Ojciec Pio

[seremine]

Czy najpopularniejszy katolicki święty wiódł podwójne życie? Słynny stygmatyk, któremu przypisywano dar uzdrawiania, jasnowidzenia, a nawet bilokacji miał wielu wysoko postawionych wrogów. Do jego "teczki" w Watykanie trafiały donosy zarzucające mnichom z San Giovanni Rotondo tworzenie wokół Ojca Pio sztucznej legendy

[seremine]

Ojciec Pio nie przez wszystkich uznawany był za świętego
Oskarżenia kierowane przeciwko niemu m.in. przez ojca Gemellego i Jana XXIII dotyczyły nie tylko fałszowania stygmatów, ale też niemoralnego prowadzenia się
Kult, którym otoczono kapucyna za życia sprawił, że był on dosłownie "nietykalny

[seremine]

Pio - jeden z najpopularniejszych świętych Kościoła Katolickiego - zmarł 23 września 1968 roku. Pod grubą warstwą legend i opowieści o cudach, które miały rozegrać się za jego wstawiennictwem, kryje się historia jego drugiego, bardziej przyziemnego życia. Okazuje się, że nie był kochany przez wszystkich. Z oskarżeniami o fałszowanie stygmatów i rozwiązłość zetknął się tuż po tym, jak rozeszła się wieść o jego uzdrowieniach. Do przeciwników Ojca Pio należeli wpływowi hierarchowie i kapłani, a Watykan wielokrotnie wykazywał zaniepokojenie tym, co dzieje się za murami klasztoru w San Giovanni Rotondo.

[seremine]

Rankiem 20 września 1918 r. młody kapucyn modlił się pod krzyżem w kaplicy opustoszałego klasztoru leżącego na półwyspie Gargano, który na mapie wygląda jak ostroga na "bucie" Italii. W pewnej chwili naszła go wizja dziwnego człowieka. Choć była podobna do innych, jakich doświadczał, tym razem był to punkt zwrotny w jego życiu: "Jego ręce i stopy broczyły krwią. Ten widok mnie przeląkł i nie potrafię nawet opisać tego momentu. Pomyślałem, że umrę, ale Pan wzmocnił moje serce, które chciało mi wyskoczyć z piersi. Gdy zjawa zniknęła, zauważyłem, że moje ręce i stopy krwawią…" - wspominał.

Zobacz także
Grzeszni stygmatycy. Oni wcale nie byli święci?

Stygmatyk, który wierzy w UFO

Pani H. - nieznana polska stygmatyczka

Zakonnikiem tym był 31-letni brat Pio - właściwie Francesco Forgione, urodzony w 1887 r. niedaleko Neapolu, w chłopskiej rodzinie. Do jego stygmatyzacji doszło w czasach nie najszczęśliwszych dla Włoch. W rejonie San Giovanni Rotondo, gdzie przebywał od 1916 r. i gdzie miał spędzić resztę życia, zaledwie przez miesiąc na "hiszpankę" zmarło ok. 200 osób. Epidemia dopiero zaczęła zbierać żniwo w podziurawionej przez wojnę Europie. Sam Pio - już jako zakonnik - również został wcielony do wojska, do korpusu medycznego, ale szybko zwolniono go z powodu fatalnego stanu zdrowia.

Biografia urodzonego w Pietrelcinie zakonnika to w dużej części historia jego chorób. Od dzieciństwa cierpiał na rozstroje żołądka, silną astmę, częsty nieżyt nosa i zapalenia ucha. Przeszedł też tyfus i zapalenie jelit. W późniejszym okresie zapadł na wrzody żołądka, przepuklinę, a nawet złośliwy nowotwór ucha, który szybko pokonał. Zdarzało mu się też wpadać w różne dziwaczne stany fizjologiczne. Biograf kapucyna, Renzo Allegri, wspomina, że Pio cierpiał na hipertermię, a temperatura jego ciała osiągała nieraz krytyczne stany: "W 1920 r. zjawisko wysokiej gorączki u Ojca Pio badał naukowo dr Giorgio Festa. […] Wyniki były zadziwiające. Wykazały, iż w pewnych okresach jego temperatura wynosiła 36,2-36,5 stopnia Celsjusza, w innych zaś dochodziła do 48-48,5 stopnia!" - pisał w "Cudach Ojca Pio".

[seremine]

Poniewaz większość biografii kapucyna to w zasadzie hagiografie, trudno powiedzieć, ile faktów w nich podkolorowano. Z jego wspomnień wynika jednak, że po pojawieniu się stygmatów nie za bardzo wiedział, jak się zachować. Wieść o tym, że nosi rany męki Pańskiej rozeszła się jednak błyskawicznie. Pierwsze prasowe wzmianki o dokonanym przez niego cudzie pochodzą z 1919 r. i dotyczą niejakiego Antonia Collonello - młodego inwalidy wojennego, który został uleczony przez zakonnika z rany na nodze. Sergio Luzzatto (ur. 1963) - włoski historyk i pisarz, autor głośnej książki o świętym wspominał, że jego fenomenalna popularność szybko wykroczyła poza granice zabiedzonego San Giovanni Rotondo. Od razu pojawiły się jednak zgrzyty.

Jak informuje Luzzatto, już w czerwcu 1919 r. do Watykanu dotarł list od miejscowych, którzy określali się jako "grupa wiernych" i informowali, że cuda, do jakich dochodzi w klasztorze naruszają przyjęte normy. Choć "donos" oszczędzał samego Pio (określając go jako osobę skromną i spokojną), mieszkańcy pisali o "grupie braci, którzy nakręcają o nim bzdurne opowieści i grupie kobiet, które rozpowszechniają fakty i bajeczki, a pobożny lud je z chęcią chłonie". Nie był to odosobniony przypadek. Niedługo potem wierni z archidiecezji wysłali do Rzymu zawiadomienie, że kapucyni z San Giovanni Rotondo utworzyli wewnętrzny "żeński zakon" zwany "Dwunastoma córami", które - jak pisze Luzzatto - miały nieograniczony wstęp do klasztoru i cel zakonników.

REKLAMA

Pogłoski o nierządzie i karygodnym naruszeniu dyscypliny wśród kapucynów wzbudziły reakcję arcybiskupa Manfredonii, Pascuala Gagliardiego (1859-1941), na którym również ciążyły zarzuty o rozwiązłość. Stygmatyk-cudotwórca ściągał jednak do zabitego deskami miasteczka rzesze pielgrzymów. Do Watykanu co rusz trafiały też nowe świadectwa dokonanych przez niego uzdrowień. Mówiono, że Gemma di Gorgi, która urodziła się bez źrenic, zaczęła normalnie widzieć, rzekomo za sprawą modlitwy Ojca Pio. Pojawiły się też opowieści o ludziach wyleczonych z nowotworów, a nawet wskrzeszonych. Allegri przywołuje w swojej książce historię kobiety, która wybrała się do San Giovanni Rotondo z ciężko chorym niemowlęciem, które umarło w drodze. Matka ukryła zwłoki w bagażu. Kiedy położyła je przed stygmatykiem, ten powiedział: "Czego wrzeszczysz? Nie widzisz, że twój syn śpi?". Dziecko ponoć ożyło.

[seremine]

Pogłoski o nierządzie i karygodnym naruszeniu dyscypliny wśród kapucynów wzbudziły reakcję arcybiskupa Manfredonii, Pascuala Gagliardiego (1859-1941), na którym również ciążyły zarzuty o rozwiązłość. Stygmatyk-cudotwórca ściągał jednak do zabitego deskami miasteczka rzesze pielgrzymów. Do Watykanu co rusz trafiały też nowe świadectwa dokonanych przez niego uzdrowień. Mówiono, że Gemma di Gorgi, która urodziła się bez źrenic, zaczęła normalnie widzieć, rzekomo za sprawą modlitwy Ojca Pio. Pojawiły się też opowieści o ludziach wyleczonych z nowotworów, a nawet wskrzeszonych. Allegri przywołuje w swojej książce historię kobiety, która wybrała się do San Giovanni Rotondo z ciężko chorym niemowlęciem, które umarło w drodze. Matka ukryła zwłoki w bagażu. Kiedy położyła je przed stygmatykiem, ten powiedział: "Czego wrzeszczysz? Nie widzisz, że twój syn śpi?". Dziecko ponoć ożyło.

Ojciec Pio, co potwierdzał jego najbliższy przyjaciel, ojciec Agostino, miał też doświadczać ekstaz i mistycznych wizji, podczas których rozmawiał z Chrystusem i Matką Boską oraz widywał zjawy zmarłych. Mówiono, że przyjmował minimalne ilości pokarmu i prawie nie spał. Opowiadano również straszne rzeczy o nękających go siłach diabelskich. Allegri wspominał, że cierpiał na to od małego: "Jak tylko moja mama gasiła światło, nawiedzały mnie potwory, a ja płakałem" - wyznał Pio. Te same mary dręczyły go w dorosłym życiu. W swoim dzienniku odnotował: "Ubiegłej nocy myślałem, że demony chcą mnie zatłuc na śmierć. Już nawet nie wiedziałem, którego świętego wzywać na pomoc…" - pisał, dodając, że pozostają mu po tym siniaki i kontuzje. Twierdził, że szatańskie siły atakowały go codziennie za wyjątkiem śród

[seremine]

Makabryczne i dziwaczne historie o żywym świętym silnie oddziaływały na masową wyobraźnię. Kult Ojca Pio szerzył się głównie wśród ludności wiejskiej i katolickiego proletariatu. Dla chorych kapucyn był ostatnią deską ratunku, dla innych pocieszeniem w czasach wojen i dyktatury. To, jak stygmatyk odnosił się do Mussoliniego, jest nie do końca jasne, choć Luzzatto wspominał o jego profaszystowskich sympatiach. Po II wojnie światowej zakonnik stał się z kolei prawdziwym "celebrytą" i ulubieńcem paparazzi. Ale legendy o uzdrowieniach i walce z diabłami nie wystarczały; niektórzy żądali dowodów naukowych.

Tu pojawił się kolejny problem. Lekarze dziwili się, że stygmaty Ojca Pio nigdy nie były zakażone i obrzęknięte. Badający je medycy uznawali je albo za cud, albo - jak Giuseppe Bastianelli - lekarz Benedykta XV czy Amico Bignami z Uniwersytetu Rzymskiego - twierdzili, że "nie umieją postawić diagnozy". Nie wiadomo jednak, na ile miarodajne były opinie specjalistów, którzy oceniali stygmaty Ojca Pio in plus. Część z nich bezsprzecznie była związana z Kościołem, inni mogli bać się konsekwencji rzucenia podejrzeń na człowieka-legendę. Co ciekawe, wykonane w latach 50. prześwietlenia jego stygmatów na dłoniach nie wykazały uszkodzenia kości. W książce "Ojciec Pio: Cuda i stygmaty w świeckiej epoce" Luzzatto zwraca uwagę na jeszcze jeden kontrowersyjny trop

[seremine]

Jak twierdzi, w dokumentach zachowała się relacja farmaceutki, Marii De Vito, która wyznała, że Ojciec Pio zamówił u niej potajemnie cztery gramy silnie drażniącego fenolu (kwasu karbolowego), którego - według sceptyków - mógł używać do rozjątrzania ran. De Vito oświadczyła: "Byłam kiedyś zwolenniczką Ojca Pio. Po raz pierwszy spotkałam go 31 lipca 1919 r. Osobiście wręczył mi raz pustą buteleczkę i poprosił, czy mogłabym przewieźć ją z Foggi do San Giovanni Rotondo. Miały ją wypełniać cztery gramy czystego kwasu karbolowego. Mówił, że potrzebuje go do dezynfekcji strzykawek".

Joe Nickell - badacz zjawisk paranormalnych - dodaje: "Pio z czasem zaczął nosić rękawiczki bez palców, rzekomo by zakrywać swoje stygmaty z powodu wielkiej skromności. Wydaje mi się jednak, że praktyka ta miała na celu wyeliminowanie konieczności ciągłego rozjątrzania ran". Czy możliwe, że zakonnik, który od dziecka wykazywał tendencje do samoumartwiania, sam tworzył stygmaty? Czy zatrucie fenolem - wywołujące halucynacje - mogło odpowiadać za jego codzienne potyczki z demonami? Dziś niewiele mówi się również o tym, że Ojciec Pio nie budził zaufania wśród hierarchów, którzy na jakiś czas odsunęli go od sprawowania mszy. Jakie mieli ku temu powody

[seremine]

W San Giovanni Rotondo u stygmatyka, który miał ponoć dar zaglądania w ludzkie dusze, gościli liczni dygnitarze, jak i przyszli sternicy Kościoła. Do legendy przeszła opowieść o Karolu Wojtyle, który w 1947 r. miał odwiedzić kapucyna i uzyskać od niego proroctwo o wstąpieniu na tron Piotrowy. Ale wśród kleru byli też liczni przeciwnicy Ojca Pio. Za jednego z największych uchodził ojciec Agostino Gemelli (1878-1959) - franciszkanin, lekarz i uczony, pomysłodawca słynnej kliniki i twórca Uniwersytetu Katolickiego w Mediolanie. Kapucyńskiego stygmatyka nazywał on "ignorantem i samookaleczającym się psychopatą, który żeruje na ludzkiej łatwowierności". Gemelli sądził, że Ojciec Pio rozjątrza swe rany przy pomocy środków chemicznych, a ponadto łamie śluby czystości, posłuszeństwa i ubóstwa.

REKLAMA

Z czasem Watykan zaczął dostrzegać ogromny potencjał tkwiący w kulcie stygmatyka, dlatego Piusowie XI i XII roztoczyli nad nim ochronny płaszcz. Jan XXIII (1881-1963) pisał jednak w 1960 r. o "ogromnym oszustwie" Ojca Pio. W tym samym roku pojawił się krytyczny raport sporządzony przez przyszłego biskupa Ankony, Carlo Maccariego (1913-97) - papieskiego wizytatora z Kongregacji ds. Duchowieństwa, który poważnie potraktował pogłoski o rozwiązłości mistyka i jego regularnych kontaktach z kobietami (Miał to potwierdzić jeden ze współbraci, umieszczając w celi stygmatyka podsłuch).

Ojciec Pio został kanonizowany dopiero w 2002 r., 34 lata po śmierci, kiedy zatarła się pamięć o niewygodnych epizodach z jego życia. Historycy zgadzają się jednak, że jego postać to nie tylko fenomen religijny, ale i społeczny, co szczególnie widoczne jest we Włoszech. Przez dekady życie zakonnika z Pietrelciny obrosło mitami, a on sam stał się "nietykalny". Dziś o zastrzeżeniach wobec niego mówi się rzadko, a Kościół stara się korzystać z jego popularności. Na oskarżenia ze strony ojca Gemellego wyznawcy stygmatyka odpowiadają, że są one nieważne, gdyż ich autor był konwertytą z masońskiej rodziny. O tym, że o Ojcu Pio można pisać tylko dobrze przekonał się też Sergio Luzzatto, którego Liga przeciw Dyskryminacji Chrześcijan oskarżyła o zniesławienie. Za publikację swej książki dostał mocno po uszach. Mówi o niej bardzo niechętnie. Poproszony o wywiad, odpisał mi: "Nie chcę mieć z tym już nic wspólnego