niegracz
28.09.26, 10:11
WSA wWarszawie
Skarżący:
[imię i nazwisko]
[
Organ:
Minister Obrony Narodowej
SKARGA
na bezczynność Ministra Obrony Narodowej, ewentualnie na akt lub czynność Ministra Obrony Narodowej polegające na nierozpoznaniu co do istoty wniosku z dnia 9 grudnia 2025 r. o wznowienie badania wypadku lotniczego z dnia 10 kwietnia 2010 r. oraz na przyjęciu, że wskutek zmiany § 28 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej w sprawie organizacji oraz działania Komisji Badania Wypadków Lotniczych Lotnictwa Państwowego organem właściwym do rozpoznania tego wniosku stał się Przewodniczący KBWLLP.
Wnoszę o:
stwierdzenie, że Minister Obrony Narodowej nie rozpoznał zgodnie z prawem mojego wniosku z dnia 9 grudnia 2025 r., złożonego w czasie obowiązywania § 28 rozporządzenia powierzającego Ministrowi Obrony Narodowej kompetencję do wznowienia badania;
zobowiązanie Ministra Obrony Narodowej do rozpoznania mojego wniosku według stanu prawnego właściwego dla sprawy wszczętej w dniu 9 grudnia 2025 r., względnie do wydania aktu zawierającego pełne rozstrzygnięcie prawne w kwestii właściwości organu;
przeprowadzenie przez Sąd incydentalnej kontroli zgodności § 28 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 14 czerwca 2012 r. w brzmieniu nadanym rozporządzeniem Ministra Obrony Narodowej z dnia 26 stycznia 2026 r. z art. 140 ust. 4 ustawy – Prawo lotnicze oraz z art. 7 i art. 92 ust. 1 Konstytucji RP;
odmowę zastosowania § 28 rozporządzenia w brzmieniu obowiązującym od lutego 2026 r., jeżeli Sąd uzna, że przepis ten wykracza poza zakres delegacji ustawowej określonej w art. 140 ust. 4 ustawy – Prawo lotnicze;
zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
UZASADNIENIE
I. Stan faktyczny
W dniu 9 grudnia 2025 r. skierowałem do Ministra Obrony Narodowej wniosek o wznowienie badania dotyczącego katastrofy samolotu Tu-154M nr 101 z dnia 10 kwietnia 2010 r.
Wniosek został wniesiony za pośrednictwem ePUAP i zarejestrowany pod numerem DOK243595978.
Podstawą wniosku było wskazanie nowych okoliczności oraz szeregu istotnych niespójności i sprzeczności dotyczących ustaleń raportu końcowego KBWLLP, które – w ocenie wnioskodawcy – wymagały ponownego zbadania.
W dniu 9 lutego 2026 r., wobec nierozpoznania wniosku, skierowałem ponaglenie, zarejestrowane pod numerem DOK247406831.
W chwili złożenia przeze mnie wniosku obowiązywał § 28 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej w sprawie organizacji oraz działania KBWLLP, zgodnie z którym kompetencję do wznowienia badania posiadał Minister Obrony Narodowej.
Dopiero rozporządzeniem Ministra Obrony Narodowej z dnia 26 stycznia 2026 r., ogłoszonym 2 lutego 2026 r., zmieniono § 28, powierzając kompetencję do wznowienia badania Przewodniczącemu Komisji Lotnictwa Państwowego.
A zatem w czasie, kiedy mój wniosek został skutecznie wniesiony do właściwego wówczas organu, obowiązywał inny stan prawny niż ten, na który następnie powołał się Minister Obrony Narodowej.
Minister nie rozpoznał mojego wniosku według stanu prawnego obowiązującego w chwili jego wniesienia, lecz wskazał, że po zmianie rozporządzenia kompetencja w przedmiocie wznowienia badania należy do KBWLLP.
Takie działanie budzi zasadnicze wątpliwości prawne.
II. Problem zmiany właściwości organu w toku sprawy
Wniosek został wniesiony 9 grudnia 2025 r. do organu, który zgodnie z obowiązującym wówczas § 28 rozporządzenia był organem właściwym do podjęcia decyzji w kwestii wznowienia badania.
Zmiana rozporządzenia nastąpiła już po wniesieniu wniosku.
Rozporządzenie nowelizujące nie zawiera szczegółowej regulacji przejściowej określającej sposób traktowania wniosków złożonych przed jego wejściem w życie.
W takiej sytuacji Minister nie mógł ograniczyć się do stwierdzenia, że wskutek zmiany rozporządzenia nie jest już właściwy.
Obowiązkiem organu było przede wszystkim ustalenie:
– jakie przepisy mają zastosowanie do sprawy wszczętej przed zmianą rozporządzenia,
– czy zmiana właściwości organu odnosi się także do spraw będących już w toku,
– czy dopuszczalne jest zastosowanie nowego przepisu do wniosku złożonego pod rządami poprzedniego stanu prawnego,
– oraz czy sama zmiana właściwości organu dokonana została w granicach ustawowego upoważnienia.
Tych kwestii Minister w sposób należyty nie rozstrzygnął.
III. Wątpliwość co do zgodności § 28 z art. 140 ust. 4 Prawa lotniczego
Szczególnie istotny problem dotyczy podstawy ustawowej § 28 rozporządzenia.
Zgodnie z art. 140 ust. 4 ustawy – Prawo lotnicze Minister Obrony Narodowej w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw wewnętrznych został upoważniony do określenia w drodze rozporządzenia:
– warunków i sposobu powoływania Komisji,
– liczby jej członków,
– struktury organizacyjnej,
– regulaminu działania Komisji,
– trybu powoływania i odwoływania osób wchodzących w jej skład.
Przepis ten nie zawiera natomiast wyraźnego upoważnienia do określenia, który organ państwa posiada kompetencję do wznowienia zakończonego badania wypadku lotniczego.
Tymczasem właśnie w rozporządzeniu dokonano zasadniczej zmiany kompetencyjnej.
Do lutego 2026 r. kompetencję tę wykonywał Minister Obrony Narodowej.
Po zmianie dokonanej przez tego samego Ministra kompetencję przyznano Przewodniczącemu KBWLLP.
Nie zmieniono przy tym art. 140 ustawy – Prawo lotnicze.
Powstaje więc zasadnicze pytanie, czy materia dotycząca właściwości organu uprawnionego do wznowienia zakończonego badania może być swobodnie kształtowana aktem wykonawczym, którego ustawowa delegacja mówi przede wszystkim o organizacji i regulaminie działania Komisji.
IV. Naruszenie art. 92 ust. 1 Konstytucji RP
Zgodnie z art. 92 ust. 1 Konstytucji RP rozporządzenia są wydawane na podstawie szczegółowego upoważnienia zawartego w ustawie i w celu jej wykonania.
Rozporządzenie nie może samoistnie tworzyć kompetencji organu administracji publicznej w zakresie nieprzewidzianym przez ustawę.
Zasada ta ma szczególne znaczenie w odniesieniu do norm kompetencyjnych.
Nie można bowiem domniemywać kompetencji organów władzy publicznej ani rozszerzać ich w drodze wykładni.
Jeżeli zatem ustawodawca nie upoważnił Ministra w sposób dostatecznie określony do wskazania organu właściwego w sprawie wznowienia zakończonego badania, to powstaje wątpliwość, czy § 28 rozporządzenia mieści się w granicach delegacji ustawowej.
W konsekwencji pojawia się również pytanie, czy Minister mógł skutecznie powołać się na ten przepis jako podstawę odmowy dalszego rozpoznawania mojego wniosku.
V. Naruszenie art. 7 Konstytucji RP
Art. 7 Konstytucji stanowi, że organy władzy publicznej działają na podstawie i w granicach prawa.
Zasada legalizmu wymaga szczególnie ścisłego traktowania przepisów kompetencyjnych.
W niniejszej sprawie doszło do sytuacji szczególnej:
Minister był właściwy do rozpoznania wniosku w chwili jego złożenia.
Wniosek pozostawał nierozpoznany.
W toku oczekiwania na jego rozpoznanie Minister wydał rozporządzenie zmieniające właściwość organu.
Następnie zmiana ta została wykorzystana jako argument, że Minister nie jest już właściwy do rozpoznania wcześniej złożonego wniosku.
Taka sekwencja zdarzeń wymaga szczególnie wnikliwej kontroli sądowej z punktu widzenia zasady legalizmu i pewności prawa.
Nie przesądzam przy tym motywów dokonania zmiany rozporządzenia. Przedmiotem skargi jest wyłącznie zgodność prawna jej zastosowania do mojej sprawy.
VI. Zasada ochrony zaufania obywatela do państwa
Obywatel, składając wniosek do organu właściwego na podstawie obowiązujących przepisów, powinien mieć możliwość uzyskania jasnej odpowiedzi, w jaki sposób jego sprawa została prawnie zakończona.
Nie odpowiada standardowi demokratycznego państwa prawnego sytuacja, w której w toku rozpoznawania sprawy zmieniony zostaje przepis dotyczący właściwości, a następnie sprawa nie zostaje merytorycznie rozpoznana przez organ właściwy w chwili jej wszczęcie.
