ciekawostki o Cisowej

[upowiec]

dzis.dziennik.krakow.pl/archiwum/?2004/10.25/Podroze/04/04.html

z birczańskiego przewodnika

[upowiec]

"Osada leży na wschód od Birczy (16 km). Lokowana była w 1528 roku. Od początku
swego istnienia była parafią obrządku wschodniego. W XVII wieku wybudowano
cerkiew, która dzisiaj już nie istnieje. W 1889 zbudowano kolejną, którą w 1966
roku rozebrano.
Na terenie Cisowej planuje się objęcie ochroną pomnika przyrody
nieożywionej "Wodospad w Cisowej".
Od roku 1993 wieś znajduje się poza granicą gminy."

[dymek25]

S.Kryciński:Przemyśl i Pogórze Przemyskie.Przewodnik.!997:
Data lokacji wsi nieznana, zapewne powstała ok.połowy XV wieku.
W 1510 istniała tu CERKIEW PARAFIALNA

żołnierze UPA pochodzący z Cisowej

[upowiec]

Stepan Bajda - "Gonta"

[upowiec]

Strzelec sotni UPA "Burłaki". Urodzony w 1927 roku w Cisowej. Zginął 3
października 1945 roku podczas odwetowej okcji na Dylągową.
Miejsce pochówku nie ustalone.

[dymek25]

W Cisowej urodził sie dowódca sotni UPA Grzegorz Jankowski ps."Łastiwka".
W czasie okupacji był komendantem policji ukraińskiej w Olszanach.
Zginął w czerwcu 1947 w walce z polskim wojskiem pod Birczą.Większość partyzantów z jego oddziału pochodziła z Cisowej,i dlatego wieś została jako jedna z pierwszych wysiedlona w 1945 roku.

[dymek25]

Jego banda spaliła też wieś Borysławka koło Rybotycz,wspomina o tym Zenon
Kozak.Ludność schronila sie w kościele.

parafia greckokatolicka w Cisowej (Tysowej)

[darino]

Parafia pod wezwaniem Św. Mikołaja należała do dekanatu w Niżankowicach, po I
wojnie światowej do dekanatu przemyskiego.
Murowana cerkiew (obecnie zniszczona) została zbudowana w 1889 roku, a
odnowiona w 1932 roku. Zbudowana została w miejscu wcześniejszej, drewnianej
cerkwi, która istniała tutaj co najmniej do 1828 roku.
Księża :
Andrij Sozanskyj [1828]-1834
Mykoła Liwczak 1834-1864
Martynijan Liwczak 1864-1865 adm.
... 1865-1899 +
Wołodymyr Ardan 1899-1900 adm.
Wołodymyr Gynylewycz 1900-1919 +
Omeljan Hnatkowskyj 1919-1923 adm.
Petro Luczeczko 1924-1930
Andrij Tresznewskyj 1930-1944

ludność parafii greckokatolickiej w Cisowej

[darino]

W 1795 roku Cisowa miała powierzchnię 19,36 km. kw. i liczyła 500
grekokatolików, 20 łacinników i 14 żydów.
W 1840 roku liczyła 722 grekokatolików, w 1859 - 747, w 1879 - 792, w 1899 -
960, w 1926 - 1305.
W 1938 roku Cisowa liczyła 1488 grekokatolików, 156 łacinników, 26 żydów i 51
osób innych wyznań (!).

Ciekawa sprawa z tymi "innymi" - być może chodziło o zielonoświątkowców ?

[dymek25]

Wg znanego nam już S.Krycinskego w 1921 roku wieś liczyla 190 domów,1161 mk.
(1139 grek.,4 rzym.,18 mojz.) o innych nie wspomina.Może to byli ewangelicy?

ewangelicy czy zielonoświątkowcy ?

[darino]

Trudno powiedzieć - ewangelicy mieszkali najbliżej w Makowej, natomiast Besalel
wspominał kiedyś o przedwojennej parafii zielonoświątkowej w Brylińach. A
Brylińce należały do parafii greckokatolickiej w Cisowej ...

[besalel]

Dość dobrze znam Brylińce i nigdy nie słyszałem, aby w miejscowości tej byli
ewangelicy. Nie słyszałem też, aby mieli tam kiedykolwiek swój kościół. Do dziś
natomiast istnieje grupa zielonoświątkowców, którzy pojawili się w tej
miejscowości około roku 1920. Ich kaplica znajduje się naprzeciw ostatniego
przystanku PKS. Nie ma ona wyglądu typowego kościoła bowiem władze
komunistyczne nie wyraziły zgody na tego rodzaju budowlę. Wybudowano więc z
wyglądu dom mieszkalny, pomieszczenia którego służą jednak dla celów
sakralnych. Można tam także wynająć pokoje gościnne jeśli chce się zwiedzić
piękne okoliczne tereny. Pastor dojeżdża z Przemyśla.

[darino]

Ale jak sądzisz - w 1938 roku to byli mieszkańcy Cisowej, czy raczej policzono
mieszkańców Brylińców (Bryliniec ?).

[besalel]

Napewno byli to mieszkańcy obu tych miejscowości. I tak np. poprzedni pastor
zboru w Brylińcach, Jan Olszański, mieszkał w Cisowej, pracując jednocześnie
jako kierownik tamtejszego PGR. Obecnie, mieszka w Przemyslu i mimo swoich 80
lat, ciągle zajmuje sie pszczołami, a pasieka ustawiona jest gdzieś w okolicach
Cisowej.