Gość: adamm
IP: *.neoplus.adsl.tpnet.pl
10.07.04, 09:00
Fragmenty:
1)
Nauka o doskonaleniu ludzkiej rasy, czyli "ulepszaniu" właściwości fizycznych
i psychicznych organizmu ludzkiego, powstała z inspiracji wiktoriańskiego
uczonego Francisa Galtona w ostatniej ćwierci wieku XIX w Anglii. W
większości krajów europejskich od pierwszego dziesięciolecia XX w., na
kontynentach obu Ameryk, a nawet w Azji, powstawały towarzystwa naukowe
prowadzące propagandę eugeniczną na różnych płaszczyznach życia społecznego i
politycznego. O popularności eugeniki przesądziło jej uniwersalne credo:
wydźwignięcie narodów na wyższy poziom cywilizacyjny przez świadomą, sztuczną
selekcję społeczeństwa.
Środek wiodący do tego celu był bardzo prosty. Galton proponował zachęcanie
zdrowych i intelektualnie twórczych rodzin do płodzenia licznego potomstwa,
natomiast zniechęcanie lub nawet uniemożliwianie prokreacji ludziom chorym.
Rzecznikami eugeniki na gruncie anglosaskim były postacie o zróżnicowanych
zapatrywaniach ideowych. Należeli do nich politycy, jak: Winston Churchill,
działaczki społeczne na rzecz kontroli urodzeń, jak Margaret Sanger i Maria
Stopes, literaci: Bernard Show, Herbert George Wells, konserwatywni duchowni
anglikańscy: William Ralph Inge oraz socjalistyczni wolnomyśliciele, jak
Sidney i Beatrice Webb.
2)
W latach 20. XX w. narodowe towarzystwa eugeniczne zaczęły się zrzeszać w
międzynarodowe komitety. W 1924 r. piętnaście państw: Argentyna, Belgia,
Czechosłowacja, Kuba, Rosja, Dania, Norwegia, Francja, Holandia, Niemcy,
Anglia, Stany Zjednoczone, Wielka Brytania, Włochy i Szwajcaria, było
pełnoprawnymi członkami Międzynarodowego Komitetu Eugenicznego. Siedem innych
państw: Australia, Brazylia, Kolumbia, Meksyk, Nowa Zelandia, Wenezuela,
podjęło z nimi aktywną współpracę. Także Polskie Towarzystwo Eugeniczne,
powstałe w 1922 r., wraz z innymi państwami Europy Środkowej i Wschodniej
przystąpiło do Komitetu nieco później.
W 1935 r. sterylizacja jako kara, a także jako środek
ograniczający "niewartościowy rozród" została wprowadzona w USA w aż 30
stanach. Ofiarami akcji sterylizacyjnej padały najczęściej osoby pozbawione
wsparcia rodziny, bezdomni, żebracy i ludzie w różny sposób nieprzystosowani.
U pensjonariuszy domów opieki rozpoznawano takie "dziedziczne" schorzenia,
jak "wrodzone inklinacje do sprzedaży nielegalnego alkoholu" czy "pociąg do
kradzieży kurcząt", najczęściej zaś "opóźnienie w rozwoju", którym szafowano
dowolnie, zważywszy że główną, a często jedyną podstawą do jego stwierdzenia
był wynik testu na inteligencję Bineta-Simona.
3)
Publicyści "Czystości" propagowali nową, opartą na światopoglądzie naukowym,
moralność. Jej hasła sytuowały się zarówno w opozycji do moralności
mieszczańskiej, która sankcjonowała podwójne standardy moralne dla mężczyzn i
kobiet, jak i do moralności chrześcijańskiej, która w odczuciu redaktorów
pisma petryfikowała niesprawiedliwą redystrybucję dóbr i polityczno-społeczną
opresję klas niższych. W projekcie nowej moralności uwzględniono szerzenie
abstynencji, higieny ciała, wstrzemięźliwości płciowej jako środka
zabezpieczającego przed chorobami wenerycznymi, walkę z
prostytucją. "Czystość" miała wyraźnie społeczny charakter, ale w jej
programie nie brakowało akcentów politycznych i ideologicznych. Za takie
uznać należy programową walkę z nacjonalizmami i religijnością, propagowanie
uniwersalnych "ponadnarodowych wartości", bezwyznaniowości i języka esperanto.
Właśnie na łamach "Czystości" w 1907 r. Wernic po raz pierwszy wysunął
propozycję wprowadzenia ustawowego zakazu zawierania małżeństw przez ludzi
chorych. "Losem rodzaju ludzkiego - podkreślał - ma rządzić nie chwilowy
impuls i chwilowe uczucie lub popęd seksualny danej jednostki, lecz interes
gatunku ludzkiego, który musi wyłączać spośród siebie typy skarlałe i dążyć
do wytworzenia pokoleń silnych duchem i ciałem. (...) Ostatecznym celem
związków jest zachowanie i udoskonalenie gatunku". Niedostatek wiedzy o
dziedziczeniu sprawiał, że zarówno Wernic, jak i inni lekarze niemal
wszystkim ciężkim schorzeniom - od epilepsji, ślepoty, głuchoty, gruźlicy po
niedorozwój umysłowy, choroby psychiczne i alkoholizm - przypisywali
dziedziczny charakter.
4)
Zaostrzenie prawa imigracyjnego w Stanach Zjednoczonych w 1924 r. zostało
poprzedzone debatą, w której amerykańscy politycy wskazywali na potrzebę
ochrony rasy nordyckiej przed degeneracją, która postępuje na skutek
mieszania z innymi, mniej wartościowymi rasami Europy Wschodniej.
www.rzeczpospolita.pl/dodatki/plus_minus_040703/plus_minus_a_7.html
