erneste
06.06.06, 15:03
Mimo, iż sondaże - zwłaszcza te publikowane przez "Gazetę Wyborczą" - dość
mocno odbiegają od stanu faktycznego (co pokazały ostatnie wybory
prezydenckie i parlamentarne), to jednak nie zgodzę się z tymi, którzy na tym
forum głoszą, ze są to sondaże kompletnie bezwartosciowe.
Uważam, że z sondaży "uznanych" ośrodków badań publicznych (OBOP,CBOS,PBS,GFK
Polonia) mozna naprawdę wiele się dowiedzieć ...tylko należy znaleźć właściwy
klucz do ich odczytania.
Poniżej prezentuję właśnie taki przykładowy klucz - mojego autorstwa. Klucz
został stworzony na podstawie relacji danych sondażowych jednego z
najpopularniejszych ośrodków badań opinii publicznej (OBOP-dane na ok.
tydzień przed wyborami) do faktycznych wyników wyborów. Dane podaję w
zaokrągleniu do 0,5%.
Wybory parlamentarne - 25.IX.2005
Faktyczne wyniki: PiS-27% PO-24% Samoobrona-11,5% SLD-11,5% LPR-8% PSL-7%
Sondaż OBOP (18.IX): PO-34,5% PiS-28,5% LPR-9% Samoobrona-8,5% SLD-6,5%
ww2.tvp.pl/View?Cat=4146&id=246818
Wnioski: OBOP nieznacznie zawyżył wynik PiSu (o 1,5%) i znacznie przeszacował
wynik Platformy (aż o 10,5%). Gdyby sondaż uznać za wiarygodny, należałoby
przyjąć, że w ostatnim tygodniu przed wyborami nastąpił dramatyczny odpływ
wyborców PO do SLD (+5%), Samoobrony (+3%) i PSL. Takie przypuszczenie wydaje
się jednak mało przekonywujące - w tygodniu tym nie zdarzyło się raczej nic,
co tłumaczyłoby tak drastyczną zmianę preferencji tak dużej grupy wyborców.
Konkluzja ostateczna - OBOP (podobnie jak i inne "uznane" ośrodki) podał
diametralnie różne od rzeczywistości wyniki - albo na skutek kardynalnej
niekompetencji albo w wyniku celowego działania.
Wybory prezydenckie - I tura - 9.X.2005
Faktyczne wyniki: Tusk-36% Kaczyński-33% Lepper-15% Borowski-10%
Sondaż OBOP (5.X): Tusk-45% Kaczyński-34% Borowski-9% Lepper-8%
ww2.tvp.pl/View?Cat=4146&id=252663
Wnioski: Podobna sytuacja jak w poprzednim przypadku. OBOP "przyznał" o 1%
więcej Kaczyńskiemu i aż o 9% więcej Tuskowi. Albo uznać, że w ostatnich
dniach przed wyborami ogromna rzesza wyborców Tuska odwróciła się od niego i
przeniosła swoje głosy przede wszystkim na Leppera (+7%) albo przyjąć, że po
raz kolejny "uznana" ośrodek popełnił ogromny błąd (celowo lub w wyniku
skrajnej niekompetencji).
Wybory prezydenckie - II tura - 23.X.2005
Faktyczne wyniki: Kaczyński-54% Tusk-46%
Sondaż OBOP (16.X): Tusk-58% Kaczyński-42%
ww2.tvp.pl/View?Cat=4146&id=257219
Wnioski: Tym razem sytuacja jest prosta; OBOP "dodał" aż 12% Tuskowi a
Kaczyńskiemu oczywiście tyle samo odjął. Kolejna ogromna "pomyłka" - jak
zwykle na korzyść Tuska.
Wnioski ostateczne:
OBOP podobnie jak i inne, wymienione na wstępie ośrodki badań opinii
publicznej podają - na tydzień przed wyborami - następujące wyniki:
-dla PO/Tuska - zawsze o 9-12% wyższe niż wynik wyborczy (ta reguła jest
niejako regułą nadrzędną)
-dla Samoobrony-SLD-PSL/Leppera-Borowskiego - zawsze niższe niż w wyborach
(w sumie o tyle ile wynosi sondażowy "bonus" dla Platformy/Tuska)
-dla PiS/Kaczyńskiego - wyniki o 1-1,5% wyższe niz w wyborach; wyjątek:
bezpośrednia konfrontacja z Tuskiem (II tura wyborów prezydenckich)...
Korzystając z powyższych reguł można już sporządzić pewien klucz do sondaży
OBOPu (a także CBOSu, PBSu i innych "uznanych" ośrodków) - należy jednak
pamiętać dodatkowo o następujących faktach:
-na wynik wyborów mogło mieć wpływ zjawisko "samospełniającej się
przepowiedni" (ludzie chętniej głosują na liderów sondażu niż "drugich"
czy "trzecich"); faktyczne preferencje wyborców na tydzień przed wyborami
mogły być zatem jeszcze bardziej odległe od tego, co prezentował sondaż - sam
sondaż (a właściwie sondaże) mógł faktycznie "zbliżyć" wyniki wyborów do
własnych prognoz,
-zakładając złą wolę (chęć przedstawienia nieprawdy) przez ośrodki badań
należy pamiętać, że z uwagi na rychłą weryfikację (poprzez wybory)
prawdziwości przedstawionych danych możliwość manipulacji była w omawianych
przypadkach znacznie ograniczona (to ograniczenie jest nieporównywanie
mniejsze w przypadku "nieweryfikowalnych" sondaży - np. na kilka lat przed
wyborami).
Nawet pomijając drugi z wymienionych czynników i uznając za niewielki wpływ
czynnika pierwszego przy sporządzeniu klucza do sondaży OBOP, chcąc uzyskać
obraz rzeczywistych preferencji wyborczych wypada przyjąć, że:
(preferencje w wyborach parlamentarnych)
- dla Platformy OBOP podaje wynik o ok. 11,5% wyższy niż w rzeczywistości,
- dla PiS OBOP podaje wynik o ok. 1% wyższy niż w rzeczywistości,
- dla Samoobrony/SLD/PSL OBOP podaje wynik o ok. 11,5% niższy niż w
rzeczywistości (mniej więcej:Samoobrona -4,5%, SLD -4,5%, PSL -2,5%).
Stosując zatem klucz - nazwijmy go roboczo "kluczem Erneste" - do
opublikowanego dziś sondażu OBOP (PO-34%,PiS-26%,SLD-8%,Samoobrona-8%)
otrzymujemy następujący wynik:
PiS-25%
PO-22,5%
Samoobrona-12,5%
SLD-12,5%
