Gość: Wiem
IP: *.proxy.aol.com
13.10.02, 20:57
Podaje definicje dla uzmyslowienie niektorym dyskutantom, ze antyklerykalizm
nie jest walka z wiara ale z wplywami politycznymi i spolecznymi kleru oraz
hamowaniem przez kler dla wlasnych interesow niezaleznych ruchow politycznych.
Kler, słowo pochodzenia greckiego "kleros" i łacińskiego "clerus" określające
ogół duchowieństwa danego wyznania lub kraju.
Klerykalizm,
1) zespół poglądów, dążeń i postaw życiowych zmierzających do przyznania
duchownym określonego wyznania (klerowi) wpływu na życie społeczne,
polityczne i kulturalne, a tym samym podporządkowania go wyznaniowym zasadom
wiary i zapewnienia duchowieństwu pozycji uprzywilejowanej (poza kontrolą
społeczną i odpowiedzialnością).
2) w katolicyzmie, zorganizowany i kierowany przez Watykan ruch polityczny,
rozwijający się od połowy XIX w., mający na celu obronę przed postępującą w
Europie laicyzacją państw. Jego wyrazem stały się klerykalne partie
polityczne, organizacje społeczne, prasa. Pojęcie klerykalizmu po raz
pierwszy pojawiło się jako termin polityczny we Francji w XIX w., występując
w przemówieniach polityków francuskich walczących z wpływami kleru (np. mowa
z 1877 Gambetty w parlamencie, wskazującego na klerykalizm jako głównego
wroga III Republiki).
Początków klerykalizmu należy szukać w historii teokratycznych państw
Starożytnego Wschodu, w Europie w czasach średniowiecza, w szczególności od
pontyfikatu papieża Innocentego III.
Współcześnie katolicki klerykalizm znajduje wyraz zarówno w samych
działaniach duchowieństwa, jak też w działaniu wyznaniowych partii
politycznych i instytutów świeckich.
Klerykał, zwolennik klerykalizmu. Rzecznik politycznych dążeń duchowieństwa
do dominacji we wszystkich sferach życia społecznego, a w szczególności w
dziedzinie moralności i obyczaju
Klerykalizacja, wprowadzanie duchowieństwa w dziedziny życia świeckiego,
poddawanie go inwigilacji i indoktrynacji religijnej. Wywieranie wpływu przez
duchowieństwo na sposób myślenia, zasady postępowania (moralność), politykę i
prawo celem uzgodnienia ich z doktryną wyznaniową, a tym samym zdobycia
uprawnienia do kontroli i decydowania o kierunkach rozwoju społecznego. Temu
celowi może służyć w katolicyzmie instytucja kapelanatu, funkcja katechetów i
działalność Akcji Katolickiej.
Antyklerykalizm, postawa cechująca się wrogością, niechęcią oraz krytycyzmem
wobec Kościoła katolickiego i kleru, a także ich udziału w życiu publicznym,
zgodnie z zasadą rozdziału Kościoła od państwa. Wyróżnia się: antyklerykalizm
dogmatyczno-reformistyczny powstały w XVI w. w związku z reformacją i
zapoczątkowaną przez nią krytyką Kościoła katolickiego, antyklerykalizm
racjonalno-deistyczny wyrosły na podłożu filozofii Oświecenia, zarzucający
klerowi szerzenie ciemnoty i przesądów, antyklerykalizm liberalny upatrujący
w Kościele i klerze przeciwników wolności i demokracji, będący wynikiem
wrogiego stosunku Kościoła do porewolucyjnego porządku społecznego w XIX w.,
oraz antyklerykalizm rewolucyjny przeciwstawiający się religii i Kościołowi
jako siłom wstecznym, hamującym budowę nowego typu społeczeństwa i państwa
socjalistycznego.
W Polsce istniał w XIX w. tzw. antyklerykalizm "chłopski", najsilniejszy w
Galicji, gdzie związany z ziemiaństwem kler występował przeciwko rosnącej
samodzielności politycznej chłopów. W okresie II RP widoczny był również w
pewnych kręgach inteligenckich, literackich i artystycznych. Po 1945, wobec
całkowitego rozdziału Kościoła od państwa, nastroje antyklerykalne nie
ujawniały się, choć antyklerykalizm był elementem oficjalnej polityki
wyznaniowej partii rządzącej. Ich istnienie ujawniła ponownie liberalizacja
życia społeczno-politycznego, która nastąpiła po 1989, umożliwiając m.in.
działalność partiom chrześcijańskim, domagającym się wzmocnienia pozycji
Kościoła katolickiego i wartości chrześcijańskich w życiu publicznym.
Laicyzacja, proces zeświecczenia wszystkich sfer życia społecznego,
propagowany i realizowany przez uczestników ruchu laickiego. Celem laicyzacji
jest:
1) zmniejszenie oddziaływania instytucji religijnych (Kościołów) na sposób
życia i postępowania jednostek i całych społeczności.
2) rozluźnienie więzi pomiędzy duchowieństwem różnych wyznań a społeczeństwem.
3) upowszechnianie zasady rozdziału instytucji wyznaniowych od państwa i
zabieganie o jej pełną realizację. Ograniczenie możliwości wpływania przez
Kościoły na kształtowanie się prawa, na oświatę i wychowanie.
Laicyzacja wiąże się bardzo często z walką przeciwko klerykalizacji sfer
życia świeckiego, wszelkim przejawom fanatyzmu religijnego, nietolerancji
wyznaniowej i światopoglądowej w imię racjonalizmu i humanizmu.
