hierowski
09.03.05, 08:44
Pewnie temat był poruszany ale zrobiłem mała syntezę więc mam nadzieję że się
nie obrazicie jeśli ją przedstawię.
1. Bradtkie w pocz. XIX w., nazwę Śląsk wywiódł od nazwy rzeki Ślęzy, od
której swoją nazwę mieli przyjąć Ślężanie (o których pisał Geograf Bawarski w
poł. IX w.). Od lat 30 –ych XX wieku prowadzone były lingwistyczne badania
Semkowicza i Rudnickiego, którzy uznali że nie jest prawdopodobne by rdzeń
Sil- (jakoby pochodzący od Silingów) mógł się zmienić w:
a) „Sleenzane” u Geografa Bawarskiego czy
b) w „Zlasane” w dokumencie praskim z 1086 czy
c) „Selenza”, w nazwie rzeki Ślęzy, w bulli papieża Hadriana IV z 1155 r.
2. Samo słowo Śląsk pochodzi od „ślęg” co oznacza wilgoć, słotę a to znajduje
uzasadnienie w dużej aż po 500 m, wilgotności góry Ślęzy i rzeki Ślęzy
płynącej przez rozległe mokradła.
3. Historiografia zna wiele przypadków określenia plemion nazwami rzeki. W
odwrotnym kierunku odbywało się to raczej rzadko. Wskazywałoby to na nazwanie
Ślężan od rzeki Ślęzy.
4. S. Rospond zbadał najdawniejsze dokumenty z XII i XIII wieku i zauważył że
nazwy z tego okresu zapisywano w formie: Slesia, Slezia, Zlesensis.
Forma „Silesia” zaczęła pojawiać się znacznie później – już w czasach
nowożytnych, prawdopodobnie „za sprawą lektury Thietmara, który jako pierwszy
słowiańskiej nazwie Śląsk nadał dostosowaną do grafiki i fonetyki niemieckiej
formę Silensia”.
5. Wg wskazówek Ptolemeusza, Silingowie (od których wg niektórych pochodzi
nazwa Śląsk) zamieszkiwali tereny Łużyc. W związku z tym związek Silingów ze
Śląskiem jest żaden.
6. Czeska nazwa Śląska brzmi Slesko a nie Sil-.... .
7. Nowe badania J. Udolpha przychylają się do twierdzenia ze nazwa Ślask
pochodzi od nazwy Ślęży i wskazał przy tym na wiele plemion słowiańskiech,
których nazwy pochodzą od rzek. Jego zdaniem nawet ewentualny rdzeń sil- nie
wskazywałaby na germańskość nazwy, ponieważ rdzeń sil- spotyka się w nazwach
wielu rzek np. Sile w Wenecji, Silla w Asturii, Silinka w Rosji.
Swoje badania opisał w „Der Name Schlesien, [w:] Studia Onomastica et
Indogermanica” – Graz 1995 i w „Der Name Schlesien [w] Opuscula Silesiaca” –
Stuttgart 1998.
