"Łaskawe" Littela - ktoś czytał?

[green40]

Ostatnio o niej głośno. Kilka wypowiedzi w tonie bardzo afirmacyjnym. Padają
słowa: "arcydzieło". Ktoś czytał i się podzieli wrażeniami?

[pani.zemsta]

Jeszcze nie ma wsprzedaży. Od 3 października,chyba że chodzi Ci o
oryginał lub inne tłumaczenia. Strasznie droga ta książka,więc chyba
poczekam na zakup przez pewne biblioteki. Szkoda.
Ale moja znajoma czytała-mieszka w Brazylii-w oryginale i jej się
podobała,jeżeli tak to można ująć.

pracowita grafomania

[Gość: klepson]

zacznę racjonalnie: zalety - Littell przeczytał jak sam twierdzi ponad dwie
setki książek o trzeciej rzeszy, czytał wszelkie źródła, spotykał się z
historykami, sam jeździł w miejsca, które opisuje w książce - i to czuć -
zabawił się w Wołoszańskiego - dzięki temu mamy w tej grubaśnej książce
kompilację wielu różnych zdarzeń, sytuacji, osób, postaw, zachowań, które
rzeczywiście najprawdopodobniej lub na pewno miały miejsce. dzięki tak mocnemu
researchowi Littell za jednym zamachem odgania tych, którzy mogliby zanegować
książkę, jako czystą pornografię, czy chory wymysł twórcy - w końcu, powie
Littell zgodnie z prawdą, w końcu wszystko co opisuję zdarzyło się naprawdę albo
po prostu są na to papiery, podania, dokumenty. Research dał mu więc alibi.
Druga rzecz dobra w tej książce to problem orientacji seksualnej bohatera -
bardzo prawdziwe studium pragnień homoseksualnych, prawdziwy sposób opisania
ukrywania swoich zabronionych przez otoczenie ciągot, opis uwodzenia. to
wszystko daje bardzo ciekawe ukazanie hipokryzji panującej w SS - wszyscy udają
wielkich Niemców, rasę panów, a tak naprawdę każdy coś ukrywa, coś za co mógłby
z powodzeniem być pozbawiony życia przez własną formację. Tu według mnie kończą
się zalety zaczynają wady. Głównym zarzutem jest ogólnie pojmując GRAFOMANIA
tego utworu. Na grafomanię zawsze składa się bardzo wiele rzeczy. Zaczniemy z
dołu - język 'Łaskawych' jest nierówny, autor nie ma jednolitego stylu, w stylu
nie ma konsekwencji (np język głównego bohatera pod wpływem wydarzeń mógłby się
zmieniać - nie dzieje się tak) język pływa - raz jest jakby żywcem przepisany z
notatek autora z jakiegoś opracowania historycznego, innym razem jest rażąco
sentymentalny w narracji. generalnie przypomina w stylu (i to nie jest tylko
kwestia tłuaczenia) język gazetowy, reportażu, nowiny, sensacji - mógłby nosić
miano surowego - autor wyraźnie stylizuje na drobiazgowość i rzeczowość Tomasza
Manna (objętość książki to też rodzaj maniery, udawania, próżności - mogłaby być
dwa razy krótsza - objętość 'Łaskawych' niczemu nie służy poza mnożeniem
ciekawostek znalezionych w źródłach) - ale czuć że tylko stylizuje, udaje,
zamienia się w manierę, a nie - jest naprawdę. po prostu język 'Łaskawych' jest
brzydki, nie ma stylu, klimatu, atmosfery, zdania nie zostają w ogóle w pamięci
- tak jak to się dzieje w przypadku prawdziwych arcydzieł literatury. Kolejna
sprawa to bohater - również pływa - raz jest taki, raz taki, tak naprawdę
niewiadomo jaki. raz ma charakter, raz go nie ma. autor po prostu bardzo
mechanicznie z poradnikiem 'jak pisać książkę lub scenariusz filmowy' siedział i
próbował uczynić zadość wszystkim postulatom - że bohater musi mieć rysę w
swojej historii, że musimy go lubić żeby za nim podążać (wiele razy bohater
staje w obronie różnych słabych - a to pomaga przenieść rannego Żyda, a to
próbuje podnosić racje żywnościowe innym) - tworzy to bohatera nudengo i
płaskiego - gdyby nie jego homoseksualizm to właściwie byłby chyba nikim. nie
wiem jaki ma charakter i kim jest. z czego to może wynikać? może z tego, że
autor za dużo przeczytał i pospisywał a za mało sobie wyobraził to co naprawdę
jego bohater mógłby czuć? Przez takiego bohatera i opowiadanie pierwszoosobowe,
subiektywne, które właściwie nie ma nic wspólnego z subiektywnością co działa
jako kolejne uchybienie, a nie zabieg artystyczny - przez takiego bohatera
opowiadanie jest często puste, płaskie. podejrzewam, że źródła, które czytał
Littell są o wiele bardzie wstrząsające i próbował jakoś ten wstrząs przenieść
do swojej książki - niestety zbyt często przypomina to artykuł w gazecie niż
literaturę. Kolejną sprawą jest akcja - nagromadzenie ważnych momentów w
historii rzeszy - front wschodni, stalingrad, berlin - zamysł by chodzić z
jednym bohaterem jak w grze komputerowej i niczym forrest gump uczestniczyć
prawie przypadkiem we wszystkich historycznych najważniejszych wydarzeniach -
tworzy to po prostu MONTAŻ ATRAKCJI - jak w cyrku, przechodzimy od jenej do
drugiej, każdy znajdzie coś dla siebie - są opisy mordów i sposobów, wynaturzeń
w charakterach, kontrowersyjnych decyzji - trochę jak dziennikarstwo śledcze a
nie literatura. Montaż atrakcji też supełnie odrealnia tę książkę - nie jest
możliwe by pojedyncza osoba mogła przejść wszystkie te sytuacje w realu i nie
zginąć, tudzież nie dojść do wysokiego stanowiska, tudzież nie zostać odnotowaną
na kartach historii. tworzy to bujdę na resorach - jednocześnie autor chce by
było bardzo prawdziwie i dokumentalnie - i nie chce tego zarazem - bo przecież
jest to literacka fikcja. takie trochę Ogniem i mieczem czy Krzyżacy - i
niestety również o podobnej doniosłości czytadło. nagromadzenie atrakcji
powoduje coś przeciwnego od zamierzeń autora - ja supełnie nie wierzę na koniec
w tego bohatera. Wystarczyło przecież opleść - jak Tomasz Mann - zdarzenia o
podobnej sile - tylko wokół Stalingradu albo Auschwitz. Ale nie - autor chciał
mieć i to i to. Nazwałbym to więc rażącą megalomanią. Jeśli chodzi o sens
książki to jest on jasny - pokazać behind enemy lines to co się działo- a działo
się wiele. tyle że jest to napisane na poziomie tysiącstronicowego reportażu w
Wysokich Obcasach. PRzeraża to mieszczucha i krytyka (który nie przeczytał
przecież dwustu ksiązek o SS i III Rzeczy) ale tylko tyle. Jest jak sensacyjny
dokument o dzieciach wykorzystywanych seksualnie, ale nie ma za wiele wspólnego
z prawdziwym dziełem. Ma cechy wielkiego dzieła (temat, objętość, ważność itp)
ale nim nie jest - i jest to typowe dla grafomanii, która często bardzo myląco
udaje sztukę i nabierają się na to najznakomitsze umysły. Książka funkcjonuje
jako sensacja sezonu, jest wykalkulowanym produktem. I dobrze, niech sobie
będzie - mieszczuchy w tym ja dowiedzieliśmy się kilku łakomych kąsków bo
niekoniecznie nam się chciało je wygooglować. Ale krew mnie zalewa kiedy
autorytety zachwalają 'Łaskawe' - podobnie miałem przy Wojnie polsko ruskiej -
hit sezonu jak piosenki Celine Dion czy Beyonce. ludzie się przestraszą, że było
tak strasznie w tej drugiej wojnie i... już. nazywanie tego wielką sztuką to
wielka przesada.

[Gość: szymonnn]

'klepson' przeczytałem twoją recenzję - i odpowiadam, bo jest to jedna z niewielu wypowiedzi na temat "Łaskawe", która wnosi coś ciekawego do dyskusji. Świetne, bystre spostrzeżenia. Nie zgadzam się co do stwierdzenia, że nie było tam zdań które zapadają w pamięć. Zgadzam się za to, gdy napisałeś, że czym różniłby się Aue gdyby nie był homoseksualistą? W jakimś wywiadze Littell powiedział, że ta orietnacja po to aby gł.bohater był outsiderem-obserwatorem w swojej społeczności. W sumie szczere uzasadnienie, bo gdyby nie ten status byłby po prostu nudny. Pomijając całkiem ciekawe dyskusje filozoficzne gdyby nie wycieczki do pornograficznego świata Aue byłby nijakim, jałowym biurokratą.

Jedyne co zrobiło na mnie wielkie wrażenie to gra z czytelnikiem - Littell zbrukał lub poddał perwersyjnej hipertrofii wszystkie standardowe i jednocześnie pospolite tematy konieczne w każdej dobrej książce jak miłość (do Any) czy przyjaźń (z Thomasem). To zrobiło na mnie wrażenie.

[Gość: klepson]

ale chyba przyznasz szymonie że końcówka jest jak wyjęta z taniego filmu akcji
klasy B - dwóch największych wrogów musi się spotkać i stoczyć walkę, najlepiej
w jakiejś dziwnej scenerii (tu zoo). jest w tej książce sporo niezłych
szczegółów i pomysłów, ale złożywszy w całość - grafomania. Miałem nawet taką
przygodę - z powodu niedopatrzenia zakładka wylądowała mi jakieś sto stron
później. jak gdyby nigdy nic czytałem dalej i nic nie zauważyłem dopóki dopóty
rozdział jakoś szybko się skończył. najlepszy dowód na to, że tych stu stron
mogłoby nie być. a może wielu innych stron? jedną z najbardziej rażących część
(tak jeszcze pastwiąc się nad tym 'dziełem') jest fragment kiedy Aue jest w domu
siostry. No czegoś takiego to już dawno nie czytałem. Miałem problemy z
okropnościami przy Jelinek, bo były prawdziwe, tu śmiałem się od natłoku
histerii seksualnych autora. Jeśli myśli że wielka sztuka rodzi się z połączenia
tarcia członkiem o drzewo tudzież łechtaczkę tudzież własne gówno i pot spod
pach (mniej więcej w tm stylu) to zmyliły go podobne sytuacje u Jelinek i
Houellebecq'a. pozazdrościł tamtym nagród i uznania, mówiąc brutalnie.
Wykalkulował książkę jak towar i już, na taką 'wielką' literaturę stanowczo się
nie zgadzam.

[aleks652]

Świetnie ująłeś to "wykalkulował książkę". Też miałam takie wrażenie. Idealnie
złożył tematy, które są kontrowersyjne i rokują na niezły zarobek. Zresztą widać
kto broni tej książki- ludzie którzy będą chwalić każde gówno byleby kontestować
i to obojętnie co. "Łaskawe" to chwilówka, na którą nabiorą się tylko Ci, którzy
szukają w literaturze kontrowersji, a nie dobrej książki.

[spacey1]

Ksiązka w Polsce od 3 października, zapowiadana jako mega-wydarzenie. Dziś
czytałam duży artykuł o tej książce w Forum z marca i jakkolwiek może to
faktycznie być wydarzenie, to jednak budzące wiele kontrowersji. Kilka
przytoczonych fragmentów nieco mnie zniesmaczyło. Myślę, ze spróbuję przeczytać
z ciekawości, ale nie mam na razie przekonania, że to jest arcydzieło.

[pani.zemsta]

Ale to wcale nie ma być arcydzieło w mniemaniu autora,ot tak
napisał,bo miał potrzebę wewnętrzną. Odsyłam do wywiadu w sobotniej
Wyborczej.Kiepskiego,dodam, mimo że b. szanuję Pawła Smoleńskiego.

[spacey1]

Odniosłam się do określenia w pierwszym wpisie

OK

[pani.zemsta]

[kubissimo]

juz jest w warszawskich ksiegarniach. zachecajace rozmiary. zniechecajaca cena :/
na razie najtaniej w merlinie, ale moze ktos da mniej? ;)

[mironida]

kubissimo napisał:

> juz jest w warszawskich ksiegarniach. zachecajace rozmiary. zniechecajaca cena
> :/
> na razie najtaniej w merlinie, ale moze ktos da mniej? ;)

Oczywiście, że droga - nikt nie wydaje 1000-stronicowych "kobył" za 30 zł.
Widziałam "Łaskawe" na Allegro - tylko 50 zł i trzeba jeszcze sprawdzić, czy nie
sprzedaje jej wydawca (też może być taniej). Mi się nie chce czekać na
przesyłkę, bo się zraziłam ostatnio co do poczty w naszym kraju, więc przebiegnę
się po księgarnaich.

zaczynam czytać...

[wellla]

zacznę czytać niebawem...

[brocha]

Czekam na tą książkę od dawna. CO do arcydzieła - jak z każdą książką, każdy
czytelnik sam oceni.

[pani.zemsta]

Szkoda tylko,że jest tak cholernie droga ok.56-57 zł.

[spacey1]

ma ponad 1000 stron

[pani.zemsta]

yes,ale to może się okazać 1000 str. przegadanych. Zawsze ryzyk-
fizyk.

[Gość: Paryżanin]

Strata pieniędzy. 1000 stron o wyższości seksu homo, hetero ( do własnej
siostry) zabarwiona opisami rozstrzeliwanych Żydów i opisów zblazowanych panów
świata ( czytaj funkcjonariuszy Państwa). Książka napisana według schematu - daj
czytelnikowi krew ( wojna ), okrucieństwo ( eksterminacja Żydów ), dodaj sceny
seksu (kazirodztwa + homo- nikt nie odważy się krytykować aby nie zyskać miana
anty....) dodaj trochę igrzysk i masz przebój sezonu ( tylko reklamowy!!)
Ale to moja ocena, ja uważam że straciłem pieniądze.

[pani.zemsta]

Rozumiem czytane w oryginale?

[Gość: pan sutkacy]

yo!
Paryżanin, okej, bo fragmenty były w "Forum" (albo tylko jeden
fragment), z dwa miechy temu chyba, to jest ta linia treści:
estetyzacja na maksa morderstw, patrzenie na wieszanie Żydów i
Żydówek, myślenie o orgazmach umierających itepe. Ale chyba nie
tylko tym ta ksiażka jest wyłożona....
Pewnie warto, pewnie wzbudzać dyskusje będzie i dlatego dostała
Goncourtów.

oj, Paryżaninie

[nangaparbat3]

Czemu piszesz o książce, ktorej w ogole nie czytaleś?
Mnie co prawda daleko do konca, ale po 400 stronach juz chyba spokojnie moge
napisac: seksu tam dozy naprawde aptekarskie, a epatowania mordowaniem
kogokolwiek - w ogole epatowania czymkolwiek - zero.

[yanga]

Bardzo wyważony i wyczerpujący artykuł w ostatnim "Tygodniku
Powszechnym". Myślę, że na nim poprzestanę.

[Gość: vlady]

Czytałam O książce, jej samej jeszcze nie, na razie zastanawiam
się nad prawdopodobieństwem głównego bohatera, które
wydaje się wą†pliwe, co gorsza naiwne. O ile bardzo prawdopodobne
jest bycie jednocześnie mordercą, homoseksualistą, najgorszego
rodzaju seksualnym perwersem, kazirodcą z kompleksem Edypa, o tyle
dodanie do tego wybitnej, klasycznej erudycji jest pomysłem
śmiesznym i banalnym. Mieszanka ta staje się utopią.
Co wg mnie najciekawsze jest to, że ludzie CHCĄ czytać o takich
postaciach, chcą czytać o obrzydliwościach, poznawać litera po
literze etapy niesamowitych seksualnych praktyk, kolejne fazy mordu,
czytać szczegółowe opisy zmasakrowanych ciał, często takie opisy
czytamy 2 razy, cofamy się od razu o kilka zdań, jeszcze raz
analizujemy, jednocześnie wyobrażając sobie to. Autor jest jednym z
nas, podobało mu się napisanie takiej powieści, podejrzewam, że czuł
specyficzną rozkosz, jaką teraz odczujemy my, w znakomitej
większości. Takie absolutne- bo teoretyczne, uwolnienie wszystkich
instynktów, wypowiedzenie wszystkich złych, obrzydliwych myśli,
które czasem plączą nam się w głowie, popełnienie tego wszystkiego
poprzez tego bohatera, podejrzewam że może przynieść nam ulgę. Bo
oczywiście, nikt z nas nie posunąłby się w prawdziwym życiu do
podobych czynów, ale nasz mózg łaknie takich emocji, myślę, że
docieramy tu do prawdziwej człowieka natury...To jest moje zdanie,
osoby, który wierzy, że ludzie z natury są źli, niestety. Cały czas
zastanawiam się nad tym, czy przeczytać tę książkę, czy może nas ona
WZBOGACIĆ???

[pani.zemsta]

Unless You try it You'll never know it.

[mironida]

Też się nad tym zastanawiam, dlatego w tym tygodniu chciałam tę książkę wreszcie
zakupić, żeby skończyć z tym dylematem. Niestety w prasie o niej pełno (mam
pliczek wyciętych recenzji na biurku), lecz książki w księgarniach nie
uświadczysz :( Na razie pozostaje mi lektura fragmentów, wywiadów (z
antypatycznym niestety autorem) i opinii krytyków. Jak wreszcie ją upoluję,
podczytam kawałek i Ci odpowiem, czy warto :)

[drzewko214]

Witam,
dzisiaj kupilam.
Zaczelam czytac;z recenzji "naokladkowych" wynika,ze bestseler w Niemczech
(miedzy innymi).

Dam znac za kilka godzin jak sie czyta.

Pozdr.


Drzewko

[Gość: mahade]

no kochana, Ty chyba tak nie myslisz?
to nie sa jakies fantazje, ktorych nalezy sie pozbyc z naszych mozgow - to sa
fakty; nie jest prawda, ze nikt z nas by sie do tego nie posunal - owszem Niemcy
to robili w czasie wojny, takie sa fakty
dwa - uwazasz, ze seks to tylko po ciemku, pod koldra na misjonarza, bo inaczej
to perwersja? gratuluje, nie wiem, gdzie tacy ludzie jeszcze sie uchowali


Gość portalu: vlady napisał(a):

> Czytałam O książce, jej samej jeszcze nie, na razie zastanawiam
> się nad prawdopodobieństwem głównego bohatera, które
> wydaje się wą†pliwe, co gorsza naiwne. O ile bardzo prawdopodobne
> jest bycie jednocześnie mordercą, homoseksualistą, najgorszego
> rodzaju seksualnym perwersem, kazirodcą z kompleksem Edypa, o tyle
> dodanie do tego wybitnej, klasycznej erudycji jest pomysłem
> śmiesznym i banalnym. Mieszanka ta staje się utopią.
> Co wg mnie najciekawsze jest to, że ludzie CHCĄ czytać o takich
> postaciach, chcą czytać o obrzydliwościach, poznawać litera po
> literze etapy niesamowitych seksualnych praktyk, kolejne fazy mordu,
> czytać szczegółowe opisy zmasakrowanych ciał, często takie opisy
> czytamy 2 razy, cofamy się od razu o kilka zdań, jeszcze raz
> analizujemy, jednocześnie wyobrażając sobie to. Autor jest jednym z
> nas, podobało mu się napisanie takiej powieści, podejrzewam, że czuł
> specyficzną rozkosz, jaką teraz odczujemy my, w znakomitej
> większości. Takie absolutne- bo teoretyczne, uwolnienie wszystkich
> instynktów, wypowiedzenie wszystkich złych, obrzydliwych myśli,
> które czasem plączą nam się w głowie, popełnienie tego wszystkiego
> poprzez tego bohatera, podejrzewam że może przynieść nam ulgę. Bo
> oczywiście, nikt z nas nie posunąłby się w prawdziwym życiu do
> podobych czynów, ale nasz mózg łaknie takich emocji, myślę, że
> docieramy tu do prawdziwej człowieka natury...To jest moje zdanie,
> osoby, który wierzy, że ludzie z natury są źli, niestety. Cały czas
> zastanawiam się nad tym, czy przeczytać tę książkę, czy może nas ona
> WZBOGACIĆ???

[Gość: zasmakiesz]

Nie potrafię ocenić.Serio.
Bo co powiem: podobała mi się-zle,bo jak może się "podobać".
Nie podobało -tez nie powiem,bo nie w tych kategoriach się ocenia.
Zapewne kazda nacja oceni zgodnie z tym, co jej się z tej książki przyda.
Może za kilka dni,jakoś te sprzeczne uczucia sobie poukładam.

[Gość: robert]

Odradzam czytanie tej książki. Treść jest zła i nie jest to żadne dzieło literackie. Jeżeli nie chcecie mieć kłopotów ze swoim życiem (ludzie głęboko wierzący będą rozumieli o czym piszę), to w ogóle nie kupujcie tej książki. Jak ją macie i zauważyliście niepokojące sytuacje , które możecie skojarzyć z czasem posiadania jej, to czym prędzej ją spalcie.
Żadna cena nie jest warta tego co przez tą książkę może was dotknąć.

[pani.zemsta]

Daruj się kolo. Ludzie głęboko wierzący- ;-DDDD !

[Gość: jaija]

Toż to brzmi, jakby przez tę książkę można było samego Księcia Ciemności wywołać, przez sam fakt posiadania może?
:D:D:D
Kolego, to co piszesz, to jest jakiś pogański zabobon. Jak kto mocno wierzy, to mu żadna książka w tym nie przeszkodzi.

[hansgrubber]

Hahahahahahaha. To jest recenzja ksiazki! "Ludzie gleboko wierzacy
odradzam".

[pavvka]

A kto napisał, że arcydzieło? Bo ja parę recenzji czytałem i wszyscy
recenzenci mieli jednak trochę wątpliwości co do książki.

[ydorius]

Bo żaden do końca nie przeczytał :-)
A "przekartkować" takie cóś, raczej trudno.

m,
.y.

[Gość: Gość gazeta.pl]

Polecam recenzję Macieja Konarskiego:
www.psz.pl/tekst-13843/Laskawe-Jonathan-Littell

[Gość: tulipanna]

Jestem w trakcie lektury. Książka jest wstrząsająca, cyniczna,
miejscami obrzydliwa, ale niestety przede wszystkim - dość nudna.
Zbyt wielka ilość informacji, przytłaczająca ilość nazwisk, stopni
wojskowych, wydarzeń. Chaos. Owszem, czyta się dość szybko, ale
głównie po to, żeby jak najszybciej skończyć. Przygnębiająca,
niesmaczna, przereklamowana. O wojnie i jej okrucieństwach można
wstrząsająco, ale znacznie ciekawiej, lepiej. Dokończę, ale bez
zachwytu.

[Gość: Lusjello]

Kończę czytać - to baaardzo dobra powieść jest - przerażający punkt widzenia
narratora, zło poprzez swoją codzienność staje się niemal dotykalne ale to
właśnie pomaga ustawić w sobie trwale właściwe - ludzkie spojrzenie na każda
ideologię za którą przecież zawsze skrywa się zbrodnia. To książka w obronie
dobra... i człowieka po prostu....
Bycie Maxem Aue to piekło zasłużone.....

[Gość: ja]

przeładowane i nudne, ale potrzebne

[marpiosko]

Skończyłem i nadziwić się nie mogę,skąd ten szał i zadęcie!
-Bo tak:
Jako"siedzący po uszy"w historii 2 wojny,stwierdzam z pełną
odpowiedzialnością:autor sumiennie odrobił lekcje,ale nie napisał niczego(w
sferze faktograficznej),o czym bym już nie czytał.Mało tego:mógł wydobyć z
archiwów o wiele bardziej wstrząsające opisy"Ostatecznego rozwiązania"!
-Mające szokować opisy zachowań głównego bohatera,są mało oryginalne,wydumane
i"przefajnowane"! I nudne do tego!!! Facet zajmuje się głównie staniem z boku i
komentowaniem tego co widzi,a od czasu do czasu uprawia działalność
womitacyjno-defekacyjną.Sądząc z częstotliwości i barwności opisów"fizjologii
wydalniczej"Auego,ta dziedzina musi Littella co najmniej fascynować!
Podsumowując-dość nudna i przereklamowana książka! Recenzentowi,który miał
czelność porównać z nią"Wojnę i pokój"zalecam częste,zimne prysznice!!!
Przydadzą mu się!
I jeszcze słówko do orła,który kilka komentarzy wcześniej sugeruje palenie tego
dzieła,bo"niesie ono zło".
STUKNIJ TY SIĘ CZŁOWIEKU I PRZYPOMNIJ,DO CZEGO PALENIE KSIĄŻEK PROWADZI!!!

[Gość: Lusjello]

Palenie książek prowadzi do raka serca....

[skrybcia]

Miażdżąca recenzja pióra Agaty Sikory ukazała się w
ostatnich "Nowych Książkach" (12/2008). Polecam zapoznać się przed
kupieniem :)

[vivyan]

Ja właśnie czytam. Nie, źle. Staram się czytać. Przebrnęłam przez
jakieś 200 stron i zmuszam się do czytania dalej. Na razie mam kilka
spostrzeżeń. Jak juz ktoś wcześniej napisał, autor dobrze odrobił
lekcje i przygotowanie merytoryczne do popełnienia tego tomiszcza
ma, to fakt. Ale matkobosko, ludzie, to jest po prostu NUDNE.
Potwornie nudne. I nie pomagają sprytne zabiegi typu narrator=samo
zuoo ;) Jak na razie dla mnie to nic innego jak tylko efekciarska
ściema obliczona na piorunujacy efekt bo wiadomo, temat straszny. Na
mnie, póki co, nie działa w ogóle. Ale z obowiązku postaram sie
doczytać to "arcydzieło" do końca. Mniej cierpliwym sugerowałabym
odczekanie, aż się to cudo pojawi w biliotekach. :)

[Gość: Sweet]

Czytałem. Dzisiaj zakończyłem. Dlaczego czytałem? Proste , bo jestem Żydem
urodzonym po wojnie, żyję w Polsce i chcę wiedzieć i zrozumieć dlaczego gdybym
urodził się parę lat wcześniej to miałbym wyrok...Niestety dalej nie
rozumiem.Książka jest znakomita ale nie odpowiada na główne pytanie. Nie
uwierzycie. Szukając odpowiedzi przeczytałem także pamiętnik Eichmanna , Main
Kampf i inne. Co łączy te wszystkie "dzieła" z Łaskawymi. Wszędzie mamy do
czynienia z inteligentnymi, wykształconymi Europejczykami. Nie z
bandziorami!!!Byłoby łatwiej zrozumieć i odpowiedzieć na pytanie DLACZEGO? Może
jeszcze napiszę co o tym wszystkim myślę. Muszę ochłonąć po przeczytaniu jednej
z najlepszych książek jakie dotąd czytałem.

[marpiosko]

A ja zapytam"Sweeta":
Jakim cudem chciałeś uzyskać odpowiedź na pytanie:"DLACZEGO"od typa,który
urodził się po wojnie i temat o którym pisał zna WYŁĄCZNIE ze słyszenia?!!
Z całym szacunkiem,ale puknij Ty się w globus!!!!!

[Gość: Mara]

Bo zło jest uniwersalne i nie trzeba być świadkiem konkretnych wydarzeń. Jego
mechanizm psychologiczny jest zawsze taki sam, wydarzenia to tło. A dlaczego
inteligentni ludzie? Poziom inteligencji nie ma znaczenia, jeśli chodzi o
mechanizmy wdrukowania zachowań socjo-kulturowych. To kwestia osobowości i jej
uległości lub nie wobec ostracyzmu i norm społecznych. To są bardzo
skomplikowane procesy :)))
Prosze sie przyjrzeć samemu ilu iluzjom i konwenansom ulegacie w róznych
dziedzinach życia.:)))

[Gość: sweet]

Pukam się w ten globus już ładnych 20 lat. Jeśli zaliczyłem MainKampf, pamiętnik
Eichmanna , raporty z Norymbergi, Rozmowy z Katem itp itd to każdy /chyba/
przyzna ,że szukam ODPOWIEDZI dość intensywnie. Przyznam , że po przeczytaniu
tego wszystkiego dalej nie potrafię rozumieć jak do tego mogło dojść w kraju
Bachów , Mozartów ,Mannów ......

[Gość: urbi]

musieli to zrobić; ja tak to sobie wyjasniłem ,ale nie wiem dlaczego? z zemsty,
nienawiści..

[Gość: do sweet]

Bo ty czytasz rzeczy bez sensu, wybacz...jakim cudem Pamietniki
Eichmana, albo gadzinówka- manifest Hitlera wyjasnia ci Holokaust?
Puknij no się w glowe, czy, zeby zrozumieć dlaczego istniało
niewolnictwo czytasz "Chatę wuja Toma"?

Poczytaj coś na innym poziomie, moze "Dziennik " Klemperera, albo
nawet niedawno wydaną "Aimee i Jaguar" Eriki Fischer - to sa rzeczy,
które krok po kroku pokazują jak od drobiazgu mogło dosc do wywózki
Żydów w bydlęcych pociagach do obozów Zagłady. Żeby zobaczyć
mechanizm nie trzeba, a wrecz nie anzlezy czytać twórców mechanizmu -
tzreba czytać ludzi widzacych to z boku, albo doswiadczających
mechanizmu codziennie.

[weekend_w_fontainebleau]

to stary spór, czy holocaust był czymś wyjątkowym, jedynym w swoim
rodzaju i niesprowadzalnym do jakichś ogólnych mechanizmów - czy nie.

całkiem przekonującą odpowiedź na pytanie "dlaczego" można znaleźc
też w książkach, w których ani razu nie pada słowo holokaust, np. w
eksperymentalnej psychologii społecznej.

z grubsza: zabija się, bo zabijają inni, grzech jest odwrotnie
proporcjonalny do liczby ludzi, którzy mu się oddają...dlatego
niemiecki mieszczuch, który w swoim mieszkaniu nie skrzywidziłby
nawet muchy, umieszczony w obozie koncentracyjnym, w pewnym systemie
relacji, zabijał z łatwością...

to przerażające, ale najwyraźniej tak jest. nie wiem jak ma się do
tego littell, bo książki jeszcze nie czytałem, ale czy naprawdę jego
zamiarem było właśnie wyjaśnienie tych spraw?

[zdanka1]

dlatego
> niemiecki mieszczuch, który w swoim mieszkaniu nie skrzywidziłby
> nawet muchy, umieszczony w obozie koncentracyjnym, w pewnym
systemie
> relacji, zabijał z łatwością...

I własnie dlatego wciąz wszyscy pytają dlaczego - nie sa w stanie
zrozumieć, jak to mozliwe, ze ta śmierć była tak mechaniczna,
drobiazgowa, przemysłowa, wraz z przeliczeniem wyrwanych zebów i
protez. Przeraza, nie tyle samo zjawisko, co styl zjawiska - Sowieci
wymordowali więcej ludzi niż naziści, ale nie tak ...widowiskowo.

Nie ma sensu czytać Eichmana - sedno tkwi gdzieś między upokorzonym
narodem bezrobotnych, filamami Leni Riefenstahl ze zjazdu partii
(atmosfera!), a znalezieniem kozła ofiarnego, dojonego bezlitosnie
z kasy (przejmowanie własnosci żydowskiej ruchomej i nieruchomej).

W zasadzie, to mało brakowało a kiedyś wybory wygrałby w Polsce
niejaki Tymiński - facet znikąd. Wszystko jest mozliwe, jesli tylko
kilka czynników w odpowiednim miejscu i czasie zbierze się w jedno.

[Gość: sweet]

> polski czy francuski mieszczuch, który w swoim mieszkaniu nie skrzywidziłby
> nawet muchy, umieszczony w obozie koncentracyjnym, w pewnym
systemie
> relacji, zabijałby z łatwością...

Zgadzacie się z tym? To przecież takie proste...i naukowo uzasadnione.

sweet

[nangaparbat3]

dalej nie potrafię rozumieć jak do tego mogło dojść w kraju
> Bachów , Mozartów ,Mannów ......

Sweet, źle stawiasz pytanie - zamiast o to, dlaczego mogło do tego dojsc w
jakims komkretnym kraju, trzeba pytac, dlaczego czlowiek jako gatunek robi takie
rzeczy. Pieknie pisze w "Przedwiosniu" Żeromski: I wtedy okazało się, ze kazdy
naród ma w sobie żyłkę do rzezi.
Absolutnie nie chce przez to umniejszac wymiaru etycznego (czy raczej
nieetycznego) ostatecznego rozwiązania czy usprawiedliwiac Niemców - ale myślę,
ze warto pamietac, ludobojstwo bylo/jest dziełem wielu cywilizacji i dotyczy nas
wszystkich, ludzi po prostu.
Zacheceam do lektury prac pisanych przez antropologow czy etologow - nie są aż
tak zideologizowani jak historycy czy psychologowie. Chociaż "Ucieczka od
wolnosci" Fromma tez nie jest niedorzeczna, na odwrót.
Z innych, na przykład to:
www.animal-liberation.pl/index.php?d=428
Wiele tam o ludobojstwie, i wydaje się, że pozwala spojrzenie biologa cos zrozumiec.

[hansgrubber]

Swietne pytanie sweet. Zapewne dlatego Aue zna dobrze greke.

[Gość: a_s]

Nie mam "wyraźnego" zdania na temat tej książki. W tej dyskusji (?)na temat
książki zainteresował mnie sweet. Też sobie zadawałam pytanie "dlaczego", też
szukałam na nie odpowiedzi w różnych książkach, tych o których piszesz również,
szukałam również po tej drugiej stronie. W książce "Łaskwe" odpowiedzi na pewno
nie ma. Myślę sobie, że pisanie książek które są "wymyślone" na temat holokaustu
to pewien nietakt w stosunku do świadków tych wydarzeń. Tym bardziej, że Littel
ma bogatą wyobraźnię w tym względzie. Wolałabym by nikt nie wymyślał takiego
sposobu opisywania masowych mordów, odczuć sprawców, nawet jeśli te "lekcje"
piszący (autor) odrobił bardzo rzetelnie.
Jest w tej książce coś "niezdrowego", co każe ją czytać. Może masochizm? A może
ktoś kto też był doktorem, tylko nie Aue?

[Gość: xlx]

Książka naga, bezczelna, brutalna. Ukazuje brnięcie do celu każdym kosztem, bo
najważniejszy jest Volk. Zmusza do myślenia i przeanalizowania pewnych faktów,
rozliczenia historii. Autor nikogo nie tłumaczy, ale obarcza system
odpowiedzialnością, Naród jest odpowiedzialny i każdy obywatel, bo wiedzieli
wszyscy.
Warta przeczytania, przemyślenia, zastanowienia się...

[ornaczanska]

Przeczytałam 200 stron i nie zmogłam tego dalej. Kilka osób
wcześniej skrytykowało książkę, jak tylko podtrzymam zdanie tych,
którzy mówią, że nudne. Nudne, wydumane, przegadane. Żal mi kasy
wyrzuconej na tę książkę, chyba dam ją bibliotece

[nangaparbat3]

Czytam powoli i z wysiłkiem, ale nie dlatego, ze nudne. To ostatnie określenie,
jakie przyszloby mi do głowy.
Trudne, wymagajace, angazujące i rozum, i emocje.
Świetna literatura.

[pawdux]

Właśnie skończyłem czytać Łaskawe. Książka przygnębiająca, pełna złej energii, z
gatunku tych, które trzeba odchorować. Niewątpliwie jednak duża i ważna rzecz.

Z wielu wątków najbardziej frapujące jest pokazanie polityki III Rzeszy poprzez
bezwład machiny biurokratycznej, jako wypadkowej działania wielu małych sił.
Rozkazy wodzów są świadomie nieprecyzyjne, mają zachęcić podwładnych do
odczytywania intencji i własnej inicjatywy. Niżej mamy rywalizujące ze sobą
instytucje o sprzecznych interesach (Wehrmacht, SS, elity przemysłu). Na to
wszystko nakładają się intrygi urzędników, dowódców, ambicje różnych ekspertów,
korupcja itp.

Na początku książki śledzimy np. proces decyzyjny w sprawie przyszłości górskich
Żydów z Kaukazu. Powołuje się kolejne komisje, zaprasza specjalistów, organizuje
narady, prowadzi badania terenowe. Wygląda to zupełnie jak we współczesnej
korporacji albo w Komisji Europejskiej.

Opis działania technokratycznej machiny może się wydać niektórym nudny.
Czytelnik dziś nie jest przyzwyczajony do trudności i tak dużej liczby
szczegółów. Na pewno nie jest to książka rozrywkowa i dla każdego. Trzeba
powiedzieć, że ma też wady.

Osobowość głównego bohatera przejawia się głównie w karykaturalnej liczbie
zboczeń i perwersji. Poza tym jest postacią płaską i dość nudną. Jest niby
erudytą, ale nie ma własnych poglądów, jest SS-manem, ale nie przejawia żadnej
inicjatywy w działaniu.
Jego podróże po okupowanej Europie są tylko pretekstem do barwnych opisów
kluczowych etapów wojny. Mamy, więc ostatnie dni kotła pod Stalingradem, rzeź w
Babim Jarze pod Kijowem, likwidację Oświęcimia i słynne marsze śmierci, zagładę
węgierskich Żydów. Są też dość banalne opisy Kaukazu (gdzie bohater oczywiście
spotyka Jungera i czyta Lermontowa), bombardowany Berlin, kolaborantów
okupujących kafejki Paryża (tu oczywiście musi spotkać Celina) etc.

Tak duża liczba rzeczywistych szczegółów, miejsc i sytuacji początkowo
fascynuje. Mamy tu przecież historię wojny w pigułce, a w pamięci, co chwila
pojawiają się obrazy znane z filmów. Jednak są to najczęściej opisy banalne i
ich przewidywalność w końcu zaczyna przeszkadzać. To wszystko już wiemy, znamy,
o tym gdzieś już czytaliśmy.

Najgorsze jednak, że nie rozwija to specjalnie akcji, ani bohatera. Można
sądzić, że chodziło o cel komercyjny, lub o ambicję pisarza by ogarnąć całość,
powiedzieć wszystko, zaskoczyć czytelnika wiedzą i erudycją. Taki styl pisania
nie do końca się sprawdza. Ponoć autor pisał wcześniej raporty i opracowania
polityczne, zajmował się też białym wywiadem. To trochę czuć, brakuje
dramaturgii w prowadzeniu akcji, rozwoju bohatera, kluczowych scen.

To wszystko na razie przeszkadza mi by uznać tę książkę za dzieło wybitne, ale
kto wie może z czasem zmienię zdanie. Na razie jest to książka bardzo dobra a
każdego, kto czuje się na siłach by przebrnąć przez ponad 1000 stron gorąco
zachęcam.

P

[hansgrubber]

1. Wreszcie jakas calosciowa opinia. Gratuluje. Choc z wiekszoscia
zdan sie nie zgadzam.
2. Poniewaz jestema na 650 stronie wiec trudno mi powiedziec cos
ostatecznie ale... uwazam ze swietna rzecz. Trudno sie ja czyta bo
autor zadal sobie wiele trudu by opisywac z detalami mechanizmy
dzialania roznych sluzb, relacje miedzy nimi, sporo jest rozwazan
jezykoznawczych itp Ale to nie sa puste przebiegi.
3. Pozdrawiam, na razie. :)
3. Pozdrawiam

[nangaparbat3]

hansgrubber napisał:

> 1. Wreszcie jakas calosciowa opinia.

Bo zeby ją wydac, trzeba przeczytac calosc.
Mnie jeszcze zadna książka tak ciężko nie szła - ale moze dlatego, ze jak się
zanosiło, odkladałam. A ta sie nie daje odlozyc, mało tego, gdzieś od 600 strony
wlasnie zaczęlam żałowac, ze niektore fragmenty traktowałam pobieżnie.

[hansgrubber]

Czytaleś "Nietotę" Micińskiego? To dopiero ciężko idzie. :) Ok ja
700.

[rafekx]

...a ja uważam, że książka jest dobra. Nawet bardzo dobra. Nie jest przyjemna, lekka, nie nastraja pozytywnie, nie ma "hepi-endu"... Jeśli ktoś by mnie spytał, to powiedziałbym, że nie ma też wyraźnej akcji, jakiegoś wyraźnego wątku fabularnego - ot, facet się miota po całej Europie, tam, gdzie rzuca go rozkaz lub zachcianka przełożonych. Robi to czy tamto - tak, zabija Żydów, ale nie dużo, i bardziej przez przypadek bo akurat zabrakło "rąk" do dobijania, tak, ma kilka homoseksualnych przygód i kilka rzewnych reminescencji stosunków kazirodczych ale... to wszystko opisane jakby bez emocji i z dystansu. (UWAGA! SPOILER!) Nawet na temat zabójstwa własnej matki nie wspomina słowem - stało się, wszystkie fakty mówią, że to ja, ale wyparłem to z pamięci i nawet takiej myśli do siebie nie dopuszczam.
Jedna rzecz w tej książce naprawdę szokuje: nie, nie układanie ludzi "na sardynki" i zabijanie strzałem w głowę dobiero kiedy leżą na stosie ciał (oszczędność miejsca i pracy); nie jest to także żadna ze scen seksu.
Szokujące jest odkrycie, że Niemcy zabijali Żydów nie z nienawiści, nie zaślepieni negatywnymi uczuciami i w afekcie. W rzeczywistośi większości się to nie podobało, czuli odrazę do tego co robią, wielu uważało, że jest to "niewłaściwe", "niehonorowe", "uwłaczające"... Nie, oni eksterminowali Żydów bo były co do tego naukowe przesłanki. Bo cała oficjalna machina niemieckiej nauki, propagandy i kultury zbudowała podstawy i przesłanki skutecznie przekonujące całość społeczeństwa, że to co robią jest konieczne. Że jest to rzecz, którą trzeba zrobić nawet jeśli nie jest to przyjemne. Naukowcy, literaci, wojskowi, lekarze - wszyscy dostarczali dowodów na "żydowskie zagrożenie".
I jest jedna rzecz w tej książce, która czyni z niej jedną z lepszych jakie czytałem. Język (brawa dla tłumacza!) - jest bardzo dobrze napisana.
W "Czarodziejskiej górze" Mann'a też nic się nie dzieje. Ludzie jedzą (obżerają się 6 razy dziennie), leżakują (3 razy dziennie), spacerują (raz dziennie), rozmawiają (cały czas) oraz rozmyślają (w przerwach pomiędzy powyższymi). I tak przez 7 lat. W skrócie: nic się nie dzieje. A książkę czyta się wyśmienicie. Tak samo jest z "Łaskawymi". Brawo!

[stachkonwa]

Dodam jeszcze tą upiorną logikę wyjaśniania, że zabić kobiety i dzieci trzeba,
ponieważ jest to bardziej humanitarne rozwiązanie niż zostawić ich samych sobie
po zabiciu wyłącznie mężczyzn. Oraz tego zwodniczego narratora, który potrafi
tak się wybielić, że już już człowiek zaczyna myśleć "no ja przecież na jego
miejscu". Wielka rzecz

[hansgrubber]

Jest jeszcze jedno co w tej ksiazce poraza - wiem ze to dzis mocno
naduzywane slowo ale niech tam - swiat Maxa Aue ma swoja wewnetrzna
logike choc oparty jest na zbrodni i szalenstwie, ale wlasnie taki
moglby istniec po wojnie - o ile wojna zostalaby wygrana. Logika
utozsamienia sie z autorem jest pulapka w ktora latwo wpasc czytajac
te ksiazke i... o to wlasnie chodzi.
Bardzo dobra ksiazka.

[Gość: kikos]

ta książka jest świetnie napisana, a poza tym to mimo iż
przeczytałam wiele książek o nazizmie , holcauscie etc to żanda mi
tak bardzo nie obrzydziła nazizmu i Hitlera jak właśnie ,,Łaskawe".
dlatego będę broniła tego arcydzieła

pozdrawiam

[hansgrubber]

Koncowka jest nieco oderealniona. Ci niemieccy gliniarze scigajacy
Aue w totalnym chaosie upadajacego Berlina, bezpieczna w sumie
wycieczka przez pol miasta, zakonczona w ZOO ( czyzby pointa? ) i
szokujace zabojstwo przyjaciela.

[hansgrubber]

Tez uwazam ze to książka niezwykła.

[mahadeva]

ja teraz czytam wreszcie mam czas
ksiazka idealna, dobrze, ze gruba :)
podciagam watek, bo jest wspaniala

[sukiennica]

Przeczytalam. Bolalo. Nie ze wzgledu na to, ze ksiazka jest zle
napisana czy nudna. Po prostu jest to ksiazka potrafiaca sprawiac
bol i bezlitosnie opisujaca kazde mozliwe okrucienstwo. Nie wydaje
mi sie aby autor mial zamiar dokonywania jakichkolwiek rozliczen,
odpowiadania na pytania typu "dlaczego". Dla mnie byl to suchy,
szczegolowy i wyjatkowo rzetelny opis bez jakiegokolwiek komentarza.

Na pewno nie przeczytam "Laskawe" Littela ponownie.
Jednoczenie nie sadze abym mogla ta ksiazke zapomniec.
Czy warto? Co do tego nie mam watpliwosci.
Warto.

[hansgrubber]

Ja mysle ze to proba pokazania ze swiat taki moglby istniec dalej.

[aleks652]

Mnie to na pewno nie bolało. No chyba, że dlatego, że wydałam pieniądze na książkę i dałam zarobić temu grafomanowi.
Jak dla mnie ta książka wpisuje się w nurt wojennego dna literackiego. Mniej więcej taki sam poziom jak Kontrakt panny Brandt tylko, ze tam znowu dla odmiany wszystko ociekało lukrem, a SS-man był w głębi duszy dobry. I jedno i drugie przejaskrawione.

[hansgrubber]

A jakieś konkrety? :)

Dobra, ciekawa, ważna książka.

[brundlefly]

Pierwsze chyba tych rozmiarów epickie dzieło na temat najważniejszych i
najbardziej traumatycznych dla całej kultury wydarzeń XX w. Kiedyś w końcu
musiało takie coś powstać.
Czyta się bardzo dobrze, praktycznie w żadnym miejscu książka nie nudzi - no
może znajdzie się dosłownie kilka mielizn, w których autor poleciał w nawał
faktów, detali, nazw własnych, skrótów - ale w przeważającej części styl jest
nienaganny, klarowny, a jednocześnie nasycony treścią - żadnego wodolejstwa.
Owszem, można się przyczepić do wrzucania zbyt wielu grzybów w jeden barszcz -
bo i holocaust (działania einsatzgruppen i obozy koncentracyjne), i front
wojenny (stalingrad) i homoseksualizm, i kazirodcza miłość, i śledztwo
kryminalne (smutni panowie clemens i ten drugi - postacie z lekka Kafkowskie) i
romans (Helena) i tajemnicze szare eminencje zza kulis dodające książce
spiskowego dreszczyka (mandelbrod i leland). Można odnieść wrażenie, że to taki
patchwork marketingowo wykalkulowany, zresztą przedsięwzięcie w tym względzie
zwieńczone pełnym sukcesem. Razi trochę pomieszanie stylów – bo czasem do bólu
realistyczne, wstrząsające fragmenty wymieszane są z pewnymi patentami rodem z
niezbyt poważnej literatury popularnej, czegoś a la James Bond – tak odebrałem
wspomniane już fragmenty dotyczące tajemniczego dra Mandelbroda – postaci
wyrazistej, groteskowej i świetnie skądinąd skonstruowanej, ale bardziej
pasującej do roli wyrazistego łotra w kolejnym filmie o Batmanie niż do
zakorzenionej w realiach opowieści o czymś tak ważnym i wstrząsającym jak
holocaust. Pomieszanie tych konwencji wydaje mi się lekko w złym guście.
Tak to jest z tą książką – zawiera wiele smaczków, wiele fascynujących,
świetnych fragmentów, rozwiązań fabularnych, obserwacji, epizodów, patentów –
ale całość przypomina nieco pękaty wór, do którego to wszystko powrzucano dość
bezładnie. Fragmenty genialne znajdują się w towarzystwie lekko żenujących. To
rzutuje na całościową ocenę dzieła, ale nie zmienia faktu, że lektura znacznej
części tej książki jest naprawdę fascynująca. Osoby wypowiadające się tu na
temat rzekomej grafomanii i nudy tej książki raczej nie można uznać za znające
się na literaturze.
Sam zabieg stworzenia narracji „od wewnątrz” tego totalitarnego molocha III
Rzeszy, próba symulacji stylu myślenia i argumentacji człowieka uformowanego
psychicznie przez ten system i jego specyficzną logikę, uwikłanego w jego
polityczny realizm – to coś samo w sobie bardzo odważnego i ciekawego, i myślę,
że w tym wydaniu całkiem przekonującego.
W warstwie historycznej dotyczącej wojny i holocaustu w zasadzie nie mam książce
nic do zarzucenia, bo przecież nie może być zarzutem fakt, że w zasadzie książka
nie mówi o tych zagadnieniach niczego całkiem nowego, a tylko niejako ubiera w
atrakcyjny, plastyczny literacki kostium wnioski, jakie wyciągnęły w swoich
naukowych opracowaniach osoby takie jak Hannah Arendt czy Philip Zimbardo.
Wrażliwość na detal, klimat intelektualny epoki, styl wypowiedzi – to wszystko
robi intensywne wrażenie, autor wyczuł to wszystko idealnie. Opis naukowego
plenum dotyczącego kwestii eksterminacji tzw. bergjuden, historia Jakowa –
małego żyda pianisty, który stał się maskotką oddziału SS dopóki nie
stracił rąk i wiele innych pojedynczych wątków – to kawałki naprawdę literacko
wyśmienite.
Tym, co mógłbym zarzucić książce jest brak odpowiedniego uzasadnienia dla
niektórych zabiegów – tak jak homoseksualizm świetnie tu uzupełniał postać i
dodawał napięcia do fabuły, tak np. nie wiem właściwie po co ta cała historia
kazirodczego uczucia do siostry. Historia nieświadomego morderstwa matki i jej
kochanka oraz tego kafkowskiego śledztwa dwóch detektywów – literacko to niezłe,
ale jakoś nie pasuje do całości, zwłaszcza, że pod koniec zaczyna przybierać
charakter chyba niezamierznie humorystyczny (podobnie jak absurdalna scena
ugryzienia Hitlera w nos). Ale być może wymaga to głębszej interpretacji -
metaforycznej, symbolicznej, nie wiem. Może ktoś ma ciekawe, własne wyjaśnienie
tych wątków, z chęcią przeczytam.
Na pewno lektura nie zawiedzie osób interesujących się tą tematyką, osoby
nastawione na lekturę w stylu Dana Browna mogą się jednak znudzić.
"Czarodziejska góra" to to może nie jest, ale kawał ciekawego tekstu na pewno.

[scarlet22]

No właśnie już tyle o niej słyszałam, ale nie mogę się zabrać... Przeraża mnie objętość ;]