Czemu mówi się kosmici a nie kosmity?

[kotulina]

To była jakaś odmiana rzeczownika w lm, która rozróżniała ludzi i nieludzi na np. fajterzy i fajtery. Ale nie wiem jak raz i skutecznie zapytać w Google o tę odmianę,

w każdym razie czemu mówi się kosmici a nie kosmity? Czy to znaczy, że nie tyle rozróżnia się ludzi od nie ludzi, co wyróżnia się inteligencję? Że niby kosmici z inteligenckich domów, a np chłopy już nie?

A no właśnie, czemu ludzie gwarowo mówią "Polaki", "chłopy"? Taka wymowa kojarzy mi się również z Białorusią. Tak jakby ta miększa końcówka była urobiona przez szlachtę dla odróżnienia od chłopa, którego mózg składa się z sierpa i haczki.

Czesi też odmieniają na miękko, tylko że nawet zwierzęta.

[stefan4]

kotulina:
> Czesi też odmieniają na miękko, tylko że nawet zwierzęta.

...a Rosjanie wcale, nawet ludzi. My, jak zwykle, po środku, nic oryginalnego.

- Stefan
Zwalczaj biurokrację!

pocziemu mówi sia kosmici/ kosmity/ kosmitowie

[dar61]

{Kotulina}:
[Po]Cz[i]emu:
- kosmici - kosmity;
- chłopi - chłopy;
- Polaki - Polacy;
- jak (...) zapytać w Google.

Dlaczego pyta „czemu"?
Dlaczego miesza w to Czechów, Polaków i Białą Ruś?
Dlaczego miesza mydło i powidło?
Po kie licho wierzy w omnipotencję ścinków typu guglowego?


***
Gwary to pramowa. Tak kiedyś mówiły nasze oćce. Z południa, z wostoka, z zachoda.
Nieco podobnie nasze dalsze krewniaki zza Wiskły - Prusowie, Bałtowie.
Ślady różnic między mową zwykłą a książkową [literacki język] się zachowują. Są.
Nawet w czemu i dlaczego.

Są nawet w polszczyźnie zwykłej (i tej wtórnej, literackiej) nasze wchłonięte wzorce języków słowiańskich, z jakimi nas Bat'ka Josif Wissarionowicz terytorialnie rozdzielił, nie pozwalając wpierw odtworzyć Rzplitej Dwojga [Trojga/Czworga: Litwinobiałorusini + Polacy (+ Czerwonorusy + Białorusy/Czarnorusy)] Narodów, krzywo się patrząc na próby Konfederacji Trojga [Czworga/Pięciorga/Sześciorga] Narodów [PL + Czechy + Słowacy (+ Morawianie + Serbołużyczanie Dolni/ Górni)], co językowo nas zubaża, sterylizuje mowę i mnoży opinie typu {Kotulinowych}.

Do niedawna też rozróżniano w polskich mowach różnice między Polanin-Polak, warszawianin-warszawiak, bydlę-bydlak, dziecię-dzieciak, zwierzę-zwierzak, kocię-kociak, pisklę-pisklak itd.
Pierwsze miały odcień neutralny, drugie nasycone były albo lekceważeniem, albo odrazą.
W każdym [bądź] razie miały lekko degradować, zniechęcać, pomniejszać.
Dziś te rozróżnienia w polszczyźnie literackiej] się rozmywają, choć nasi co dalsi sąsiedzi czują różnicę miedzy 'Poliaki' a 'Poliaczki'. Pacziemu [nadal] czują? A, o to warto spytać ich samych.

Dziś językobadacze i językoznawcy lubią w 'chłopy/chłopi' szukać i gwar, i rozdzielania się słowianomowy, i przejść między zgłoskami twardymi i miękkimi. W ich poradnikach i podręcznikach warto za tym szukać.
Tamże będą doniesienia i z trudem czasowo osadzone zmiany wzorców końcówek, wskazujące rodzenie się różnic odmian przez przypadki rodzajów płciowych i bezpostaciowych, rodzajów rzeczowników, rodzajów osobowych, żywotnych etc..

Skondensować odpowiedź na tak przez {K.} postawione pytanie jest nie-po-dob-na.
Chyba że się odrzuci skład rupieci zguglonych i odcedzi je od niezguglonych.

[randybvain]

Mianownik liczby mnogiej rzeczowników rodzaju męskiego kończył się na -i, a biernik na -y, stąd dawniej mówiono anieli : anioły, chłopi : chłopy. Jednak -ki przeszło w -cy, a -ky w -ki, stąd wilcy : wilki, chłopacy : chłopaki, Polacy : Polaki. Podobnie z ch: mnisi : mnichy.
Tymczasem w rodzaju żeńskim i nijakim, biernik i mianownik liczby mnogiej był taki sam: kobiety, lata, pola, więc tę zasadę przeniesiono na rodzaj męski i po prostu wybrano te najpopularniejsze formy, pozostałe zaś zanikły, albo pozostały gdzieś ukryte w gwarach i literaturze.

[brezly]

Kosmita, banita, najmita, transwestyta...

[stefan4]

randybvain:
> Mianownik liczby mnogiej rzeczowników rodzaju męskiego kończył się na -i, a
> biernik na -y
[...]

Sa jeszcze inne oboczności związane z ,,szacunkiem'', nie tylko ,,-i'' i ,,-y''. Np. ,,zbójce

Antagoniści kanału wapniowego

[8ar8ara]

kotulina napisała:

> To była jakaś odmiana rzeczownika w lm, która rozróżniała ludzi i nieludzi na n
> p. fajterzy i fajtery. Ale nie wiem jak raz i skutecznie zapytać w Google o tę
> odmianę,
>
> w każdym razie czemu mówi się kosmici a nie kosmity? Czy to znaczy, że nie tyle
> rozróżnia się ludzi od nie ludzi, co wyróżnia się inteligencję? Że niby kosmic
> i z inteligenckich domów, a np chłopy już nie?

Chyba z tego samego powodu, dla ktorego mowi sie "ci poeci", a nie "te poety".

> A no właśnie, czemu ludzie gwarowo mówią "Polaki", "chłopy"? Taka wymowa kojarz
> y mi się również z Białorusią. Tak jakby ta miększa końcówka była urobiona prze
> z szlachtę dla odróżnienia od chłopa, którego mózg składa się z sierpa i haczki
> .
>

Po rosyjsku powi sie "paliaki".

> Czesi też odmieniają na miękko, tylko że nawet zwierzęta.

Podaj przyklad.

No i czy antagonisci kanalu wapniowego tez sa inteligentni?
pl.wikipedia.org/wiki/Antagoni%C5%9Bci_kana%C5%82u_wapniowego

Panowie psowie

[stefan4]

Kotulina:
> Czesi też odmieniają na miękko, tylko że nawet zwierzęta.

8ar8ara:
> Podaj przyklad.

Kiedyś jakiś przygodnie napotkamy Słowak z niewiadomych powodów poczuł sie w obowiązku wytłumaczenia się przede mną, co robi. I powiedział (nie odpowiadam za prawidłowość pisowni):

[randybvain]

-owi w celowniku jest naturalne dla dawnych rzeczowników męskich na -u, do których należy syn, więc w tym przypadku mianownik liczby mnogiej to synowie, a biernik - syny, z czego przeszło to do innych rzeczowników.
Ludzie, którzy nie wiedzą, czy mówi się psowi czy psu, kotowi czy kotu, mówią psoju, kotoju.

Celownik

[8ar8ara]

stefan4 napisał:

> Kotulina:
> > Czesi też odmieniają na miękko, tylko że nawet zwierzęta.
>
> 8ar8ara:
> > Podaj przyklad.
>
> Kiedyś jakiś przygodnie napotkamy Słowak z niewiadomych powodów poczuł sie w ob
> owiązku wytłumaczenia się przede mną, co robi. I powiedział (nie odpowiadam za
> prawidłowość pisowni):
>