warszawska Caritas

[zbigniew_]

No właśnie. Dlaczego tak? Kiedyś słyszało się wyłącznie warszawski Caritas.
Ja wiem, ze caritas jest rodzaju żeńskiego, ale po polsku brzmi to jak rodzaj
męski. Jak powinno być?
Moim zdaniem podkreślanie rodzaju żeńskiego brzmi sztucznie i jest efektem
mody. Poza tym daje się do zrozumienia, że niby się zna łacinę. Dlaczego
bowiem nie słyszy się „kupiłem w Veritas”, tylko „w Veritasie”? Przecież tu
jest ten sam mechanizm.
Gdyby należało używać rodzaju z języka obcego, każdy musiałby wiedzieć jaki
jest rodzaj danego słowa w tym języku. Prowadzi to komplikacji, choćby z tego
powodu, iż wiele wyrazów ma w różnych językach inny rodzaj np. moon(księżyc)
po angielsku jest rodzaju żeńskiego.
Właściwie to nie wiem teraz, czy powinno się mówić ta pizza i ta yamaha. Może
to jest np. to pizza i ten yamaha. A taki interfejs jest rodzaju męskiego,
może to jednak powinien być nijaki (międzymordzie).

[jazzek62]

Wyrazy zapożyczone przyjmują (jeśli znajdą) odpowiedni wzorzec odmiany wraz z
domniemanym rodzajem gramatycznym. Ponieważ obecnie domniemywamy, że wyrazy
zakończone na spółgłoskę twardą są rodzaju męskiego, stąd i w powszechnym
odczuciu ten Caritas (i ten mercedes - samochód, i ten carmen - papieros).
Zresztą podobny proces zachodzi i w języku polskim: z żeńskiej stali powstał
męski Mostostal - bo dawniej miękkie i "żeńskorodne" końcowe 'l' odbieramy
obecnie jako twarde i męskie.
Przejmowanie rodzaju z języka oryginału świadczy natomiast o erudycji, jednak
wiąże się zwykle z wieloma komplikacjami - dla erudyty ;). Np. we Wrocławiu był
problem odmiany Aula Leopoldina, gdzie Leopoldina to oryginalnie przymiotnik, a
polska intuicja podpowiadała rzeczownikowo 'Leopoldinę'. Czy choćby Alma Mater -
iluż dziennikarzy się ośmieszyło próbując to odmieniać po łacinie mimo braku
odpowiedniej wiedzy.
Innym ciekawym zjawiskiem jest przejmowanie liczby mnogiej jako pojedynczej.
Choćby ten, a nie te 'drops'. Ostatnio często wystawia się dzieło
muzyczne "Carmina Burana" i mówi się o tej Karminie, podczas gdy to są te
carmina (pieśni).
Reasumując, siła języka jest ogromna, i ma ona w głębokim poważaniu zagraniczne
rodzaje, liczby i odmiany. Definiowanie reguł typu, że coś tam jest pochodzenia
obcego i musi być wymawiane czy odmieniane tak a tak jest wobec tej siły jałowe
i przypomina ujadanie ratlerka na słonia. Howgh.

[sze]

> Reasumując, siła języka jest ogromna, i ma ona w głębokim poważaniu
> zagraniczne rodzaje, liczby i odmiany. Definiowanie reguł typu, że coś tam
> jest pochodzenia obcego i musi być wymawiane czy odmieniane tak a tak jest
> wobec tej siły jałowe i przypomina ujadanie ratlerka na słonia. Howgh.

Słusznie. Mnie też zawsze dziwiło takie wybiórcze poszanowanie oryginalnych
rodzajów gramatycznych typu "opus dwudzieste siódme" przy tych wszystkich
Veritasach i Caritasach. Przecież na dobrą sprawę przy przyjęciu zasady
oryginalnej wersji tych wyrazów, nie dałoby się ich użyć w polskim tekście w
jakimkolwiek przypadku innym niż mianownik. A to już ogranicza i zubaża język.

Pozdrawiam

[teresa.kruszona]

Caritas (nazwę organizacji charytatywnej) traktujemy jak przyswojony rzeczownik
rodzaju męskiego i odmieniamy jak rzeczowniki rodzime - Caritas, Caritasu, w
Caritasie (jak np. hałas, hałasu, hałasie).
Tak też rejestrują to słowniki ortograficzne.