojej córce, to czasami lubię się wsłuchiwać we własny
głos - ten cudowny rytm naszego języka, te wspaniałe szeleszczące, warczące lub
dźwięczne głoski. Ok, możecie się już śmiać i wyzywać od Narcyzów, ale to nie
chodzi o "dźwięk własnego głosu" ale dźwięk mowy rodzinnej. Przejąć się
wymarciem angielskiego nie umiem, ale mój język to co innego :)

[dala.tata]

frusto, ow przepiekny rytm naszego jezyka.....znajdziesz w dowolnym jezyku.i
jezyk polski nie jest ani ladniejzszy, ani brzydszy od innych. te cudowne mlaski
xhosa, tony w kantonskim, nosowosc yoruba!a Goethe czy Heine w niemieckim!Krol
olch/elfow.... to przecie arcydzielo aliteracji i onomatopei...

naprawde nie ma sensu takich rzeczy gadac.

[megaborsuk2000]

To są odczucia jakieś bardzo subiektywne i ja to szanuję. Ja jestem zakochany w
brzmieniu starej greki, uwielbiam też, nieco perwersyjnie, dźwięk niemieckiego i
też rosyjskiego. Ale staram się dbać o swoją polszczyznę.

[eeela]

A ja Frustro rozumiem. Przeciez to normalne, że na bliskie sobie rzeczy patrzymy
zupełnie inaczej. I to wcale nie musi się kłócić jedno z drugim: świadomość, że
każdy język, żyje, zmienia się nie do poznania albo wręcz umiera, z
przywiązaniem do swojej mowy. Rozumiem, że mój język zmienia się, i to chyba
coraz intensywniej ostatnio, ale to nie przeszkadza mi dbać o niego w moim
własnym zakresie. Nie latam po ludziach i nie krytykuję ich za to, że coś tam
powiedzieli nie tak, ale sama staram się pilnować i będę starała się pilnować
swoje potomstwo, jak długo będę w stanie to czynić.

[dala.tata]

ja tez rozumiem. jednak to nie znaczy ze jego jezyk ojczysty jest jakis
szczegolny. nie jest.

[frusto]

dala.tata napisał:

> ja tez rozumiem. jednak to nie znaczy ze jego jezyk ojczysty jest jakis
> szczegolny. nie jest.

Jest, bo jest _mój_. Nie wiem dala.tata, jak możesz tego nie rozumieć. Nie
rozumiem też, jak mogłeś pomyśleć, że pisząc o tym, że kocham _mój_ język, to
dlatego, że jest lepszy, cudowniejszy, albo dlatego, że inne języki są gorsze.

[dala.tata]

wydawalo mi sie, ze napisalem, ze rozumiem (dlaczego tak piszesz). niespecjalnie
rozumiem, co to znaczy kochac jezyk, ale nie wszystko musze rozumiec.

Globish

[dala.tata]

wczorajszy Observer opisuje globish, nowy globalny jezyk....

globish

[pfg]

Znany krakowski aktor powinien się cieszyć ;-)