Ohel za domem kultury

[zamosciak]

Czy czytał ktoś z forumowiczów ten wątek na portalu roztocze.net ? jakie są
wasze opinie na ten temat?

[czuk1]

Jak przeczytam - to Ci odpowiem.
m

[czuk1]

Nie przeczytam, bo zapomniałem hasła na forum Roztocze on line.
O czym tam piszą?
m

[zamosciak]

Dom Polskiego Stowarzyszenia Osób z Upośledzeniem Umysłowym miał stanąć w
Zamościu przy ul. Partyzantów. Komisja rabiniczna skierowała do magistratu
protest w tej sprawie. Planowaną inwestycję uznano za profanację zapomnianego
kirkutu.

– Chcieliśmy na tej działce wybudować ponad 30 mieszkań dla osób
niepełnosprawnych – mówi Marian Konrad, szef zamojskiego oddziału stowarzyszenia
OUU. – Są tam już garaże i płot. To dobra lokalizacja. Działka leży w sercu
miasta i jest otoczona zielenią. Nic z tego jednak nie wyjdzie.
O przyznanie kilkudziesięcioarowej działki przy ul. Partyzantów Konrad stara się
od 1,5 roku. Pismami w tej sprawie zasypał zamojski magistrat. – Wszystko było
na dobrej drodze – wspomina. – Jednak przeciw tej lokalizacji zaprotestował...
Michael Schudrich, naczelny rabin Polski. – To było dla nas kompletne
zaskoczenie. Okazało się, że na tej działce jest stary cmentarz żydowski.

Zamiast mieszkań zostanie w tym miejscu wybudowany tzw. ohel (rodzaj kaplicy)
poświęcony słynnemu niegdyś żydowskiemu kaznodziei, rabinowi Yaakovowi Krancowi
zwanemu także Magidem z Dubna. Kranc zmarł w 1804 r. w Zamościu i został
pochowany „gdzieś” w okolicy dzisiejszego ogródka jordanowskiego (na tyłach
Zamojskiego Domu Kultury). Mieszkający w Londynie potomkowie kaznodziei chcą
upamiętnić miejsce jego pochówku. Założyli w tym celu fundację. Dla nich
naruszenie „spokoju kości” zmarłego to zbrodnia. – Dlatego komisja rabiniczna
wysłała protest – mówi Jan Kuberski, rzecznik Fundacji Ochrony Dziedzictwa Żydów
w Warszawie. – Cmentarze to świętość. W Zamościu spoczywają tysiące Żydów.
Naruszenie ich spokoju jest niedopuszczalne. Ziemia, w której spoczywają, należy
tylko do nich.

Kirkut w Zamościu ma bardzo długą historię. Został zdewastowany w czasie II
wojny światowej. Hitlerowcy używali żydowskich pomników nagrobnych tzw. macew do
brukowania zamojskich ulic (m.in. Łukasińskiego i Sienkiewicza). Dzieła
zniszczenia dopełniły władze PRL. Na terenie kirkutu wytyczono m.in. ulicę
Kiepury, wybudowano dom kultury i założono ogródek jordanowski. Części pochówków
żydowskich nie ekshumowano. Dlatego Kuberski nie wyklucza, że w Zamościu kaplice
i żydowskie macewy zaczną rosnąć jak „grzyby po deszczu”. – Wielu Żydów
interesuje się swoimi korzeniami – mówi. – To nas cieszy.

W wyniku protestu komisji rabinicznej, stowarzyszenie nie dostało zgody na
budowę domu. – Żadnej decyzji w sprawie lokalizacji tych mieszkań nie wydaliśmy
– tłumaczy Iwonna Stopczyńska, wiceprezydent Zamościa. – Jeśli jednak pan
przewodniczący Konrad zgłosi się do nas, na pewno wspólnie zastanowimy się nad
nową lokalizacją.

Przepełniony kirkut
Cmentarz w Zamościu wyznaczył Żydom w 1588 r. Jan Zamoyski. Kirkut zajmował
powierzchnię ok. 3 ha. Jeszcze w XIX wieku znajdowały się tutaj unikatowe macewy
Żydów, którzy przybyli do Zamościa m.in. z Hiszpanii i Portugalii. Ogrodzono go
ponad dwumetrowym parkanem. W 1907 r. był tak przepełniony, że władze miasta
zdecydowały się cmentarz zamknąć. Jednak mimo założenia nowego, przy ul.
Prostej, Żydzi aż do II wojny światowej grzebali swoich zmarłych na starym.

[czuk1]

Właśnie to jest dylemat władzy samorzadowej, każdej ktora podejmuje powszechnie
obowiazujace decyzje.
Mój pogląd.
Usiąść do stołu negocjacji.
Mieć przygotowane argumenty historyczne, prawne, zwyczajowe, z praktyki
rozwiazywania tego typu sporów na terenie Polski.
Godzić interesy stron.
Nadrzedny cel wybudowanie tego Domu na wskazenej lokalizacji (na marginesie,
brak planu przestrzennego zagospodarowania - i na tym przykladzie ,jest widoczną
przeszkodą w inwestowaniu w mieście),
Upamietnienie Rabina Kranca jest możliwe w formie tablicy na tym Domu, bądż
kapliczki na obszarze niegdyś funkcjonujacego kierkutu , tj. na terenach
zabudowanych już od dziesiecioleci ( pory spoleczność i organizacje zydowskie
nie protestowały???!!). Najlepsze rozwiazanie (moja propozycja) to ulokowanie
tego upamietnienia męczeństwa Żydów , na skwerku przy ul. Prostej . Należalo
by jednak zaprojektować kompleksowe upamietnienie: pomnik i obecny i to nowe
upamietnienie. Można by dolożyc do tego przedsięwzięcia z kaszy samorzadowej
lub pozyskac na ten cel środki z budżetu centralnego.
W każdym razie - protest nie może być bezkrytycznie powodem do wstrzymania
zamierzeń inwestycyjnych w miescie a oczekiwania na "samorozwiazanie" problemu
moga tylko problem wyolbrzymiać.
jest mozliwość realizacji obydwu zamierzeń. Napewno.

mariusz

[czuk1]

Tekst poprawiony.
Właśnie to jest dylemat władzy samorzadowej, każdej, ktora podejmuje
powszechnie obowiazujace decyzje.
Mój pogląd na ten temat.
Usiąść pilnie do stołu negocjacji.
Mieć przygotowane argumenty historyczne, prawne, zwyczajowe, z praktyki
rozwiazywania tego typu sporów na terenie Polski.
Godzić interesy stron.
Nadrzedny cel - wybudowanie tego Domu na wskazanej lokalizacji (na marginesie,
brak planu przestrzennego zagospodarowania - i na tym przykładzie ,jest widoczną
przeszkodą w inwestowaniu w mieście),
Upamietnienie życia Rabina Kranca jest możliwe w sposób dowolny, w formie
tablicy na tym Domu, bądż kapliczki na obszarze niegdyś funkcjonujacego
kierkutu , tj. na terenach zabudowanych już od dziesiecioleci ( przecież do
tej pory spoleczność i organizacje zydowskie nie protestowały???!!).
Najlepsze rozwiazanie (moja propozycja) to ulokowanie
tego upamietnienia , na skwerku przy ul. Prostej gdzie jest pomnik
upamietniajacy meczęństwo Żydow. To również jest teren kierkutu.
Należało by jednak zaprojektować kompleksowe upamiętnienie: pomnik obecny i
to nowe upamietnienie. Można by dolożyc do tego przedsięwzięcia z kasy
samorzadowej lub pozyskać na ten cel (wsparcia) środki z budżetu centralnego.
W każdym razie - protest nie może być (bezkrytycznie patrzac na problem)
powodem do wstrzymywania zamierzeń inwestycyjnych w miescie ani też oczekiwania
na "samorozwiązanie" problemu (bo to nie nastąpi) gdyz zainteresowani
upamiętnieniem mogą tylko "swój problem" wyolbrzymiać. Nie ma sensu.
jest mozliwość realizacji obydwu zamierzeń. Napewno.

mariusz

[zamosciak]

dokładnie tak samo myślę, w sumie gdzie była gmina żydowska, kiedy nie było
planów zagospodarowania tego terenu??? Przypomnieli się nagle teraz, gdy miasto
chce inwestować.

[koziorozka]

W Zamościu brak lokalizacj dla tego projektowanego domu?
Budować na niezlikwidowanym cmentarzu (kirkucie)? Likwidacja cmentarza jest
niezwykle kosztowna, kto za to zapłaci? Nie likwidować, tak jak cmentarza
prawosławnego - wstyd.

[czuk1]

Nie sądzę, żeby był to " nie zlikwidowany kirkut ", Tyle lat tu żyję. Tereny
wszędzie są zabudowane. Został tzw. ogródek jordanowski (prawdopodobnie tam był
kirkut) którego nikt nie likwiduje.Nikt też nie upominał się by tam odtwarzać
kirkut.
Może na obrzeżu tego Ogródka zrobić upamiętnienie?
m

[koziorozka]

Chodziło mi o ekshumacje. Tam są ludzkie szczątki. To nazwałam "likwidacją"
cmentarza i pytałam, kto za to zapłaci.

[czuk1]

Rozsądnie by było. Ale zainteresowanie ekshumacją powinno być ze strony Gminy
Żydowskiej, Ambasadora Izraela, stowarzyszenia żydów zamojskich (czy jeszcze
takie istnieje)?. W latach 84-89 wspólnie z zainteresowanymi sprawami
upamietnień stowarzyszeniami Żydów Biłgorajskich , ...Hrubieszowskich
uporządkowaliśmy (jako administracja województwa zamojskiego i Komitetu Pamięci
Walk i Męczeństwa) kierkuty i wykonali upamietnienia w Hrubieszowie,Biłgoraju,
Tarnogrodzie,Komarowie i w Tyszowcach. Oczywiście też tereny obozu zaglady w Bełżcu.
W Zamościu jedynym problemem podnoszonym przez stronę żydowską było odzyskanie
Synagogi. Z ustaleń w tej sprawie , mianowicie odtworzenia na koszt strony
żydowskiej biblioteki, przedstawiciele zamojskich Żydów - nie wywiązali się.
Nie chcieliśmy budować biblioteki za nasze pieniąze. I wszystko zostało bez
zmian.... do czasu Nowej Polski.
m

rozsądne rozwiazanie...

[januszx]

Szanowny MAriuszu jak dobrze jest przeczytać tak mądre słowa!, trudno wymysleć
coś bardziej rozsądnego , satysfakcujecego obydwie strony! brawo...


przeczytałem jeszcze ten ciekawy temat a teraz na prawdę uciekam :-)

[kex7]

A co to ma do tematu? Wazelina nijak łączy się z kirkutem...

[wiloa]

Ty Kex jestes normaly???To jak tam byl cmentarz czy nie był? bo juz sie
zgubilam szkoda zeby tym ludziom by tego domu nie postawic i pomoc tym ludziom
bardzo dobrze Zamosciak ze o tym napisales

[lukarim1]

ja nie rozumiem tych protestów Zydów
DLaczego ? że chcą Polacy zrobić coś dobrego
szlachetnego i przeszkadzać?
to chyba bardzo ładnie jak ich upamietnimy
i na takim domu pomocy
wmuruje się tablice dla Zydów

[koziorozka]

Mili moi, przeczytajcie dokładnie artykuł.
Przecież tam są ludzie pochowani.
Znów - tak jak na cmentarzu prawosławnym - mają być nie ekshumowani?

[czuk1]

MASZ RACJĘ. Powinna być ekshumacja pochowanych (może tez być wykonana na inny
teren, kiedy część kirkutu jest już zabudowana, i tak było by lepiej) i powinno
być upamiętnienie tego miejsca.
Nie oznacza to, że wszystkie poprzednie moje propozycje kolidują z temetem -
ekshumacja.
Pozdrawiam Cię serdecznie Mariusz