Friedrich der Große i Slask

[Gość: Ramon]

Niewiem czy ten temat byl jusz kiedys na tym forum dyskutowany?
Mojim zdaniem rozwoj Slaska rospoczol sie dopiero po takzwanej wojnie
siedmioletniej.

[szymon011]

W szkolach polskich chyba tego nie nauczaja.
www.jadu.de/berlin/fdg/

[Gość: Ramon]

Friedrich der Große:
"Es ist nicht nötig, daß ich lebe, wohl aber, daß ich meine Pflicht tue und für
das Vaterland kämpfe, um es zu retten, wenn es noch zu retten ist"

Proba przetlumachenia:
"Nie jest koniecznoscia, ze ja zyje, ale, ze ja moj obowiazek spelniam i dla
mojej ojczyzny walcze, aby ja ratowac, gdy jeszcze jest do uratowana"

[szymon011]

Dziwie sie ze dotychczas zaden z Polakow nie spytal o granice tego pojecia
Vaterland.

[Gość: ballest]

"). W 1763 podjął próbę stworzenia systemu szkolnictwa podstawowego,
wprowadzając przymus szkolny. Za jego panowania rozwinął się też nowy typ
szkoły średniej nastawionej na umiejętności praktyczne (tzw. szkoła realna).
Sam będąc agnostykiem, tolerował w swoim państwie różne wyznania, będąc bodaj
pierwszych królem, który tak otwarcie dystansował się do spraw religii.

Fryderyk był wieloletnim przyjacielem Woltera. Od lipca 1750 do marca 1752
gościł go w Berlinie i Poczdamie. Sam wolał mówić po francusku niż po
niemiecku - nie miał też dobrego zdania na temat ówczesnej literatury
niemieckiej. Kochał muzykę. Sam grywał na flecie i pisywał własne utwory
muzyczne. Z jego inicjatywy powstało wiele utworów muzyki kameralnej. Jego
nadwornymi muzykami byli m.in. C.P.E. Bach i ówczesny ekspert od fletów Johann
Joachim Quantz."


Jedno jest pewne, rozwoj Slaska nastapil kiedy sie pruski stal a jego upadek ,
jak zostal polski.

[aqua]

Balest, ty kwadratowy kłamco, dlaczego fryc dokonał zaboru Ślaska? dla forsy,
stary kłamco, dla forsy! Już w pierwszych latach panowania, Śląsk dał frycowi
44% dochodu ze wszystkich prowincji prus.

[jens11]

A stopniowo dawał coraz więcej, rozwijając się przy tym w stopniu nieporównanie
większym, aniżeli pod poprzednimi rządami. I nie chodzi tu jedynie o czasy
Wielkiego Fryca - także jego następców. Faktem jest natomiast, że nastapił
regres na niwie, nazwijmy to, "kultury wysokiej". Zrekompensowany chyba jednak
z nawiązką utworzeniem sieci szkół elementarnych.
Kim dla Śląska był Wielkie Fryc? Ano, na pewno nie dobrym wujkiem - był dobrym
gospodarzem.

[Gość: Ramon]

jens11 napisał:>
Kim dla Śląska był Wielkie Fryc? Ano, na pewno nie dobrym wujkiem - był dobrym
gospodarzem.

onklow to Slonsk mo kupa na calym swiecie - porzondnego gospodouza nom cza!

upadek slaska

[Gość: ?]

nie uwazasz, ze polska doprowadzila do upadku slaska?

[Gość: Ramon]

Gość portalu: ? napisał(a):

> nie uwazasz, ze polska doprowadzila do upadku slaska?
proste pytanie, ale odpowiec skaplikowana nanie.
Polska - w najwiekszej mierze,
Francja - z politycznych przyczyn,
Niemcy - poprzez nieumiejetnosc dyplomatyczna,
Anglja - dali go zniszczyc w zamian za Bliski Wschod,
Rosja - widza Slask jako podarunek dla Pl,
USA - do dzisiauj nie wiedza ze cos takiego jest,
Rzym - ...
Slazacy - bo niesa w stanie walczyc o swoje,
Luksemburg - jest niewinny

[Gość: Kaczor]

W duzej mierze winne jest tez Hollywood.Nie napisali dla mnie jednej dobrej
roli.Moglem i chcialem propagowac idee slaskosci.


..Kaczor Donald

[Gość: Pluto]

Hollywood na zawsze slaski!!!!

..Pies Pluto.........ja tez(Myszka Miki)

[Gość: Ramon]

Napewno jako Zlota Kaczka z Toszka;-)
alle na serio, Hollywood jest najbardziej winien!

Der Alte Fritz

[pistulka2]

Jak widać, co poniektόrych dalej starsznie wzburza, że Teresie odbil Sląsk.
Ktos tam pisze, że zrobił to dla forsy, myśle że bardziej dla rozbudowy państwa
i swej potęgi, co było najnormalniejszą racją stanu każdego państwa w XVIII
wieku.
Dziś też nie jest inaczej tylko, że metody inne i lepsza propaganda
Fritz zainicjował wiele reform wiele z nich ugrzęzło w admnistracji, po
reorganizacji państwa początkiem XIX wieku stały się one podstawą do dalszych
reform.
Fritz jest dla mnie pozytywną postacią naszej historii, robil błędy ale się na
nich uczył i prόbował je naprawiać, od wojny 7-letniej, poświecił się
kompletnie rozwojowi swego państwa i polepszania bytu jego podwładnych.

[szymon011]

Panstwo pruskie w pewnym, niebagatelnym zreszta, stopniu przyczynily sie do
rozwoju Slaska, nie nalezy jednak zapomniec ze i cesarzowa Teresa nazywala Slask
swa perla lub ogrodem.

[Gość: Wasz Marjanek]

Tak calkym to to njy bolo z tom Marijkom Teresiom. Ale jak to kogos interesuje,
to ciepna moj referat na tyn tymat - ale jest po njymiecku.
Pyrsk !
Wasz Marjanek

[stefan_ems]

Gość portalu: Wasz Marjanek napisał(a):

> Tak calkym to to njy bolo z tom Marijkom Teresiom. Ale jak to kogos interesuje,
>
> to ciepna moj referat na tyn tymat - ale jest po njymiecku.
> Pyrsk !
> Wasz Marjanek

To ciepni proszam, tukej abo mi na maila – chyntnie przeczytom

A swoją drogą, momy w Opolu srogi młyn skirz tego Fryderyka:
www.nto.pl/apps/pbcs.dll/article?AID=/20050114/REPORTAZ/50114017
www.nto.pl/apps/pbcs.dll/article?AID=/20050117/REGION/101170110

[Gość: Ramon]

Serwus Marianek,
jou Cie tysz prosza uo tyn referat, a mozno byjs jeszcze poradziou napisac
kedy,kaj i poczamu ejs tyn referat czimou abo pisou - no ja, jeny wtedy uowiela
chcesz.
Musza sie pszyznac, ze jou sie MT niy na tela interesowou wiela za FdG.
Jyno jak ech bou we uonski rok we Yjsterajch ( mo byc Östereich auf schlesich;-)
to ech stwierdziou ze cza sie byndzie barzi ze tom stronom intereswac.

[jens11]

I na mojo postbiksa tyż! Niy przepomnij, Marjanek!
Pyrsk
Jens

[szymon011]

Najlepiej daj go tutaj na forum, a jesli nie to prosze i na moja skrzynke wyslac.
Dziekuje uprzejmie.

[Gość: Wasz Marjanek]

Witom Wos szymon011,ramon i inni,
ciepia czynsc referatu w kery stoji o Maryjce Teresce i Slonsku austyjackim.
Skuli przepisow prawa autorskigo, nie moga na razie wciepnonc calego referatu,
bo njy bol lon jeszcze publikowany, i bestosz by mi robili problymy.
Ale tukej idzie noprzod o sprawa wplywu lobu mocarstw na Slons.
Jak bydzie tak daleko, wciepna konsek o Slonsku jak bol prowincjom Prus.
Pyrsk !
Wasz Marjanek






Dr. Marian-Heinrich Gembalski



Schlesien nach dem Friedensvertrag vom 1742.


Das aufkommende XIV. Jahrhundert bedeutet für Schlesien eine immer engere
Zugehörigkeit zu Böhmen. Seit 1335 ist Schlesien rechtlich Teil der Krone
Böhmens; 1344 bezeichnet sich Böhmens König Johann als „supremus dux
slezianorum“.
Die Zugehörigkeit zu Böhmen leitet die kulturelle Blüte Schlesiens ein, die
erst durch die Oppelner Fehde, die Unruhen der Jahre 1437 – 1474 – abgeschwächt
wird.
Der ungarische König Matthias Corvinus, gab, als Herrscher über das ungarisch-
böhmischen Reiches, Schlesien eine Verfassung. Er lässt regelmäßige Fürstentage
für Gesamtschlesien, aber auch für Nieder- und Oberschlesien abhalte und setzt
ständige Bevollmächtigte Oberlandeshauptleute für beide Teile Schlesiens. Das
trägt dazu bei, dass die innerschlesische Auseinandersetzungen eingedämmt
werden, die Rechtsunsicherheit im Lande verringert sich, was zu Folge hat, dass
die schwache Wirtschaft sich zu heben anfängt.
Die lokalen Herrschaftslinien in Schlesien üben weiter eigene Ansprüche über
die Länder. Und so 1526, bei der Wahl Ferdinand von Habsburg zum böhmischen
König regieren in Oberschlesien: die Oppelner Linie, die seit 1527 auch über
die Länder Cosel-Beuthen und Ratibor herrscht; die Teschener Linie; der Bischof
von Breslau im Bistumsland dem Fürstentum Neiße-Grottkau; die Premisliden im
Erbfürstentum Troppau; Markgraf Georg von Ansbach im Fürstentum Jägerndorf und
der Herrschaft Beuthen.
Dazu gehören noch einige Freie Standesherrschaften wie Groß-Wartenberg;
Militsch, Trachenberg , Pleß, oder später kommenden Beuthen (1697) und Bielitz
(1751).
Um 1700 gehören zwei Drittel Schlesiens, das eines der reichsten Habsburger
Länder ist, zu den unmittelbar der Krone gehörenden Erbfürstentümern.

Die Zugehörigkeit Schlesiens zur Habsburger Monarchie endet, als im Jahre
1740 der König Friedrich II. von Preußen Erbansprüche – die aus einem Vertrag
zwischen dem Herzog von Liegnitz, Grieg und Wohlau, und dem Kurfürsten Joachim
II. von Brandenburg herbeigeleitet waren - auf Schlesien geltend machte, schlug
die damalige Herrscherin der österreichischen Länder – Maria Theresia – die
kurzweg ab.
Auch wies sie alle Vermittlungsversuche zurück. So kam es zu Kämpfen.

Friedrich II. überschritt – um den von seinen Vorfahren ererbten Ansprüche
auf schlesische Fürstentümer Geltung zu verschaffen – am 16 Dezember 1740 mit
seinen Armeen die schlesische Grenze.
Am 9 Oktober 1741 in Klein-Schnelledorf im Falkenberger Kreis, wurde eine
Konvention entworfen, die die Abtretung von ganz Niederschlesien an Preußen
vorsah.

1742, nach erneuten militärischen Aktionen Preußens verzichtet Maria
Theresia „um des lieben Friedens willen“ auf fast ganz Schlesien, auf die
Grafschaft Glatz und die mährische Exklave Kascher, behält nur noch Teile des
Bistumslandes, das Fürstentum Troppau-Jägerndorf und das Fürstentum Teschen.

Nach Beendigung des Krieges – wurde in dem in Breslau ausgehandeltem, und am
11.Juni 1742 unterzeichnetem Präliminarfriedensvertrag – zusätzlich noch etwa
zweidrittel von Oberschlesien – bis an den Fluss Oppa und das hohe Gebirge,
einschließlich der Herrschaft Pleß, der nördlichen Teile von Oderberg, Troppau,
Jägerndorf und der Enklave Katscher in teschener Land – Preußen zugesichert.
Da aber im Artikel V. des Präliminarvertrags die Grenze nur allgemein mit
dem „Oppau-Strom“ und „hohen Gebirgen“ bezeichnet war, entstanden bei der
Grenzregulierung


-2-

bedeutende Differenzen. Und zwar schon mit dem Namen des Oppa-Flusses.
Die preußischen Bevollmächtigten hielten das größere Gewässer im Fürstentum
Jägerndorf, was aus der schwarzen und weißen, mittleren und kleinen Oppa bei
Würbental zusammenströmt, für die Oppa. Dadurch würde die links des Flüsschen
liegende Stadt Jägerndorf dem Preußenkönig zufallen.

Die Österreicher dagegen behaupteten, dass der kleine Fluss bei Hermannstadt
entspringt und über ein langes Tal nach Jägerndorf fließt und erst unterhalb
dieser Stadt in die Oppa fällt. Dass Flüsschen wird meistens als Tropplowitzer-
oder Gold- Wasser bezeichnet, gelegentlich Kleine Oppa genannt, und damit die
eigentliche Grenze bildet. Somit fällt die Stadt Jägerndorf an die
Österreichern.
Die Argumentation der Österreicher bekam die Oberhand, so dass im
Friedensvertrag die Städte Jägernhof und Troppau mit ihren auf dem linken Ufer
der Oppa gelegenden Teilen, in Österreich blieben.
Damit wurden im Friedensvertrag vom 28. Juli 1742 folgende Gebiete der
preußischer Krone übergeben:
- Oberschlesien bis an die Grenze des Fürstentums Teschen, die Herrschaft
Pless, Fürstentum Ratibor und die Südhälfte der Herrschaft Oderberg.
- Die bisher zu Mähren gehörende Enklave Katscher.
- der links der Oppa gelegener Teil der Fürstentum Troppau und Jägernhof
mit Ausnahme der Hauptstädten der Fürstentümer.
- Nördliche Hälfte des Fürstentums Neiße.

Dagegen blieb das Fürstentum Teschen mit den dazu gehörenden Herrschaften
Bielitz, Freystadt, Roy; Peterwitz, Reichenwaldau und Friedeck, die
Herrschaften Teutschleuten und Oderberg bis an die Olsa, bei der
österreichischer Krone.

Auch die schon erwähnten – rechts der Oppa und im Gebirge liegenden Teile der
Fürstentümer Troppau und Jägernhof, einschließlich die beiden Hauptstädte - ;
dann Olbersdorf, die Südhälfte des Fürstentums Neiße mit Zuckmantel,
Nicklasdorf, Goldsdorf, Wedenau, Barsdorf, Johannisberg, Jauernick und
Weißwasser – wurden weiter österreichisches Territorium.
....Städte Troppau und Jägerndorf hinauf bis an die mährische Enklave
Hennersdorf, deren grenzen gegen Schlesien man nur zu erneuern hatte. In der
Nähe der Bischofskoppe, auf einer steil emporsteigenden Bergspitze, hat man 110
Säule errichtet. Bei der weiteren Grenzziehung, durch das Fürstentum Neisse war
es maßgebend, dass Zuckmantel, Weidenau und Jauernick österreichisch blieben.
Nach 20 anstrengenden Tagen kam man mit der Arbeit zu Ende, so das das Ergebnis
der Grenzziehung unverzüglich von beiden Regierungen bestätigt werden konnte.
Nachdem bereits am 7 November 1741 die Erblandeshuldigung Niederschlesiens
nach Breslau erfolgt war, huldigen die Abgesandten der Städte Troppau und
Jägerndorf, sowie die Städte der Fürstentum Oppeln und Rattibor am 18 März 1743
zu Neisse.

Wenn auch erst der Hubertusburger Friede von 1763, den schon 1742 und 1745
erneut vereinbarten Gebietsstand festschrieb, so hatte doch Preußen bereits vor
Beendigung des ersten Schlesischen Krieges im Dezember 1741, eine eigene
Verwaltung für Preußisch-Schlesien installiert: mit einem Provinzialminister,
mit zwei Kriegs- und Domänenkammern in Breslau und Glogau. Oberschlesien wurde
in administrativer Hinsicht mit Niederschlesien vereinigt.
Bei der 3.Teilung Polens 1795 wurde Oberschlesien um ein - seit 1443 zu
Polen gehörigem Herzogtum Severien; konkret Kreise Siewierz und Pilica, unter
dem Namen „Neuschlesien“ – vergrößert.
1806 wurden jedoch die Gebiete an das Herzogtum Warschau abgetreten, was durch
das Wiener Kongress 1815 als Bestandteil Königreiches Polen besiegelt wurde.

-3-

Während der weitaus größte Teil Oberschlesiens zu Preußen gehörte,
verbliebende südlichen Randzonen weiter

[szymon011]

Uprzejmie dziekuje i wydaje mi sie ze wyraze opinie wszystkich jesli powiem ze
napisales to trafnie i rzeczowo, szkoda tylko ze nie mozemy przeczytac calosci.
Jesli kogos interesuje ten temat szerzej i jesli moge wogole tutaj polecac jakas
pozycje traktujaca o historii Slaska to polecam trzytomowe wydanie oficyny
Thorbecke pt "Geschichte Schlesiens". Pierwszy tom to "Von der Urzeit bis zum
Jahre 1526", drugi "Die Habsburger Zeit 1526 - 1740", i trzeci to "Preusisch-
und Österreichisch-Schlesien 1740 - 1945". Calosc to 1630 stron i dodatkowo
zalonczonych troche map i grafik. "Geschichte Schlesiens" bardzo dobrze opisuje
te czasy i analizuje caly proces przejscia Slaska pod panowanie pruskie.
Ostatnio czytalem, ktorys juz raz zreszta, "Schummels Reise durch Schlesien im
Julius und August 1791", polecam wszyszkim zainteresowanym tymi czasami te
ksiazke. Pozycja ta zawiera ciekawe opisy Gornego Slaska(nie tylko ale Gornego)
i jest to juz za panowania pruskiego, ale stosunkowo niedawno po panowaniu
wspominanej tutaj juz cesarzowej Teresy. Wydaje mi sie ze gliwiczan zainteresuja
fragmety o Szalszy, o ojcu T. Kalidy, jak i warto sie zainteresowac
wspominanym tam, przy okazji pobytu w Gliwicach, Kauschke Josephem. Postac ta w
jakis sposob nawiazuje do tematu tej dyskusji.
Dodam ze autor wyraza sie w tej ksiazce bardzo cieplo o Gornoslazakach. Jeszcze
raz dziekuje Mariankowi i mam nadzieje ze poda nam kiedys adres gdzie mozna
bedzie caly jego tekst przeczytac.

[Gość: g]

Kazimierz Kutz 10-09-2004 , ostatnia aktualizacja 10-09-2004 13:40



Powinniśmy być wdzięczni dziennikarzom katowickiej "Gazety Wyborczej" za
wywołanie dyskusji wokół mitu wieży spadochronowej w parku katowickim.
Nareszcie miał miejsce spór wokół historii regionalnej, od dawna zaciemnianej i
zakłamywanej. Historii Górnego Śląska, która dotąd nie została napisana, i nie
zostanie napisana, póki nie znajdzie się historyk, który zdolny będzie na
spojrzenie niezależne, uwolnione od doktrynalnych szańców niemieckiego i
polskiego myślenia nadrzędnością interesu państwowego wobec Górnego Śląska.

Patriotyzm staroświecki i rzewny

Górny Śląsk od czasów Bismarcka traktowany jest przez polityków przedmiotowo: z
chłodem, dystansem i utylitarnie, jak wszystko, co obce. I taki wyrobił się
standard traktowania Górnego Śląska. Trwa do dziś i nikogo nie dziwi, bo
utwardził się w świadomości powszechnej jak asfalt.

Publiczna dyskusja o małym epizodzie ostatniej wojny jest także dlatego cenna i
ciekawa, bo ujawnia poziom dzisiejszego pojmowania historii Górnego Śląska.
Jest on staroświecki i rzewny, bo na poziomie przedwojennego, urzędowego
patriotyzmu Michała Grażyńskiego, jego doktryny politycznej anektowania i
repolonizowania Górnego Śląska na siłę. I z niej się wywodzi. Ja jestem
z "korfanciorzy" i mnie ona nie satysfakcjonuje. Bo doktryna Grażyńskiego nie
odbiegała daleko od praktyk niemieckich. Była rewersem tego samego myślenia i
podobnego traktowania Ślązaków. Dla Niemców śląski węgiel, huty i tani śląski
robotnik od połowy XIX wieku nabierały fundamentalnego znaczenia w gospodarce i
realizacji agresywnej, prowojennej polityki zewnętrznej Niemiec. Z czasem
interes Rzeszy nakazywał przekabacić Ślązaków na Niemców, co radykalnie
przyśpieszyło przebudzenie narodowe i w efekcie doprowadziło do powstań.

Cesarskie cięcie

Dla Piłsudskiego powstania były wmanewrowaniem go w konflikt z Niemcami i
związane z tym perypetie międzynarodowe, co burzyło jego plany i stało się
zawadą w działaniach na Kresach Wschodnich. Kresy zachodnie były mu obce, a
państwa polskiego nie stać było na wojnę na dwóch odległych frontach.
Prawdopodobnie te racje legły u podstaw inicjatywy Romana Dmowskiego, który w
imieniu polskiego rządu złożył na konferencji pokojowej w Paryżu propozycję
umożliwiającą Niemcom urodzonym na Górnym Śląsku udział w plebiscycie. Był to
najprostszy sposób zapewnienia Niemcom zwycięstwa i legalnego pozbycia się
śląskich kłopotów. Dmowski zadowoliłby się tym, co kapnęłoby z paryskiego stołu
konferencyjnego, a "kapnęło" zaledwie dwoma powiatami wschodnimi: katowickim i
pszczyńskim. Można przyjąć poszlakę, że był to uzgodniony sposób Piłsudskiego,
by mieć kłopot z głowy. Istotnie, dyplomatyczny scenariusz Dmowskiego powiódł
się - Niemcy wygrali plebiscyt - ale skutki przyniósł odwrotne, bo doprowadził
do gwałtownego wybuchu III powstania. Szeregi powstańcze od pierwszego
powstania wzrosły czterokrotnie, a w trzecim wynosiły już 40 tys. Górny Śląsk
wybrał swój los. Nie wiem, jak całą tę sprawę nazwać, ale posiłkując się
terminologią ginekologiczną, nazwę powrót Górnego Śląska do Polski wymuszeniem
porodu przez cesarskie cięcie.

Odstawieni

Polityka Grażyńskiego po przewrocie majowym, kiedy przejął władzę w Katowicach,
była kontynuacją stanowiska ujawnionego w Paryżu. Przede wszystkim przystąpił
do robienia porządków, czyli do rozprawienia się z Korfantym i jego zapleczem,
i do likwidacji autonomii. Ten scenariusz także się udał: Korfanty rychło
wylądował w więzieniu, a Ślązacy utracili swój autonomiczny samorząd. Zostali
odstawieni i odtąd nie mogli już stanowić o sobie i swoich sprawach. Skończyła
się demokracja i zaczęła się repolonizacja, bo Grażyński uważał, że Ślązacy są
na tyle zniemczeni, że dla ich dobra trzeba nad ich polskością popracować i
nimi rządzić. Zaczęła się powtórka z historii. Zasada była prosta: albo jesteś
Polakiem, albo Niemcem. Poprzednio było odwrotnie. O jakiejkolwiek śląskości
nie mogło być mowy.

O piekle okupacyjnym nie ma co wspominać. Śląsk wcielono do Rzeszy i Niemcy
brali odwet na miejscowych "spolonizowanych", a przede wszystkim na
powstańcach. Każdy dowódca niemieckiej kompanii miał przy sobie książkę
adresową wrogów, więc kiedy wchodził do zdobytej miejscowości, wiedział
dokładnie, gdzie kogo szukać. Tubylców posegregowano w grupy narodowościowe:
powstańców czekało "rozwiązanie ostateczne", reszta szła do swojej roboty albo
do wermachtu.

W 1945 roku przyszło kolejne piekło, tym razem koloru czerwonego. Liczne filie
obozu w Auschwitz, ledwo co opuszczone, zapełniły się miejscową ludnością. Parę
tysięcy Ślązaków - w majestacie pełnego bezprawia - straciło w nich życie. W
tym także powstańcy. W Zabrzu, Bytomiu, Gliwicach i na Opolszczyźnie odbyły się
wielkie łapanki na ludzi, których wywożono do ZSRR. Oblicza się, że uprowadzono
200 tys. Dziś mówi się, że to było "nasze śląskie Jedwabne".

Zrzucić głupotę z piedestału

O wszystkich tych sprawach - które tu omawiam - do 1989 roku nie było wolno
mówić. Nie było tych spraw. Przez całe siedemdziesięciolecie po aneksji Śląska
powstała fałszywa wiedza o regionie, pisano zakłamane prace doktorskie,
wydawano podłe podręczniki, urządzano idiotyczne sesje naukowe. Wszystko wedle
politycznych receptur rządzących Śląskiem. Teraz żyjemy w wolnym kraju i
zakazana wiedza, dzięki działalności Instytutu Pamięci Narodowej, zostaje
ujawniana, ale jak dotąd nie znalazł się historyk, który wyzwoliłby się z
historycznych dybów, z obręczy utrwalonych kłamstw, i był zdolny do napisania
historii opartej na prawdzie o Górnym Śląsku i od strony losu jego mieszkańców.
O tragedii manipulowania ludźmi. To jest wielki worek do przekłucia, w którym
mieści się wszystko - począwszy od wojny siedmioletniej, aż po
ostatnią "restrukturyzację górnictwa" pana Steinhoffa.

Górny Śląsk jest nadal białą plamą, którą trzeba się zająć. W porzucaniu
starych kostiumów i poczciwych stereotypów, w odwadze odsłaniana skrywanych
prawd widzę źródło prawdziwego współczesnego patriotyzmu.

Na koniec dodam, że sprawa mitu wieży spadochronowej nigdy mnie specjalnie nie
podniecała, ponieważ nie lubię, kiedy dorośli wyręczają się dziećmi w
uprawianiu wojny. Mieliśmy tu, nie tak dawno, do czynienia z trzema
powstaniami. Była to zabawa ludzi dorosłych, którzy najpierw przeszli specjalne
przeszkolenie w koszarach, potem przeżyli wojnę na wielu niemieckich frontach i
jak z niej wrócili, także w proteście przeciw swoim wojennym gehennom, szli do
powstań. Nigdzie nie natknąłem się na informację (zajmuję się tymi sprawami od
lat), aby w śląskich powstaniach uczestniczyły dzieci. I to jest bardzo mądre.
Bo na wojnę idzie się, aby zabijać lub być zabitym. Nie ma zbrodni większej niż
zabijanie dzieci, ale także zbrodniczym jest posługiwanie się nimi w wojennych
działaniach.

W naszym kręgu cywilizacyjnym nie powinno być sprawy, która nakazywałaby
dzieciom - Boże, nawet dziewczynkom! - uczestniczyć w procederach wojennych. To
bardzo źle świadczy o dorosłych i ich państwie. To głupota, a głupoty polityków
nie powinno wynosić się na piedestały.

[Gość: g]

Kazimierz Kutz 27-08-2004 , ostatnia aktualizacja 27-08-2004 13:22



Miejscowi geodeci od patriotyzmu śląskiego w swoich sentymentalnych bojach o
sztywne granice pomiędzy pojęciami "powstania śląskie" a "wojna domowa" gotowi
są jeszcze przez następnych 50 lat nie wychodzić z okopów III powstania, by nie
zadać sobie pytania o następstwa powstań śląskich dla Górnego Śląska.
Mianowicie: co sanacja zrobiła z Górnym Śląskiem przed wojną, co komuniści
zrobili z nim po wojnie i co mamy teraz?

Pamięć niepotrzebna

Oczywiście patrzę na to z nieustannej perspektywy "chama", syna "chama" -
powstańca, bo śląskie powstania są dziełem poczciwości ludowej i z lepszym
towarzystwem niewiele mają wspólnego. Pojmowanie powstań jako efektu
dziewiętnastoletniej sielanki patriotycznej albo rytualno-doktrynalnego
obowiązku okolicznościowego jest najzwyczajniej jałowym anachronizmem.

Rzeczywistość jest taka, że pamięć o powstaniach nie jest dziś nikomu
potrzebna. Oto 14 sierpnia minęła kolejna rocznica wybuchu I powstania (86.!),
a prawie pies z kulawą nogą o tym nie wspomina. A jest to data o wiele
ważniejsza, niż się powszechnie wydaje. Korzystam więc z okazji, aby wrócić do
tragicznej problematyki Górnego Śląska i by choć na miarę felietonu skupić się
na magicznych sprawach związanych z trzema kluczowymi postaciami tamtych
czasów: Wojciechem Korfantym, Maksymilianem Iksalem i Romanem Dmowskim. Gdyby
nie oni, żylibyśmy dziś w zupełnie innej bajce.

Opuścić Śląsk

Przebudzenie narodowościowe było reakcją na doktrynę polityczną Ottona von
Bismarcka zgermanizowania Górnego Śląska. Wojciech Korfanty urodził się właśnie
wtedy, kiedy wchodziła w fazę realizacji. Jest rok 1873. Ale rzecz o znaczeniu
kluczowym ma miejsce 22 lata później, 14 sierpnia 1895 roku (to data magiczna,
bo 24 lata później rozpocznie się I powstanie). W tym dniu Wojciech Korfanty na
skutek policyjnego donosu, na rok przed maturą, usunięty zostaje z katowickiego
gimnazjum za uczestnictwo i antyniemieckie przemówienie na zebraniu Towarzystwa
św. Alojzego w Siemianowicach. Opuszcza swoje rodzinne strony, przenosi się do
Wielkopolski. Tam kończy szkołę średnią, potem studiuje we Wrocławiu i
Berlinie. Żyje z korepetycji, poznaje kręgi wielkopolskiego ziemiaństwa, a
nawet arystokracji (jest korepetytorem młodego Jundziłła), jeździ po Europie, a
w miesiącach letnich dorabia w kopalni. Włącza się czynnie w działalność
polskich towarzystw we Wrocławiu i Berlinie. Staje się działaczem narodowym i
dziennikarzem. Ukształtowany duchowo, wykształcony, wraca do Katowic.
Rozpoczyna działalność polityczną. W 1903 roku zostaje wybrany na posła do
parlamentu niemieckiego. Nadszedł czas spełnienia swojej misji dziejowej wobec
ziemi rodzinnej. Staje na czele przebudzenia. Potwierdza też regułę, że aby coś
dla Górnego Śląska zrobić, trzeba go najpierw opuścić.

Motyw rodzinny

Maksymilian Iksal, lokalny dowódca, wbrew nakazom zwierzchników podejmuje
decyzję o rozpoczęciu I powstania. Iksal zdaje się być wysłannikiem losu -
tajemniczym kamykiem, który uruchomi lawinę. Odwaga cywilna, a może brak
rozwagi 24-letniego mężczyzny, zmieni bieg historii. Jego niesubordynacja ma
głębokie podłoże osobiste i społeczne. Maksymilian Iksal nienawidził Niemców,
bo w Wehrmachcie zginęli jego dwaj bracia, a on sam z wojny ledwo uszedł z
życiem. Aby szukać odwetu, zapisał się do Polskiej Organizacji Wojskowej. Był
to czas rewolucji w Rosji i w Niemczech, które zradykalizowały śląski
proletariat, i kiedy komuniści zorganizowali strajk, doszło do masakry górników
w kopalni Mysłowice, bo wtedy Niemcy o wiele bardziej bali się rewolucji
społecznej niż rozruchów narodowościowych. Mysłowice w strukturze POW podlegały
Iksalowi. Jego nienawiść do Niemców - po wydarzeniach mysłowickich - spiętrzyła
się i potrzeba odwetu okazała się być silniejsza od nakazów zwierzchników. W
owym czasie (jak to sam Korfanty ocenił w 10. rocznicę I powstania) świadomość
narodowa Ślązaków nie przekraczała 30 proc. Nie znaczy to, że Iksal jej nie
miał, ale na podjęciu desperackiej decyzji bardziej zaważyły motywy rodzinne i
lokalne: do jego tragedii familijnej dodała się bowiem tragedia górników. Był
to jego spontaniczny akt odwetu na niemieckim terrorze. Nastąpiła detonacja na
całą Europę. A po niej druga.

Sygnał ostrzegawczy

Wielkość I powstania polega na tym, że nadało ono buntom społecznym na Górnym
Śląsku nominację narodowościową. Od tej chwili te dwa pierwiastki - socjalny i
narodowy - tworzyły jeden stop, dzięki czemu zmalała rola komunistów na Górnym
Śląsku. Pierwsze powstanie zrewoltowało świadomość zbiorową Ślązaków. Odtąd
będą musieli wybierać ojczyznę. I powstanie było także wielkim, zgoła
szokującym, zaskoczeniem dla Polaków. Na polskich salonach nikt się go nie
spodziewał. Oczywiście - jak zwykle - z kompletnej niewiedzy, czyli feudalnych
stereotypów. Ale obudziło się polskie społeczeństwo. Dla Europy powstanie było,
zwłaszcza dla konferencji pokojowej, sygnałem ostrzegawczym.

Przy stołach w Paryżu trwały obrady, ale zgodnie z obietnicami liczono, że cały
Górny Śląsk przypadnie Polsce, zwłaszcza że Piłsudski wykluczał jakiekolwiek
akcje zbrojne. Ale Niemcy stracili już obrzeża zachodnie, więc ze zdwojoną
energią walczyli o zachowanie drugiego centrum przemysłowego na wschodzie. W
gronie aliantów cieszyli się życzliwością Anglików i to dzięki nim - a także
sztywnemu stanowisku Piłsudskiego - zapadła decyzja o plebiscycie na Śląsku.

Głupota polityczna

I stało się coś, co wydaje się nieprawdopodobne, do dziś niewyjaśnione i
skrzętnie przemilczane. Oto Roman Dmowski, ideolog polskiego nacjonalizmu,
delegat polskiego rządu na konferencję pokojową w Paryżu, składa propozycję,
aby do udziału w plebiscycie mieli prawo Ślązacy zamieszkujący poza obrębem
plebiscytowym! Propozycja została przyjęta i Niemcy mogli z głębi Rzeszy
przetransportować do urn tysiące swoich i odnieść w plebiscycie zwycięstwo. Tak
więc przegrany plebiscyt na Górnym Śląsku jest dziełem polskiej dyplomacji!
Ten "sukces" Romana Dmowskiego to polityczne przestępstwo. Wywołuje ono na
Śląsku gniew i staje się przyczyną gwałtownego wybuchu III powstania. Miało już
ono znamiona wojny domowej.

Do dziś nie ujawniono, kto stał za haniebną propozycją Romana Dmowskiego, ale
prawdopodobnie głupota "lepszego towarzystwa", która zawsze rządziła Polską.
Pytam naszych lokalnych geodetów od patriotyzmu: czy w III powstaniu głównym
przeciwnikiem powstańców nie była aby głupota polityczna polskiego rządu? A
może była to uzgodniona transakcja z Niemcami? Wszystko jest możliwe. Tak czy
inaczej mamy do czynienia z ukrytą tragedią, na której osadzone są uczucia
Polski do Górnego Śląska.

Może nieco lepiej?

Reasumując: gdyby Wojciech Korfanty nie poszedł na zebranie Towarzystwa św.
Alojzego do Siemianowic, gdyby Niemcy nie zabili siedmiu górników w kopalni
Mysłowice i gdyby Roman Dmowski nie złożył swojej haniebnej propozycji w
Paryżu, historia Górnego Śląska potoczyłaby się zupełnie inaczej.

Może nieco lepiej. Ale zawsze jest pora, by podejmować starania o godniejszą
przyszłość Górnego Śląska.

[Gość: Ramon]

artykuly Kutza poisuja sytuacje (wojna domowa), ktorej glowna przyczyna bylo
sprowadzenie taniej sily roboczej z Galicji przed I.WS.
Naplyw tej ludnosci z Galicji zmienil calkowiccie oblicze niektorej
miejscowosci.
Nalezy takze wspomniec o cieszkiej sytuacji gospodarczej w Niemczech po I.WS w
skutek traktatu wersalskiego.

[sloneczko1]

Witej Marjanku-------mozesz mi to przetłumaczyć na polski?ale cały referat?albo
to jest za dużo żeby tłumaczyć?jest jakieś polskie wydanie tego
referatu?--pozdrawiam

[Gość: Wasz Marjanek]

Hallo sloneczko1,
jak na razie nie moga Ci poslac tekstu w calosci - skuli prawa autorskigo i
publikacyjnego.
Na razie niy zrobiol ech go po polsku - ale wyglongo na to, co byda go
tumaczol, coby w dyskuscji mogli tysz brac udzial ludzie, kerzy nie umiom
njymieckigo.
Pyrsk !
Wasz Marjanek

[sloneczko1]

witej Nasz Marjanku--dziynkuja,że wziołes sie to do serca,tu dużo ludzi
przychodzi i tysz by chyntnie zabrali głos ,ale niy umiom za dobrze albo wcale
po niymiecku,a pozatym to jest ciekawe--pozdrowiom

[Gość: socer]

Dzisaij mamy 24.IV.2005r. Naszą Śląską tragedię - tragedię tej ziemi po tych
wspaniałych artykułach Kazimierza Kuca odkrywamy od nowa. O ileż dzisiaj
jesteśmy mądrzejsi.

[Gość: Wasz Marjanek]

Hallo socer,
obawiam sie, ze mimo "bagazu" doswiadczen, ma Slazacy nie jestesmy przez to
madrzejsi.
Juz taki jest nasz los - zawsze byc przez kogos wykiwany. Czy to powod by byc z
tego dumny, czy nalezy sie z tego wstydzic. Czy byc "dupa zyciowa" w sensie
ogolnym nalezy do cech pozytywnych, czy raczej takich, ktorymi nie nalezaloby
sie chwalic ??
Pyrsk !
Wysz Marjanek (tez jeden z tych "dupiatych"Slazokow).