O Borownicy w "Wiadomościach Birczańskich:

[wiahor]

www.bircza.pl/asp/start.asp?page=artykul&tytul=Aktualności&dzial=Aktualnosci&menu=&nr=45
"W tych warunkach politycznych nasilały się różnice na tle
narodowościowym, a butni Ukraińcy podnosili coraz bardziej głowy,
czując nienawiść do mieszkańców Borownicy, jako oazy polskości na
tym terenie. Wzajemna nienawiść osiągnęła punkt kulminacyjny na
przełomie roku 1944-1945. Wówczas to o świcie 20 kwietnia 1945 roku
banderowcy otoczyli wioskę ze wszystkich stron i na dany sygnał
rozpoczęli strzelaninę, paląc jednocześnie domy i mordując
mieszkańców. W ten sposób zginęło ok. 70 osób. Żywcem w oborach
spłonęło 60 krów, 50 jałówek i cieląt, 12 koni oraz znaczna ilość
drobiu, prosiąt, zboża i odzieży. Spłonęło całkowicie ponad 100
domów i tyle samo stodół. Wieś praktycznie przestała istnieć, a
dzieła zniszczenia dokonali Ukraińcy spod znaku UPA, pozostawiając
do dzisiaj widoczne ślady swego mordu i barbarzyństwa."

Panie Piotrowski, douczył by się pan trochę, albo wybrał do Archiwum
Państwowego, zamiast pisać takie głodne kawałki.
Borownica nie była znienawidzona jako oaza polskości, ale jako
gniazdo bandytyzmu, siedziba bandy "Ślepego"-Kotwickiego. Rabowali i
mordowali w okolicznych wsiach, aż miarka się przebrała. Zresztą
nawet tu na forum przeczytałam, że po spaleniu Borownicy w
okolicznych wsiach (m. in w Brzeżawie i Jaworniku) zorganizowano
dziękczynne procesje za likwidację tej ostoi bandytyzmu.

A jak pan napisał w ostatnim zdaniu - "należy mówić prawdę". Panu
też by się to przydało.

[birczanin7]

Znaczy się,należy obchodzić ,,Dzień wyzwolenia
Borownicy,,????????????

O Borownicy ...

[darino]

Trochę już pisaliśmy:
forum.gazeta.pl/forum/72,2.html?f=23313&w=71555755&a=71690690
forum.gazeta.pl/forum/72,2.html?f=23313&w=19577535&a=19577535
forum.gazeta.pl/forum/72,2.html?f=23313&w=24240979&a=33826923
Sprawa jest chyba dość jasna. Była to kryjówka bandy rabunkowej,
która zresztą uczestniczyła w zbrodni w Pawłokomie, i w zbrodniach w
Bachowie, Brzusce i Sufczynie. Zresztą napad miał miejsce w tydzień
po tej ostatniej zbrodni. A że ucierpieli niewinni ludzie ? W czasie
wojny tak się zwykle dzieje ...

zwłaszcza do Wihora

[non-b]

Czytając pseudonaukowe wywody Wihora i zwracając uwagę na jego rozpaczliwy krzyk
o prawdę kierowany do pana Piotrowskiego, odczułem zwątpienie i strach. Osoba
niekompetentna i na dodatek jednostronna w poglądach i ocenach, domaga się
prawdy, lecz prawdy "słusznej" dla autora apelu. Pozostali goście forum też
pozostawili ślad jednostronności, oskarżając polskich "bandytów" o przyczynienie
się do mordu na ludności Borownicy. Zapewne moja wypowiedź będzie też w jakieś
mierze wyzuta z obiektywizmu. Swego czasu przejrzałem w Archiwum Państwowym w
Przemyślu ponad dwadzieścia teczek dotyczących lat 1944-1950, m.in. starostwa
przemyskiego. Nie spotkałem się jednak z takim postawieniem sprawy napadu na
Borownicę, jaki zaprezentował nam Wihor, i poparł m.in. Darino. Słowa o rzekomym
"gnieździe bandytyzmu" znaleźć można jednak w pracy ukraińskiego historyka M.
Siwickiego o konfliktach polsko-ukraińskich, dokładnie w tomie trzecim. Jest to
na dodatek, jak dobrze pamiętam, relacja banderowca, zapewne tak samo
obiektywna, jak ówczesne relacji polskich partyzantów i milicjantów. Dość dużo
informacji na temat napadu na Borownicę można znaleźć w aktach w rzeszowskim
oddziale IPN. Miałem okazję zapoznać się z częścią materiałów archiwalnych
traktujące interesujący nas okres. W czasie napadu na Bachów, Brzuskę i Sufczynę
w pierwszej połowie kwietnia 1945 roku, brała udział polska partyzantka, ale
był on wymierzony w głównej mierze w banderowców (oczywiście miał także zmusić
Ukraińców do wyjazdu do USRR i był też aspekt indywidualny poszczególnych
partyzantów, wynikający z chęci odwetu). Przed napaścią na wymienione wioski,
upowcy terroryzowali zwłaszcza polskich mieszkańców Bachowa. Podczas samego
ataku, banderowcy wycofali sie z Bachowa i Brzuski, wraz z miejscowymi
Ukraińcami. Ofiar wśród ludności cywilnej było bardzo dużo, ale jak stwierdził
Darino, w czasie wojny tak się zwykle dzieje. Powracając do Borownicy, to była
ona ostoją polskości na zdominowanym przez UPA terenie. Na początku kwietnia
1945 roku zgromadziła się tam ludność polska wygnana z Żohatyna. Nastąpiła
wówczas swoista lokalna deportacja dokonana przez UPA. Polacy z gminy Żohatyn
zostali przegnani do Borownicy, a nielicznie zamieszkujący tam Ukraińcy
przenieśli się na polskie gospodarstwa w Żohatynie, zabierając ze sobą dobytek.
Opisywane tereny były pod faktyczną kontrolą ukraińskiego podziemia i bzdurna
liczba kilkudziesięciu milicjantów w Borownicy jest bardzo przesadzona. W
Grąziowej, podczas odprawy dowódców przemyskiego kurenia, zapadła decyzja o
zaatakowaniu, jako odwet za Bachów i Brzuskę, Borownicy. Przyjmując wyznacznik
oceny działalności oddziałów zbrojnych podczas konfliktu polsko-ukraińskiego
zaproponowany przez Wihora, należy stwierdzić, że po mordach dokonanych na
Wołyniu i Galicji Wschodniej, UPA to banda morderców. Użyłem tego stwierdzenia
po raz pierwszy, wchodząc w tok myślenia szanownych forumowiczów, domagająch sie
prawdy historycznej.

uciskani, mordowani Polacy i butni Ukraińcy

[darino]

Przejrzałem książki panów Motyki, Pisulińskiego i Sowy, a więc
historyków zajmujących się tym tematem, i widzę, że na Pogórzu
Przemyskim zginęło prawie trzykrotnie więcej Ukraińców niż Polaków.

Więc kto atakował, a kto się bronił ?

Straty atakujących

[cudowianek]

darino napisał:

na Pogórzu
> Przemyskim zginęło prawie trzykrotnie więcej Ukraińców niż Polaków.
>
> Więc kto atakował, a kto się bronił ?
Zdaniem znawcow wojskowosci strona atakujaca ponosi znacznie wieksze
straty od strony broniacej sie. Mniej wiecej jak 3 do 1 na
niekorzysc dla napastnikow. Wienc na Pogorzu P. sprawa jasna.

chyba niezbyt jasna sprawa

[darino]

Twoja teoria nie potwierdza sie zarówno w wypadku Borownicy, jak i
Bachowa, Brzuski, czy Sufczyny.

a czy jest niejasna

[cudowianek]

darino napisał:

> Twoja teoria nie potwierdza sie zarówno w wypadku Borownicy, jak i
> Bachowa, Brzuski, czy Sufczyny.
To nie moja teoria tylko Schlieffena, a zwlaszcza Moltkego. Dotyczy
wiekszego teatru dzialan wojennych niz kilka wybranych wsi czy wrecz
indywidualnych pojedynkow. W pojedynczych starciach wynik moze byc
rozny. Podales wczesniej stosunek strat polsko ukrainskich na
Pogorzu Przemyskim jak 1 do 3, wiec na tej podstawie okreslam
napastnika na tym obszarze. Zakladam, ze obie strony spodziewaly sie
konfliktu [to chyba nie podlega dyskusji] i znajdowaly sie na
podobnym etapie przygotowan bojowych [sprzet, wyszkolenie, logistyka
itp.] co chyba rowniez nie budzi zadnych watpliwosci.

[tawnyroberts]

Ciekawa teoria, ale chyba nie dotyczy ona mordowania bezbronnych
cywilów przez uzbrojone bandy. Czy znawcy wojskowości wspominają coś
na ten temat? Jaki tutaj będzie stosunek?

[cudowianek]

tawnyroberts napisał:

> Ciekawa teoria, ale chyba nie dotyczy ona mordowania bezbronnych
> cywilów przez uzbrojone bandy. Czy znawcy wojskowości wspominają
coś
> na ten temat? Jaki tutaj będzie stosunek?

Tak, pisze otym chociazby Jerzy Kirchmayer, wspominal w swoich
pracach rowniez Porwit i Marian Kukiel. Uzbrojone oddzialy wojskowe
sa w stanie wymordowac nieomal w 100 % bezbronna ludnosc. W
Baligrodzie kilku swiadkow zdolalo ocalec, wiec dlatego pisze prawie
100 %-to oczywiscie jeden z przykladow. Inna sprawa, ze trudno pisac
o bezbronnej ludnosci w przypadku Pogorza w tym okresie, gdzie
nieomal w kazdej wsi istniala lokalna samoobrona, wspierana przez
oddzialy lesne, czesto kwaterujace w samych wsiach, a wielu
doroslych [bez hipokryzji-prawie wszyscy] dysponowali bronia palna i
dosc dobrze orientowali sie w zamierzeniach przeciwnikow.

[tawnyroberts]

Oddziałów samoobrony nie było we wszystkich zagrożonych wioskach,
broń palną posiadali raczej nieliczni mieszkańcy. Co do orientacji w
zamiarach przeciwnika, to też nie do końca prawda. Element
zaskoczenia często był tutaj decydujący. Weźmy chociaż przykład
Pawłokomy, tutaj wszystkie Twoje teorie biorą w łeb, a nie jest to
przypadek odosobniony.

[fumba1]

Uważam, że taki język nie przystoi urzędnikowi gminnemu i radnemu
powiatowemu.
Trzeba bardziej ważyć słowa. Komunikat o rocznicy brzmi, jakby był
przepisany z ulotki sprzed 30-40 lat. Dzisiaj już się tak nie pisze,
tym bardziej, że badania historyczne poszły trochę do przodu.

[birczanin7]

A co ma napisać. Ze szlachetne bandy
wymordowały 70 ludzi i spaliły wieś.

to proste ...

[darino]

Można napisać, że część poległych zajmowała się rabunkiem i
mordowaniem, a druga część ucierpiała pośrednio wskutek działalności
tych pierwszych.

nie podoba mi sie ta dyskusja

[darino]

Znowu wróciła sprawa Pawłokomy. O ile wiem, nikt z Polaków nie
zginął w czasie mordu w Pawłokomie, a ofiar ukraińskich był więcej
niż 150.
Bardzo proszę więc pana Cudowianka o udanie się na forum Polska
Ukraina, i tam kontynuowanie swoich wynurzeń.

[birczanin7]

Myślę że należy przyjąć tą frazę
jako wykładnię poprawności,wszędzie
tam gdzie mordowano i palono.

[darino]

Mieszkańcy Pawłokomy czy Sahrynia na nikogo nie napadali, i tutaj
jest różnica.

[non-b]

Ignorancja i jednostronność charakteryzują wypowiedzi osób ukraińskiego
pochodzenia. Spodziewałem się większego krytycyzmu, a czytam jedynie namaszczone
propagandą teksty o cierpieniach Ukraińców i zbrodniach Polaków. Cóż za
arogancja wobec faktów historycznych. Oddając hołd prawdzie i wspominając o
mających miejsce zbrodniach wobec ludności ukraińskiej dokonanych przez oddziały
WP w czasie akcji przesiedleńczej np. Zawadka Morochowska, czy Cisowa, należy
podkreślić, że często dowodzili tymi jednostkami oficerowie sowieccy, jak np.
Kiryluk czy Pluto. Zdajemy sobie sprawę, że chodziło im nie o zahamowaniu
eskalacji terroru, ale o wzmacnianie antagonizmów między Ukraińcami i Polakami -
taka była logika tego totalitaryzmu. Nie zapominajmy jednak, że to Ukraińcy
wywołali tą falę wzajemnego terroru, od działań wobec Polaków na Wołyniu.
Przeniosła się ona następnie na inne sporne tereny, przybierając w niektórych
miejscach charakter obusiecznego miecza. Jeśli chodzi o krzywdę ludności
ukraińskiej, to dotyczyło to zwłaszcza terenów dzisiejszej Polski
południowo-wschodniej. Faktycznie zginęło tu więcej Ukraińców niż Polaków, lecz
na pozostałych terenach sytuacja była odwrotna i ogólny bilans start jest
wielokrotnie tragiczniejszy dla Polaków. Kiedy trwała akcja wysiedleńcza
Ukraińców z Polski do USRR, początkowo dobrowolna, to w tym samym czasie Polacy
z dawnych Kresów (części ukraińskiej) byli wciąż mordowani przez UPA,
ściągających ich nawet, w niektórych przypadkach do punktów zbornych na stacjach
kolejowych. Tam o żadnej dobrowolności wyjazdu nie było mowy, nawet kiedy była
ona prawnie zapewniona. Budziło to wielkie rozgoryczenie wśród polskiej
ludności, która przybywając na tereny np. powiatu przemyskiego, musiała dalej
mierzyć się z terrorem UPA, który dążył do depolonizacji spornych terenów
wszelkimi sposobami. Choć musimy podkreślić, że na tzw przez Ukraińców
Zakerzoniu, ludność polska miała być łagodniej potraktowana ze względu na siłę
polskiego żywiołu i odrodzonych jednostek państwowych i partyzanckich. Nie
bądźmy więc hipokrytami, zwłaszcza w ocenach typu, że ludność Pawłokomy była bez
winy. Część na pewno była. Jeśli zaś mówimy o rzekomych napaściach, niektórych
Polaków z Borownicy na Ukraińców, to mogło to mieć miejsce, przecież element
przestępczy występuje w każdym narodzie. Jednak zarzucanie mieszkańcom tej
wioski terroryzowanie ludności ukraińskiej jest już bzdurą. W 1945 roku, a
zwłaszcza w pierwszej połowie, gmina Zohatyn była pod kontrolą ukraińskiego
podziemia, podobnie było na większości obszaru gminy Bircza. Mieszkający tam
Polacy prosili w rozpaczliwych pismach do starostwa przemyskiego o przesiedlenie
ich na bardziej bezpieczne tereny. Słabe posterunki MO nie mogły przeciwstawić
sie licznym sotniom UPA. Wracając jeszcze do słusznego, według niektórych tu
piszących, odwetu na gnębiących ludność ukraińską mieszkańcach Borownicy, to
niech sobie przypomną wypadki z Wołynia. Tam to sąsiedzi-Ukraińcy kierowani
przez banderowców, którzy zdobyli swój "rząd dusz", napadali na polskie wioski i
eksterminowali dziesiątki tysięcy niewinnych Polaków, dla ziemi, za
kilkusetletnie krzywdy. Zabijali ich w domach i kościołach, dzieci i dorosłych,
wrzucali ich następnie do dołów. Domy i budynki gospodarcze palili, a sady
wycinali i ślad po wiosce znikał. Wg banderowców sprawiedliwości stało sie
zadość. Więc kto zaczął, jak pytał się Darino, który swoją odpowiedź już znał.
Czy Ukraińcom napadającym na Polaków nie należy się kara, podobna mieszkańcom
Borownicy? I jeżeli tak popieracie UPA, to nie nazywajcie oddziałów NSZ czy NZW,
bandami, ponieważ pod względem politycznym wszystkie były oddziałami
nacjonalistycznymi. Przykro mi, że o tym pisze, starałem sie we wcześniejszych
wypowiedziach raczej szukać zrozumienia w racjach Polaków i Ukraińców, ale na
ukazywanie jednej, słusznej prawdy wygodnej dla strony ukraińskiej, nie mogę się
zgodzić.

myślę, że nie ma co powoływać sie na Wołyń

[darino]

Myślę, że bardziej działała chęc zdobycia majątku i rozładowania
dzikich instynktów, niż chęć zemsty za wydarzenia na odległym o
kilkaset kilometrów Wołyniu.

A co do powodów zbrodni, to równie dobrze można uzasadnić
międzywojenym polskim terrorem, międzywojenny terror - oporem
ludnośi ukraińskiej, i tak dalej to można ciągnąc do początków VI-
VII wieku. Tylko nic z tego nie wynika.

Każdy z obu narodów ma swoją historię, zupełnie nie przystającą do
historii narodu sąsiedniego, i nic tego nie zmieni. Może jakieś
wspólne punkty moźna znaleźć we wczesnych czasach kozackich, bo
później chyba już nie ?

[darek_hutman]

darino napisał:
> wspólne punkty moźna znaleźć we wczesnych czasach kozackich, bo
> później chyba już nie ?


Kozacy w Birczy, to pogłoski czy historia :)

[non-b]

Jednak żadne wyjaśnienia, czy próby zrozumienia przyczyn konfliktu
polsko-ukraińskiego z pierwszej połowy XX wieku, czytając wciąż jednostronne
wypowiedzi, nie mają chyba sensu. Wydarzenia z Wołynia są bezpośrednio związane
z opisywanymi wydarzeniami! Argumentacja, że działo się to kilkaset kilometrów
dalej i przez to nie wpłynęło na działania w południowo-wschodniej Polsce, jest
porażająco naiwna i skandalicznie propagandowa. Jeżeli tak poszatkujemy historię
i wszelki ciąg przyczynowo-skutkowy, to bezpodstawne jest odwoływać się nawet do
lat międzywojnia i ich wpływ na społeczność i podziemie ukraińskie w okresie
wojennym i powojennym. Darino zafałszowuje rzeczywistość, żeby tylko potwierdzić
swoje racje. Propaganda to straszna broń. Wołyń i Galicja Wschodnia to czarna
plama na działalności OUN-UPA, i dlatego podziemie te nigdy w pełni nie będzie
zrehabilitowane. Jeżeli nie potępicie tych działań to nie macie prawa oskarżać
m.in. "Wołynika", bo wtedy oskarżacie całe dowództwo UPA. Nie można też
porównywać krzywd II RP wobec społeczności ukraińskiej: "tulipankami”,
dyskryminacji administracyjnych i zamykaniem nacjonalistów ukraińskich
prowadzących działania terrorystyczne w polskich więzieniach z czystką etniczną
dokonaną przez banderowców, bo tak to należy nazwać (takie były bowiem
założenia, mimo, że cześć ukraińskich badaczy nie chce przyjąć do wiadomości, że
była to zaplanowana akcja). W okresie międzywojennym mogły legalnie działać
różnego rodzaju towarzystwa kulturalno-oświatowe, takie jak np: Ridna Szkoła,
Łuh, Sokił, Proświta, Hurtki Mołodi, które utrwalały świadomość narodową wśród
Ukraińców. Nie potępiam działań niepodległościowych Ukraińców, wręcz przeciwnie.
Każdy naród ma prawo do samostanowienia. Mimo wielkich krzywd ostatnich
dziesięcioleci uważam, ze słusznie doszło do przesunięcia granic, chociaż gdybym
żył w międzywojniu, zapewne dążyłbym i walczył o integralności II
Rzeczypospolitej. Jednak tamtej Polski już nie ma, Polski Jagiellonów,
sentymentów i chwały Obojga Narodów. Darino oskarżył Polaków o "chęć zdobycia
majątku i rozładowania dzikich instynktów", i dalej mnie zasmucił. To ja
stwierdzam, idąc metodologią Darina, że Ukraińcy z Wołynia kierowali się tym
samym mordując Polaków, bo chyba nie krzywdami z okresu międzywojnia.
Konformizmem ludzi słabych i wielkim błędem prowadzącym do kolejnych ofiar, jest
widzieć tylko dobre strony swojego narodu, a o mrocznych milczeć.

dużo słów ...

[darino]

Dużo słów, z których niewiele wynika. Jeżeli było tak fajnie na
Wołyniu przed wojną, Ukraińcy mieli swoje organizacje, wiodło im się
dobrze, odwiedzali polskich sąsiadów i przyjaźnili się z nimi, to co
stało się w czasie wojny ?

W 1943 roku UPA na Wołyniu była słaba organizacją, i na pewno nie
przeprowadziłaby tylu zbrodni, o które się ją oskarża. Zresztą sami
uchodźcy z Kresów podają, że w zbrodniach bardzo często
uczestniczyli ich sąsiedzi. Stąd pytanie - co im zrobili ci Polacy,
że tak bardzo byli znienawidzeni ? Może przed wojną wcale nie było
takiej sielanki, jak twierdzą ?

PS. Sadzę, że wątek wykroczył już dość daleko za Borownicę i
okolice, więc warto go przenieść na inne forum zajmujące się szerzej
tą tematyką. Podkarpacka U-kraina czy Polska-Ukraina ?

[non-b]

Generalizujesz i upraszczasz, nie pisałem o żadnej sielance!

[dymek25]

O tych wspólnych punktach "we wczesnych latach kozackich" to Ty na poważnie? Wypowiedź ratuje wpis następny. Uważam, że dzisiaj w Birczy niejednego Kozaka można znaleźć, zwłaszcza po wyjściu z miejscowych lokali...

tak, poważnie !

[darino]

Myślałem o pierwszej bitwie pod Chocimiem, o Cecorze itp.

[terglo]

Witam na forum dotyczącym tematu Borownica. Mój Dziadek Jan
Kozłowski z najmłodszym 12 letnim Józiem zostali zwyczajnie zabici a
ich dom, zabudowania, cały inwentarz spalone, zrównane z ziemią, aby
nie mogli wrócić. Jestem pokoleniem, które zaczyna budzć się z
uśpienia i chce poznać prawdę, chce uczić iejsce pochówku. Jednak
nie chcę, aby poznawanie prawdy budziło emacje zła, nienawiści, czy
odwetu nawet słownego). Większości świadków tamtych tragicznych
wydarzeń już nie ma pośród nas żyjących. Przez wiele lat milczeli bo
wspomnienie tamtych dni bolesnej tragedii utraty najbliższych,
utraty domów, mienia, napawa ich bólem i przerażeniem. Rodzina moich
Dziadków była liczna 8-ro dzieci. Był to pierwszy atak na Borownicę.
Uratowani mieszkańcy Borownicy musieli uciekać, ponieważ Borownica,
która jak napisał Pan redaktor była "ostoją polskości" miała być
całkowicie zniszczona. Wielu, którzy wówczas zginęli nie zostali
pochowani. Min. mój Dziadek, w miejscu, w którym zginął ( przy swoim
domu), został zaledwie przysypany ziemią przez sąsiada, któremu
udało się ujść z życiem. Po wojnie władze PRL-u nie pozwoliły na
prezeniesienie zwłok na cmentarz. Pytam się DLACZEGO?! I dziś On i
myślę, że wielu Polaków nie a swojego grobu, swojego miejsca
pochówku, na którym ktoś zapaliłby znicz, odmówił modlitwę za tych,
którzy zginęli i za tych, którzy zbrodni się dopuścili. W latach 70-
tych, nie było Borownicy na żadnej mapie Polski, pomimo, że część
jej rdzennych mieszkańców wróciło, aby odbudować swoje domy, ale
wielu z nich pozostało w rozproszeniu w różnych częściach Polski i
Świata. Dziękujemy wszystkim, którzy przyczynili się, aby zachować
PAMIĘĆ o tych strasznym dniu 20 kwietnia 1045 roku spalenia i mordu
na mieszkańcach Borownicy, aby jak wypisano na tablicy Pomnika ku
czci pomordowanym, aby zachować PAMIĘĆ i MODLITWĘ. Uczyniono to
dopiero w roku 1996 !!! Na pewno było to możliwe dzięki innemu
tragicznemu wydarzeniu rocznicy bitwy 17 Pułku Piechoty z oddziałami
niemieckimi, która miała miejsce w Borownicy w dniu 12 września 1939
roku. To Borowniczanie byli świadkami "trzyktotnego huuraa" polskich
żółnierzy, które oznaczałało, że aż trzy razy żołnierze 17 Pułku
szli na bagnety, walczyli do ostatniego tchu. Jakim prawem Panie
Wiahor stawiasz takie bezpodstawne oskarżenia mieszkańcom Borownicy,
którzy stali się ofiarami. Czy to Cię dziwi, że Borownica była
ostoją polskości w 1945? To okres, gdy los wojny był już
zprzesądzony - przypomijmy 9 maja 1945 roku podpisano kapitulację
Niemiec. To rodziny polskie w Borownicy, udzialały pomocy poskim
żołnierzom, polscy policjańci, wójtowie, sołtysi, to byli rdzenni
Polacy, patrioci, którzy strzegli dziedzictwa Polski, strzegli
polskości, ale nie mordowali kobiet w stanie błogosławionym, matek,
żon, dzieci, niemowląt. Dobrze, że są tablice pamiątkowe, ale nie ma
na nich wszystkich jeszcze nazwisk i wielu już mieć nie będzie,
dlatego trzeba pamiętać i modlić się. Trzeba poznawać prawdę ale z
miłością i przebaczeniem. Trzeba odaleźź świadków tamtych wydarzeń,
abyśmy kolejnym pokoleniom przekazali fakty a nie mity.
Pragnę podziękować redaktorowi "Wiadomości Birczańskich" Panu
Józefowi Piotrowskiemu za artykuł zatytuowany: "63 rocznica mordu
mieszkańców wsi Borownica" w imieniu Rodziny śp. Jana i Rozali
Kozłowskich z Borownicy.