spolegliwy, wpływowy

[kokosanka]

Oświeciła mnie znajoma, że oba wyrazy mają podwójne znaczenie.

A. Spolegliwy:
1. układny, zgodny, uległy
2. sprawiedliwy
Sprawdziłam w słowniku, niby tak jest, ale czemu? Co ma uległość do bycia
sprawiedliwym?
Jaka jest etymologia tego słowa?

B. Wpływowy
1. Posiadający rozległe wpływy (kontakty, znajomości), mogący wywierać wpływ
2. Łatwo ulegający wpływom
Zdaniem koleżanki drugie znaczenie pojawiło się ponoć niedawno. Moim zdaniem to
jakieś nieporozumienie...

[teresa.kruszona]

Nie mogę się zgodzić z definicją słowa 'spolegliwy', która interpretuje jego
znaczenie jako 'uległy'. 'Spolegliwy' (czes. spolehlivy) to ktoś, na kim zawsze
można polegać, ktoś godny zaufania, pewny. Używanie 'spolegliwy' w
znaczeniu 'uległy', 'pokorny' - moim zdaniem - jest błędem. Z lektury prac
prof. Kotarbińskiego, który pisał o spolegliwym przyjacielu, także nie wynika,
by miał on na myśli kogoś uległego.
Podobnie trudno mi się zgodzić z definicją "wpływowy to ktoś ulegający
wpływom". 'Wpływowy' to ktoś, kto ma wpływy, stosunki. Ktoś o słabym
charakterze to raczej osoba ulegająca wpływom.
Słowniki poprawnej polszczyzny używanie 'wpływowy' w znaczeniu 'ulegający
wpływom' opatrują kwalifikatorem 'niepoprawne' lub 'środowiskowe'.

[kokosanka]

Ciekawa sprawa - słowo "spolegliwy" pojawia się często w mediach właśnie w tym
drugim znaczeniu...

Cytat ze słownika Onetu - opartego na Popularnym Słowniku Języka Polskiego
wydawnictwa Wilga:

"spolegliwy"
przym. Ia, ~wi
1. ‘godny zaufania i niezawodny; pewny’
2. ‘skory do kompromisu, zgodny, uległy, niekonfliktowy’

Wydawnictwo Wilga
Popularny słownik języka polskiego
autor: prof. dr hab. Bogusław Dunaj
wyd. 1, Warszawa 2000
ISBN: 83-7156-385-X

[Gość: carol7]

o "walorach" tego słownika juz nie raz słyszałam na tym forum, wiec jepiej nie
korzystaj z niego. Spolegliwy to taki, na którym mozna polegać (kiedyś:
spolegać). Jeśli chodzi o przymiotnik "wpływowy" to drugie znaczenie (ulegajacy
w pływom)wprawiło mnie w wielkie zdumienie. Przeciez to sa znaczenia przeciwne -
mieć wpływy i ulegać wpływom. To jest jakaś paranoja!

[kokosanka]

Ba - u mnie w pracy też są wszyscy przekonani, że "spolegliwy"
znaczy "uległy"...

obrzydliwy

[stefan4]

kokosanka:
> u mnie w pracy też są wszyscy przekonani, że "spolegliwy" znaczy "uległy"...

Zawsze myślałem, tak jak Pani Ekspert, że ,,spolegliwy'' to taki, na którym
można polegać. Ale tacy spolegliwi już dawno spolegli na różnych zakrętach
historii. W XXI wieku o wiele bardziej potrzebne nam jest subtelne różnicowanie
różnych gatunków posłuszeństwa, pokory i czołobitności. W języku obcym to się
nazywa ,,team spirit''. Wykorzystujemy do tego wszelkie słowa leżące odłogiem i
nie posiadające desygnatów.

Przy okazji, spotkałem się z dziwacznym użyciem słowa ,,obrzydliwy''. To nie
był taki, który budzi obrzydzenie tylko taki, w którym łatwo jest wzbudzić
obrzydzenie: ,,nie dotykaj mojej kanapki brudną ręką, bo ja jestem bardzo
obrzydliwy''.

- Stefan

[teresa.kruszona]

Obrzydliwy to budzący obrzydzenie, odrażający. Używanie tego słowa w
znaczeniu 'brzydzący się czymś' jest błędne, ale niestety dość częste
spotykane.

[myszka5]

podobnie jak syte i sycace.
jestem syta (bo duzo zjadlam)
ale to byl sycacy pokarm a nie syty
tak?

[marta-noh]

Spolegliwy pochodzi od slowa polegac, n.p. polegac na kims jak na Zawiszy.
Slowo spolegliwy bylo uzywane do konca ubieglego wieku i trudno sie dziwic, ze
wielu ludzi nie wie co ono oznacza. Jezeli ktos powie do was "Jestes
spolegliwy" to naprawde nie ma o co sie obrazac, bo to wielki komplement i
niewiele osob tak naprawde wie jak go uzyc. Pozdrawiam.

[zdybiec]

No, to dodajmy do kompletu uzywanie wyrazu "oportunistyczny" (= "wygodnicki") w
znaczeniu " stawiajacy opór, sprzeciwiajacy się" - jak również "obskurny"
(="ciemny" - vide "camera obscura"=ciemnia optyczna) w znaczeniu "zaniedbany,
brzydki, obrzydliwy".

[p.a.d.a.l.c.o.w.a]

buuuuehehehehehe...
zmień m-ce ztrudnienia i autorytety -> w mediach tak mówią ? no...ja sie nie
dziwię. Tam to juz jak mówią - to mówią. ;)


kokosanka napisał(a):

> Ba - u mnie w pracy też są wszyscy przekonani, że "spolegliwy"
> znaczy "uległy"...

[_jazzek_]

Do kompletu: 'ignorancja' - 'lekceważenie kogoś' (czyli 'ignorowanie' -
naprawdę można się pomylić :)

[isis!]

To jeszcze dodam: "dziecinny" i "dziecięcy". Nie mogę już słuchać
wyrażenia "pokój dziecinny". To co on niby - ten pokój robi - sepleni i gaworzy?

[_jazzek_]

A tu akurat jest inna sytuacja: dawne znaczenie słowa dziecinny ('dotyczący
dziecka') uległo ograniczeniu (do 'mający charakter dziecka'). Na koniec doby
średniopolskiej pojawił się podręcznik wychowania dzieci, gdzie czytamy m.in.:
"Pokarm dziecinny ma być dostatni i lekko strawny... Żywność dziecińska nie
może być lepsza jako pokarm macierzyński".

Pokój i wózek dziecinny są ostatnimi reliktami dawnego szerszego znaczenia,
więc proszę staruszki traktowac z szacunkiem.

[tomi469]

Oba wymienieone przez kokosankę słowa należą do kłopotliwych. A szczerze
mówiąc, to 'spolegliwy' w ogóle mi się nie podoba, jest takie snobistyczne.
Nie pasi mi i już. ;)))

Spolegliwy, ubogacony

[jacklosi]

Słowo "spolegliwy" ma jedno nieszczęście być podobne do słowa uległy, i drugie
nieszczęście, że zostało reaktywowane (wprowadzone?) przez Autorytet
Kotarbińskiego. Stąd całe stada Wiceautorytetów rzuciły się na spolegliwość,
nie mając jednak bladego pojęcia, że znaczy ono coś innego. Dla nich to taki
sam typ emfazy jak ubogacanie ze wzbogacania. Ubogacanie ma jednak szczęście,
że trudno je zrozumieć inaczej.
Autorytety do kubła!
JK

[ja22ek]

jacklosi napisał:

> Autorytety do kubła!

I spolegliwość też!

[stefan4]

jacklosi:
> Słowo "spolegliwy" ma jedno nieszczęście być podobne do słowa uległy, i drugie
> nieszczęście, że zostało reaktywowane (wprowadzone?) przez Autorytet
> Kotarbińskiego.

,,Spolegliwy'', to jak cywilna ludność w czasie wyzwoleńczej okupacji,
mianowicie narażony na szybkie polegnięcie. Nie?

- Stefan

[ja22ek]

Nie! Taki stan nazywamy 'polegliwością'. Bez 's'! Skończmy na tym, że w naszym
języku nie ma słowa 'spolegać' i przestańmy się wreszcie dręczyć tym
idiotycznym słowem!

Denerwliwie pozdrawiam
Jazzek

[jacklosi]

Twoja zdenerwliwość jest zupełnie nieuzasadniona. To czym się mamy zajmować?
JK

[arana]

jacklosi napisał:

> Twoja zdenerwliwość jest zupełnie nieuzasadniona. To czym się mamy zajmować?
> JK


Ależ uzasadniona! Ja też nie cierpię tego słowa, jego barwa i charakter
przypomina mi kożuch z mleka. :)

Arana