Czajnyk

[ardjuna]

Czytam se właśnie "Wprosta", a tam Szewach W., były ambasador państwa I. w
państwie P., pisze w te słowa:
Sam, kiedy chcę powiedzieć: "Nie zawracaj mi głowy", mówię w jidysz: "Hak
niszt mir in czajnyk!".
O ile kumam jidysz, znaczy to 'Nie rozwalaj mi czajnika'.
Czyżby stąd wzięło się nasze swojskie "A chcesz ty, kurde, w czajnik"?

[klymenystra]

przeca czajnik rosyjski...

[ala.ort]

ardjuna napisał:

> Czytam se właśnie "Wprosta", a tam Szewach W., były ambasador państwa I. w
> państwie P., pisze w te słowa:
> Sam, kiedy chcę powiedzieć: "Nie zawracaj mi głowy", mówię w jidysz: "Hak
> niszt mir in czajnyk!".
> O ile kumam jidysz, znaczy to 'Nie rozwalaj mi czajnika'.
> Czyżby stąd wzięło się nasze swojskie "A chcesz ty, kurde, w czajnik"?

A może na odwrót?

A poza tym nie "chcesz w czajnik", tylko "puknij się w czajnik"!

PS

Czajnik chyba turecki jest?

[josip_broz_tito]

"czaj" jako okreslenie herbaty jest jak najbardziej turecki. Przedostal sie do
rosyjskiego w okresie kontaktow z Orda i potem z Krymem, podobnie jak dien'gi
(pieniadze, pisze, bo znajomosc pieknej mowy Puszkina juz nie jest pospolita),
bumaga (papier), žemčug (perla), izumrud (szmaragd), izjum (rodzynki),
obiez''jana (malpa), ambar (spichlerz), tamožnja (cło), čułok (pończocha),
kabłuk (obcas) i kirpič (cegła)

[stefan4]

josip_broz_tito:
> "czaj" jako okreslenie herbaty jest jak najbardziej turecki.

A nie jeszcze dalszy? Jak herbata jest na przykład po chińsku? Czy Czajna jest
od czaju czy czaj od Czajny?

- Stefan

www.ipipan.gda.pl/~stefan/Irak

[josip_broz_tito]

jaka Czajna?

[stefan4]

josip_broz_tito:
> jaka Czajna?

No, tego tam, ,,China''. Jesteś chyba bardzo oczytany i niebardzo omówiony...

Ja wiem, że po chińsku Chiny to nie Chiny tylko Żong-Guo, ale i tak mogą być
kolebką herbaty, nie?

- Stefan

www.ipipan.gda.pl/~stefan/Irak

[josip_broz_tito]

bylbym sklonny uwierzyc, ale nikt tak na Chiny w okolicy nie mowi, dla Rosjan
to Kitaj, a Chinole na herbate mowia nie wiem jak, trzebaby sprawdzic, w
koncu "thea" skads sie musialo wziac tez.

[stefan4]

josip_broz_tito:
> bylbym sklonny uwierzyc, ale nikt tak na Chiny w okolicy nie mowi, dla Rosjan
> to Kitaj

A skąd Angole wymyślili tą ,,Czajnę''? Przecież nie od porcelany, raczej
porcelana jest od Chin. Czy NIKT w okolicy, za to głowy bym nie dał, bo wiesz,
okolica Chin jest dość szeroka...

Rosyjski ,,Kitaj'' też pochodzi od czegoś i raczej nie od wieloryba (,,kit'').
Gdyby to był ,,Kinaj'', to byłbym skłonny przypuszczać, że słowo jest to samo;
ale nie jest ,,Kinaj'' tylko ,,Kitaj'' ku mojemu całkowitemu pomieszaniu.

josip_broz_tito:
> a Chinole na herbate mowia nie wiem jak, trzebaby sprawdzic, w koncu "thea"
> skads sie musialo wziac tez.

Z Chin... ,,Herbata'' po chińsku brzmi ,,cha''

[emka_1]

stefan4 napisał:

> Z Chin... ,,Herbata'' po chińsku brzmi ,,cha''

[ardjuna]

emka_1 napisała:

> > noale nie ma jednego języka chińskiego, angielskie tea pochodzi od t'e
(xiamen)

Niemieckie 'der Tee' też, podobnie jak franc. 'the', niederlandzkie 'thee' i
włoskie 'te' (akcenty se darowałem) oraz nasza 'herbata' - herba et the(a).
A 'der Tee' źródłowo poświadczony dopiero w XVII w., 'herbata' - wiek później.
Widać, na zachodzie Europy pito raczej herbatę z południowych Chin

[ampolion]

Tea. A China to chyba wszyscy wiedzą znaczy po angielsku Chiny.
Ciekawe jest skąd się wzięła nasza herbata. Herb tea?

[stefan4]

ampolion:
> Ciekawe jest skąd się wzięła nasza herbata. Herb tea?

To już raczej od ,,thea herbaria''. Wbrew potocznym poglądom nie wszystko u nas
jest z Hameryki...

- Stefan

www.ipipan.gda.pl/~stefan/Irak

[ardjuna]

ala.ort napisała:

> A może na odwrót?

Zapewne masz rację. Daliśmy 'czajnik' Żydom w zamian za 'siksę'.

> A poza tym nie "chcesz w czajnik", tylko "puknij się w czajnik"!

No, to zależy od stopnia zaawansowania dyskusji. Jeśli adwersarz po udzieleniu
mu życzliwej rady "puknij się w czajnik" w dalszym ciągu nie zmienia swego
mylnego przekonania, wtedy zapytujemy go uprzejmie, czy aby nie chce w tenże
czajnik.

[ala.ort]

ardjuna napisał:

>
> No, to zależy od stopnia zaawansowania dyskusji. Jeśli adwersarz po
udzieleniu
> mu życzliwej rady "puknij się w czajnik" w dalszym ciągu nie zmienia swego
> mylnego przekonania, wtedy zapytujemy go uprzejmie, czy aby nie chce w tenże
> czajnik.

Anienie. Chce się to w głupi łeb ewentualnie w baniak. A

[ardjuna]

ala.ort napisała:

> Anienie. Chce się to w głupi łeb ewentualnie w baniak. A

Noale 'w głupi łeb' jest już wyrażeniem nacechowanym jednoznacznie i może
obrazić drugą stronę, a tego wszak nie chcemy w naszej dyskusji, albowiem
jesteśmy ludźmi kulturalnymi. Na 'baniak' mogę się zgodzić, 'czajnik'
jednakowoż więcej ma wdzięku, aczkolwiek, jako częściowy rusycyzm, należy go
oczywiście (tego czajnika) rugować z mowy oj!czystej.

[ala.ort]

ardjuna napisał:

> ala.ort napisała:
>
> > Anienie. Chce się to w głupi łeb ewentualnie w baniak. A
>
> Noale 'w głupi łeb' jest już wyrażeniem nacechowanym jednoznacznie i może
> obrazić drugą stronę, a tego wszak nie chcemy w naszej dyskusji, albowiem
> jesteśmy ludźmi kulturalnymi. Na 'baniak' mogę się zgodzić, 'czajnik'
> jednakowoż więcej ma wdzięku, aczkolwiek, jako częściowy rusycyzm, należy go
> oczywiście (tego czajnika) rugować z mowy oj!czystej.

Czajnik więcej ma wdzięku, fakt. Pewnie z powodu dziubka. Rysycyzmem rażącym
nie jest, bo to nie samowar. Wymienić sie na baniak tak całkowiecie nie da, bo
żeby puknąć się mozna było w baniak, to trzeba mieć łeb jak sklep. No a wtedy
po co pukać ? A

[ardjuna]

ala.ort napisała:

> Wymienić sie na baniak tak całkowiecie nie da, bo
> żeby puknąć się mozna było w baniak, to trzeba mieć łeb jak sklep. No a
wtedy po co pukać ? A

Jakto po co? Żeby echo usłyszeć!

czaj i kitaj

[karul]

a oto moje piec groszy.

najstarszy wyraz w chinskim na oznaczenie napoju z ziol to T'U, potem przyjelo
to forme KIA, a okolo 2000 lat temu CZ'A. hindusi mowia na herbate "czaj"
(albo bardzo podobnie).

holendrzy, ktorzy skolonizowali dzisiejsza indonezje i zrobili fortuny na
eksporcie jej do europy nazywali ja w 15 wieku TAJ, a w angielskim zrobila sie
z tego THEA a w 1660 w koncy TEA. rosyjski przejal to pewnie przez turecki
jako CZAJ, co nie odbiega daleko od chinskiego oryginalu.

a moze ktos by wysledzil poczatki "herbaty" w polskim? czy to od hiszpanskiego
HERBA (YERBA) MATE, poludnioamerykanskiego ziola o lekko narkotykowych
wlasciwosciach?

co do KITAJA czy CHIN, tak na swych sasiadow mowili hindusi, wyraz pochodzi z
sanskrytu i brzmi podobnie w innych jezykach azji. do europy przyniosl go
marco polo. a angielskim pojawil sie w 1555 jako CHINA (fon. czajna) na
okreslenie kraju i porcelany ktora stamtad byla importowana. znowu, rosyjski
KITAJ wzial go przez turecki. nawiasem mowiac, najwieksza linia lotnicza
hongkongu nazywa sie CATHAY PACIFIC.

[ardjuna]

karul napisał:

> rosyjski przejal to pewnie przez turecki
> jako CZAJ, co nie odbiega daleko od chinskiego oryginalu.
>
> a moze ktos by wysledzil poczatki "herbaty" w polskim? czy to od
hiszpanskiego
> HERBA (YERBA) MATE, poludnioamerykanskiego ziola o lekko narkotykowych
> wlasciwosciach?

'Czaj' ponoć zapożyczony z chińskiego "ch'a-ye", czyli 'herbaciane liście', za
pośrednictwem tureckiego, kirgiskiego, ałtajskiego i mongolskiego.
'Herbatę', wedle Lindego, zanotowano u nas w XVIII w. Linde cytuje
Kluka: "Herbata [...] z łac. herba et the, części roślinne, drobno pokrajane,
osobliwie liście, kwiaty, rzucone w gorącą wodę, gdzie się nakrywają, bez
dalszego gotowania. Po kilku minutach zlana woda gorąco się pije".

[josip_broz_tito]

Abstrahujac od Kitajcow, jidysz jezyk fajny jest Kiedys mialem w rekach
slownik i gramatyke, np. smieszne jest zdanie "Żaby skaczą" ktore brzmi "Di
żaben szpringen" i w ogóle ze 300% czasowników jest polskich, drugie tyle
ukraińskich i rosyjskich

[ardjuna]

josip_broz_tito napisał:

> i w ogóle ze 300% czasowników jest polskich, drugie tyle
> ukraińskich i rosyjskich

A pozostałe 800% - z niemieckiego... Znasz tę starą piosnkę?

Ojfn furl ligt dos kelbl,
ligt gebunden mit a sztryk.
Hojch in himl fligt dos szwelbl,
frejt zich, drejt zich hin un cryk.

Dona, dona, dona, do-o-ona...

[ala.ort]

josip_broz_tito napisał:

> Abstrahujac od Kitajcow, jidysz jezyk fajny jest Kiedys mialem w rekach
> slownik i gramatyke, np. smieszne jest zdanie "Żaby skaczą" ktore brzmi "Di
> żaben szpringen"

OO, ato ja umiem po żydowsku! a podobnież zanika

Z jakiegotoutworu?

[pamusz]

To co to jest?:
Het no! A junge Kozak! Wo hast du gewise?
Hast du zajonc gewidział skiken auf der wise?
(cytat z pamięci - za ortotafię nie ręczę)

[ardjuna]

pamusz napisał:

> To co to jest?:

Z pewnością nie jidysz

[ala.ort]

Mnie sie wydaje, że to jest małopolska odmiana pewnego starożytnego języka,
przekazywanego z pokolenia na pokolenie tylko drogą ustna. Kiedyś umiałam
liczyć w jego odmianie wschodniej. Szło to jakoś tak: adzin, dwadzin, trynda,
łynda, piata, sioma, i, dziewiata. Moje póżniejsze badania naukowe doprowadziły
mnie do stwierdzenia, że to nie może być system dziesiętny!

[pamusz]

To jest poczatek "Marii" Malczewskiego sparodiowany w "Musze"(Było takie
pisemko humorystyczno-satyryczne) z 1932r. Dalszego ciagu nie pamiętam, ale
było kilkanascie wersów tak spreparowanych.Pisemko w tym czasie nie unikało
akcentów antysemickich. Omawiany egzemplarz wpadł mi w rękę kilkanaście lat
temu. Nie znam języka jidysz więc nie wiem, czy któreś słowa są w nim ; kilka
podobnych do polskich - dostrzegam.
pam

[ala.ort]

pamusz napisał:

> To jest poczatek "Marii" Malczewskiego sparodiowany w "Musze"(Było takie
> pisemko humorystyczno-satyryczne) z 1932r. Dalszego ciagu nie pamiętam, ale
> było kilkanascie wersów tak spreparowanych.Pisemko w tym czasie nie unikało
> akcentów antysemickich.

Aaaa - humor sztubacki? No moje liczenie miało być po cygańsku Czyli akurat
pasuje. Jakby się kto uparł, to i akcenty by znalazł. Ala