Dodaj do ulubionych

R.Bugaj o porozumieniu elit w III RP- ciekawe...

10.01.03, 09:04
Bugaj: Narodziny oligarchii
[2003-01-09 20:49:19]
Elementy systemu oligarchicznego są w Polsce coraz silniejsze, a demokracja
słabnie. Tego zdaje się dowodzić opisana przez "Gazetę Wyborczą" afera
korupcyjna z Lwem Rywinem w roli głównej.


Cała ta sprawa stanowi jeszcze jeden powód, by zastanowić się nad naturą
systemu, w którym żyjemy. Formalnie mamy demokrację parlamentarną, ale wielu
ludzi uważa, że to tylko parawan, za którym pociągają za sznurki wpływowi i
uprzywilejowani. Szlachetni inteligenci ciągle jednak ostrzegają, by nie
poddawać się spiskowej wersji historii. Rzeczywiście trzeba uważać, ale też
niewiele z naszej historii można zrozumieć, jeżeli lekceważy się konszachty
ludzi wpływowych.

Demokracja rzeczywista czy udawana

W Polsce elementy systemu oligarchicznego są coraz silniejsze, a demokracja
słabnie. Ogromna większość klasy politycznej i biznesowej - niezależnie od
teatralnych często podziałów - ma coraz więcej spraw wspólnych i... coraz
słabsze związki z poglądami i aspiracjami dużej większości społeczeństwa.
System polityczny został tak ukształtowany, że na polityczny rynek wstęp jest
bardzo trudny. W końcu ludzie będą zmuszeni wybierać spośród tych, którzy do
klasy politycznej już należą, a jeśli im się nikt nie spodoba to... mogą
zostać w domu. Dowiedzą się, że nieobecni nie mają racji.

Na przykładzie skandalu korupcyjnego opisanego przez "GW" cechy tego
oligarchicznego układu widać wyraźnie. Występują tam Adam, Leszek, Robert,
Lew, Wanda itd., a inne charakterystyczne imiona nie pojawiają się -
powiedzmy - przez niedopatrzenie. Wysoce charakterystyczny jest też tryb
postępowania "Gazety". Oto bardzo wpływowy przedstawiciel establishmentu
związany z SLD popełnia drastyczne przestępstwo - dobrze udokumentowane -
ale "Gazeta" nie ujawnia faktów, natomiast jej redaktor naczelny pyta
głównego podejrzanego (nie zabiera ze sobą adwokata i, można przypuszczać,
magnetofonu), czy to prawda? Oczywiście dowiaduje się, że to nieprawda.
Zaprzeczają też inni obciążeni przez Rywina.

Gazeta przedstawia wersję, która nie rzuca cienia na klasę polityczną ani na
żaden jej wpływowy odłam. Jest tylko jedna czarna owca - Rywin. Uważam więc,
że działania "GW" nie są podporządkowane interesom opinii publicznej, ale
interesom politycznej elity.

Reformator Sekuła

Choć struktury oligarchiczne działają niejawnie, to w minionych latach można
było dostrzec zdarzenia i inicjatywy, które pokazują, jak wąskie elity
porozumiewają się ponad społeczeństwem i poza procedurami demokracji. Spoiwem
jest osobisty lub grupowy interes uczestników takich porozumień, ale ich
decyzje - jeżeli zostaną ujawnione - motywowane są dobrem wspólnym. Znaczenie
ma też swoista "misja elit" przekonanych, że wiedzą lepiej, co jest dobre dla
społeczeństwa.

Narastanie alienacji polskich elit związane jest z mechanizmem
przechwytywania publicznego majątku i z procesem wchodzenia w politykę
środowisk postkomunistycznych. Przełamanie podziałów historycznych otworzyło
drogę do załatwiania najważniejszych spraw "ponad podziałami". Zdarzeniem na
tej drodze szczególnie ważnym będzie powołanie - "ponad historycznymi
podziałami" - partii centrum. Jednak warto najpierw obejrzeć się za siebie.

Wbrew temu, co twierdzi wielu prawicowych polityków, aktem założycielskim
oligarchii III Rzeczypospolitej nie był Okrągły Stół. Owszem, niektórzy
wybitni aktorzy tamtego wydarzenia zaprzyjaźnili się trwale ze swoimi
partnerami i uważają, że fakt zawarcia porozumienia powinien przesądzać o
zwolnieniu z politycznej (co najmniej) odpowiedzialności za czasy komunizmu
liderów tego systemu. Oto skromna ilustracja tej postawy: w 1989 r. powołana
została sejmowa komisja ds. zbadania działań rządu Mieczysława F.Rakowskiego.
Zostałem jej przewodniczącym i wtedy jeden z najbardziej znanych
opozycjonistów powiedział mi: "pamiętaj, że Sekuła to jest reformator".

Jednak Okrągły Stół przede wszystkim otwierał możliwości swobodnego wyboru.
Alternatywą było trwanie komunizmu jeszcze przez pewien czas i -
najprawdopodobniej - gwałtowne jego zmiecenie. Nie ma powodu przyjmować, że
byłby to wariant lepszy dla Polski.

Pierwszym produktem umowy elit ponad głowami społeczeństwa nie było więc
porozumienie Okrągłego Stołu, ale decyzja o przeniesieniu miejsc mandatowych
z listy krajowej do drugiej tury wyborów w czerwcu 1989 r. Pozwoliło to na
wprowadzenie do Sejmu kilkudziesięciu funkcjonariuszy PRL, mimo że w
normalnym trybie lista ta nie uzyskała od wyborców wymaganego poparcia. Taka
procedura nie wynikała z porozumienia Okrągłego Stołu, przeciwnie,
porozumienie to łamała. Wola wyborców została wcześniej jednoznacznie
wyrażona, a żadne szersze gremium reprezentujące opozycję nie dało
przyzwolenia na taki krok. Ci, którzy po stronie "Solidarności" ten krok
podejmowali, przypuszczalnie mieli jednak na uwadze możliwość utworzenia
rządu ze swoim przedstawicielem na czele.

Rząd Mazowieckiego był w znacznej mierze oparty na porozumieniu elit ponad
dotychczasowymi podziałami. Nie chodzi tylko o to, że był to rząd koalicyjny,
właściwie bez parlamentarnej opozycji. Ważniejsze, że było to wielkie
porozumienie liberalnych elit PZPR i liberałów z dawnej opozycji, które
pozwoliło na odrzucenie społeczno-gospodarczego programu "Solidarności". To
umożliwiło kontynuację uwłaszczania się nomenklatury, a jej zdobyta w ten
sposób pozycja stała się jednym z głównych wyznaczników politycznych wpływów
środowisk postkomunistycznych.

Nie wszystkim z dawnej opozycji podobało się to zbliżanie elit i forsowana
przez nie polityka. Mało kto już dziś pamięta, że w roku 1990 podjęta została
próba zorganizowania "partii Solidarność" jako ugrupowania centroliberalnego,
które miało przejąć etos ruchu i zmarginalizować inne inicjatywy polityczne.
Projekt się nie powiódł - głównie dlatego, że nie poparł go Wałęsa i ogłosił
tzw. wojnę na górze.

Po "wojnie na górze" powstały bardziej sprzyjające warunki dla nowego
ukształtowania sceny politycznej. Moje osobiste doświadczenie związane jest z
tworzeniem Unii Pracy. Ten eksperyment się nie powiódł. Unia nie zdołała
zająć niezależnej pozycji w pluralistycznym spektrum politycznych ugrupowań,
a po kilku latach stała się składnikiem nieformalnego bloku
postkomunistycznego. Nie chcę bić się tylko w cudze piersi. Z perspektywy
czasu widać, że ta inicjatywa była źle pomyślana i nie przyniosła
zamierzonego efektu - większej różnorodności sceny politycznej.

Nie tylko Unia Pracy nie stała się trwałym elementem nowej sceny politycznej.
Z różnych powodów porażkę poniosły również inne inicjatywy polityczno-
programowe. Ocalały ugrupowania "pragmatyczne", gotowe do współrządzenia w
najbardziej nawet dziwacznych układach.

Zaufanie ludzi do demokracji w wielkim stopniu podważyły wkrótce rządy AWS,
która dała dowód, że ludzie "Solidarności" nie stosują innych reguł etycznych
niż SLD. Ewolucja sceny politycznej nie przyniosła więc wzmocnienia barier
wobec tendencji oligarchicznych.

Media przede wszystkim

Ważnym i wciąż aktualnym polem sporu pozostają ocena PRL i lustracja. Dla
homogenizacji sceny politycznej i usuwania barier dla współdziałania
"ponad podziałami" konieczne jest "zamknięcie historii". Nie można
współdziałać z agentami, trudno też o bliskość z tymi, którzy agenturę
aktywnie tworzyli, zajmując kierownicze stanowiska w partii komunistycznej.
Jedyna rada to zamknąć archiwa i zostawić historię historykom. Adam Michnik
i "GW" są i w tej kwestii nadzwyczaj wpływową grupą lobbującą. Środowisko to
nie zdołało wprawdzie zapobiec uchwaleniu ustaw lustracyjnych, ale
przecież "GW" skutecznie przyczyniła się do ukształtowania złej atmosfery
wokół lustracji. To ułatwia działania SLD. Na naszych oczach - choćby dzięki
orzeczeniom Sądu Najwyższego czy finansowej diecie aplikowanej I
Obserwuj wątek
    • shanti to SPISEK a nie "porozumienie" 10.01.03, 13:25
      a my naiwni dajemy sie "wydudkać" juz widze jak w zaciszu gabinetów śmieją z
      ciemnej masy!
      • Gość: polishAM Re: to SPISEK a nie 'porozumienie' IP: *.nas19.philadelphia1.pa.us.da.qwest.net 13.01.03, 19:43
        I maja calkowita racje. Odsunieto srodowiska patriotyczne a maszyna
        propagandowa zaczela popierac zydowsko-liberalna Unie Wolnosci i takich jak
        Geremek, czy Kuron, starych PZPR-owcow.
    • Gość: Tomasz O czym Bugaj nie napisał... IP: *.ibch.poznan.pl 10.01.03, 16:50
      Ryszard Bugaj nie od dzis jest znany z krytycznego stosunku do rządzącego establishmentu, szczególnie
      związanego z SLD. Podobny w tonie jest zresztą wywiad p. Staniszkis, który niedawno przytaczano na tym
      Forum.
      Nie sądzę żeby takie poglądy nt. marnej jakosci naszych elit politycznych były szczególnie odkrywcze. Tak
      jak nie są odkrywcze spostrzeżenia nt. marnego poziomu dziennikarstwa, korumpci sądownictwa,
      czy niskiego morale ludzi biznesu.
      Także to, że Polska jest rządzona przez nieformalne grupy interesu, czy oligarchie nie jest chyba dla
      nikogo wielkim odkryciem, tak jak to że największe i najscislej strzeżone tajemnice jakie są w Polsce,
      to te które mają rządzący przed społeczeństwem (obcy i tak wiedzą co trzeba...).

      Wątpliwosci budzi natomiast objasnianie naszych obecnych problemów, będących jakoby skutkiem
      niedokończonej rewolucji solidarnosciwej, czyli braku konsekwencji w dekomunizacji.
      Teza ta jest fałszywa, z tego chociażby powodu że elity solidarnosciowe nie okazały się merytokracją.
      Raczej przeciwnie, Solidarnosć straciła na znaczeniu przede wszystkim z powodu marnosci moralnej
      i intelektualnej swoich elit. Po 89 r Polska była rozkradana zarówno przez "czerwonych",
      jak i przez ludzi Solidarnosci. Kariera takich ludzi jak Kulczyk nie byłaby możliwa gdyby w swoim
      czasie nie pomoc ludzi z kręgu Lecha Wałęsy. Bez tego Kulczyk nie byłby w stanie dzisiaj obalać
      ministrów (przykład min. Kaczmarka).
      Drugim przekłamniem jest twierdzenie, że "porozumienie liberalnych elit post PRLowskich z
      liberalnym skrzydłem Solidarnosci doprowadziło do odrzucenia programu Solidarnosci".
      Takiego prgramu po prostu nie było, chyba że za takowy uznamy program dr Bugaja przewidujący
      istnienie rad robotniczych w zakładach pracy. Solidarnosć żadnego spójnego programu nie miała,
      a władza, czyli obowiązki wynikające z rządzenia krajem spadły na nią niespodziewanie, czego
      skutkiem było zamieszanie panujące do dnia dzisiejszego.
      • Gość: PABLO Re: O czym Bugaj nie napisał... IP: *.kamir.com.pl 10.01.03, 17:26
        W Polsce od 13 lat rzadza ludzie ze słuzb specjalnych i
        to onie sterują wiekszością spraw. Do tego potrzebne są
        media stąd taka wściekłośc wobec Radia maryja bo nie jest
        radio strowane przez chlopaków ze służb. Adas ubja swoje
        interesy z nimi i swietnie sie czuje w tym bagnie. No
        może troche sie zdenrwował że ma zapłacic 17,5 mln
        papierów. Może myslał że za swoje zasługi w ratowaniu
        imag'u bylych SBków mnalezy mu sie telewizja za darmochę.
        Ale nic z tego komuchy lubia pieniadze. I wydusza je z
        Adasia.
        Adas możesz skoczyć Leszkowi.
        • Gość: polishAM Re: O czym Bugaj nie napisał... IP: *.nas34.philadelphia1.pa.us.da.qwest.net 13.01.03, 12:40
          Dlatego Kwasniewski byl taki wkurzony. Wiesz jak to Zydek Zydkowi pomoze, ale
          Polaka to oleje. Ale Miller nie dal sie wykiwac. Dziekujemy.
    • bimi No nie wiem... 10.01.03, 17:52
      Nie przeczę oczywiście, że coś takiego jak kształtowanie się pewnej zamknietej
      grupy politycznej, której sumaryczne poparcie będzie na tyle duże, aby nie
      musiała się ona martwić demokracją ma miejsce - jest to możliwe i z punktu
      wiedzenia tego, co dzieje się w każdej demokracji chyba jak najbardziej
      prawdopodobne. Dlatego właśnie demokracja jest do bani.

      Mimo to nie uważam, aby ta cała historia z Rywinem była czymś więcej niż
      desperackim szałem jednego z członków komisji, który postanowił wykorzystać
      swoją "życiową szansę". Chyba się za dużo Polsatu naoglądał... :)

      Dlaczego? Przede wszystkiem dlatego, że cała sytuacja wydaje mi się idiotyczna.
      Tzn. może wynika to z tego, ze ja nie zdaję sobie sprawy kim tak naparwde Pan
      Rywin jest. Myże on faktycznie wiele może...
      Ale jak bym był Michnikiem, przyszedł by do mnie taki jegomość i powiedział, że
      reprezentuje jakieś poważne elity, za co chce miliony dolarów i posadę szefa
      Polsatu, to... sam pomys, Maxx... Jak byś zareagował? :)
      Myslę, że "oficjalna reakcja", czyli fakt, że Michnik skontaktował się z
      Millerem, aby ocenić sens tego, co tamten wygaduje była najbardziej realną z
      możliwych.
      Poza tym zauważ, że gdy panowie gadali tam sobie "we trójkę" to wtedy chyba
      jeszcze nikt, poza nimi nie wiedział o tej sprawie. I gdyby wszyscy tego
      chcieli, to pzrecież mogło by tak zostać...
      • Gość: Tomasz Rywin na "Balu u Prezydenta" IP: *.ibch.poznan.pl 10.01.03, 18:06
        Sądzę, że sam fakt że ci ludzie się dobrze znają zabezpiecza ich przed
        ujawnieniem ich planów "biznesowych". Z powodów czysto psychologicznych
        trudno jest zakapować człowieka z którym się spotykało przy różnych
        okazjach.
        Ostatni raz ci panowie mieli okazję widzieć się na imieninach pana prezydenta..
        Ponieważ o całej sprawie "Warszawka" trąbiła już od paru miesięcy, trudno
        jest uzasadnić zaproszenie Rywina na ten "Bal u Prezydenta". To swiadczy
        jaką mentalnosć prezentują ludzie Polską rządzący, nie wyłączając z tego
        Kwasniewskiego z tym jego 80% poparciem. Pytam się za co jest to poparcie?
    • Gość: polishAM Re: R.Bugaj o porozumieniu elit w III RP- ciekawe IP: *.nas16.philadelphia1.pa.us.da.qwest.net 11.01.03, 16:36
      Nie zgadzam sie z pogladami politycznymi pana Bugaja, ale co do oceny roli
      Gazety Wyborczej absolutnie tak. Blad zostal popelniony i zaplacilismy za niego
      wszyscy. Brak autostrad, szkolnictwo bez angielskiego dla najmlodszych, i
      obrzydliwa propaganda przeciw organizacjom patriotycznym. W redakcjach gazet
      baluja byli konfidenci SB i pouczaja nas co dobre a co nie. A poniewaz sami nie
      maja talentu wiec jedyne co moga zaoferowac to Unia Europejska. Nie na tym
      demokracja i kapitalizm polega.

Nie masz jeszcze konta? Zarejestruj się


Nakarm Pajacyka