kura i jajo

[Gość: gdak]

Co było pierwsze - kura, czy jajo?

Dla kreacjonistów problem taki nie istnieje:
Bóg stworzył kurę albo, od razu, trzy sztuki i sprawa załatwiona.

Ciekaw jestem jak wygląda rozwiązanie tego problemu w teorii ewolucji.

Jajo

[dokowski]

Gość portalu: gdak napisał(a):

> jak wygląda rozwiązanie tego problemu w teorii ewolucji

przodkowie kury też składali jaja

[Gość: gdak]

Faktycznie - kapitalne wytłumaczenie.
Gratuluję wręcz szatańskiego geniuszu.

[Gość: Karol Sabath]

> Co było pierwsze - kura, czy jajo?
> Ciekaw jestem jak wygląda rozwiązanie tego problemu w teorii ewolucji.
Jajorodność jest znacznie starsza od kury (kura domowa powstała z udomowowienia
azjatyckiego kura bankiwa, rodzaj Gallus, obejmujący dzikie i udomowione kury,
zróżnicował się w ciągu ostatnich 5 mln lat, a oddzielił od przepiórek
(Coturnix, najbliższych krewniaków wśród kuraków) ponad 30 mln lat temu, kuraki
zróżnicowały się na nadrodziny i rodziny (nogale, bażanty, indyki, kuropatwy
itp.) w paleogenie, a przodkowie rzędu kuraków oddzielili się od przodków
blaszkodziobych (kaczek, gęsi, łabędzi itp.) pod koniec kredy - zob. np.
tinyurl.com/9qstz . Wszystkie ptaki składają jajka, więc ptasie jajo
musi być starsze od podziałów w obrębie ptaków.
I rzeczywiście, jajo owodniowe z wapienną skorupką występuje także u krokodyli
i występowało u dinozaurów, bezpośrednich przodków praków. Co ciekawe, różne
grupy dinozaurów znosiły jaja o dość różnej strukturze skorupki (zawsze jednak
zbudowanej z kalcytu, biomineralizowanego w postaci odrębnych sferulitów
zaczynających się od zawiązków na błonie jaja). Jaja mają podobną budowę u
bliżej spokrewnionych gatunków. W ten sposób udało mi się (wraz z K.
Michajłowem) zidentyfikować znajdowane na pustyni Gobi jaja dinozaurów z
prataksonomicznego rodzaju Elongatoolithus przypisywane roślinożernym
protoceratopsom (bardzo odległym od linii ptasiej) teropodom - dinozaurom
drapieżnym (bliskim ptakom). Elongatoolithus odznacza się bowiem ornitoidowym
("ptasim") typem ultrastruktury, z dodatkową ciągłą zewnętrzną warstwą
odkładaną na odrębnych sferulitach. Ta hipoteza - wychodząca wyłącznie z
przesłanek ultrastruktury skorupy i wnioskowania o tym, że podobieństwa powinny
odzwierciedlać filogenezę, znalazła wkrótce potwierdzenie w odkryciu szkieletów
owiraptorów (ptasiopodobnych teropodów) siedzących na takich właśnie jajach
(tinyurl.com/d49mu) oraz embrionów owiraptorów w tychże jajach
(tinyurl.com/cmn8d).

Dla zainteresowanych:
SABATH K. (1991): Upper Cretaceous amniotic eggs from the Gobi Desert.
Act.Palaeont.Pol. 36(2): 151-192

MIKHAILOV K.E., SABATH K. & KURZANOV S. (1994): Eggs and nests from the
Cretaceous of Mongolia. In: CARPENTER K., HIRSCH K.F. & HORNER J.R. (eds.),
Dinosaur Eggs and Babies, Cambridge University Press, pp. 88-115

[Gość: dino]

Co było pierwsze: dinozaur czy jajo?
Kiedy, dlaczego i w jakich okolicznościach pojawia się pierwsze jajo?
Nie bylejakie jajo, lecz takie wymagające opieki (wysiadywania, ochrony,...)

[Gość: Karol Sabath]

> Co było pierwsze: dinozaur czy jajo?
Jaja były oczywiście przed dinozaurami. Jajorodne są ryby, płazy, gady (by
ograniczyć się tylko do kręgowców). Jajo owodniowe (zdolne do rozwoju poza
środowiskiem wodnym dzięki błonom płodowym) pojawiło się pod koniec karbonu.
Miało błoniastą ("pergaminową") skorupkę. Jaja ze skorupką zwapniałą pojawiają
się niezależnie u żółwi (materiałem jest postać węglanu wapnia zwana
aragonitem) i u archozaurów (krokodyle, dinozaury - i wywodzące się z nich
ptaki), gdzie węglan wapnia występuje w postaci kalcytu.
> Kiedy, dlaczego i w jakich okolicznościach pojawia się pierwsze jajo?
> Nie bylejakie jajo, lecz takie wymagające opieki (wysiadywania, ochrony,...)
Wykształcenie jaj z wapienną skorupką nastąpiło najpóźniej w triasie (prawie
ćwierć miliarda lat temu). Dalsza ewolucja skorupki polegała na stopniowym
wzmacnianiu jej budowy (ciaśniejsze upakowanie poszczególnych sferulitów),
pojawianiu się ornamentacji (odpychającej materiał gniazda od wylotów porów i
ułatwiającej tym samym wymianę gazową zarodka). Zmiany te są skutkiem mutacji
wpływających na fizjologię gruczołu skorupkowego (odcinek jajowodu, gdzie
następuje biomineralizacja) - tj. rozmieszczenie komórek, czas sekrecji węglanu
wapnia i jego rytmiczność itp.
Czynnikiem selekcyjnym promującym jaja z wapienną skorupką, był jak zawsze,
większy sukces rozrodczy posiadaczy lepszych alleli. W tym przypadku - skorupka
zmniejsza ryzyko mechanicznych uszkodzeń jaja, infekcji grzybowych i in., a
także pozwala zwiększyć rozmiary jaja, a tym samym zwiększyć rozmiary
wykluwających się młodych (co daje im fory w konkurencji).
Same w sobie jaja oskorupione nie wymagają opieki, a w szczególności
wysiadywania. Nie wysiadują krokodyle ani niektóre ptaki (nogale), nie
wysiadywały też duże dinozaury (z oczywistych przyczyn). Pilnowanie gniazda i
opieka nad potomstwem to jednak kolejny ważny sposób zwiększenia przeżywalności
potomstwa (a więc zwiększenia sukcesu rozrodczego). Kiedy więc u jakiejś grupy
pojawia się mutacja skutkująca instynktem rodzicielskim, szybko upowszechnia
się w populacji, bo jej nosiciele skuteczniej przekazują swoje geny. Skala
opieki nad potomstwem jest różna - od pilnowania gniazda (egzaptacja na podłożu
instynktu obrony terytorium), poprzez pilnowanie młodych, aż po dokarmianie
młodych czy w skrajnym przypadku niektórych ptaków (i zapewne dinozaurów
kaczodziobych) - gniazdownictwo. Mamy przykłady zarówno różnych stopni
zaangażowania rodziców w opiekę nad młodymi, jak i dowody genetycznego (a więc
podatnego na selekcję) uwarunkowania instynktu macierzyńskiego/rodzicielskiego.