league-scientifique
28.02.22, 16:51
To jest artykuł roboczy. Niebywała jest bioróżnorodność fauny ssaków Wietnamu. Dysponujemy przełomowymi informacjami o faunie, która nie jest definiowana przez światową zoologię. Doceniajmy wysiłki na rzecz odkrywania sensu stricte i ratowania ginących gatunków. Ciekawe przypadki do przeczytania w The History of the World in 100 Animals z 2021 roku. Jakkolwiek wątek ten stał się tematem wielu publikacji popularnonaukowych, nie wszystkie ssaki z tego kraju w Azji Południowo-wschodniej są dotychczas odkryte przez naukę. Jeden z zoologów kiedyś powiedział "Jest to wyjątkowe środowisko, tam przetrwały rzeczy, które dawno wyginęły gdzieś indziej". Na terenie Wietnamu mamy typowe lasy wzgórz (zwłaszcza Góry Annamskie) i nizinne, lasy bagienne zwłaszcza Tonle Sap oraz delty rzek ze słynnymi miejscami takimi jak dolina Red River. Niezbyt dobrze jest zrozumiany tryb życia ssaków drapieżnych takich jak łaszak annamski Chrotogale owstoni, jest to ciekawy gatunek z rodziny wiwer (conservation breeding project 2020). To zwierzę odkryte w 1912 przez Oldfielda Thomasa prowadzi naziemny tryb życia. Preferuje obszary w pobliżu wody, w lasach tropikalnych o różnym ukształtowaniu terenu. Uzębienie ma charakterystyczne dla kunołazów. Jeżeli chodzi o faunę dużych ssaków to często jest przytaczany wół saola, charakterystyczny gatunek zamieszkujący pofragmentowane obszary regionu Vu Quang. Jest to znaczne zwierzę odkryte dopiero w 1993 roku, między innymi przez Petera Arctandera z Uniwersytetu Kopenhaskiego. To rzadkie stworzenie tylko parę razy było obserwowane przez biologów w swoim środowisku, np. dzięki fotopułapkom. Zagraża mu działalność człowieka. Stworzono program ochrony i hodowli tego ssaka kopytnego. Być może w wodach Gulf of Tonkin występuje odrębna populacja gatunku delfina znana jak Lagenodelphis hosei. Ten waleń został opisany w 1956 roku przez Francisa Frasera na podstawie muzealnej czaszki. Całe ciało walenia zostało znalezione dopiero w 1971 roku. Od tego czasu stwierdzono go na wielu wodach w klimacie tropikalnym m.in. na Pacyfiku czy w Oceanie Indyjskim. Delfin ten cechuje się unikalnym trybem życia i budową ciała, co odróżnia go od innych taksonów (Field Guide of Whales and Dolphins 1971). Przeżytkiem minionych epok jest rodzaj reliktowego gryzonia -skamielinowca laotańskiego, opisanego w 2005 roku i występującego także na niewielkiej powierzchni regionu Minh Hoa w wietnamskich górach. Zwierzę było często obserwowane na wiejskich targowiskach w Laosie. Królik pręgowany Nesolagus timminsi to kolejny endemit dla tych terytoriów, odkryty w 1996 roku przez Roba Timminsa na bazarze w Bak Lak w Laosie. Zwierzę występuje w paśmie Gór Annamskich, także w Wietnamie. Zagrażają mu polowania i utrata siedlisk. Jednym z ładniejszych małp jest duk szaronogi. Małpa ta odkryta została przez prymatologa Tilo Nadlera w 1997 roku podczas jego prac naukowych. Występuje na centralnych wzgórzach Wietnamu. Zwierzę to prowadzi dzienny tryb życia i jest głównie nadrzewnym ssakiem. Komunikuje się głosem i dotykiem (zob. artykuł w Journal of Primatology, 2008). Ta małpa to zwierzę zagrożone wyginięciem.
W jakie ramy wpisuje się współczesna kryptozoologia? Jak zdefiniujemy przełomowe odkrycia lub zagubione okazy? Wśród rzadkich zwierząt znajdują się prawdziwe rara avis. Pokusić się można o wymienienie paru nieznanych ssaków z tego regionu, które mogą być wielkimi odkryciami zoologicznymi w przyszłości. Tam są dzikie rezerwaty, które są także domem dla naczelnych, zagubionych w gąszczu zoologii. Jakieś 35 lat temu wietnamski ornitolog Vo Quy sfotografował i zmierzył piętnastocalowe ludzko-podobne tropy w północno-wietnamskiej dżungli. W roku 1994, na jednym z tagów w Hanoi, kustosz ssaków z londyńskiego zoo odkrył typ lori, który był parokrotnie większy od typowego przedstawiciela swego rodzaju. Zwierzę do tej pory nie zostało zaobserwowane na wolności i nie jest jeszcze opisane przez zoologów (za World and Its Peoples). Wietnamscy biolodzy (za Schulzem 1995) donosili o najwidoczniej nieznanym gatunku krętorogiego zwanego tuoa określonego przez wieśniaków z regionu A Luoi. Zwierzę było złapane, ale okaz przepadł. Opis gatunku wydaje się definiować zwierzę jako odmienne od pozostałych kopytnych (Cryptozoology: Science & Speculation). Przyrodnicy, znający realia północnego Wietnamu donosili o jakimś rodzaju nietypowej cywety, który pozostaje ciągle nieopisany przez naukę (The New Zoo 2002). Zwierzę może być endemicznym ssakiem drapieżnym z rodziny łaszowatych. W Le Courrier du Vietnam z 1984 roku mamy informacje dotyczące jakiegoś dzikiego psa o pasiastej sierści stanowiącego nie lada wyzwanie dla dzisiejszej nauki. To ekstremalnie rzadkie zwierzę występuje ponoć w nieprzebytych uroczyskach na północy Wietnamu i Laosu oraz jest istotnie nieznane nauce. Podróżnicy do tego kraju opisują bardzo rzadkiego lisa smugowego, który jest prawdopodobnie synonimem tego psowatego (1998, Guide to Vietnam). Są fragmenty biologiczne, także tego nieopisanego gatunku w jakimś ośrodku dzikiej fauny, znajdującym się w tym kraju. Wg. niektórych autorów zwierz jest sporadycznie spotykany, określany również jako enigma w zoologii. W 1930 roku niejaki Fernand Millet dostał informację od krajowców z południowego Wietnamu o istnieniu gatunku niedźwiedzia, zwanego niedźwiedziem-koniem, który żył rzekomo w górach. Wg. przekazów to większe zwierzę cechowało się żółto-brązową sierścią. Jak się okazuje ten rodzaj niedźwiedzia reprezentuje odmienną formę znaną jako golden moon bear. Millet stał się również odkrywcą wielkiego mundżaka, sześć dekad przed oficjalnym potwierdzeniem tego gatunku (Search for the Golden Moon Bear 2002). Status and distribution of bears in Vietnam (2016) podaje istnienie tylko dwóch gatunków niedźwiedzi w tym kraju. Tymczasem dogłębne badania i historyczne opisy francuskich myśliwych pozwolą być może odkryć jakiś archaiczny gatunek. Jednym z dziwnych zwierząt jest tzw. niedźwiedź-pies, który notabene jest raczej jakimś rodzajem dużego zwierzęcia łasicowatego. Ssaki morskie Wietnamu stały się w ostatnich latach obiektem badań grup naukowców. Potwierdzono obecność trzech waleni na wodach wietnamskich, lecz być może istnieją tam kryptyczne gatunki. Jesienią i wiosną 1995 badania obserwacyjne na pokładzie statku w czterech różnych obszarach wybrzeża wietnamskiego potwierdziły obecność niezidentyfikowanego gatunku delfina (Smith et al. 1997, Investigations of Marine Mammals). W latach 1997 przyrodnik George Schaller brał udział w ponownym odkryciu enigmatycznej dzikiej świni znanej jako Sus bucculentus. Ta żółtawa dzika świnia -bote lin jest gatunkiem kontrowersyjnym. Zwierzę to opisano pierwotnie w 1892 roku z dwóch czaszek dostarczonych z okolic miasta Saigon (Discover Magazine 1997). Pomiędzy rokiem 1962 and 1971 wietnamska grupa badawcza dysponowała informacjami o obecności rzadkich zwierząt w północnym Wietnamie, wśród których były takie endemity lub rzadkie zwierzęta jak tajemnicze świnie, dzikie jelenie, latające wiewiórki, łasicowate czy ginące małpy. Pewna garstka tych poszukiwanych form to gatunki nieznane dla zoologii. Naukowcy ocenili pozycję i rolę wielu tropikalnych ptaków i dzikich zwierząt w odniesieniu do gospodarki, dobrobytu ludzi i nauki (Translations on North Vietnam, Tom 22).
Wątek jest elementem wdrożenia do przyrodoznawstwa i eksploracji naukowej skoncentrowanym na mało zbadanych regionach starego świata. Badacze z niemieckiego i francuskiego uniwersytetu mogą wdrożyć program badawczy i ochroniarski rzadkich gatunków oraz poszukiwanie populacji nieznanych zwierząt. Będę się jeszcze zajmować tematyką nieznanych zwierząt, zwłaszcza ssaków drapieżnych. Artykuł opracował Tomasz Pietrzak. Kontakt z oficyną wydawniczą self-publishing przez echl.league.scientific at gmail.com. Kontakt również na pośrednictwem @venszeki. Wolny dostęp artykułu. Opracowane wg. licencji Creative Commons.
