ks. Jan Twardowski [*]

[aniouek1]

i Tobie ks.Janie życzyMY dobrej drogi....
Autor: aniouek1 Data: 19.01.06, 08:15
-------------------------------------------------------------------------
Ks. Jan Twardowski wędruje już od wczoraj ścieżką po drugiej stronie rzeki
zapomnienia...
Dziekuję, że zostajesz z nami swoimi cudnymi myślami, uczuciami - co trafnie,
poetycko lekko otulone w literkowe stroje...z łatwością stawały się... wciąż
od nowa stają.... moje i nie tylko moje...dodając nadziei i wiary na
spotkania TAM...na drugim brzegu rzeki zapomnienia ...w pełni istnienia
Raduj się ks.Janie spotkaniami i ...czekaj na nas, tak ...jak my czekamy na
Twoje wiersze...głodni i spragnieni prawdziwej, wciąż od nowa żywej poezji...
Dziekujemy za już, prosimy o więcej...mów do nas i do naszych dusz...szeptem
teraz już starczy Twoich myśli serduszkowych przenikanie ks.Janie...szeptem
do nas mów...

Zmarł ks. Jan Twardowski

[aniouek1]

Ks. Jan Twardowski - wybitny poeta i kapłan - zmarł w środę po godz. 19. Miał
90 lat. Był jednym z najchętniej czytanych przez Polaków współczesnych poetów.

3 lutego pogrzeb ks. Twardowskiego

[aniouek1]

Pogrzeb księdza Jana Twardowskiego odbędzie się 3 lutego - dowiedziała się
Informacyjna Agencja Radiowa. Zdecydował o tym Prymas Polski, kardynał Józef
Glemp.
Główne uroczystości odbędą się w południe 3 lutego w Bazylice św. Krzyża. Mszy
żałobnej będzie przewodniczył Prymas Polski. Homilię wygłosi metropolita
lubelski, arcybiskup Józef Życiński.

W przeddzień uroczystości jest planowane wystawienie ciała zmarłego w Kościele
sióstr Wizytek. Tam też odbędzie się koncert ku czci księdza Twardowskiego, a
artyści będą recytować jego wiersze.Decyzją Prymasa, ciało księdza
Twardowskiego spocznie w katakumbach Świątyni Opatrzności Bożej, gdzie mają być
w przyszłości chowani najwybitniejsi Polacy.

Ksiądz Jan Twardowski zmarł przedwczoraj (18 stycznia) w szpitalu na Banacha
w Warszawie. Miał 90 lat. Jego wiersze przetłumaczono na wiele języków :
albański, angielski, białoruski, czeski, esperanto, fiński, flamandzki,
francuski, hebrajski, macedoński, niemiecki, rosyjski, słowacki, szwedzki,
ukraiński, węgierski i włoski

Pogrzeb ks.Twardowskiego - 3 lutego

[aniouek1]

Pogrzeb ks. Jana Twardowskiego odbędzie się 3 lutego w Warszawie - powiedział
w piątek PAP kanclerz warszawskiej Kurii Metropolitalnej, ks. Grzegorz
Kalwarczyk.
Msza święta żałobna zostanie odprawiona w Bazylice św. Krzyża.

Ks. Twardowski zmarł w środę 18 stycznia. Miał 90 lat."Ciało księdza
Twardowskiego zostanie złożone w Świątyni Opatrzności Bożej w krypcie dla
zasłużonych Polaków" - powiedział PAP ks. Kalwarczyk.

Dzień wcześniej, 2 lutego w południe, zwłoki ks. Twardowskiego zostaną
wystawione w warszawskim kościele Wizytek, którego rektorem ks. Twardowski był
od 1959 r.

"O godz. 17 odbędzie się tam msza, którą odprawi prawdopodobnie duszpasterz
środowisk twórczych, ks. Wiesław Niewęgłowski" - powiedział ks. Kalwarczyk.
Następnie zaplanowano spotkanie z aktorami, którzy przypomną wybrane wiersze
ks. Twardowskiego.

"Siostry Wizytki obiecały, że nie zamkną kościoła w nocy z 2 na 3 lutego" -
dodał ks. Kalwarczyk. 3 lutego o godz. 10 rano rozpocznie się tam msza, którą
będzie koncelebrować grupa księży uczących w szkołach noszących imię ks.
Twardowskiego. Następnie ciało księdza-poety zostanie przeniesione do Bazyliki
św. Krzyża, gdzie w południe mszę świętą żałobną odprawi prymas Polski,
kardynał Józef Glemp.

"Ks. Twardowski zapisał w swoim testamencie prośbę, aby w nekrologach nie
nazywać go poetą" - podkreślił ks. Kalwarczyk dodając, że ks. Twardowski
zażyczył sobie również, aby zamiast kwiatów na jego grób złożyć ofiarę na rzecz
Wyższego Seminarium Duchownego w Warszawie (które ukończył i w którym następnie
wykładał).

"Ksiądz Twardowski zapisał także, żeby rozdać pozostałe po nim drobne
przedmioty jego przyjaciołom lub złożyć je w izbie pamięci jego imienia, jeśli
ktoś zechce taką założyć" - powiedział ks. Kalwarczyk.

Ks. Twardowski był jednym z najchętniej czytanych przez Polaków współczesnych
poetów. Wielokrotnie podkreślał, że głównym celem pisarstwa jest pozyskanie
ludzkiego serca. Czytelnicy stojący w kilometrowych kolejkach po autograf
księdza podkreślali, że lektura jego poezji pomaga im pogodzić się ze światem
i odzyskać spokój.

Abp Życiński: ks.Twardowski był współczesnym....

[aniouek1]

Abp Życiński: ks. Twardowski był współczesnym prorokiem
2006-02-03

Współczesnym prorokiem, który niósł przesłanie nadziei, nazwał ks. Jana
Twardowskiego abp Józef Życiński podczas Mszy pogrzebowej 3 lutego w Warszawie.

Drodzy Siostry i Bracia!

Żegnany przez nas ks. Jan żył dla Pana Ewangelią błogosławieństw, którym
nadawał postać poetycką i umierał dla Pana ufając Mu jak dziecko i w godzinach
konania pisząc swój ostatni wiersz. A w stronę dzisiejszego dnia wybiegał
refleksją wiele lat temu, gdy w wierszu "Powróć mi, Panie, z dawnych lat"
wdzięczną pamięcią wspominał słoneczne dni dzieciństwa i "Kochanowskiego
przekład psalmów spalony z Wilczą w czas powstania". W jego poetyckich
wersetach zespalały się wtedy śnieg i szept, mszał i trumna, gdy przywoływał:

Ten śnieg co mi na oczy spadł,
i to com szeptał bezrozumny -
a potem jak najcięższy mszał
postaw z kielichem mi na trumnie.

Stoimy dziś przy tej trumnie, na której położony został mszał, postawiony
kielich. O tym, że trumna nie stanowi bynajmniej zgrzytu w pięknie i sensie
świata, pisał sam ks. Jan, gdy przedstawiał śmierć jako ciekawostkę, po której
trzeba iść dalej. Wyraził to w wierszu "Nie bój się", pisząc:

serce jak stary Werter zdolne do cierpienia
a miłość daje to czego nie daje
więcej niż myślisz bo jest cała Stamtąd
a śmierć to ciekawostka że trzeba iść dalej

Był dla nas wszystkich świętym człowiekiem Stamtąd. I w perspektywie jego życia
śmierć stanowiła dla niego jedynie epizodyczną ciekawostkę. Nawet w którejś ze
swych homilii sugerował, aby zamiast "umarł" mówić "wymknął się naszym
oczom", "wrócił tam, skąd przyszedł". I cała jego twórczość była świadectwem
wartości Stamtąd. Podczas rocznicy śmierci Jana Lechonia, przedstawiał poezję
jako głos z innego świata i wzywał do postawy, w której będziemy otwierać się
na głosy Stamtąd, aby nasze życie na ziemi uczynić piękniejszym.
W tym poszukiwaniu innego świata pomagało mu zarówno piękno poezji, jak i
poczucie wspólnoty Kościoła. W dzień swych 90. urodzin wyrażał skryte
pragnienie bycia świadkiem Bożego piękna, mówiąc: "ośmielę się powiedzieć, że
zawsze chciałem, aby - poza wierszami - zostało po mnie coś kojarzącego się z
Kościołem". Spełnił to pragnienie ukazując nam chrześcijaństwo ewangelicznego
piękna, prostoty, dziecięcej ufności. Tej ufności uczył i czuł się zobowiązany
aby jej nauczyć, bo jak mówił: wyświęcony byłem w czasie stalinowskim. Były to
czasy ponure. Tamte czasy stalinowskie były ponure, więc ludziom trzeba było
nadziei i uśmiechu. I dlatego w swoich wierszach starał się konsekwentnie uczyć
dziecięcej ufności naznaczonej optymizmem. A przychodziło mu to być może
łatwiej, bo jego urodziny przypadały zawsze w Dzień Dziecka. Urodził się 1
czerwca 1915 r. I tą dziecięca wiarą ufną, pełną szacunku dla człowieka,
promieniował i oddziaływał na nas wszystkich.
W swej fascynacji prostotą i pięknem wyrażał miłość do Boga, do człowieka, do
Kościoła. Znamienne jest dla jego stylu, że nigdy nie włączał autorytetu
Ewangelii w taktyczne rozgrywki polityków; daleki od niego był świat partyjnych
rozgrywek. Nigdy nie straszył; ani spiskiem żydowsko-masońskim, ani
apokaliptyczną wizją przyszłości, w której wszystko jest zdradzone lub
sprzedane. Być może w tym właśnie tkwi tajemnica siły jego oddziaływania, że
Ewangelię błogosławieństw kierowaną do bezbronnych i bezsilnych, do szukających
nadziei i dobroci, stawiał wyżej niż proste hasła kolejnych ideologów, czy
wizje kolejnych utopii politycznych. Kierował swoje przesłanie nadziei do
bezdomnych, którzy odnajdywali dzięki jego poezji swą tożsamość, współcześni
ubodzy tęskniący za wartościami, potrzebujący świadectwa wiary żywej, radosnej
i prostej z zainteresowaniem sięgali po jego wiersze, słuchali jego homilii.
Prostotę cenił wysoko zarówno w wizji Bożego świata i w dziecięcej wierze w to,
iż w niebie jest jednak więcej Łazarzy niż aniołów. Wyrażał ją w ufnym
przekonaniu, że do Boga idzie się przez świat, dzieląc troski świata. Dlatego
też pisał "trzeba mieć ciało, by odnaleźć duszę"("Tylko"). Dziecięca ufność
towarzyszyła mu nawet w godzinie konania. Szepcząc: "Jezu, ufam Tobie"
podyktował wtedy czuwającym przy nim następujące słowa: "Zamiast śmierci/racz z
uśmiechem/przyjąć Panie/ pod Twe stopy/życie moje/jak różaniec". Oddać pod
stopy Chrystusa całe życie, złączyć tajemnicę Światła i Bólu w jedną całość z
uśmiechem dziecka, wrócić do świata Stamtąd. Nawet w godzinie ostatecznego
powrotu towarzyszyła mu więc modlitwa, poezja, ufność jako jego język ojczysty.
A wcześniej, w kwietniu 1999 r. społeczność akademicka KUL przyznając ks.
Janowi doktorat honoris causa wyrażała "uznanie dla jego twórczości
poetyckiej, ... która niesie radość chrześcijańskiej nadziei, uczy głębi
spojrzenia na świat i jest wielkim hymnem na cześć Stwórcy i stworzenia".

Tego przesłania nadziei i radości potrzeba szczególnie w naszych
doświadczeniach dotkniętych przez ból, rozczarowanie, czasem rozpacz. Jak
szukać źródeł życiowego optymizmu, gdzie odnajdywał go ks. Jan? Określił je w
wierszu "Powrót":

Odejść od świata - zanurzyć się w Bogu
a potem znowu być tutaj z powrotem
aby powiedzieć - Już widzę odwrotnie
to co nieważne takie ważne teraz
[...]
Odejść od świata - zanurzyć się w Bogu
i znowu potem powrócić na ziemię

Sytuacja krzyża, sytuacja rozdarcia między niebem a ziemią nie dla wszystkich
jest sytuacją poetycką. A on potrafił zanurzyć się w Bogu, by przychodzić do
nas z przesłaniem nadziei odnalezionej w Bogu. Mamy tutaj poetycką drogę
człowieka zafascynowanego Ewangelią, który wnosi w swe środowisko codzienną
tęsknotę za wartościami Stamtąd. Powracając z Bożego świata do prozy
codzienności, może potem dzielić swoje szczęście i optymizm z czytelnikami
wierszy. O tym szczęściu jeszcze niedawno napisał na łamach
kwartalnika "Pastores", adresowanego do księży, więc znanemu niewielkiemu
gronu, zacytuję jego słowa o życiu kapłańskim. Ksiądz Jan pisze pod jesień
życia "Jestem księdzem szczęśliwym, miałem dobrych proboszczów, jakoś
wytrwałem, nie miałem żadnych romansów, żadnych ucieczek. Mam za co Bogu
dziękować". Tego typu wyznania rozczarują łowców sensacji. Nie niosą one
upragnionych newsów; ukazują świat niezbyt interesujący dla mediów. Przyciągają
jednak tych wszystkich, którzy noszą w duszy tęsknotę za Ewangelią
błogosławieństw i całym sercem poszukują wartości niosących sens i piękno.
Tej postawy uczył całym życiem i całym sercem. Gdy po raz pierwszy trafił do
szpitala z powodu problemów kardiologicznych w napisanym wówczas wierszu
oferował swe serce:

biedakom do wynajęcia
od zaraz i na zawsze (Do Pani Doktor)

I tej deklaracji dotrzymał w swoim stylu i w swej delikatności. Kilka miesięcy
przed śmiercią wyrażał swe poetyckie "credo" mówiąc: "brak mi takich wierszy,
które mówią, że można spojrzeć na cierpienie, na miłość, na śmierć - właśnie
poprzez Ewangelię. I to jest moja stała tęsknota, żeby coś na ten temat pisać".
Realizował tę tęsknotę w swych wierszach i w swoich homiliach. Ukazywał nam
konsekwentnie jak to, co prozaiczne, przenika się z poezją uśmiechniętego Boga.
Tę ostatnią najgłębiej potrafią odczytywać święci. Nie należy ich szukać
wyłącznie na kartach pamiętników i zniszczonych ksiąg; święci podkreślał ks.
Jan, żyją wśród nas. W rocznicę śmierci Teresy Strzembosz powiedział: "Nieraz
narzekamy, że świat jest niedobry, że świat poszarzał jak odwrócone od słońca
płótno, że więcej wątrób niż serc. Tymczasem - nic o tym nie wiedząc - często
spotykamy się ze świętymi, którzy tak blisko nas przechodzą, że nieraz
szturchają nas łokciem". Żeby w tym, który szturcha łokciem dostrzec świętego
trzeba było finezji i głębi życia ks. Jana.

c.d.n.

c.d: Abp Życiński: ks.Twardowski był współczesnym.

[aniouek1]

W całym jego życiu mogliśmy podziwiać duchowe piękno Ewangelii błogosławionych,
którzy nie chcieli być ludźmi sukcesu za wszelką cenę, nie stwarzali
reklamowego szumu, nie skupiali uwagi na sobie. O ich szczęściu pisał przed
laty podczas pobytu w domu rekolekcyjnym w Laskach:

Szczęściem jest - własnym światłem więcej już nie świecić,
tylko Boga pokochać. Światłem Boga płonąć -
I na koniec z radości, nie mówiąc nikomu -
własną duszę odnaleźć właśnie w leśnym domu (Dom rekolekcyjny)

W leśnym domu w Laskach odnajdywał w modlitwie to, co najważniejsze znikając,
aby było widać Boże światło. W jego odnajdywaniu szczęścia duszy w Bożym domu
nie było narcyzmu. Dominowało tam zadziwienie i zafascynowanie pięknem
niewidzialnego Boga. Był człowiekiem wielkiego zafascynowania Bogiem. W jednej
z homilii sam podkreślał, że fascynacja Jezusem stanowi centrum jego
kapłaństwa, w którym jedynym prawdziwym problemem jest to, by dać się porwać
Bożej miłości. Takimi problemami żył. Okazywał tę fascynację przybliżając nam
Boga uśmiechu, który jest miłością i ma poczucie humoru.
Równocześnie jednak sam wnosił w chrześcijańską ascezę ciepło serca, które
rozumie, współczuje i kocha. Jak wtedy, gdy modląc się do wielkiego Jana od
Krzyża prosił klasyka mistyki: "rzuć mi malwę i nazwij «Janem od Biedronki»".
Swą prostotą, wrażliwością i pokorą serca uczył humanizmu chrześcijańskiego
ukazując wzruszająco, jak wiele piękna można odnaleźć w pożegnaniu wiejskiej
parafii albo w spotkaniu z uczniami w szkole dla niepełnosprawnych.
Dzięki temu otwarciu na Bożą rzeczywistość możemy odnajdywać w prozie życia
fascynujące ślady świętości Boga, piękno odkrywane w prozaicznych sytuacjach.
Umacniane pokojem serca tam, gdzie ktoś inny by dramatyzował, rozdzierał szaty,
rzucał gromy. Jest to równocześnie Piękno, które jednało z Bogiem wiele osób
krytycznych i wymagających, pozwalało odkrywać świat, którego kontemplację
utrudnia nam reklamowy slogan czy medialny szum. Tylko raz znalazłem w
zapiskach Mai Berezowskiej wzmiankę o pokucie. Było to w dedykacji dla ks. Jana
przedstawiającej patronkę znanej rysowniczki - pokutującą św. Marię Egipską.
Natomiast w zapiskach duchowych Anny Kamieńskiej można znaleźć znamienne
świadectwo, jak ks. Jan czuwał przy jej umierającym mężu. Pani Anna
napisała: "Janek leżał na łożu śmierci już nieprzytomny. Ks. Jan Twardowski
modlił się przy nim półgłosem. Gdy ksiądz wyszedł, Janek obudził się jeszcze i
powiedział nagle wyraźnie: Ksiądz się modlił? Jestem szczęśliwy". I dalej
Anna: "Teraz, gdy rozpamiętuję ten moment, słowa te wydają mi się tak bardzo
istotne. To było wyznanie wiary". I może czasem tylko tyle potrzeba i jeszcze
cała męka konania, aby człowiek został zbawiony.
To dzięki niemu słowa "zbawienie", "życie wieczne" pojawiały się w wielu
środowiskach. Pamiętam jak z wielką radością mi opowiadał, jak sprawował Mszę
św. w kościele w Brwinowie dla Iwaszkiewiczów z racji 50-lecia ich małżeństwa.
I z zadumą mi mówił: "W dzień ślubu sceptycy mi mówili, że będzie dobrze, jeśli
to małżeństwo przetrwa kilka miesięcy, a w zeszłym tygodniu dziękowaliśmy razem
za 50 lat wspólnej drogi". A pani Anna Kamieńska dopisała jeszcze w swoich
notatkach: "Obrzęd złotych godów w tym samym kościele, gdzie brali ślub w 1922
roku, oboje przystąpili do Komunii św. Spowiadał ks. Twardowski".
To była jego służba. Człowiekowi i Bogu, sensowi i pięknu. I właśnie w tej
służbie, w swym przesłaniu nadziei wypełnionej Bogiem, ks. Jan jawi się niczym
współczesny prorok Eliasz, albo może raczej Jan Chrzciciel, patron naszego
poety. Tu w sercu Warszawy obok kościoła sióstr wizytek miał swoją duchową
pustynię i tutaj spotykał te rzesze, które przed wiekami przyszłyby nad Jordan
prowadzone tęsknotą przez łaskę. Tutaj uczył ascezy, w której łagodność wobec
innych łączył z wymaganiami wobec siebie. Duszpasterska posługa u Sióstr
Wizytek zjednoczyła nas w wakacje 33 lata temu. Poczucie sztafety pokoleń
zwiększa to, że ks. Jan miał wtedy dokładnie tyle lat, ile ja mam teraz.
Oczyma niemal neoprezbitera patrzyłem z podziwem, jak o 6. rano przychodził
codziennie do kościoła wizytek i siadał w pustym konfesjonale, czekając na
penitentów, a potem o 3. po południu przychodził znów do kościoła, by klęcząc
przed tabernakulum wyrazić swą wierną pamięć w godzinie konania Jezusa. To była
duchowość św. Jana od Malwy.
W jego stylu życia było wiele z duchowości św. Jana Chrzciciela. Modlił się w
jednym z wierszów o przeźroczystość. I potrafił znikać nie koncentrując uwagi
na sobie. Znikać jak ewangeliczny prorok Adwentu, aby Chrystusa było widać
pełniej i wyraźniej. Zniknął i wymknął się naszym oczom. Serca nasze będą
jednak jeszcze długo pałać. Gdy dzień się nachyli, a smutek się zmiesza z
zadumą, przetrwa w nas pamięć dyskretnej poezji Janowego Emaus, poezji pisanej
jego dyskretnym uśmiechem. Jest to poezja płynąca z serca, które harmonijnie
złączyło miłość Boga z miłością do ludzi; ukazując jak piękne potrafi być
chrześcijaństwo, jeśli go nie zniekształcamy naszymi dekoracjami na naszą
prywatną miarę. Siła oddziaływania tego piękna wyraża się w konsekwentnej
postawie, która każe nam znikać, po to, aby Chrystusa było lepiej widać.
Te tajemnice dyskretnego znikania podsumował przed laty spacerując wśród grobów
na Powązkach. Napisał wtedy:

można odejść na zawsze
by stale być blisko

Był świadomy, iż fizyczna rozłąka nie oznacza bynajmniej ani zapomnienia, ani
zerwania duchowej więzi. Mówił o tym podczas Mszy świętej za Janusza
Korczaka: "Była wojna. Tytus spalił świątynię. Był pożar. Paliły się książki
Boga, ale tylko papier się palił. Litery pofrunęły i żyją".
Twoje wiersze, drogi księże Janie, żyją również własnym życiem. Pofrunęły,
dotarły do wielu miejscowości i żyją w sercach. Nie tylko w sercach i pamięci
naszego pokolenia. Ufamy, że także u następnych pokoleń będą umacniać nadzieję
i kształtować zaufanie do uśmiechniętego Boga, który jest miłością i pięknem i
sensem. Zwłaszcza u wychowanków tych szkół, które przyjęły Twoje imię jako
patrona. Ufamy, że "rzeka pamięci nie wpadnie do rzeki zapomnienia", lecz
płynący czas okaże się wierną rzeką.
A dziś jeszcze pragniemy podziękować tym wszystkim, którzy solidarnie okazywali
więź i pomoc. Przede wszystkim lekarzom z Centralnego Szpitala Klinicznego
Akademii Medycznej Banacha w Warszawie, głównie z oddziału kardiologicznego.
Tym wszystkim, którzy w ostatnie lata i miesiące spieszyli z pomocą. Siostrom
wizytkom, które od lat nagrywały i przepisywały twoje homilie i dzięki temu
uchroniły je dla następnych pokoleń, i mogą do nas dotrzeć. Tym, którzy wiernie
gromadzili się wczoraj i dziś przy twojej trumnie. Widząc ich zapewne
przepraszałbyś i krępowałbyś się, że są tu i Prymas i Nuncjusz, premier rządu
Rzeczpospolitej, minister kultury, przedstawiciele Kościoła ewangelicko-
reformowanego i tylu innych wybitnych, znanych twórców kultury, dla których
pozostajesz duchowo bliski.
Dziękujemy za to wszystko i kończąc dziękujemy dziś Bogu, że tyle świateł
pozapalał w zmęczonych ludzkich sercach dzięki twojej posłudze słowa, piękna i
sensu. Temu, od którego pochodzi wszelkie dobro, pragniemy podziękować za Twe
świadectwo wartości, pisane kapłańskim sercem: wiernym, konsekwentnym,
wrażliwym na ludzkie biedy. Niech w niebieskiej ojczyźnie docenią poetów
proporcjonalnie do tego, jak my cenimy Twe wiersze. Niech świat Bożych
paradoksów płynących z ewangelii błogosławieństw pozwoli Ci zachować tam ten
sam uśmiech, którym Bóg uśmiecha się w twej poezji. I w ramach tych paradoksów
odchodząc pozostań z nami, Janie, gdy trzeba iść dalej. Pozostań z nami na
zawsze. Na zawsze. By stale być blisko. Amen.

Premier: ks. Twardowski był przewodnikiem

[aniouek1]

Premier: ks.Twardowski był przewodnikiem duchowym dla wierzących i niewierzących
2006-02-03

- Ks. Jan Twardowski był przewodnikiem duchowym dla wierzących i niewierzących -
powiedział premier Kazimierz Marcinkiewicz przemawiając na zakończenie Mszy
pogrzebowej księdza - poety.
Premier zauważył, że nie jest łatwo mówić o ks. Twardowskim w sposób, który był
mu najbliższy, a on nawet o śmierci potrafił pisać pogodnie, życzliwie, czyli
tak samo jak o ludziach pisał i o całym świecie.
Zwrócił przy tym uwagę, że mimo bardzo dużej popularności ks. Jan pozostawał
skromnym człowiekiem. "Jego wiersze kazały tysiącom ludzi stanąć na chwilę
i zastanowić się.
Zastanowić się nad sensem własnego życia. Mimo to napisał o sobie:

sam nic nie czyniłem dobrego,
ani mniej, ani więcej,
to tylko anioł rozdawał czasami przez moje ręce"

- cytował słowa zmarłego K. Marcinkiewicz.

"Księże Janie, nie ceniłeś pochwał, ceniłeś ludzi, którzy kochają. Pozwól sobie
dzisiaj powiedzieć, że jesteś i byłeś przewodnikiem duchowym dla wielu ludzi
wierzących i niewierzących. (...) Twoje wiersze to ręka podana w pomocnym
geście wszystkim, którzy pragną szlachetnego życia i pokornej miłości" - mówił
premier.

- Księże Janie jesteś kochany, także za to, że zostawiłeś nam siebie w swoich
wierszach - zakończył.

[kendo]

lubie Jego wiersze,
[*]

[majenka3]

i nic nowego już nie powstanie...
[*]

POWSTANIE!!!!! .......wciąż powstaje...

[aniouek1]

w nas...wciąż odradza się na nowo i od nowa i całkiem nowa poezja k. Jana...
dajmy jej szansę tylko znaleź w nas żyzną glebę do zasiewania, kiełkowania,
wsrastania i obradzania w wielokrotnych odradzaniach po wsze czasy...

Bryll: Ks. Twardowski uczył mnie...

[aniouek1]

Bryll: Ks. Twardowski uczył mnie obserwowania świata

Ernest Bryll wspomina zmarłego w środę ks. Jana Twardowskiego jako jednego
z najwybitniejszych polskich poetów. "Można się było od niego uczyć takiego
prostego, ale bardzo przenikliwego obserwowania świata" - wspomina Bryll.
"Poezja księdza Twardowskiego towarzyszyła mi od czasu studiów. Nie zawsze się
nią zachwycałem. Ale im byłem starszy, im więcej rozumiałem ze świata, tym
bardziej te wiersze do mnie trafiały. Zrozumiałem po latach dojrzewania, że to
jeden z największych polskich poetów i właśnie dlatego tak wspaniały, że
odrębny, nie przystający do żadnych nurtów literackich" - powiedział poeta.

Bryll poznał ks. Twardowskiego w ostatnich latach życia
autora "Niecodziennika"."Był bardzo prostym i skromnym człowiekiem. W rozmowie
czasem można było odnieść wrażenie, że to taki prosty księżulo z wiejskiej
parafii. Jednocześnie miał wielką wiedzę, nie tylko o literaturze, ale także
o przyrodzie. To on nauczył mnie odróżniać klony od jaworów, wprowadził mnie
też w świat ptaków. Umiał je nazwać, wiedział, które odlatują do ciepłych
krajów, gdzie zimują, rozpoznawał je po głosie" - wspominał Bryll.

Prezydent: Ks. Twardowski pomagał nam...

[aniouek1]

Prezydent: Ks. Twardowski pomagał nam zrozumieć sens życia

"Pomagał nam zrozumieć sens życia - teraz pomaga nam zrozumieć sens śmierci" -
napisał prezydent Lech Kaczyński w liście do mediów, wystosowanym po śmierci
ks. Jana Twardowskiego, który zmarł w środę wieczorem w Warszawie.
"Z bólem przyjąłem wiadomość o śmierci księdza Jana Twardowskiego. Sam określał
siebie »księdzem piszącym wiersze«. Był poetą, którego wiersze ze wzruszeniem
i uśmiechem czytały pokolenia Polaków. (...). W sercach nas wszystkich
pozostaną dobre rady, szacunek dla maluczkich i ten niezapomniany zachwyt nad
światem" - napisał Lech Kaczyński.

Prezydent przypomniał, że Jan Twardowski, zanim wstąpił do seminarium, walczył
w Armii Krajowej. Brał też udział w Powstaniu Warszawskim."Mimo trudnych
doświadczeń, pełen był pogody ducha, która udzielała się każdemu. Jak pisał
w wierszu »Żeby się obudzić« - »...)i chyba dlatego umieramy, żeby nas było
widać i nie widać«. Nie wolno nam się smucić, choć żal przychodzi sam - jak
nieproszony gość" - napisał prezydent.

Ks.prof.Jan Sochoń:..ksiądz Twardowski stał się...

[aniouek1]

Ks. prof. Jan Sochoń o ks. Twardowskim

Ksiądz profesor Jan Sochoń powiedział w "Sygnałach Dnia", że ksiądz Jan
Twardowski stał się symbolem poety, łączącego w swojej twórczości Boga ze
sprawami ludzkimi.
Jeden z najbardziej znanych w Polsce kapłanów i poetów zmarł wczoraj wieczorem
w wieku 90 lat.

Ksiądz profesor Sochoń podkreślił, że ksiądz Twardowski ze swojej poezji
uczynił miejsce porozumienia pomiędzy Stwórcą a człowiekiem. Dodał, że jego
wiersze dotykają najbardziej ludzkich spraw, także tej trudniejszej strony
ludzkiego życia. Ksiądz Jan Sochoń przypomniał słowa Księdza Twardowskiego,
który podkreślał, iż cierpienie to "pomost, łączący nas z Jezusem
Chrystusem."Gość "Sygnałów Dnia" zaznaczył, że twórczość księdza Twardowskiego
zachęca do wysiłku duchowego a przez to stajemy się lepszymi ludźmi.

..opowiadał o miłości i wierze, o przyrodzie i ...

[aniouek1]

Zmarł ksiądz Jan Twardowski - kapłan i poeta. Miał 90 lat. W swoich książkach
prostym językiem opowiadał o miłości i wierze, o przyrodzie i pisaniu wierszy.
Niektóre aforyzmy, fragmenty wierszy weszły już do języka potocznego: "Spieszmy
się kochać ludzi, tak szybko odchodzą.."., czy "Kochamy wciąż za mało i zawsze
za późno". Najbardziej znane tomiki wierszy ks. Twardowskiego to: "Nie
przyszedłem pana nawracać", "Miłość za Bóg zapłać" i "Miłość miłości szuka".

Urodził się 1 czerwca 1915 roku w Warszawie. Uczęszczając do gimnazjum im.
Tadeusza Czackiego w latach 1933-1935 współredagował międzyszkolne pismo
młodzieży gimnazjalnej "Kuźnia Młodych". Na łamach gazetki miał miejsce jego
debiut poetycki i prozatorski. Młodzieńcze wiersze - tomik "Powrót Andersena"
(1937) - wydano w nakładzie zaledwie 40 egzemplarzy.W 1937 roku rozpoczął naukę
na wydziale polonistyki Uniwersytetu Warszawskiego. Studia przerwane wojną
ukończył w 1947 roku. W czasie wojny był żołnierzem AK, uczestniczył w
Powstaniu Warszawskim. W 1945 roku podjął naukę na pierwszym, tajnym kursie
Seminarium Duchownego w Warszawie, które ukończył w 1948 roku i 4 lipca przyjął
święcenia kapłańskie.

W 1959 roku został rektorem warszawskiego kościoła sióstr wizytek, stanowisko
to sprawował aż do śmierci. W tym samym roku ukazał się jego pierwszy tom
zatytułowany "Wiersze", wydany przez Wydawnictwo Pallottinum w Poznaniu.
Wiersze ks. Twardowskiego zyskały popularność nie tylko w kraju, ale również za
granicą, doczekały się przekładów na wiele języków.

Sam ks. Twardowski mawiał, że epoka dojrzałej liryki rozpoczęła się u niego po
45. roku życia. Tomik "Znaki ufności" (1969) zaskarbił księdzu pierwszych
wielbicieli i zyskał przychylne opinie krytyków. W sumie ukazało się ponad 20
tomików wierszy ks. Twardowskiego, m.in. "Niebieskie okulary" (1980), "Który
stwarzasz jagody" (1983), "Na osiołku" (1986), "Nie przyszedłem pana nawracać"
(1986), "Sumienie ruszyło" (1989), "Niecodziennik" (1991), "Nie martw się"
(1992).

Ks. Twardowski wielokrotnie podkreślał, że głównym celem pisarstwa jest
pozyskanie ludzkiego serca. Po popularności jego poezji można sądzić, że udała
mu się ta sztuka. Tomiki rozchodzą się w ogromnych nakładach, na spotkania z
autorem przychodziły tłumy.

Krytycy wielokrotnie próbowali opisać poetykę ks. Twardowskiego, zdefiniować
tajemnicę, która tak pociąga czytelników. Pisano o "franciszkanizmie" ks.
Twardowskiego, związku przyrody i mistyki w jego wierszach, swobodnej i
bezpośredniej relacji z Bogiem i światem. Czytelnicy stojący w kilometrowych
kolejkach po autograf zgodnie uznawali, że lektura poezji ks. Twardowskiego
pomaga im pogodzić się ze światem, odzyskać spokój.

Życie księdza-poety było związane z warszawskim klasztorem wizytek, gdzie od
lat pełnił funkcję rektora. Był bardzo skromny, najwięcej o jego życiu można
się dowiedzieć z wierszy. Wiadomo, że jedną z jego ulubionych lektur były pisma
chrześcijańskich mistyków: św. Teresy z Avila, św. Jana od Krzyża, św.
Franciszka Salezego.

W maju ubiegłego roku, na swoje 90. urodziny, ks. Twardowski podsumował swoje
doświadczenie obserwowania świata przez niemal cały wiek w książce "Budzić
nadzieję. Abecadło dziewięćdziesięciolatka", będącej zbiorem wierszy i rozważań
księdza-poety.

Trznadel: Śmierć Twardowskiego zamyka epokę

[aniouek1]

Trznadel: Śmierć Twardowskiego zamyka epokę w polskiej poezji

Literaturoznawca i krytyk literacki prof. Jacek Trznadel powiedział, że śmierć
ks. Jana Twardowskiego, który zmarł w środę w Warszawie, zamyka pewną
epokę w historii polskiej poezji.
"Ks. Twardowski był bodaj ostatnim z tych polskich poetów, którzy debiutowali
w dwudziestoleciu międzywojennym i którzy doprowadzili swoją poezję do
wybitnego kształtu. Jeżeli uchodził za liryka religijnego, to nie dlatego, że
był księdzem, ale ze względu na treść wierszy, która kierowała czytelnika ku
metafizyce. Religijność ks. Twardowskiego wiązała się z głębokim ukochaniem
życia" - powiedział PAP Trznadel.

"Gdy myślę o poezji Jana Twardowskiego, przychodzi mi na myśl porównanie
z innym poetą, który też był kapłanem, mianowicie z księdzem Baką, z XVII
wieku, autorem +Uwag o śmierci niechybnej+. Baka pisał konceptualne wiersze
właściwie na jeden temat - o śmierci, która wisi nad każdym człowiekiem,
przecina każde życie. Twardowski też był w pewnym sensie monotematyczny, ale
skupił się na pięknie życia. Kruchość naszej egzystencji, dla Twardowskiego,
tylko wzmagała jej piękno. Mawiał, że życie należy umieć cenić" - wspominał
Trznadel.Według niego, pisanie wierszy, które mogą pomagać ludziom, Twardowski
traktował jako posługę kapłańską. "Znalazła ona zresztą bardzo szeroki odzew.
Ustanowił pewnego rodzaju jedność między poetą a czytelnikami, których miał
tłumy. Był jednym z nielicznych współczesnych poetów, którzy rzeczywiście
zyskali szerokie grono odbiorców" - zaznaczył krytyk.

"Odwiedzałem go często w jego malutkim pokoiku, do którego wchodziło się po
wąskich schodach koło kościoła wizytek, jak do bocianiego gniazda. Mieszkał
w bardzo spartańskich warunkach. Twardowski zrealizował to, co opisał Norwid -
»dopełnił« swoje życie, zrealizował się w swojej poezji. Zawsze podziwiałem
jego prostotę, entuzjazm dla życia" - powiedział Trznadel.

Hartwig: ...Ceniłam w nim tę iskrę żartu...

[aniouek1]

Julia Hartwig o śmierci ks. Twardowskiego: Ceniłam w nim tę iskrę żartu
Poetka i eseistka Julia Hartwig powiedziała w środę PAP, na wieść o śmierci ks.
Jana Twardowskiego, że bardzo ceniła "tę iskrę żartu" w jego twórczości.
Ks. Jan Twardowski zmarł w środę wieczorem w Warszawie w wieku 90 lat.

"Jego wiersze cieszyły się ogromną popularnością. A to dlatego, że pisał takie
franciszkańskie wiersze - proste, z ufnością, żartobliwe, ze zmysłem humoru" -
oceniła Hartwig.Poetka przyznała, że znała go osobiście, ale nie była z nim
w "bliskich stosunkach". "Wiem jedno - był księdzem-poetą, poetą- księdzem" -
powiedziała PAP Julia Hartwig.

"Przepisałam »Znaki ufności«"

[aniouek1]

TYGODNIK POWSZECHNY: Kultura

Za wszystko
Księdzu Janowi Twardowskiemu na 90-lecie

"Przepisałam »Znaki ufności«" - pod takim tytułem ukazał się w lipcu 1976 roku
na łamach "Tygodnika Powszechnego" list czytelniczki z Łodzi. Czytelniczka
bardzo chciała mieć książkę księdza Twardowskiego, a ponieważ jej kupno okazało
się niemożliwe, pożyczyła ją i przepisała, wykorzystując w tym celu pobyt w
szpitalu. "To dla mnie najbardziej autentyczna poezja, jaką kiedykolwiek
spotkałam" - tłumaczyła. A że książkę następnie komuś podarowała, więc
postanowiła przepisać ją jeszcze raz...

Dziś, gdy tomy Jana Twardowskiego zajmują długą półkę w każdej niemal
księgarni, ta anegdota z peerelowskiej epoki reglamentacji dóbr zarówno
materialnych, jak i duchowych, epoki przydziału papieru, ograniczania nakładów
i centralnego sterowania planami wydawniczymi brzmi egzotycznie. Jedno wszak
się nie zmieniło: przywiązanie czytelników do dzieła poety, który 1 czerwca
obchodził dziewięćdziesiąte urodziny.

***

Bibliografia jego publikacji liczy dziś sto kilkadziesiąt pozycji, ale
zdecydowana większość z nich ukazała się w ostatnim piętnastoleciu i
najczęściej są to wybory w rozmaitych układach. “Znaki ufności”, wydane w 1970
r. przez Znak, były dopiero trzecią książką Jana Twardowskiego: po
debiutanckim “Powrocie Andersena” (1937) i “Wierszach” (1959). W 1979 roku
pojawiły się “Poezje wybrane” (Ludowa Spółdzielnia Wydawnicza), w 1980 -
“Niebieskie okulary” (Znak). Oba zbiory, podobnie jak “Znaki...” i “Zeszyt w
kratkę. Rozmowy z dziećmi i nie tylko z dziećmi” (1973), sprzedawano spod lady.

Paradoksalnie jednak peerelowski czas ograniczeń wydawniczych, dotykających
zwłaszcza tematyki religijnej, był czasem, gdy poezja księdza Twardowskiego
dostrzeżona została i doceniona przez krytyków. Pisali o niej - by wymienić
tylko niektóre nazwiska - Anna Kamieńska, Zbigniew Bieńkowski, Jerzy
Kwiatkowski, Julian Rogoziński... Ukuto wiele trafnych formuł, które do dziś
służyć mogą za klucz do tej twórczości.

“Gdyby święty Franciszek był współczesnym poetą, pisałby tak jak Jan
Twardowski” - zauważała Kamieńska (już zresztą w 1959 r. Józefa Hennelowa swoją
recenzję z “Wierszy” zatytułowała: “W szkole św. Franciszka”. Jerzy
Kwiatkowski pisał o “aureoli na wieszaku”, o uroku “mądrej i świętej
dziecinady”, o sacrum, które - “zderzone ze świeckością, uzwyczajnione,
ucodziennione, ba, uhumorystycznione” - staje się dla współczesnego nieufnego
odbiorcy bardziej wierzytelne, wyszedłszy zaś zwycięsko z tej próby, “zaczyna w
świeckości promieniować, prześwietlać ją sobą, zmieniać jej status”.

Bronisław Maj podkreślał uwrażliwienie poety na konkret, na “zmysłową, a nie
pojęciową postać świata”, na najmniejszy choćby szczegół żywej natury, na
bogactwo i zmienność form bytu wymykające się “biednej logicznej głowie”. I
dodawał: “Wiersze Twardowskiego wprowadzają nas od razu w istotę, serce rzeczy:
oglądamy z bliska, uczestniczymy w konkretnym zjawisku i nagle,
niepostrzeżenie, odnajdujemy się w centrum uniwersalnego problemu, który się w
tym szczególnym zjawisku objawił”.

Oddajmy na koniec głos Annie Kamieńskiej, której Jan Twardowski dedykował
najsłynniejszy bodaj ze swych wierszy, “Spieszmy się kochać ludzi...”. “Bóg
jest dla Jana Twardowskiego »odwrotną stroną rozpaczy«. Nie znaczy to jednak,
że nie ma w tym świecie poetyckim miejsca na cierpienie, ból i smutek - pisała
poetka w szkicu “Pomiędzy gołębiem a ornitologią” (1971). - Czytając, wiemy, że
tu chodzi o nas. Poezja ta pełna jest odkryć psychologicznych, wiedzy o
człowieku. Wie o naszych radościach i smutkach, miłości i zmęczeniu, tęsknocie
po umarłych i wszelkich kręgach samotności, wie o czekaniu i zwątpieniu, o
rozstaniach i niestałości. Zdawałoby się, że ta poezja wie o nas wszystko. I
byłaby w tej wiedzy może nieznośna, gdyby nie humor prześwietlający wszystko
swoim uśmiechem, czasem autoironiczny, będący jak i łza niespodziewaną zawsze
furtką”.

***

Te cytaty choć po części tłumaczą fenomen niezwykłej popularności poezji
księdza Jana Twardowskiego. Wskazują, jak wiele można w niej znaleźć: prostą i
czystą formę poetycką, ewangeliczne i franciszkańskie przesłanie, humor i żart,
wreszcie - zwykłą dobroć. Ale też - wsparcie w chwilach zwątpienia, lekcję
zawierzenia. Jak w napisanym dziesięć lat temu wierszu “Za wszystko”:

Za wszystko dziękuję
za spokój i trwogę
za to, że nie rozumiem
i odejść nie mogę
za to, że nas łączą niepoznane ręce
za jedną jeszcze jesień, by pokochać więcej
uratuje, otworzy parasol nade mną
posłuszeństwo, co prowadzi w ciemność

-------
Tomasz Fiałkowski /2005-06-12

Biografia: Ks. Jan Twardowski - 1915-2006

[aniouek1]

Jan Twardowski, ksiądz, poeta, przedstawiciel współczesnej liryki religijnej
urodził się 1 czerwca 1915 roku w Warszawie, zmarł 18 stycznia 2006 r.

Uczęszczając do gimnazjum im. Tadeusza Czackiego w latach 1933 – 1935
współredagował międzyszkolne pismo młodzieży gimnazjalnej „Kuźnia Młodych”,
jako redaktor działu literackiego. Na łamach gazetki miał miejsce jego debiut
poetycki i prozatorski.

W 1936 roku złożył egzamin maturalny, a od 1937 roku rozpoczął naukę na
wydziale polonistyki w Uniwersytecie Warszawskim. Studia przerwane wojną
ukończył w 1947 roku pracą magisterską „Godzina myśli. Juliusza Słowackiego”
pisaną pod kierunkiem prof. Wacława Borowego. Uczestniczył w Powstaniu
Warszawskim w szeregach AK. Ukończył Seminarium Duchowne w Warszawie w 1948
roku i 4 lipca przyjął święcenia kapłańskie. W latach 1948-52 był wikarym w
Żbikowie, koło Pruszkowa, w latach 1953-59, w trzech kościołach warszawskich
(kościół św. Stanisława Kostki, Matki Boskiej Nieustającej Pomocy i Wszystkich
Świętych). Od 1 sierpnia 1959 do chwili obecnej jest rektorem kościoła Sióstr
Wizytek w Warszawie. Wiersze Twardowskiego są popularne nie tylko w kraju, ale
również za granicą, doczekały się przekładu na wiele języków. Twardowski był
laureatem wielu nagród i odznaczeń.

Wybrana bibliografia:

[aniouek1]

1937 — Twardowski wydaje pierwszy tomik wierszy „Powrót Andersena” (Warszawa,
F. Hoesick) — wznowienie wydane w 1999 roku przez Ludową Spółdzielnię
Wydawniczą,

1959 — wydany zostaje tom „Wiersze” (Poznań, wyd. Pallottium) — do wydania tej
pozycji przyczynił się Jerzy Zawieyski,

1970 — nakładem Znaku (Kraków) ukazują się „Znaki ufności” — wznowienie 1971
i 1995 (Znak, Kraków) oraz w 2000 roku łącznie ze zbiorem „niebieskie okulary”.
Od tego roku wiersze Twardowskiego są tłumaczone na wiele języków : albański,
angielski, białoruski, czeski, esperanto, fiński, flamandzki, francuski,
hebrajski, macedoński, niemiecki, rosyjski, słowacki, szwedzki, ukraiński,
węgierski i włoski,

1973 — zostaje wydana proza dla dzieci „Zeszyt w kratkę. Rozmowy z dziećmi
i nie tylko z dziećmi” (Kraków, Znak) — wydanie drugie poszerzone 1978 (Kraków,
Znak).

1982 — wydanie „Rachunku dla dorosłego” (Warszawa, LSW, wznowienie 1999)

1985 — nakładem (maszynopis powielony) Biblioteki Literackiej „Wiedza” —
Uniwersytet Warszawski zostaje wydany tom „Rwane prosto z krzaka” (w 1996 roku
tomik wydany przez PIW, Warszawa).

1986 — nakładem WAW ukazuje się tom „Nie przyszedłem pana nawracać. Wiersze
1937 — 1985”,

1988 — wydanie przez Znak (Kraków) „Polskiej litanii” oraz nakładem WAW
(Warszawa) komentarzy ewangelicznych „Zapisane w brulionie”. W tym samym roku
nagranie : „Utworów wybranych” w wykonaniu autora. Poezja i proza (Edycja
Paulińska, Rzym) — dwie kasety,

1997 — nakładem Parnasu (Poznań) ukazała się książka „Po wszystkie dni” —
wiersze i proza (tematyka eucharystyczna) — książka została wydana alfabetem
Braille'a (Laski); „Biedroneczko leć do nieba. Lekcja literatury z Heleną
Zaworską” (Kraków, WL),

1999 — ukazują się dwa tomy „Miłość miłości szuka. Wiersze 1937 — 1998”, które
opracowała A. Iwanowska (Warszawa, Poznań : PIW, Księgarnia św.
Wojciecha); „Rozmowa z księdzem Twardowskim” autorstwa Heleny Zaworskiej
(Kraków, WL),

2000 — Wydawnictwo Literackie (Kraków) wydaje wiersze i prozę „Elementarz
księdza Twardowskiego dla najmłodszego, średniaka i starszego” (opracowała
A. Iwanowska) — w latach 2000 — 2001 16 dodruków. Książka zajęła I miejsce
w ogłoszonym przez „Rzeczpospolitą” plebiscycie na najważniejsze książki —
wydarzenia roku 2000 oraz została ogłoszona Książką roku 2000 przez „Magazyn
Literacki”;

2001 — „Przezroczystość. Wybór wierszy” — opracowanie A. Sulikowski (Kraków,
Znak); Andrzej Sulikowski „’Serce czyste...’. Świat poetycki ks. Jana
Twardowskiego” (Lublin, Gaudium);

2002 – „Utwory zebrane” t.1-10 (Kraków, Wydawnictwo M); „Łaską zdumiony. Moje
szczęśliwe wspomnienia” - (Warszawa, Pax)

2004 – „Zaufałem drodze. Wiersze zebrane 1932-2004” (Warszawa, Ludowa
Spółdzielnia Wydawnicza we współpracy z Domem Wydawniczym Bellona); „Stale być
blisko. Pamięć o ludziach” – opracowanie Aleksandra Iwanowska (Kraków,
Wydawnictwo Literackie)

Książki i.....rozmaitości

[aniouek1]

Książki
• Elementarz księdza Twardowskiego dla najmłodszego, średniaka i starszego
• Utwory zebrane - tom 1. Zeszyty w kratkę
• Utwory zebrane - tom 2. Patyki i patyczki
• Utwory zebrane - tom 3. Dwa osiołki
• Utwory zebrane - tom 4. Powrót Andersena - wiersze 1959
• Utwory zebrane - tom 5. Znaki ufności - wiersze rozproszone (1960-1978)
• Utwory zebrane - tom 6. Poezje wybrane - Niebieskie okulary
• Utwory zebrane - tom 7
• Stale być blisko. Pamięć o ludziach
• Zaufałem drodze. Wiersze zebrane 1932-2004


Fragmenty
• Utwory zebrane - tom 5. Znaki ufności - wiersze rozproszone (1960-1978)
• Utwory zebrane. Tom 6
• Utwory zebrane, tom 7
• Kilka wierszy


Inne
• Ksiądz Jan Twardowski - o sobie
• Utwory zebrane - tom 4. Powrót Andersena - wiersze 1959 - spis treści
• Utwory zebrane. Tom 5 - spis treści
--------------------------------------
czytelnia.onet.pl/2,1088569,rozne.html

....podpowiadałki ;)

[aniouek1]

Ks. Jan Twardowski
Elementarz księdza Twardowskiego dla najmłodszego, średniaka i starszego
W książce znalazły się teksty dotychczas nie publikowane - fragmenty wystąpień,
homilii, rozmów i anegdot ze spotkań autorskich, jak również wiersze i teksty
zebrane z publikacji czasopiśmiennych i książkowych. Teksty zostały ułożone
wokół tematów: dzieciństwo, dojrzewanie, młodość, doświadczenie, lęk, wiara,
miłość, rodzina, kapłaństwo, przemijanie. Jest to pełen humoru i ciepła
przewodnik po życiu, z przesłaniem na przyszłość.

Ks. Jan Twardowski
Utwory zebrane - tom 1. Zeszyty w kratkę
Ksiądz stara się odpowiedzieć na podstawowe pytania człowieka: o sens życia i
śmierci, o miłość, cierpienie i wiarę. Ze zrozumieniem patrzy na ludzkie
słabości, nikogo nie ocenia, nie potępia. Ukazuje źródła nadziei, jakie wciąż
warto odkrywać.

Ks. Jan Twardowski
Utwory zebrane - tom 2. Patyki i patyczki
Zbiór krótkich nauk dla dzieci wyjaśniających im kim jest Bóg i jakie miejsce
powinien zajmować w życiu każdego chrześcijanina. Prosty i obrazowym językiem
mówi o zwyczajnym świecie: o tajemnicach drzew i kwiatów, świętach, wakacjach
czy klasówce z religii.

Ks. Jan Twardowski
Utwory zebrane - tom 3. Dwa osiołki
Ks. Twardowski, jak sam wiele razy podkreślał, dużo zawdzięczał dzieciom.
Zarówno tym, które uczył religii, jak też tym , do których głosił homilie, z
którymi się spotykał, rozmawiał. Dlatego wszystko, co wciąż do nich pisze,
wyrasta z osobistych doświadczeń, a autentycznego przeżycia. Na trzeci tom
utworów zebranych złożyły się utwory pisane prozą.

Ks. Jan Twardowski
Utwory zebrane - tom 7

Ks. Jan Twardowski
Utwory zebrane - tom 4. Powrót Andersena - wiersze 1959

Ks. Jan Twardowski
Utwory zebrane - tom 5. Znaki ufności - wiersze rozproszone (1960-1978)

Ks. Jan Twardowski
Utwory zebrane - tom 6. Poezje wybrane - Niebieskie okulary

Ks. Jan Twardowski
Stale być blisko. Pamięć o ludziach
W swej nowej książce ksiądz Twardowski ukazuje sylwetki ludzi, którzy odeszli,
uczy nas, jak o nich pamiętać ciepło i z miłością, jak wydobywać z ich życia
to, co najlepsze.

Ks. Jan Twardowski
Zaufałem drodze. Wiersze zebrane 1932-2004

Ks. Jan Twardowski
Śmierć na śmierć nie umiera.
Myśli wybrane Ks. Jana Twardowskiego

M. Jakubowski: Jan Twardowski

[aniouek1]

JAN TWARDOWSKI (ur. 1915, w Warszawie) to zjawisko w poezji polskiej tak
niezwykłe jak w muzyce Chopin. Przemawia do czytelnika językiem zaskakującym
dosadnością, celnością, prostotą. Oszałamia sposobem widzenia świata,
niepospolitą oczywistością paradoksalnych obserwacji i nieoczekiwanych
wniosków. Unika patosu, zwłaszcza podejmując tematy sacrum. Jest wierny swej
postawie: myślę jak uklęknąć i nie zadrzeć nosa do góry... Taki jest na co
dzień. W wierszu do samego siebie powiada: Żebym pisząc wiersze /.../ nie
polował na piękne słowa /.../ nie udowadniał

*

[aniouek1]

Ksiądz Jan Twardowski - o sobie

[aniouek1]

fragmenty wywiadów i wypowiedzi

O poezji

[aniouek1]

"Zdarzało się, że recenzenci omawiając moje wiersze pisali o dialektyce,
antynomiach, Pascalu, Heraklicie, Heglu- mówi ksiądz Twardowski - Przeraziłem
się. Otworzyłem tom moich wierszy i przeczytałem : "Polna myszka siedzi sobie,
konfesjonał ząbkiem skrobie", "kto bibułę buchnie, temu łapa
spuchnie", "siostra Konsolata, bo kąsa i lata" - i uspokoiłem się."

"Pisałem przez cały czas dla siebie i nagle okazało się, że jest to potrzebne i
ciekawe dla innych" (Rzeczpospolita, Poeta świętych i grzeszników, 20.04.2000)

"Dlaczego pisze się wiersze - dlatego, że temu kto je pisze wydaje się, że ma
coś bardzo ważnego do przekazania, osobistego do powiedzenia, tak ważnego, że
trzeba to ocalić i zapisać" (...) jestem księdzem szczęśliwym, więc i wiersze
moje nie mogą być nieszczęśliwe (...) Piszę językiem niedzisiejszej poezji i
niedzisiejszej krytyki literackiej. Lubię wiersze serdecznie niemodne i
szczęśliwie spóźnione. Tęsknię za humorem, który uczy pokory, pozwala śmiać się
z samego siebie, ratuje od patosu, tak bliskiego dawnym wierszom religijnym,
pozwala spojrzeć z uśmiechem nawet na dramat (...) człowiek stary, piszący
wiersze otwiera drogę młodszym, którzy przyjdą po nim i będą pisać lepiej i
mądrzej" (Rzeczpospolita, Zastąpić zmęczone słowa nowymi, Jan Twardowski
24.04.1999)

Ważne jest dla mnie, że poprzez swoje wiersze dotarłem do pewnych osób, do
których z pewnością nigdy w życiu bym nie trafił. Dzięki pisaniu poznałem
mnóstwo ludzi, z którymi nigdy bym się nie spotkał nie zaprzyjaźnił. Byłoby to
pewnie niemożliwe, gdybym mówił tylko językiem "kościelnym" (...) Dla mnie
pisanie wierszy to przede wszystkim szukanie przyjaciela, nawiązywanie kontaktu
z drugim człowiekiem (...) Myślę też, że więcej ludzi pozyskałem sobie
wierszami niż kazaniami. Język wiersza jest intymniejszy mówi o przeżyciach,
uczuciach, wzruszeniach. Dlatego wiersze są dla ludzi wrażliwych, których nie
można lekceważyć (...) Poezja kształtuje i budzi (...) Moje wiersze pogodnie
patrzą na świat, chwalą Pana Boga, mówią o miłości, nadziei. Wyrażają ludzkie
uczucia, które są bliskie wszystkim (Zgoda na świat, Milena Kindziuk)

"Wiersze, dobre wiersze są, muszą być poszukiwaniem tajemnicy, a więc muszą
dotykać tematu Boga, ludzkiego życia i śmierci. Jak Modlitwa. (...)W
poszukiwaniu rzeczy istotnych pomaga mi wiara. Moje wiersze są jedynie próbą
pisania wierszy. (Magazyn Literacki nr 4/99, Wiersze, które niosą nadzieję,
rozmowa z Marią Jentys)

O popularności

[aniouek1]

"To naprawdę czytają moje wiersze?"

"Przesada z tą moją popularnością. Tak się po prostu złożyło, że moje wiersze
są wydawane dopiero od kilkunastu lat. Przez długi czas atmosfera była dla mnie
jako autora nieprzychylna, bo wiersze religijne niechętnie publikowano. (...)
Największą popularność zyskał tom "Nie przyszedłem Pana nawracać. Wiersze 1937 -
1985" opublikowany przez WAW w nakładzie 50 tys. Egzemplarzy. Później moje
wiersze ukazywały się w różnych wydawnictwach, w rozmaitych wyborach. Sam nie
wiem dlaczego (...) Jestem wzruszony, że czytają mnie ludzie młodzi, jestem
wzruszony tym, że mogłem czytać swoje wiersze w Teatrze Narodowym w Warszawie
zaraz po takich wybitnych poetach jak Różewicz, Herbert czy Miłosz (...)
Widocznie wytworzyła się atmosfera życzliwa dla tego rodzaju wierszy" (Magazyn
Literacki nr 4/99,Wiersze, które niosą nadzieję, rozmowa z Marią Jentys).

SPIŻARNIA ZASIEWALNIA tzn.spotkania u ks.Jana

[aniouek1]

poetycko filozoficzne i po prostu...zachwyceniowe

NA ZDROWIE Szufludkowie! ...duchowe i nie tylko

List do Matki Boskiej

[aniouek1]

W pierwszych słowach donoszę nic się nie zmieniło
żółta pliszka się cieszy swoim czarnym dziobem
łosoś wraca do rzeki w której się urodził
mrówki się oblizują jak na nie przystało
sarna leczy się ślazem więc mniej pokasłuje
las tak rzeczywisty że zdaje się zjawą
pszczoła nie zna Szopena ale jest muzyką
śmierć jak zwykle niziutko układa na ziemi
świętym można tu zostać nawet na podwórku
rzucając kurom ziarno staroświecką modą
znów najpiękniejszy w Polsce jest lipiec nad wodą
a piękno jest najbliżej gdy czas się oddala
żadna ryba nie traci nawet jednej łuski
sroka z wąskim ogonem powtarza dowcipy
rzeczy mają własną po umarłych pamięć
więc pamięta mą matkę czajniczek rozbity
dla słowika w czerwcu każda noc za mała
ponieważ wierzy w miłość nie boi się ciała
śpiewa że serce całe a już nieśmiertelne
bocian dalej podnosi tylko lewą nogę

piszę list bo Cię przecież zobaczyć nie mogę
myślę jednak że chyba czasem Ciebie słyszę
bo skąd się nagle bierze ten szept kiedy zasnę

Jan Twardowski

[mala20033]

Pokoj Jego Duszy

Do Jezusa umęczonego organami

[aniouek1]

Panie Jezu chyba nie lubisz jak Cię męczą organami
w kościołach
dość masz muzyki Bacha----
może chciałbyś posłuchać
jak skrzypi w Biblii na czarnych nogach hebrajska litera
jak spowiadający mruczą w samo ucho sumienia
boli rosnąca aureola nad świętym
płaczą uciekające spojrzenia----
ciekną buty po deszczu na posadzce
ziewa babcia nad litanią
skacze szczygieł śniegu po tramwajowych przystankach
piszczy nad świecą w lichtarzu
jedna płonąca zapałka

Nawet w skrzypcach nie słyszymy strun tylko pudło


Jan Twardowski

Do Jezusa z warszawskiej katedry

[aniouek1]

Jezu z warszawskiej katedry,
Jezu czarny i srebrny---
cierpiący -

Do moich uczniów

[aniouek1]

Uczniowie moi, uczenniczki drogie,
ze szkół dla umysłowo niedorozwiniętych,
com wam uczył lat kilka, stracił nerwy swoje,
i wam niechaj poświęcę kilka wspomnień świetych.

Jurku, z buzią otwartą, dorosły głuptasie-
gdzie się teraz podziewasz, w jakim obcym tłumie -
czy ci znów dokuczają na pauzie i w klasie -
i kto twe smutne oczy nareszcie zrozumie.

Janko Kosiarska z rączkami sztywnymi,
z noskiem co się tak uparł, że został króciutki -
za oknem wiatr czerwcowy z pannami ładnymi -
a tobie kto daruje choć uśmiech malutki.

Pamiętasz tamta lekcję, gdym o niebie mówi,
te łzy co w okularach na religii stają -
właśnie o robotnikach myślałem z winnicy,
co wołali na dworze - nikt nas nie chce nająć.

Janku bez nogi prawej, z duszą pod rzęsami -
grubasku i jąkało - osowiały, niemy -
Zosiu coś wcześnie zmarła, aby nóżki krzywe
szybko okryć żałobnym cieniem chryzantemy.

Wojtku wiecznie płaczący i ty coś po sznurze
drapał się, by mi ukraść parasol, łobuzie -
Pawełku z wodą w głowie i ty niewdzięczniku
coś mi żaby położył na szkolnym dzienniku.

Czekam na was, najdrożsi, z każdą pierwszą gwiazdką -
ze srebrem betlejemskim co w pudełkach świeci -
z barankiem wielkanocnym. - Bez was świeczki gasną -
i nie ma życ dla kogo.

Ten od głupich dzieci.


Jan Twardowski

Żaden anioł nie pomógł

[aniouek1]

Gdy umierał na krzyżu
cud się nie zdarzył
żaden anioł nie pomógł
deszcz nie obmył głowy
piorun się zagapił gdzie indziej uderzył
zaradna Matka Boska
z cudem nie zdążyła
wierzyć to znaczy ufać kiedy cudów nie ma
cud chce jak najlepiej
a utrudnia wiarę

1993
________________________________________________________
...a ja...ja naiwnie wierzę, że mnie cud się zdarzy i ufną wciąż mam nadzieję,
że ...mnie darowany będzie ...cud...

[aniouek1]

to już przeszło rok jak ks.Jan poszedł na drugi brzeg...już przeszło rok jak
dla nas wierszy nie pisze. Może teraz...recytuje je Panu Bogu?

[megxx]

Słowa przetrwały i pamięć.