beduinka
10.09.03, 21:38
RAMADAN JAKO MIESIĄC KSIĘŻYCOWY
Ramadan jest dziewiątym miesiącem muzułmańskiego kalendarza, w czasie którego
wyznawcy islamu przestrzegają postu. Miesiące muzułmańskie to:
1. Al-Muharram
2. Safar
3. Rabee'ul Awwal
4. Rabee'ul Athathanee
5. Jumadah Awwal
6. Jumadth Thanee
7. Rajab
8. Sha'aban
9. Ramadan
10. Shawwal
11. Dhul-Qidah
12. Dhul-Hijah
Islam używa kalendarza księżycowego - czyli każdy miesiąc rozpoczyna się w
momencie ujrzenia (ru'eyah) sierpa nowego księżyca (hilal) miesiąca. Ramadan
trwa więc od narodzin jednego hilal aż do kolejnego pojawienia się sierpa
księżyca na niebie. W przypadku gdy chmury, smog albo mgła zasłaniają niebo,
przeszkadzając w naocznym ujrzeniu hilal, wtedy oblicza się odpowiednią ilość
dni, a więc jeśli 29 dnia
- Sha’abanu nie można zobaczyć hilal Ramadanu z powodu zachmurzenia lub
innych przeszkód na niebie, dopełnimy 30 dnia miesiąca Sha’aban
- Ramadanu nie można zobaczyć hilal Shawwal z powodu zachmurzenia lub
innych przeszkód na niebie, dopełnimy 30 dnia miesiąca Ramadanu. Następnego
dnia rozpocznie się 'Eidul Fitr – święto przerwania postu
Ujrzenie sierpa nowego księżyca może odbyć się na dwa sposoby:
- Bezpośrednio – kiedy sami go ujrzeliśmy
- Pośrednio – ktoś go zobaczył, a my na tym polegamy.
Jeśli jakaś wiarygodna, prawa i godna zaufania osoba ('adl) spostrzeże hilal,
musi zacząć pościć. Kiedy poinformuje o tym innych (według większości
uczonych) także oni mają obowiązek rozpocząć post. Wystarczy by jedna osoba
ujrzała sierp, a cała społeczność zaczyna pościć, natomiast w przypadku jego
zakończenia nadal trwają polemiki pomiędzy uczonymi czy można polegać w tym
przypadku na zdaniu jednej osoby. Nie mogą się też dogadać, czy ujrzenie
hilalu w jednym miejscu powinno być obowiązujące dla muzułmanów na całym
świecie.
Ujrzawszy sierp nowego księżyca należy powiedzieć: „Allahu Akbar, Allahumma
ahillahu 'alaina bil yumni wa Iman, Was Salaamata wal Islam, Ribbi wa rabbika
illahí”. (Tirmidhi), co oznacza „Allah jest Wielkim O Allahu, zrób to
początkiem, początkiem powodzenia, wiary, pokoju i całkowitego
podporządkowania się Allahowi. Twoim Panem i moim jest Allah”. Jest także
druga wersja przekazana przez Abu Taliba: „Allahu Akbar (trzykrotnie) Al-
hamdu Lillah. Alladhi Khalaqani wa Khalaqaka, wa qaddara laka manajil wa
ja'alaka ayatna lil 'ala meenI”, co w tłumaczeniu brzmi: „Allah jest Wielki
(trzykrotnie). Chwała Allahowi, który stworzył mnie i ciebie i rozporządził
dla ciebie fazy i uczynił cię znakiem wszechświata”.
Jako, że kalendarz księżycowy jest o około 11 dni krótszy od słonecznego,
święta muzułmańskie "przesuwają" się każdego roku. W roku 2000 (1421 roku
kalendarza islamskiego) Ramadan rozpoczął się 28 listopada. W następnym roku
(1422/2001) jego początek przypada na 16 lub 17 listopada a koniec na 14
grudnia.
Według wyznawców islamu, gdy tylko nadchodzi kolejny raz miesiąc Ramadan,
szczęście i radość wstępują w serca muzułmanów, bowiem wraz z nim następują
dwa najwspanialsze dary Allaha, mianowicie poszczenie i uroczystość
objawienia Koranu. Post jest wymownym wyrażeniem Allaha, prowadzącym Jego
wyznawców do bram Jego łaski, kluczem do poznania tajemnic Jego bliskości.
CZYM JEST RAMADAN ?
Słowo „ramadan” pochodzi od arabskiego rdzenia ramida albo ar-ramad
oznaczającego wielki upał i suchość, szczególnie ziemi. Z tego samego rdzenia
wywodzi się wyraz ramdaa, czyli spalony przez słońce piasek i słynne
przysłowie „Kal Mustajeer minar Ramadaa binnar" – „Wyskoczyć z patelni na
ogień” i Hadis, w którym Wysłannik Allaha mówi „Modlitwa żałujących jest
obowiązkiem, kiedy młody wielbłąd czuje gorąco słońca wcześnie rano”.
A zatem słowo Ramadan wskazuje na gorące uczucie w brzuchu, jako
rezultat pragnienia. Inni mówią, że miesiąc jest tak nazwany, bo Ramadan
wypala grzechy dobrymi uczynkami, tak jak słońce spala ziemię. Jeszcze inni
uważają, że nazwano go tak, bo serca i dusze są chętniej otwarte na
upomnienia i pamięć Allaha podczas Ramadanu, tak jak piasek i kamienie są
otwarte na gorąco słońca. Według muzułmanów to Allah zainspirował nazwanie
tego miesiąca w ten sposób.
UPRAWOMOCNIENIE RAMADANU
Przestrzeganie Ramadanu jest uprawomocnione poprzez dwa źródła
islamskiej wiary – Koran i Sunnę. Księga stwierdza: „O, wy, którzy wierzycie,
poszczenie jest przepisane wam, tak jak i było przepisane tym, którzy byli
przed wami i możecie rozwijać samopowściągliwość” (Koran 2:183). Po ustaleniu
Sawm’u, wersy te podkreślają, że to nie był pierwszy raz gdy post został
ustanowiony, ale że także wcześniejsze narody otrzymały ten nakaz.
Wielu uczonych twierdzi, że wstępna wskazówka kamaa odnosi się do
analogii pomiędzy Ramadanem a poszczeniem ludzi w przeszłości.
W chrześcijaństwie istniał post podobny celem i długością. Zaczęto jednak
składać różne śluby o przedłużaniu postu ponad wyznaczony, miesięczny czas.
Stawał się on jednak co raz trudniejszy w związku z tym do przestrzegania i
wierni zaczęli w ogóle go zaniedbywać.
W Hadisie przekazanym przez Daghfala Imama Hanzalaha Wysłannik Allaha
stwierdza: „Chrześcijanie mieli w zwyczaju pościć jeden miesiąc. Kiedy jakiś
człowiek wśród nich zachorował, przyrzekali, że jeśli Bóg go wyleczy, wtedy
przedłużą swój post o dziesięć dni. Jeśli wyzdrowiał, to post trwał
czterdzieści. Później kolejna osoba zachorowała i przyrzeczno Bogu
przedłużenie postu o siedem dni. On wyzdrowiał a post został przedłużony do
czterdziestu siedmiu dni. Wtedy zachorował król. Znowu przyrzekli Bogu, że
jeśli wyleczy go, to oni dopełnią siedmiu do dziesięciu dni postu i przesuną
post do wiosny. Król został wyleczony, a post wzrósł do pięćdziesięciu dni”.
W ten sposób jeden z filarów religii został zaniedbany. Nawet pewien
chrześcijański pisarz narzekał: „Prawie przez półtora wieku, poszczenie nie
było w modzie, przynajmniej w kościołach na Zachodzie”. Przy okazji
otrzymaliśmy wyjaśnienie, dlaczego wyznawcy Allaha poszczą w innym terminie
niż chrześcijanie. To ci pierwsi pozostali prawowierni a od właściwego
terminu odeszli chrześcijanie. Niektórzy mówią, że analogia dotyczy nie tyle
źródeł postu, co sposobu poszczenia – powściągliwość od jedzenia i picia oraz
stosunków małżeńskich.
Ramadan nawiązuje więc do tradycji chrześcijańskiego postu, mającego jeszcze
starsze korzenie w judaizmie. Jednak żadna z tamtych religii nie przykłada
takiej wagi do postu, jak islam. Dotyczy to zarówno szczegółowego wyłożenia w
Koranie celów i zasad postu jak i sposobów jego realizacji – a także
powszechności.
Dziś w chrześcijaństwie post pozostał jako zalecenie powstrzymywania się od
jedzenia mięsa w piątki (tyle pozostało ze znaczących w judaizmie i islamie
kategorii koszerności, mięsa nieczystego), post wigilijny i Wielki Post. Ten
ostatni mógłby być odpowiednikiem Ramadanu – jeśli rzeczywiście i
powszechnie przestrzegany byłby zarówno pod względem fizycznym jak i
duchowym. Ponadto chrześcijański Wielki Post uzasadniony jest
przygotowywaniem się wiernych do śmierci i zmartwychwstania Jezusa, zanikają
jego ogólnoteologiczne przesłanki - to jakby nie Bóg wskazał, kiedy pościć,
lecz ci, którzy Chrystusa ukrzyżowali.
Dziś w znacznym stopniu jest to tylko umowny okres wyznaczający koniec
karnawału i oddzielający kupowanie prezentów „pod choinkę” od drugiej rundy
zakupów. Zauważmy jednak, iż Wielki Post i Wielkanoc pozostały świętami
ruchomymi, co jest nawiązaniem do dawnego, księżycowego kalendarza (w
przeciwieństwie np. do Świąt Bożego Narodzenia).
Oczywiście także w chrześcijaństwie są osoby, zarówno odczuwające duchową
istotę postu jak i przestrzegające jego formalnych rygorów. Można jedna