Warszawski kat

[bastula]

Bardzo prosze o info gdzie dokladnie mieszkal warszawski kat i gdzie
wykonywal niegdys egzekucje. Czy jest jakies zrodlo z ktorego mozna sie nieco
dowiedziec o historii "katostwa" warszawskiego?

[tom_aszek]

Zdaje się, że kat miał dom przy murach miejskich, w okolicach dzisiejszego
pomnika Kilińskiego. Tak zresztą bywało w wielu miastach, nie tylko w Warszawie.
Egzekucje bywały na rynku, bo widzów było sporo, ale chyba i przy murach.
Kat był ogólnie znaną postacią w mieście, maskę na twarzy nosił tylko przy
egzekucjach. Miał prawo prowadzić gospodę + agencję towarzyską :) ale wątpię czy
miał dużo gości, bo kto by tam chcial pić u kata, tylko najgorsze męty. To
musiała być prawdziwa mordownia. A potem mogło się zdarzyć, że wieszał lub
ścinał swoich gości :)
W Muzeum Historycznym na Rynku był kiedyś "cennik usług" kata, ale nie pamiętam
gdzie dokładnie.
Żródło - może "Warszawa" Bystronia?

[andrzej_b2]

Problem wymierzania i egzekwowanie sprawiedliwości wszelkim hultajom i
wszetecznikom to w Warszawie zjawisko nie tylko naszych czasów. Sądy nad nimi
początkowo sprawowano w domu wójta, w kamienicy „Pod św. Anną” na rogu Wąskiego
Dunaju, potem przeniesiono je do ratusza na Rynku. Skazanych na ciemnicę
osadzano do lochu tzw. Wieży Marszałkowskiej, a na pręgierz mocowano do słupa w
pobliżu Ratusza. Kary najsurowsze, takie jak: łamanie kołem, rozrywanie końmi,
przypiekanie na wolnym ogniu, palenie na stosie, „dawanie gardła” i in.
wymyślne tortury wykonywano na tzw. Piekiełku (dziś placyk przed Muz. Rzemiosł
Artyst.) Z egzekutorem sprawiedliwości nie było kłopotu. Wykonywał to Kat,
którego dom był opodal, także przy Wąskim Dunaju (dziś mieści się tam Cech
Rzemiosł Budowlanych). Kary podlegały stopniowaniu. Za przewinienia lekkie,
np.: oszukiwanie na wadze i mierze, awantury na rynku, ucieczki od pana
wymierzano areszt. Za zabójstwo wieszano, ścinano lub łamano kołem. Wiarołomne
niewiasty zakopywano żywcem do ziemi, uprzednio nadziawszy drewnianym kołkiem.
Czarownice lub kobiety rzucające uroki, po wymyślnych torturach, palono na
stosie. Złodziejom ucinano skalaną przestępstwem rękę. Za szczególnie ciężkie
przewinienia karano rozrywaniem członków.
Do naszych czasów przetrwał przekaz o szlachcicu Piotrze Piekarskim, na którym
w wyrafinowany sposób wykonano wyrok śmierci za próbę zamachu na króla Zygmunta
III. Przykuty do katowskiego wozu był obwożony po mieście i szarpany przez
pomocników kata rozżarzonymi szczypcami. Na szafocie dokonano mu obcięcia i
spalenia ręki, którą podniósł na Króla, potem obcięto i drugą, następnie
jeszcze żywego rozerwano końmi na cztery części, a szczątki spalono na stosie.
Na koniec prochy nabito w armatę i wystrzelono w powietrze. Jak echo tamtych,
katowskich wyczynów funkcjonuje do dziś porzekadło: „Plecie jak Piekarski na
mękach”.
Nic więc dziwnego, że ścięcie katowskim toporem, czy powieszenie było gestem
wielce humanitarnym.
Od zawsze w Warszawie istniał problem „zepsutych dziewek”. Zmuszone do płacenia
podatku (np. w 1498 r. 1 grosz tygodniowo), często uchylały się od tej
powinności. Skazywane wówczas były na chłostę lub oddawane do dyspozycji Kata,
który wykorzystując sytuację sam prowadził niemal regularny dom publiczny.

Więcej szczegółów można znaleźć np. w książce: Głębocki W., Mórawski K.:
Warszawo, Ty moja Warszawo. W-wa 1994, ss. 349 – 357.
Pozdrawiam

[pburkiewicz]

Danuta Szmit Zawierucha w "Wędrówkach po W-wie" pisała, że kat mieszkał na
Nowomiejskiej. To raczej niemożliwe, gdyż Nowomiejska pod koniec XIX wieku
zastąpiła Gołębią...

[dupekzoledny]

fajnie było być katem.też bym tak chciał. i szacunek ludzki, i niezłe przychody.