Nowy Świat

30.01.06, 08:40
ul. Nowy Świat w dopełniaczu Nowego Świata czy Nowego Światu?
    • malaga33 Re: Nowy Świat 30.01.06, 08:55
      Nowego Światu.
      • sliwka1977 Re: Nowy Świat 30.01.06, 09:18
        Dlaczego akurat światu? Gdyby chodziło o wyraz świat, to w dopełniaczu byłoby
        świata. Czym różni się świat z nazwy ulicy od świata np. który mnie otacza?
        • stefan4 Re: Nowy Świat 30.01.06, 10:29
          sliwka1977:
          > Dlaczego akurat światu? Gdyby chodziło o wyraz świat, to w dopełniaczu byłoby
          > świata. Czym różni się świat z nazwy ulicy od świata np. który mnie otacza?

          Dołączam się do pytania ,,dlaczego?''.

          Podejrzewam regionalizm. W Warszawie istotnie mówią ,,z Nowego Światu'' i to
          jest istotnie bez sensu, ale z wolą ludu się nie dyskutuje. Ulice o tej nazwie
          znajdują się również w innych miastach, więc ciekawe, jak ten dopełniacz brzmi w
          innych regionach.

          Ja niestety nie mogę pomóc, bo w Gdańsku ulica ,,Nowy Świat'' wprawdzie jest,
          ale to jest polna droga poza miastem, bez domów i kompletnie nieważna. Więc nie
          wytworzyła żadnej własnej odmiany przez przypadki. Myślę, że gdańszczanin
          zaskoczony pytaniem o dopełniacz coś by tam rzeźbił i kombinował na rozum, każdy
          inaczej.

          Bliżej centrum jest ulica ,,Zielony Trójkąt'' i ona odmienia sie normalnie:
          ,,trójkata'' a nie ,,trójkątu''.

          - Stefan

          www.ipipan.gda.pl/~stefan/Irak
          • ardjuna Re: Nowy Świat 30.01.06, 12:40
            stefan4 napisał:

            > [...] w Gdańsku ulica ,,Nowy Świat'' wprawdzie jest,
            > ale to jest polna droga poza miastem, bez domów i kompletnie nieważna. [...]

            Rąbnęła mnie między uszy głęboka filozoficzność tej sytuacji.
            W Szczecinie ulica "Nowy Świat" też jest; też na peryfaeriach, a w dodatku za
            poprzedniego właściciela miasta zwała się ona "Friedhofstrasse", czyli Cmentarna.
            Ciekawe, jak jest w innych miastach.
          • arana Nowy Świat (opogląd)? 01.02.06, 15:17
            stefan4 napisał:

            > Podejrzewam regionalizm. W Warszawie istotnie mówią ,,z Nowego Światu'' i to
            > jest istotnie bez sensu, ale z wolą ludu się nie dyskutuje.

            Tyle razy broniłeś wolności językowej i praw mieszkańców do kształtowania nazw
            miejscowych, że teraz jestem zaskoczona tym podskórnym sarkazmem. Chyba że moje
            odczucia mnie zwodzą.
            A Ty sam jakiego użyłbyś dopełniacza, mając na myśli warszawski Nowy Świat bądź
            gdański?


            • stefan4 Re: Nowy Świat (opogląd)? 01.02.06, 17:25
              arana::
              > A Ty sam jakiego użyłbyś dopełniacza, mając na myśli warszawski Nowy Świat

              ,,Nowego Światu''. Jak mógłbym inaczej?
              • arana Nowy stary Świat 01.02.06, 18:17
                Stefan:
                Czy Ty uważasz, że jest coś immanentnego w nazewnictwie ulicznym, co zmusza do
                używania nietypowego dopełniacza?

                Napisałeś wcześniej: „Podejrzewam regionalizm” i (według Doroszewskiego) tak
                jest od 1649 roku, czyli od powstania ulicy. A więc nietypowy (gwarowy)
                dopełniacz zastygł w nazwie ulicy i jest teraz jak owad w bursztynie. Czy
                warto go stamtąd wydłubywać, aby wszystko było typowe?

                • stefan4 Re: Nowy stary Świat 01.02.06, 18:37
                  arana:
                  > A więc nietypowy (gwarowy) dopełniacz zastygł w nazwie ulicy i jest teraz jak
                  > owad w bursztynie. Czy warto go stamtąd wydłubywać, aby wszystko było typowe?

                  Absolutnie nie warto. Lepiej, żeby pozostało jak jest; tym bardziej, że u
                  autochtonów nie widzę żadnych chęci do zmiany. A nazwa przecież głównie im ma
                  służyć.

                  - Stefan

                  www.ipipan.gda.pl/~stefan/Irak
        • myc-ha Re: Nowy Świat 30.01.06, 10:36
          Nowego Światu:) Dlaczego? Odpowiedź poniżej:

          Dzień dobry!
          Od pewnego czasu nurtuje mnie następujące pytanie: dlaczego mówimy na rogu
          Nowego Światu (nazwa ulicy), podczas gdy poprawna forma dopełaniacza
          rzeczownika świat brzmi świata?
          Z góry dziękuję za odpowiedź,
          Ewa Tomasiewicz


          Wiele nazw własnych różni się w odmianie od równobrzmiących nazw pospolitych.
          Nazwy pospolite, przechodząc do kategorii nazw własnych, zmieniają funkcję, a
          niektóre też odmianę. Takim przypadkiem jest Nowy Świat – Nowego Światu,
          Tarnobrzeg – Tarnobrzega, chociaż coraz częstsze jest Tarnobrzegu, Jubilat
          (dawniej dom towarowy) – Jubilatu, Hit – Hitu, nie Hita (chociaż i takie formy
          się zdarzają). Odmiana nazw własnych to tradycja i zaznaczone różnice między
          nazwami pospolitymi a własnymi.
          — Aleksandra Cieślikowa, prof., IJP PAN, Kraków
          • jacklosi Re: Nowy Świat 30.01.06, 11:45
            Nowy Świat jest kolejnym dowodem na wypieranie końcówki dopełniacza -u przez -
            a. Kiedyś dopełniaczem od świata było światu, i to światu zostało tylko w
            nazwie ulicy.
    • ilmatar Re: Nowy Świat 31.01.06, 23:42
      sliwka1977 napisała:

      > ul. Nowy Świat w dopełniaczu Nowego Świata czy Nowego Światu?

      Jako warszawianka wyznam, że powrót z Nowego Świata oznacza dla mnie powrót z USA, a z Nowgo
      Światu - zazwyczaj od Bliklego :-)

      Ilm
Inne wątki na temat:
Pełna wersja