Lew Tołstoj i chrześcijaństwo

[Gość: Adam]

Moze i Tolstoj nie rozumial chrzescjanstwa, ale ja nie rozumiem autora tego eseju. Czyzby
Pan Dorosz wiedzial dokladnie co to chrzescjanstwo? Jezeli tak, to z nami sie swoja wiedza
nie podzielil.

Metafizyczne aspekty religii sa wazne tylko dla tych, ktorzy chca miec kontrole nad umyslami
innych: "ja wiem co jest moralne, bo tak powiedzial Bog".
Mysle ze dobro i zlo moga istniec jako wartosci same w sobie bez jakiegokolwiek odwolania
do metafizyki. W koncu byly czasy gdy ludzkosc sie modlila do slonca i bylismy w tedy tak
samo moralni jak i teraz.

Wydaje mi sie ze Tolstoj bardzo dobrze pojmowal religie, tylko zapomnial ze nie ma nic
gorszego niz bezrobotny prorok.

Adam.

IWASZKIEWICZ O TOLSTOJU

[Gość: Marky]

Dziekuje panu Doroszowi za recenzje ksiazki pana Romaniuka, ktora dzieki tej
recenzji nabede.

Ciekawym czy pan Dorosz zna esej Jaroslawa Iwaszkiewicza, ktory, pamietam,
poprzedzal polski przeklad "Wojny i pokoju" (wydany w PRL-u). W eseju tym
Iwaszkiewicz uzywa przymiotnika "buddyjski" w odniesieniu do tolstojowskiego
idealu niesprzeciwiania sie zlu sila. Bardzo trafne slowo. Duchowosc Tolstoja,
wlaczajac koncepcje niesprzeciwiania sie zlu, istotnie wydaje sie przypominac -
ale tylko przypominac - duchowosc buddyjska.

Esej Iwaszkiewicza jest pelen wnikliwych spostrzezen na temat tworczosci
Tolstoja (np. nt. przedziwnej plastycznosci jego opisow przyrody i ciala
ludzkiego). Wydaje sie ze tak jak niektorzy inni wielcy pisarze zeszlego wieku,
wlaczajac Thomasa Manna i D. H. Lawrence'a, rowniez Iwaszkiewicz mial gleboki
kompleks Tolstoja. Zdaje sie ze "Slawa i chwala" (zreszta wielka powiesc) jest
proba dorownania Tolstojowi.

Iwaszkiewicz zapala tez ogarek (czerwonemu) diablu w swoim eseju. Krytykujac
jako "zwietrzala" mysl filozoficzno-religijna Tolstoja, szczegolnie idee
niesprzeciwiania sie zlu sila, ktora przeciez okazala sie niedorzeczna wobec
faktu zbiorowego sprzeciwienia sie jakim miala byc Rewolucja Bolszewicka,
spieszy zapewnic ze jednak sam Lenin nazwal Tolstoja "zwierciadlem rosyjskiej
rewolucji," gdyz uwazal iz w swoim dziele Tolstoj wiernie odzwierciedlil
niesprawiedliwosc spoleczna carskiej Rosji.

Oczywiscie, Iwaszkiewicz nie cytuje takich epitetow Lenina pod adresem Tolstoja
jak "rozhisteryzowany płaksa" i "obszarnik opętany w Chrystusie."
:)

[Gość: meehow]

Jedna rzecza sa filozoficzno-religijne poglady Tolstoja, a zupelnie inna - jego
postawa zyciowa, pelna samolubnosci, a nawet okrucienstwa. Pisze o tym Paul
Johnson w wydanej u nas jakies 10 lat temu ksiazce "Intelektualisci", ktora
niniejszym goraco polecam.

[Gość: Iwanowicz]

Przyjazne.

Dziekuje.

Czy mozecie jednak Panowie powiedziec, w co nie wierzycie?

Pytanie pochodzi od Nicola Chiaromonte. Jego "Notesy" polecam bardziej, niz
ksiazke Romaniuka.

[Gość: Mikołaj]

Mnie "Dramat religijny Tołstoja" podobał się. Z kilku powodów. Po pierwsze jest
to książka bardzo zróznicowana, jeżeli chodzi o poziom trudności testów w niej
zawartych ("łatwy" biograficzny, trudniejsze filozoficzne), ale nigdy nie jest
to trudność nie do przejścia. Takie wyzwanie, podnoszenie poprzeczki, na mnie
akurat działa stymulująco. Krótko mówiąc, po przeczytaniu "Dramatu..."
siegnąłem po dzienniki Tołstoja, pamiętniki Zofii Andrejewny i douczyłem się
trochę (na ile było to możliwe) filozofii rozyjskiej (wszyscy piszą o boigrafii
Tołstoja w książce Romaniuka, ale specjaliści jakoś unikacją poważnej dyskusji
z jego wizją poglądów filozoficznych czy to w kontekście Bierdiajewa czy
Sołowjowa). Więc autor chyba swój cel osiągnął, tzn. zmobilizował mnie do
doczytania. I bardzo mi się to podobało. Czytałem też Paula Johnsona, i
oczywiście warto przeczytać, żeby sobie wyrobic własne zdanie, ale złośliwość i
jad jaki z jego tekstu bije, są dalekie od naukowego obiektywizmu. Poza tym
zupełnie nie rozumiem zarzutu pana Dorosza, co do szkicu łączącego Tołstoja z
Gombrowiczem. Interpretacja Romaniuka jest naprawdę interesująca, choć nie
oczywista.
Pozdrowienia

A co z Zofią Andrejewną?

[Gość: Ewa]

Też czytałam "Dramat religijny..." i też mi się podobało. Z jednym
zastrzeżeniem: jeżeli chodzi o biografię, to Romaniuk jest nieco stronniczy i
robi z żony Tołstoja, Zofii Andrejewny, niemal potwora. A przecież, kiedy
Tołstoj przeżywał swoje dramaty religijne i inne, ona za niego musiała kierować
życiem całej rodziny, dbać o majątek, prawa autorskie, wychowanie dzieci itd. A
jeszcze o czym Romaniuk pisze, znajdowała siły i chęci, żeby po siedem razy
przepisywać prawie nieczytelne zapiski Tołstoja. Zupełny brak zrozumienia dla
jej poświęcenia i tego jak ważną rolę, pozytywnie,odegrała.

[Gość: Julka]

Zanim coś napiszesz sprawdź w słowniku co znaczy metafizyka, to nie będziesz
takich bzdur wypisywał.
>Mysle ze dobro i zlo moga istniec jako wartosci same w sobie bez jakiegokolwiek
> odwolania.
To jest zdanie stricte metafizyczne. jeśli odrzucisz metafizykę, odrzucasz
istnienie wartości i tym samym moralność staje się zbiorem zakazów i nakazów.
Dokłądnie tak jak to napisano w artykule. Może by tak jeśli już to napsiać
merytoryczną krytykę, a nie jęczeć "ja nie lubię religii, ja nie lubię religii,
religia jest be"