słuchać SIĘ

17.06.06, 17:57
ostatnio mamy inwazję zaimka zwrotnego [się].
Niektórzy przepadają się za bananami, niektórzy słuchają się mamy.
Moim zdaniem można przepadać ZA bananami, śledziami czy tortem, można słuchać
[być posłusznym] mamie, ojcu czy wychowawcy.
Czy to [się] to błąd, czy wszechogarniający uzus?
    • flyap Re: słuchać SIĘ 17.06.06, 19:03
      Ta inwazja, o ktorej mówisz, jest mocno utajniona i masz wyjatkowego pecha,że o
      nią sie otarłeś. Z kilku błednych wypowiedzi nie wynika jeszcze kataklizm.
      Jezeli chodzi o "sluchac się" to "się" własnie uwypuklało posłuszeństwo czy
      stosowanie sie do rad lub poleceń a nie tylko na biernym ich wysłuchaniu. Brzmi
      może nieco staroświecko, ale nie jest to błąd.
      Słuchałem rad ojca, ale nie zawsze się go sluchałem - ma trochę inny wydźwięk
      niż "....nie byłem mu posłuszny"-
      "Się" ma ustalone związki frazeologiczne i nie jest łączliwe z takimi
      czasownikami jak przepadać, twierdzić, spać, ale cudzoziemcy moga robić błedy
      ale inwazji jeszcze nie widać (cudzoziemców).
      • stefan4 Re: słuchać SIĘ 19.06.06, 22:44
        flyap:
        > Jezeli chodzi o "sluchac się" to "się" własnie uwypuklało posłuszeństwo czy
        > stosowanie sie do rad lub poleceń a nie tylko na biernym ich wysłuchaniu.

        A tak przy aproposie...

        W dawnym (przedrewolucyjnym) rosyjskim podwładny mówił do stojącego wyżej w
        hierarchii dziobania: ,,слушаю-с''. Coś jakby ,,tak jest'' czy ,,słucham
        pokornie''. Zawsze mnie to ,,-с'' intrygowało. To nie jest ,,слушаюсь'', bo
        pisze się przez kreseczkę i bez miękkiego znaku. Ale rola jest taka, jak
        piszesz, uwypuklanie posłuszeństwa. Czy ktoś ma jakąś hipotezę, jak się te dwie
        rzeczy do siebie mają?

        - Stefan

        www.ipipan.gda.pl/~stefan/Irak
        • plazzek Re: słuchać SIĘ 20.06.06, 17:05
          Jak się mają - nie wiem. Niemniej w poszukiwaniu czcionek cyrylickich trafiłem
          na l'histoire de S. Owo -s jest ponoć skrótem od gosudar (podobnym jak u nas
          waść czy wasze). Gosudar -> sudar -> su -> s. Jeśli o tym mowa, to i 'pan' niby
          jest skrótem (od żupan).

          tongue_out
          • stefan4 Re: słuchać SIĘ 20.06.06, 17:26
            plazzek:
            > Gosudar -> sudar -> su -> s.

            ,,Gosudar'' to raczej tylko o carze. Jest jeden na całe ,,gosudarstwo''.
            Natomiast ,,sudar'' i ,,sudarinia'' to ,,łaskawy pan'' i ,,łaskawa pani''.
            Takie grzecznościowe pitu-pitu, które zniosła Wielka Rewolucja Październikowa,
            bo stało na drodze Postępu. Może rzeczywiście dało początek końcówce ,,-s''.

            W takim razie ros. ,,słuszaju-s'' i polskie ,,słucham się'' nie miałyby
            wspólnych korzeni. Ale i tak mogło zaingerować w polską niepewność, czy
            stosować stronę zwrotną.

            plazzek:
            > Jeśli o tym mowa, to i 'pan' niby jest skrótem (od żupan).

            A czy ,,piec'' jest skrótem od ,,głupiec''? I czy ,,pot'' jest skrótem od
            ,,kłopot''?

            - Stefan

            www.ipipan.gda.pl/~stefan/Irak
            • bdx65 Re: słuchać SIĘ 01.07.06, 00:51
              albo archaizm
              pewniej - błąd językowy
              słuchać się = słuchać siebie? - komiczne?
              niekoniecznie, bo wsłuchiwać się w siebie

              błędem jest dla mnie tr. rozk. - "słuchaj się mnie"
              wystarczy poprawnie - "słuchaj mnie"
    • menering Re: słuchać SIĘ 19.06.06, 12:57
      Gdyby zaimek 'się' ograniczyć tylko do jego funkcji zwrotnej,
      to zdanie typu: 'Żołnierze bili SIĘ dzielnie', miałoby charakter
      sprzeczny z zamierzonym, a nawet komiczny.

      Czasownik 'bić się' nalezy do tej samej grupy czasowników co:
      bać się, smiać się, prosić się, całować się, troszczyć się,
      skarżyć sie, bać się, kochać się, pytać się itp, pozbawionych
      charakteru zwrotności.

      Kwestia jest dość prosta: funkcja zaimka 'się' po czasownikach
      NIE OGRANICZA SIĘ TYLKO do tworzenia form strony zwrotnej, to
      znaczy takich jak: myć się, ubierać sie, czesać się, gdzie
      owo 'się' w funkcji zwrotnej da się (SIĘ!) rozwinąć w formę
      pełną = '(sam) siebie'.

      Formy czasownikowe z 'się' mają często inne znaczenie, a
      mianowicie strony biernej. W wieku XIX częściej niż obecnie
      używano form zwrotnych w tej funkcji. Na przykład tytuł jednego
      z utworów Kraszewskiego brzmi: 'Jak się dawniej listy pisały’.
      (Obecnie powiedzielibyśmy raczej: 'Jak się dawniej listy pisało’wink.
      TT Jez pisze o kuźni: '...gdzie się konie kuły’ (dzis raczej:
      gdzie kuto konie) itp.

      Dodatkowo, poza znaczeniem zwrotnosci i biernosci 'się' wskazuje
      na czynność o wzmożonym natężeniu: słuchac - wsłuchiwać się, patrzec -
      wpatrywać się, płakac - rozpłakać się. ("Tonacy brzytwy SIĘ chwyta').
      Spokojne 'kochac' i bardziej intensywne 'kochac sie’ to inny przykład.
      Jeszcze inny przykład to 'sluchac' i 'sluchac sie'. (- Mowie ci,
      słuchaj sie! - pisał Prus).

      Ustosunkowawszy się do powyższego żegna się,

      Robert Dygant
    • kicior99 bylo o tym 19.06.06, 13:35
      forum.gazeta.pl/forum/72,2.html?f=10102&w=31933679&a=31951413
    • bdx65 Masłowska - "Wojna polsko-ruska..." 01.07.06, 00:54
      przeczytajcie koniecznie, bo autorka, naśladując jakiś slang dresiarski, dodaje
      zaimek zwrotny "się" do 90% użytych czasowników...
      efekt?
      trudno powiedzieć, Pilch się zachwycił językiem tej powieści...
    • luccio1 Re: słuchać SIĘ 21.07.06, 22:03
      Rusycyzm (w or. "słuszatsia kogo-nibud'").
Pełna wersja