Wiecie jak powstała "Těšínská"?

[justyng]

Renata Putzlacher pisze:

"V roce 1992 jsem se seznámila s básní Josifa Bradského Litevské
divertimento, která začíná slovy: Roditsja by sto liet nazad... Spontánně
jsem začala psát své Těšínské divertimento a v roce 1993 jsem věnovala moji
čerstvou sbírku Ziemia albo - albo Jarkovi Nohavicovi, kterého nejvíce
oslovila právě tato báseň. Pak napsal svoji slavnou píseň Těšínská, která
také začíná slovy: Kdybych se narodil před sto lety. Tak se díky kouzlu
divertimenta setkali pod těšínským nebem Rus, Polka a Čech."

Od Josifa Brodskiego się wszystko zaczęło...

[justyng]

"Urodzić się tu przed stu laty
i znad wietrzącej sie pierzyny
gapić sie w okno, widzieć sady,
krzyże dwugłowej Katarzyny ..."

JB - Divertimento litewskie

Tekst Renaty Putzlacher...

[justyng]

który został zresztą umuzyczniony i znajduje się na CD o takiej samej nazwie
jak tytuł utworu.

DIVERTIMENTO CIESZYŃSKIE

Urodzić się tu przed stu laty
w czas katastrofy kopalnianej,
gdy stary Szczyrba, Hiob na raty
stracił swych synów w piekle alej.

Potem się żegnać z guldenami
korony supłać z wątłych trzosów
patrząc jak kupiec Kohn palcami
pieści swe pejsy z tłustych włosów.

Kajzermanewrom się przyglądać
które zaszczycił cesarz jeden
i w szyki bydła się zaplątać,
sunąc rok w rok via Wiedeń.

Pochylać się na cieszynianką,
skromnym curiosum botanicznym
doczekać prądu, choć pod lamą
naftową świat ten mógł być ślicznym.

Urodzić się przed tylu laty
w mieście - naczyniu połączonym,
pierwszym tramwajem mknąć na gapę
przez Olzę (wówczas w obie strony).

Potem na pierwszą, tę światową,
potomków wysłać swych po mieczu
i o ich znoju z ciężką głową
rozważać, gdy nikt ran tu nie czuł.

W głąb Demellochu dzień w dzień schodzić,
by w Sachsenbergu wpaść objęcia,
znów po raz wtóry się odrodzić,
dziękując Bogu za łud szczęścia.

Hodować dzieci i bydlęta,
klecić zaścianek ramię w ramię
naiwnie śniąc, że Panna Święta
za rzeką w Wyższej świeci Bramie.

By wchodząc w lata Chrystusowe
doczekać roku dwudziestego...
Roku szlabanów. Stracić głowę
i nie rozumieć już niczego.

Cieszyn - Czeski Cieszyn, czerwiec 1993

[meeneque]

Z całym szacunkiem dla panie Renaty jakoś nie trafiają do mnie jej przekłady,
które tylko po czesku brzmią tak jak powinny.

[ctenar]

Ekhm, po czesku to brzmia chyba oryginaly, a przeklady to juz inna broszka...
Prosze sprobowac, a my potem tyz ocenimy

No i wreszcie Těšínská Nohavicy...

[justyng]

po czesku...

Kdybych se narodil před sto lety
v tomhle městě
u Larischů na zahradě trhal bych květy
své nevěstě

Moje nevěsta by byla dcera ševcova
z domu Kamińskich odněkud ze Lvova
kochał bych ją i pieśćił
chyba lat dwieśćie

Bydleli bychom na Sachsenbergu
v domě u žida Kohna
nejhezčí ze všech těšínských šperků
byla by ona

Mluvila by polsky a trochu česky
pár slov německy a smála by se hezky
jednou za sto let zázrak se koná
zázrak se koná

Kdybych se narodil před sto lety
byl bych vazačem knih
u Prohazků dělal bych od pěti do pěti
a 7 zlatek za to bral bych

Měl bych krásnou ženu a tři děti
zdraví bych měl a bylo by mi kolem třiceti
celý dlouhý život před sebou
celé krásné dvacáté století

Kdybych se narodil před sto lety
v jinačí době
u Larischů na zahradě trhal bych květy
má lásko tobě

Tramvaj by jezdila přes řeku nahoru
slunce by zvedalo hraniční závoru
a z oken voněl by
sváteční oběd

Večer by zněla od Mojzese
melodie dávnověká
bylo by léto tisíc devět set deset
za domem by tekla řeka

Vidím to jako dnes šťastného sebe
ženu a děti a těšínské nebe
ještě že člověk nikdy neví
co ho čeká

i po polsku w przekładzie R.Putzlacher.


Gdybym urodził się przed stu laty
w moim mieście
w ogrodach Larischa kradłbym kwiatów
całe wiechcie

Dla mej wybranej córki Kamińskiego
mistrza nad mistrze szewca lwowskiego
kochałbym ją i pieścił
chyba lat dwieście

Mieszkalibyśmy na Sachsenbergu
u żyda Kohna
ja i cieszyński klejnot sehr gut
ma narzeczona

Po polsku czesku niemiecku nieskładnie
mówiłaby i śmiałaby się ładnie
raz na sto lat cud się zdarza
zázrak se koná

Gdybym urodził się przed stu laty
byłbym drukarzem
u Procházki w dzień i noc na raty
za marną gażę

Miałbym piękną żonę trójkę dzieci
patrzyłbym jak czas powoli leci
w powijakach dwudziesty wiek
długie życie pełne marzeń

Gdybym urodził się przed stu laty
w tamtej erze
tylko dla ciebie zrywałbym kwiaty
w to święcie wierzę

Tramwaj na moście codzienny raban
słońce by samo podnosiło szlaban
obiadu zapach i
pełne talerze

Wieczorem śpiewałbym z Mojżeszem
o dawnych wiekach
lato rok tysiąc dziewięćset dziesięć
za domem rzeka

Widzę wyraźnie siebie tamtego
rodzinne szczęście i cieszyńskie niebo
dobrze że człowiek nigdy nie wie
co go czeka

Lub po niemiecku

[vasermon]

...Wäre ich vor hundert Jahren geboren
Wäre ich ein Buchbinder
Würde bei Prochazka von fünf bis fünf malochen
Und sieben Gulden würde ich bekommen
Ich hätte eine schöne Frau und drei Kinder
Ich wäre Gesund und wäre ungefähr dreissig
Das ganze lange Leben vor mir
Das ganze schöne zwanzigste Jahrhundert...

dementi

[stary.prochazka]

ja chcialem nadmienic ze z rzeczonym panem Prochazką nie łączą mnie żadne więzy
rodzinne

[justyng]

No jasne, że nie, bo to był ProchaSka! )))

Błąd?

[justyng]

Hmmm faktycznie chyba wkradł się błąd... Jestem teraz ciekawa, jak właściwie
napisał sam Nohavica w oryginale. Cieszyńska drukarnia nosi nazwisko Prochaski
przez "s", a tu we wszytskich tekstach nazwisko pojawia się przez "z". Mały
błąd czy przystosowanie nazwiska do współczesnych realiów? No, ale gdyby być
konsekwentnym, to znów powinno być Procházka. Ehhh. Czepiam się.

malochen?

[stary.prochazka]

ciekawi mnie, co znaczy słówko "malochen" przy tym Prochazce. Uczyłem sie
niemieckiego i znam różne "słówka" spoza słownika ale z tym się jeszcze nie
spotkałem. Czy ktoś może wie co to znaczy?

malochen

[vasermon]

hart arbeiten, schuften; im Gegensatz zu "keulen" ausschließlich die
offizielle, nicht die Schwarzarbeit; "Maloche" - körperlich harte
Arbeit; "Malocher" - abwertend für Körperarbeiter im Gegensatz zum
Geistarbeiter; "gehs auf Maloche" - sich zur Arbeit begeben

Czy po żydowsku

[vasermon]

...Hajim hajiti nolad lifné mea šanim
Bezmanim acherim
Began šel mišpachat Lariš
Hajiti kotef avurech prachim
Chašmalit hajta nosaal
Meal hanahar lemalala
Hašemeš hajta merima mach som gvuli
Umihachalon jaca reach šel
Arucha chagigit...

to hebrajski, jidisz, czy jeszcze coś innego ?

[stoik1]

Ivrit

[vasermon]

Jak je český překlad 2 polských řádků v Těšínské?

[redcar]

Může mi prosím někdo přesně přeložit:

kochał bych ją i pieśćił
chyba lat dwieśćie

do čestiny?

[vasermon]

"Miloval bych ji a hýčkal
asi dvě stě let"

Leiklos

[vasermon]

Родиться бы сто лет назад
и сохнущей поверх перины
глазеть в окно и видеть сад,
кресты двуглавой Катарины;
стыдиться матери, икать
от наведенного лорнета,
тележку с рухлядью толкать
по желтым переулкам гетто;
вздыхать, накрывшись с головой,
о польских барышнях, к примеру;
дождаться Первой мировой
и пасть в Галиции

Link do Cieszyńskiej z "Nieba"

[vasermon]

www.indiesrec.cz/DataFiles/Album/00000263/Download/Tesinska.mp3

ciekawy głosik

[stoik1]

na swój sposób : )