Bardzo poproszę o argumenty za demokracją...

[stephen_s]

Ostatnio dużo się nad tym zastanawiałem i, niestety, dochodzę do wniosku, że
powoli przestaję wierzyć w demokrację.

Mam wrażenie, że - wbrew założeniom demokracji - jako zwykły obywatel nie mam
prawie żadnego wpływu na to, co się dzieje. Mamy wybory na różne szczeble
władzy - i co z tego? Tak naprawdę nic z tego nie wynika.

Partie w parlamencie toczą między sobą ciągłą walkę i tak naprawdę dobro kraju
wydaje się mieć w tym wszystkim drugorzędne znaczenie. Przy wyborach tworzą
programy mające przyciągnąć wyborców - a po wyborach bez skrupułów od nich
odchodzą. A wszystko to w dodatku my, obywatele, możemy obserwować jedynie
poprzez media - które są też nieobiektywne i mają swoje polityczne ambicje.

Z innymi szczeblami władzy jest jeszcze gorzej. W samorządzie w większości
głosuje się na kompletnie nieznane osoby - a potem nie ma się praktycznie
możliwości obserwowania, co te osoby robią... O farsie, jaką są wybory do
Europarlamentu, w ogóle nie wspomnę.

Ogólnie mówiąc, mam wrażenie, że w całym tym systemie, pomimo szczytnych
założeń, nie mam prawie żadnego wpływu na nic. Moja rola jako obywatela polega
na tym, że raz na jakiś czas oddaję głos - i potem mogę mówić o szczęściu,
jeśli opcja, którą poparłem, wygra i cokolwiek sensownego zrobi.

W takiej sytuacji zastanawiam się, jaki to wszystko ma w ogóle sens..?

Bardzo poproszę o przekonanie mnie, że jest inaczej!!!

[lynx.rufus]

Trochę zależy od tego, jaką "narrację" przyjmiesz. Wtedy możesz kłaść nacisk na
różne aspekty. Moja propozycja jest niżej. I nie jest taka wyłącznie dlatego, że
bierzemy udział w dyskusjach na takim a nie innym forum. Na marginesie - parę
lat temu we Frondzie podano listę "offowych" inicjatyw społecznych, takich
trochę alternatyw dla dominującego u nas poglądu o "końcu historii". Bardzo to
było ciekawe, gdyż pokazywało, jak ludzie starają się ten wpływ, o utracie
którego piszesz, odzyskać.

No, a teraz pora na przekonywanie Cię do demokracji:

W odniesieniu do dziedziny polityki należy podkreślić, że uczciwość w kontaktach
między rządzącymi a rządzonymi, jawność w administracji publicznej, bezstronność
w rozstrzyganiu spraw publicznych, poszanowanie praw przeciwników politycznych,
ochrona praw ludzi oskarżonych w procesach i sądach doraźnych, sprawiedliwe i
uczciwe wykorzystanie pieniędzy publicznych, odrzucenie niegodziwych metod
zdobywania, utrzymywania i poszerzania władzy za wszelką cenę — to zasady, które
znajdują swe najgłębsze źródło, a jednocześnie uzasadnienie wartości osoby, w
transcendentnej wartości osoby i w obiektywnych nakazach moralnych, dotyczących
funkcjonowania państw160. Gdy zasady te nie są przestrzegane, zanika sam
fundament politycznego współistnienia, a całe życie społeczne wystawiane jest
stopniowo na ryzyko, zagrożenie i rozkład (por. Ps 14 [13], 3-4; Ap 18, 2-3.
9-24). Po upadku w wielu krajach ideologii, które wiązały politykę z totalitarną
wizją świata — przede wszystkim marksizmu — pojawia się dzisiaj nie mniej
poważna groźba zanegowania podstawowych praw osoby ludzkiej i ponownego
wchłonięcia przez politykę nawet potrzeb religijnych, zakorzenionych w sercu
każdej ludzkiej istoty: jest to groźba sprzymierzenia się demokracji z
relatywizmem etycznym, który pozbawia życie społeczności cywilnej trwałego
moralnego punktu odniesienia, odbierając mu, w sposób radykalny, zdolność
rozpoznawania prawdy. Jeśli bowiem „nie istnieje żadna ostateczna prawda, będąca
przewodnikiem dla działalności politycznej i nadająca jej kierunek, łatwo o
instrumentalizację idei i przekonań dla celów, jakie stawia sobie władza.
Historia uczy, że demokracja bez wartości łatwo się przemienia w jawny lub
zakamuflowany totalitaryzm”161.

Tak więc w każdej dziedzinie życia osobistego, rodzinnego, społecznego i
politycznego moralność — oparta na prawdzie i w niej otwierająca się na
autentyczną wolność — odgrywa niepowtarzalną, niezastąpioną i niezwykle doniosłą
rolę, służąc nie tylko pojedynczej osobie i jej wzrastaniu ku dobru, ale także
społeczeństwu i jego prawdziwemu rozwojowi.

Całość tu:

www.opoka.org.pl/biblioteka/W/WP/jan_pawel_ii/encykliki/veritatis_1.html

Tu też ciekawe:

ekai.pl/europa/x3730/przemowienie-w-sejmie-rp/

gente Ruthenus natione Polonus Lynx Rufus

[stephen_s]

Hm. Ciekawe, ale jak dla mnie to nie są argumenty za demokracją, tylko za
moralnością...

[lynx.rufus]

stephen_s napisał:

> Hm. Ciekawe, ale jak dla mnie to nie są argumenty za demokracją, tylko za
> moralnością...

Bo dokładnie takie miały być! Demokracja na jednym poziomie to zwykłe narzędzie.
Na innym, głębszym poziomie, to zbiór pewnych idei (równość obywateli,
służebność władzy, suwerenność ludu, prawa człowieka itd.itp.). To ideologia. A
każda ideologia wymaga umocowania w wartościach, bez nich staje się otwarta na
dowolną treść, którą co sprytniejsi manipulanci pod nią podstawią i do niej lud
przekonają (że demokracja jako narzędzie jest jeszcze bardziej na to podatna,
nie ulega chyba wątpliwości?).

Znany bon mot że demokracja jest zła, ale wszystko inne jest gorsze oddaje więc
tylko część prawdy. Oświecona monarchia jaką była Francja Ludwika XVI była
przecież o niebo lepsza od demokratycznego terroru, który ją zastąpił. Moralna
monarchia jest lepsza od niemoralnej, tak samo jak moralna demokracja jest
lepsza od niemoralnej. Można więc spytać: co jest lepsze - moralna demokracja
czy moralna monarchia, oraz co jest gorsze - niemoralna demokracja czy
niemoralna monarchia? Pytanie moim zdaniem jest błędne, gdyż na demokrację
jesteśmy raczej skazani (czy to dobrze czy źle to inna sprawa). I dlatego
pytanie nie brzmi moim zdaniem: skoro jest źle, to czy trwać przy demokracji?,
ale dlaczego jest źle? I moim zdaniem - z powodu kryzysu moralnego.

To pierwsza odpowiedź. Ale jest i druga, którą sugerowałem wcześniej: szukać
alternatywy, ale nie dla państwa, a dla siebie. (Współ)uczestniczyć w tworzeniu
innych wspólnot, takich, w których można się realizować.

I ostatnia uwaga na koniec: nie łudźmy się, że kiedyś będzie idealnie.

gente Ruthenus natione Polonus Lynx Rufus

[stephen_s]

Hm. Kryzys moralny to nieco odrębne zjawisko... A mnie interesują argumenty
właśnie za tym, czemu mielibyśmy trwać przy demokracji jako systemie
politycznym? Skoro ona i tak obecnie coraz bardziej staje się iluzją?

[lynx.rufus]

stephen_s napisał:

> Hm. Kryzys moralny to nieco odrębne zjawisko... A mnie interesują argumenty
> właśnie za tym, czemu mielibyśmy trwać przy demokracji jako systemie
> politycznym? Skoro ona i tak obecnie coraz bardziej staje się iluzją?

Ale dlaczego staje się iluzją? Moim zdaniem właśnie z tego, o którym pisałem.
Choć pewnie nie tylko, ale tu trudno coś powiedzieć, gdyż jednak główną
przyczyną jest powszechna degrengolada. Teraz, u nas, to pewnie i dyktatura by
się nie udała...

gente Ruthenus natione Polonus Lynx Rufus

[stephen_s]

No OK, to załóżmy, że jednym z czynników jest degrengolada. Ale czy w demokracji
samej w sobie nie ma nic, co by było szkodliwe? Ja np. odnoszę coraz większe
wrażenie, że istnienie partii politycznych w ostatecznym rozrachunku jest
szkodliwe - bo MUSI prowadzić do partyjniactwa, działań pod publiczkę itd.

Odejdźmy więc na moment od kwestii kryzysu moralnego i skupmy się na demokracji
jako na formie ustrojowej. Co czyni ją lepszą od innych koncepcji?

[lynx.rufus]

Przede wszystkim - nie ma systemów stabilnych. Każdy jakoś tam ewoluuje, w miarę
upływu czasu jedne czynniki nabierają większego znaczenia, inne - znaczenie to
tracą.

Demokracja - zawsze miała służyć jako zabezpieczenie przed tyranią. Czy to w
Ameryce (no taxation without representation, ochrona praw mniejszości przed
większością - patrz Madison), czy w Anglii bądź Polsce, bądź w Grecji. Gdy czyta
się polemiki polityczne to obywatele demokracji zawsze podkreślają, że żyją w
wolności (poddani monarchii - że w porządku, lub że po bożemu). I to jest
właśnie zaleta demokracji - gdy działa chroni przed tyranią ograniczającą
wolność obywateli.

Ale nie ma tak, że uda się stworzyć system bez wad. Demokracja skazała na śmierć
Sokratesa, demokracja podbijała Burów, demokracja upadła przez liberum veto,
demokracja obmyślała jak najbardziej humanistyczne metody szybkiego pozbawiania
życia wrogów demokracji, demokracja wyniosła Hitlera do władzy.

Więc w skrócie: zaletą demokracji jest ochrona wolności obywateli kosztem
państwa. Jednocześnie stwarza to pole dla nadużyć, gdyż wolność tę można źle
wykorzystać. Konkretne rozwiązania są przedmiotem debat konstytucjonalistów na
całym świecie (co nie znaczy, że każdy argument ma wszędzie i zawsze tę samą
wagę). Czy partie są złe? Kiedyś się sprawdzały, jeśli teraz nie - to znowu,
przyczyna nie musi leżeć w nich. Może w degrengoladzie, ale może też np. w
rozwoju mediów (czyli po prostu w rozwoju techniki) czy "zbytnim" dobrobycie.


Jeszcze tak sobie pomyślałem, jak bym pokazał "spór", jaki tu toczyliśmy.
Twierdzę, że demokracja to wspólnota polityczna. Ty koncentrujesz się na
aspekcie politycznym, ja - wspólnotowym.

gente Ruthenus natione Polonus Lynx Rufus

[lynx.rufus]

Ale przyznać też muszę, się z Tobą zgadzam. Demokracja przeżywa pewien kryzys,
który wiąże się _także_ z pewnym wyczerpaniem się dotychczasowych mechanizmów.
Świat idzie bardzo szybko do przodu już od jakiegoś czasu, a wydaje mi się, że
za mało myślimy jak to wpływa na demokrację. I na wszystko inne. Coraz większa
możliwość totalnej kontroli obywateli przez państwo, krążące po świecie biliony
dolarów, "skurczenie" się świata, nowe bronie itd.itp.

Na to wszystko trzeba znaleźć jakieś odpowiedzi. Moim zdaniem powinny iść one w
kierunku zwiększania wolności człowieka, gdyż coraz bardziej jest ona
ograniczana. I dlatego uważam, że z tego powodu demokracja jest ciągle nie do
zastąpienia. Ale tylko pod warunkiem, że będzie zwiększała wolność, zamiast ją
ograniczać. A tu już dochodzimy do kwestii wartości. O.

gente Ruthenus natione Polonus Lynx Rufus

[stephen_s]

> Na to wszystko trzeba znaleźć jakieś odpowiedzi. Moim zdaniem powinny iść one w
> kierunku zwiększania wolności człowieka, gdyż coraz bardziej jest ona
> ograniczana.

Co rozumiesz konkretnie przez zwiększanie wolności człowieka?

[lynx.rufus]

stephen_s napisał:

> Co rozumiesz konkretnie przez zwiększanie wolności człowieka?

Och, gdybym to wiedział, to zamiast pisać tu, wykładałbym w
Cambridge.

Do problemu można podejść z dwóch stron: wymyśleć coś doskonałego i
od początku, albo poprawiać co się da. Pierwsza metoda jest dla
wielu bardziej atrakcyjna, ale - co historia udowodniła - do kitu.
Druga natomiast wymaga naprawdę wielkiego przemyślenia praktycznie
wszystkiego (i dlatego jest ta droga od pierwszej aż tak bardzo
mniej popularna).

Myślę, że dobrym sposobem pomiaru inwazyjności państwa jest proste
wyliczenie udziału budżetu państwa w PKB, czyli fiskalizm. - to
chyba najbardziej konkretna odpowiedź, jaką ode mnie teraz
dostaniesz: ograniczać wpływy i wydatki budżetu, a państwo samo odda
ludziom wolność (urzędnicy mają to do siebie że za darmo nie
pracują).

Ale muszę zrobić dwa zastrzeżenia:

1. jak widzisz, grzespelc podobnie do mnie pisze "wolność!", a w
sumie ja się z nim nigdy i w niczym nie zgadzam, więc coś tu nie
gra. I rzeczywiście. W mojej ocenie jego wolność polega na przyjęciu
przez państwo przepisu, który mi tę wolność będzie gwarantował, a ja
wolę, by państwo po prostu się wycofało z danej sfery życia. Dla
przykładu: grzespelc jest zwolennikiem (chyba?)
likwidacji "dyskryminacji" homoseksualistów poprzez wprowadzenie do
prawa instytucji małżeństw homoseksualnych. Ja zaś uważam, że należy
po prostu zlikwidować instytucję małżeństwa. I wtedy niech sobie
sodomici biorą ślub według własnego obrządku z kim chcą - nie mój
cyrk, nie moje kozy (tak jak i teraz). I podobnie da się rozwiązać
większość problemów, z którymi dzielnie zmaga się nasza klasa
polityczna (za nasze ciężko zarobione pieniądze).

2. Piszesz, że zajęcie się własnym otoczeniem to pesymizm, bo chcesz
zmieniać świat. Jest dokładnie odwrotnie, a świat cierpi raczej na
nadmiar reformatorów. Chcesz pomagać innym? Ależ zapewniam Cię, że w
promieniu stu metrów znajdziesz co najmniej kilkunastu
potrzebujących. Że chciałbyś pomóc nie tylko im, ale też tym
kilometr dalej? Zaręczam Ci, że tam też znajdzie się ktoś, kto może
im pomóc. Wystarczy by mu nie przeszkadzać.


gente Ruthenus natione Polonus Lynx Rufus

[kohei]

lynx.rufus napisał:

> a ja wolę, by państwo po prostu się wycofało z danej sfery życia.
Słuszność tego podejścia potwierdzają takie libertariańskie raje,
jak np. Somalia. Tam rzeczywiście państwo wycofało się z większości
sfer życia, a obywatele cieszą się prawdziwą wolnością.

[lynx.rufus]

kohei napisał:

> lynx.rufus napisał:
>
> > a ja wolę, by państwo po prostu się wycofało z danej sfery życia.
> Słuszność tego podejścia potwierdzają takie libertariańskie raje,
> jak np. Somalia. Tam rzeczywiście państwo wycofało się z
większości
> sfer życia, a obywatele cieszą się prawdziwą wolnością.

A uważasz, że państwo powinno np. dbać o poziom debaty na prywatnym
forum i usuwać takich trolli jak Ty?

gente Ruthenus natione Polonus Lynx Rufus

[stephen_s]

Kohei nie jest trollem.

BTW. Ciekaw jestem, jak godzisz swoje libertariańskie poglądy z nową encykliką
papieża, która postuluje zwiększenie kontroli władzy nad gospodarką... ;)

[lynx.rufus]

stephen_s napisał:

> Kohei nie jest trollem.
>
> BTW. Ciekaw jestem, jak godzisz swoje libertariańskie poglądy z
nową encykliką
> papieża, która postuluje zwiększenie kontroli władzy nad
gospodarką... ;)

Jeszcze nie czytałem. Ale też nie daj się nabrać na demagogię Kohei:
nie twierdzę, że należy likwidować wszelką władzę. Ale nasz problem -
a przecież dlatego tu piszemy, bo się zgadzamy, że z demokracją
jest jakiś problem - polega na zbyt wielkiej władzy państwa, a nie
zbyt małej. Przykład z małżeństwami jest dość skrajny, ale dobrze
ujmuje to, co chcę pokazać. Inaczej ujął to Kisiel: socjalizm
bohatersko rozwiązuje problemy, które sam stworzył.

Jak pisałem, to nie jest prosta sprawa i dlatego nie śpieszę tu z
gotowymi rozwiązaniami. Bo bywa różnie. W takiej np. Danii państwo
oddało część kontroli nad rynkiem pracy związkom zawodowym. Czyli
niby jest tak, jakbym sobie tego życzył. A ewidentnie nie jest, o
czym choćby przekonywali się imigranci z Polski, których związki
prześladowały niegorzej niż aparat państwowy.

Tak, wiem Kohei nie jest trollem. On tylko czasami trolluje. Bo jak
inaczej wytłumaczyć fakt, że uprzejmie raczył zignorować moje
wcześniejsze wpisy, w których podkreślam, że ważniejsza od reform
ustrojowych jest zmiana mentalności, wyjście z degrengolady?

gente Ruthenus natione Polonus Lynx Rufus

[kohei]

> Bo jak
> inaczej wytłumaczyć fakt, że uprzejmie raczył zignorować moje
> wcześniejsze wpisy, w których podkreślam, że ważniejsza od reform
> ustrojowych jest zmiana mentalności, wyjście z degrengolady?

Bo to zagadnienie ortogonalne do "ilości państwa w państwie"! Ale
też się ustosunkuję:)

[lynx.rufus]

kohei napisał:

> > Bo jak
> > inaczej wytłumaczyć fakt, że uprzejmie raczył zignorować moje
> > wcześniejsze wpisy, w których podkreślam, że ważniejsza od
reform
> > ustrojowych jest zmiana mentalności, wyjście z degrengolady?
>
> Bo to zagadnienie ortogonalne do "ilości państwa w państwie"! Ale
> też się ustosunkuję:)

Wcale nie.

gente Ruthenus natione Polonus Lynx Rufus

[kohei]

lynx.rufus napisał:
> Wcale nie.
No dobrze, nie jest. W sytuacji idealnej nie-degrengolady, czyli gdy
wszyscy podzielają Twoje przekonania i wartości, właściwie nie
potrzebujemy państwa (do wewnątrz).

Natomiast rzeczywistość jest po prostu bardziej złożona. To, co
nazywasz degrengoladą i upadkiem mentalności, jest po prostu
pluralizmem wartości i poglądów. A w tej sytuacji ludzkość nie
wymyśliła lepszego narzędzia do negocjacji wspólnych wartości, niż
demokracja, ani niż państwo do ich strzeżenia.

[stephen_s]

> Natomiast rzeczywistość jest po prostu bardziej złożona. To, co
> nazywasz degrengoladą i upadkiem mentalności, jest po prostu
> pluralizmem wartości i poglądów. A w tej sytuacji ludzkość nie
> wymyśliła lepszego narzędzia do negocjacji wspólnych wartości, niż
> demokracja, ani niż państwo do ich strzeżenia.

Powiem coś okropnego: zaczynam mieć dość pluralizmu. Pluralizm to mamy teraz w
Polsce na potęgę i co? Wyć się już się chce od niego, bo nic, tylko wszyscy się
kłócą...

[lynx.rufus]

stephen_s napisał:

> Powiem coś okropnego: zaczynam mieć dość pluralizmu. Pluralizm to
mamy teraz w
> Polsce na potęgę i co? Wyć się już się chce od niego, bo nic,
tylko wszyscy się
> kłócą...

I dobrze że się kłócą. Problem polega raczej na temacie tych kłótni.
One normalnie nie mają sensu.

gente Ruthenus natione Polonus Lynx Rufus

[kohei]

E tam, trochę potrollować nie zawadzi, a poza tym bardzo lubię
Norwegię.

> BTW. Ciekaw jestem, jak godzisz swoje libertariańskie poglądy z
nową encykliką
> papieża, która postuluje zwiększenie kontroli władzy nad
gospodarką... ;)
Libertarianie zatrzymali się w czasach Marksa, kiedy to rzeczywiście
istniał gruby kapitalista w cylindrze, doglądał swojej fabryki i
zarządzał nią w swoim interesie. Ale to było dawno. Obecnie lwia
część światowego kapitału jest rozproszona po funduszach, bankach
inwestycyjnych, wszystko jest właścicielem wszystkiego. I kapitałem
tym zarządzają korporacyjni urzędnicy, kasujący więcej niż
państwowi, ale koniec końców jak i oni mający powierzony im majątek
w dupie.
I o ile pewnie się z Lynksem zgodzimy, że prywatny warzywniak jest
lepszy od państwowego, to w przypadku np. koncernu motoryzacyjnego
sprawa nie jest dla mnie jasna.

[kohei]

lynx.rufus napisał:

> A uważasz, że państwo powinno np. dbać o poziom debaty na
> prywatnym forum i usuwać takich trolli jak Ty?
Pewnie, że tak! Jeśli wykażesz, jakie chronione prawem dobra
naruszyłem, możesz mnie pozwać przed (państwowym) sądem cywilnym. A
jak przegnę bardziej, będzie mnie ścigał (państwowy) prokurator,
czyż nie?

A mój sarkazm był tylko połowiczny. Rzeczywiście w Somalii są ludzie
cieszący się znacznie większą wolnością niż Ty, ja czy nawet dr
Kulczyk. Ci, którzy mają większego kałacha i większe jaja.

[lynx.rufus]

kohei napisał:

> lynx.rufus napisał:
>
> > A uważasz, że państwo powinno np. dbać o poziom debaty na
> > prywatnym forum i usuwać takich trolli jak Ty?
> Pewnie, że tak! Jeśli wykażesz, jakie chronione prawem dobra
> naruszyłem, możesz mnie pozwać przed (państwowym) sądem cywilnym.
A
> jak przegnę bardziej, będzie mnie ścigał (państwowy) prokurator,
> czyż nie?
>
> A mój sarkazm był tylko połowiczny. Rzeczywiście w Somalii są
ludzie
> cieszący się znacznie większą wolnością niż Ty, ja czy nawet dr
> Kulczyk. Ci, którzy mają większego kałacha i większe jaja.

Wszystko pięknie, ale nie na temat. Bo jak Ty we mnie Somalią, to ja
w Ciebie więzieniem (bądź nawet cmentarzem). Tam dopiero jest
porządek. Więc rozumiem, że postulujesz zamianę Polski w więzienie,
by uniknąć losu Somalii?

gente Ruthenus natione Polonus Lynx Rufus

[kohei]

lynx.rufus napisał:
> Wszystko pięknie, ale nie na temat. Bo jak Ty we mnie Somalią, to
> ja w Ciebie więzieniem (bądź nawet cmentarzem). Tam dopiero jest
> porządek. Więc rozumiem, że postulujesz zamianę Polski w
> więzienie, by uniknąć losu Somalii?

Na razie wyłączmy ironię, bo się pogubimy.
Wróćmy do "by państwo po prostu się wycofało z danej sfery życia".
Rozumiem, że zakładasz, że wtedy dana sfera życia wyreguluje się
sama, lub że nie wymaga regulacji wcale. Ja zaś uważam, że każda
dziedzina ludzkiego życia regulacji wymaga (w sensie, że jej
potrzebuje) - czasem wystarczy obyczaj, czasem potrzeba prawa. A do
wymuszenia przestrzegania i obyczaju, i prawa, potrzeba siły. W
przypadku pierwszym, jest to siła "soft": presja społeczna itd. W
drugim - "hard", czyli pała policjanta albo tomigan mafioza. No i ja
wolę oddać swoje prawa w ręce policjanta, na którego w d.p.p. mam
jakiś-tam wpływ, niż w ręce lokalnego ojca chrzestnego.
Natomiast obyczaj jest w stanie regulować życie społeczne tylko w
jednorodnych społecznościach, o, takich Lipcach:) W większych, w
skali "narodu" pozostaje nam negocjowanie naszych wartości i dóbr
(Lipce byłyby dla nas za małe), a kompromis podnieść do rangi prawa.
I tę platformę negocjacji może zapewnić nam tylko państwo.

[lynx.rufus]

No dobrze, cieszę się, że zostawiamy Somalię.

W zasadzie zgadzam się z Twoją argumentacją, ale głównie dlatego, że wcale z
niej nie wypływają Twoje wnioski. Oczywiste jest bowiem, że pewne sprawy
najlepiej rozstrzygać na szczeblu krajowym, tu pełna zgoda. Pytanie - które to
są sprawy. I o namyśle nad tym pisałem na początku tego wątku, więc tym bardziej
proszę nie wmawiać mi, że chcę powrotu do hobbesowskiego stanu naturalnego.

Mam za to olbrzymie problemy ze zdaniem, że "każda dziedzina ludzkiego życia
regulacji wymaga" i to w takim sensie, że za regulacją tą ma stać siła. Widzę
olbrzymią różnicę między presją społeczną a prawem państwowym (od dawna zresztą
mówię, że problem współczesnego państwa polega m.in. właśnie na tym, że to co
kiedyś załatwiała presja społeczna, ono chce wymusić kodeksem karnym) - jest to
różnica jakościowa, a nie ilościowa. Norma zwyczajowa i norma prawna to dwie
różne normy!

Nie jestem też przekonany, że wszystko trzeba regulować w tym stopniu, w jakim
się to obecnie reguluje. Weźmy na przykład dowody osobiste: czy są konieczne? W
Anglii jakoś bez nich dają sobie radę. Więc się da.

Na zdanie zaś, że tylko w jednorodnych społecznościach obyczaj jest w stanie
regulować życie społeczne, odpowiem cytatem z króla Zygmunta Augusta: "Nie
jestem królem waszych sumień".

I na koniec jeszcze jeden cytat (z Franklina):

Ludzie, którzy dla tymczasowego bezpieczeństwa rezygnują z podstawowej wolności,
nie zasługują ani na bezpieczeństwo, ani na wolność.


gente Ruthenus natione Polonus Lynx Rufus

[gumpel]

lynx.rufus napisał:
> No dobrze, cieszę się, że zostawiamy Somalię.

A ja żałuję, że zostawiacie Somalię :-) Bo to idealny przykład ilustrujący za co
należy lubić (lub nie) państwo. Jeden z moich ukochanych myślicieli politycznych
John Locke uznał, że ludzie stworzyli państwo, gdyż ono w większym stopniu
gwarantuje im wolność niż jego brak. Nie ma zatem sprzeczności miedzy wolnością
a państwem. Jednocześnie państwo stanowi największe zagrożenie dla wolności
jednostki z wiadomych powodów (dysponuje środkami przymusu większymi niż
pojedyncza banda bandziorów). Somalia jako obszar bez władzy (anarchia) jest
zatem równie zgubna dla wolności jak państwo tyranizujące obywateli. To są dwie
skrajności. Szkopuł w tym, że ewolucja dzisiejszych państw prowadzi drogą: od
państwa minimum realizującego funkcję ochronną do państwa totalitarnego
(realizującego zadekretowaną ideologicznie sprawiedliwość poprzez regulowanie
wszelkich sfer życia jednostek). A to następuje rzecz jasna kosztem wolności
indywidualnej. Pytanie: kiedy państwa przekroczą prób opresyjności, że staną się
dla wolności bardziej niebezpieczne niż anarchia ? Patrząc z perspektywy
przełomu lat 30. i 40. XX w. wydawało się to wcale bliskie (wolałbym żyć na
somalijskiej pustyni niż w III Reichu, czy CCCP). Po wojnie ta perspektywa
przegięcia się oddaliła, ale nie zniknęła. A to dlatego, że kierunek ewolucji
się nie zmienił: realizacja sprawiedliwościowej ideologii obejmującej
całokształt życia społecznego). Państwo jako takie (czytaj: każde) ma po prostu
tendencję do regulowania i kontrolowania wszystkiego i jeśli nie ma barier w tym
względzie to będzie szło tak daleko jak się da, czyli do totalitaryzmu. Za
czasów Locke'a i z jego udziałem wymyślono mechanizm powstrzymujący tę tendencję
- podział władz. Przez jakiś czas działało, ale teraz to już nie wystarcza.
Pojawił się zatem nowy mechanizm - koncepcja prywatności jednostki. Czy on
wystarczy ? Jestem w tym względzie pesymistom ... choć umiarkowanym :-)


G.

[lynx.rufus]

Cieszę się, że zostawiamy Somalię, gdyż - choć anarchia staje mi się
coraz bliższa i to z powodów, o których tu piszesz - nie postuluję
żadnych radykalnych posunięć. Przywołanie jej w kontekście moich
wypowiedzi odebrałem jako trollowanie.

Gdyby więc ktoś nie tylko mnie pytał, co robić, ale też dał władzę,
to raczej starałbym się zmieniać powoli w opisanym przeze mnie
kierunku niż zlikwidował państwo (i w ten sposób doprowadził do
stanu somalijskiego).

gente Ruthenus natione Polonus Lynx Rufus

[kohei]

Włąśnie miałem pisać, że państwo jest jednocześnie najlepszym
możliwym gwarantem wolności oraz największym tej wolności
potencjalnym zagrożeniem, ale zajrzał mi przez ramię Captain Obvious
i powiedział, że to jego kwestia:)
Myślę, że tu się zgadzamy, a różni nas rozłożenie nacisków.

Natomiast nie zgadzam się z tym:
> skrajności. Szkopuł w tym, że ewolucja dzisiejszych państw
prowadzi drogą: od
> państwa minimum realizującego funkcję ochronną do państwa
totalitarnego
> (realizującego zadekretowaną ideologicznie sprawiedliwość poprzez
regulowanie
> wszelkich sfer życia jednostek).

Kiedyż i gdzież było to mityczne "państwo minimum"? Byłyż takie
Niemcy wilhelmińskie? Republika weimarska? Trzecia rzesza? A może
chadecka bundesrepublika lat pięćdziesiątych?
Tak samo trudno mi się zgodzić z tym, jakoby ewolucja państwa szła w
orwellowskim kierunku. To fallacja równi pochyłej (dziś zabronili
palić w pubach, jutro zdelegalizują tytoń, a pojutrze nakażą
przejście na homoseksualizm).

Pominąłeś również kolejny ważny bezpiecznik w drodze do
totalitaryzmu, którym jest (tu wracamy do topiku) liberalna
demokracja (która przecież nie sprowadza się do podziału władzy).
Uważam, że dopóki działa, a na wyborach jest wybór, obronimy się:)

[stephen_s]

> Tak samo trudno mi się zgodzić z tym, jakoby ewolucja państwa szła w
> orwellowskim kierunku. To fallacja równi pochyłej (dziś zabronili
> palić w pubach, jutro zdelegalizują tytoń, a pojutrze nakażą
> przejście na homoseksualizm).

Ale przecież tak to wygląda. Pamiętaj, że już teraz zdarzają sie sytuacje typu:
pozbawienie zwyciężczyni konkursu nagrody za to, że potem przyznała, że nie
popiera małżeństw homoseksualnych...

> Pominąłeś również kolejny ważny bezpiecznik w drodze do
> totalitaryzmu, którym jest (tu wracamy do topiku) liberalna
> demokracja (która przecież nie sprowadza się do podziału władzy).
> Uważam, że dopóki działa, a na wyborach jest wybór, obronimy się:)

Ale czy działa? Ja zaczynam podejrzewać, że liberalna demokracja to kompletnie
utopijny pomysł...

[a000000]

stephen_s napisał:

> Ale czy działa? Ja zaczynam podejrzewać, że liberalna demokracja to kompletnie
utopijny pomysł...


i chyba masz rację......... zbytni liberalizm rozzuchwala, każdy zaczyna ciągnąc
w swoją stronę, silniejszy wygrywa....i potem za poglądy idzie się do więzienia...

wilki, aby się nie pożarły, muszą mieć bat nad głową. Niestety.

moje argumenty za demokracją.... przynajmniej teoretycznie każdy ma takie same
szanse i możliwości wobec prawa - a więc reguł gry.
No i wbrew pozorom mamy wpływ na rządzących - tylko musimy się wokół tematu
zjednoczyć... bo pojedynczych to nie widać i nie słychać...

[gumpel]

kohei napisał:
> Kiedyż i gdzież było to mityczne "państwo minimum"? Byłyż takie
> Niemcy wilhelmińskie? Republika weimarska? Trzecia rzesza? A może
> chadecka bundesrepublika lat pięćdziesiątych?

Istniało w postaci idei w pierwszych stuleciach liberalizmu (od Locke'a do J.S.
Milla mniej więcej. Było to o tyle istotne, że samo istnienie takiego założenia
powstrzymywało zapędy totalitarne (rozumiane jako uznanie, że państwo może
regulować wszystkie dziedziny życia społecznego). Dzisiaj bardzo brak tego
ideologicznego hamulca. I tu przejdę do dalszej cześci Twojej wypowiedzi. Piszesz:

> Pominąłeś również kolejny ważny bezpiecznik w drodze do
> totalitaryzmu, którym jest (tu wracamy do topiku) liberalna
> demokracja (która przecież nie sprowadza się do podziału władzy).
> Uważam, że dopóki działa, a na wyborach jest wybór, obronimy się:)

Otóż, niestety nie koniecznie. Mechanizm demokratyczny jest co raz mniej
liberalny (we właściwym tego ostatniego słowa znaczeniu), a co raz bardziej
populistyczny. Zobacz jak działa on w braku idei państwa minimum: społeczeństwo
stwierdza "mamy problem". Politycy odpowiadają "rozwiążemy go" (tu triumf
demokracji). A następnie politycy ... uchwalają ustawę mającą na celu
rozwiązanie problemu (bo muszą się wykazać przed wyborcami, że zajęli się
problemem (tu demokracja zawodzi przynajmniej jako mechanizm chroniący wolność,
gdyż produkuje się kolejne przepisy tworzące kolejne nakazy i zakazy w imię
rozwiązania problemu). Tak powstaje mechanizm inflacji prawa, gdyż wady nowych
przepisów poprawia się przez uchwalenie jeszcze nowszych. A to odbiera jednostce
jedną z najważniejszych liberalnych wartości - poczucie działania w prawie. Dziś
nie nie łamać prawa, to niewykonalne, gdyż niewykonalne jest poznanie wszystkich
przepisów. Prosty przykład: wiedziałeś, że mieszkaniec domku jednorodzinnego ma
obowiązek przeprowadzania raz na pięć lat przeglądu instalacji elektrycznej ? Ja
dowiedziałem się od ubezpieczyciela w piśmie, w którym odmawiał mi wypłacenia
odszkodowania ... Albo wiedziałeś, że przepisy określają co do milimetra
dopuszczalną wielkość czerwonego światła za tylną szybą samochodu ? Kiedyś
policjant sprawdzał mi to centymetrem :-) Niby to są bzdury, ale fakt, że każdy
mieszkaniec kraju może być w dowolnym momencie pociągnięty do odpowiedzialności
za naruszenie prawa - wystarczy tylko poszukać - brzmi nieciekawie, no nie ?

Piszesz też:
> Tak samo trudno mi się zgodzić z tym, jakoby ewolucja państwa szła
> w orwellowskim kierunku. To fallacja równi pochyłej (dziś zabronili
> palić w pubach, jutro zdelegalizują tytoń, a pojutrze nakażą
> przejście na homoseksualizm).

Sprowadzasz tę sprawę do absurdu. Na poczet forumowej dyskusji wygląda to
efektownie, ale siła procesu o którym tu piszemy polega na tym, że zachodzi on
wielokierunkowo i po woli (kolejnymi nawarstwiającymi się krokami). Jak brać
rzecz pojedynczo to groźnie to nie wygląda - wspomniany przez Ciebie zakaz
palenia w pubach sam w sobie jawi się jako niemal bez znaczenia dla statusu
jednostki w państwie. Ale jeśli potraktować go jako jeden z setek zakazów
powstałych w ciągu roku i jeden z tysięcy powstałych w ciągu życia jednego
pokolenia to powstaje zasadne pytanie o trwałość ustroju, który nazwałeś
liberalną demokracją. Jak długo jeszcze będzie można zasadnie nazywać ją
"liberalną" ? Jakie mechanizmy będą zabezpieczać ją przed zdegenerowaniem się w
totalitaryzm par excelence ? Co zrównoważy rozwój technologiczny dający w ręce
władz co raz to nowe instrumenty kontroli jednostki ? Co powstrzyma ograniczanie
wolności jednostki w imię realizacji celów zbiorowych określonych demokratycznie
przez większość ? To są pytania, na które w dzisiejszym naszym dyskursie
publicznym nie znajduję odpowiedzi. To znaczy nie znajduję odpowiedzi innej niż
taka, że stworzymy ustawy, które nam ten problem rozwiążą ...


G.

[kohei]

gumpel napisał:
> Istniało w postaci idei w pierwszych stuleciach liberalizmu (od
> Locke'a do J.S. Milla mniej więcej.
Oj, jako idea, to "istniał" już każdy jeden ustrój. Bez próby
praktycznej implementacji nie wiemy, czy "to działa". A jeśli próbą
ppraktycznego wykorzystania owej wizji były US Ojców Założycieli,
to... się nie udało.

> Otóż, niestety nie koniecznie. Mechanizm demokratyczny jest co raz
> mniej liberalny (we właściwym tego ostatniego słowa znaczeniu), a
> co raz bardziej populistyczny[...] A to odbiera jednostce
> jedną z najważniejszych liberalnych wartości - poczucie działania
> w prawie.
O ile z trudem się z Tobą zgodzę, to problem wynika z
przyrodzonej "kruchości" lib.dem. - łatwo i niezauważalnie ewoluuje
to w stronę oligarchii, to mobokracji. I teraz pytanie, czy jest ona
do obrony bez "walki o pokój".
Cóż, ignorantia iuris nocet:) A czy za brak
przeglądu "odpowiedziałeś" przed państwowym urzędnikiem,
czy "urzędnikiem" korporacji?

> Sprowadzasz tę sprawę do absurdu.
No właśnie nie, to "Wy" to robicie, stawiając wspólny wózek na
wyimaginowanej równi pochyłej. Żaden trend historyczno-społeczno-
polityczny nie jest trwały.

BTW, zwróć uwagę, że z tych samych okopów, nad którymi powiewają
sztandary "wolności", dochodzą strzały w kierunku projektów, które
tę wolność mają poszerzać, jak depenalizacja lekkich narkotyków czy
PACS.

> Jak długo jeszcze będzie można zasadnie nazywać ją
> "liberalną" ? Jakie mechanizmy będą zabezpieczać ją przed
> zdegenerowaniem się w totalitaryzm par excelence ? Co zrównoważy
> rozwój technologiczny dający w ręce
> władz co raz to nowe instrumenty kontroli jednostki ? Co
> powstrzyma ograniczanie
> wolności jednostki w imię realizacji celów zbiorowych określonych
> demokratycznie przez większość ?
Pytania, jakkolwiek hipotetyczne (nie uważam, żeby utrudnianie Ci
spłonięcia wraz z rodziną w Twoim domku istotnie ograniczało Twoją
wolność), są trafne.

Pomysły? Decentralizacja ("landyzacja", która tak przeraża
Prezessimusa) włady, delegacja możliwie szerokich kompetencji i
środków do samorządów, rozwój organizacji pozarządowych,
upowszechnienie partii politycznych (!), edukacja. Innymi słowy,
republika jest tyle warta, ile jej obywatele.

[diabollo]

lynx.rufus napisał:

> stephen_s napisał:
>
> > Hm. Kryzys moralny to nieco odrębne zjawisko... A mnie interesują argumen
> ty
> > właśnie za tym, czemu mielibyśmy trwać przy demokracji jako systemie
> > politycznym? Skoro ona i tak obecnie coraz bardziej staje się iluzją?
>
> Ale dlaczego staje się iluzją? Moim zdaniem właśnie z tego, o którym pisałem.
> Choć pewnie nie tylko, ale tu trudno coś powiedzieć, gdyż jednak główną
> przyczyną jest powszechna degrengolada. Teraz, u nas, to pewnie i dyktatura by
> się nie udała...
>
> gente Ruthenus natione Polonus Lynx Rufus

Przepraszam, że tak się wtrącę z pytaniem.

Skoro aktualnie mamy "kryzys moralny" i "degrengoladę", to czy możecie wskazać
mi czasy, kiedy owego "kryzysu moralnego" i "degrengolady" nie było?
Nie musicie się też ograniczać do Polski.

Będę wdzięczny za rzetelną odpowiedź.

Kłaniam się nisko.

[marcinlet]

diabollo napisał:

> Skoro aktualnie mamy "kryzys moralny" i "degrengoladę", to czy
możecie wskazać
> mi czasy, kiedy owego "kryzysu moralnego" i "degrengolady" nie
było?
> Nie musicie się też ograniczać do Polski.
Epoka kamienia łupanego?

[a000000]

marcinlet napisał:

> Epoka kamienia łupanego?


Biblijny raj? oczywiście do czasu zeżarcia zakazanego... bo potem to poszło już
lawinowo... Bóg raz wytracił ludzkość potopem - nie pomogło... drugi raz
zniszczył siedlisko degrengolady - Sodomę... i też nie pomogło.... zesłał
Mesjasza z nowym pakietem zasad moralnych.... dzikusy Go zabiły...
Teraz obserwuje z daleka, aż zwierzaki noszące dumne miano homo sapiens się same
zniszczą... i chyba już widzi światełko w tunelu...

[isma]

lynx.rufus napisał:


> To pierwsza odpowiedź. Ale jest i druga, którą sugerowałem wcześniej: szukać
> alternatywy, ale nie dla państwa, a dla siebie. (Współ)uczestniczyć w tworzeniu
> innych wspólnot, takich, w których można się realizować.

O, to, to.

[stephen_s]

No, ale to jest jakieś takie... pesymistyczne. Świat jest beznadziejny, więc
szukajmy małych enklaw dla siebie. Może ejstem za młody, ale do mnie to nie
przemawia :) Zróbmy coś, by świat był lepszy - a nie udajmy się na emigrację
wewnętrzną...

[isma]

Dlaczego: "swiat jest beznadziejny"? Nie jest beznadziejny, tylko trzeba sie do
niego zabierac metodycznie. Od najblizszego.

Papiez, na ktoregos sie powolal, zanim sformulowal te jakies tam przemyslenia w
konkretnych kwestiach spolecznych (ktore na razie w szczegolach przerastaja moja
wyrazona w calkiem pokaznej liczbie stopni Celsjusza inteligencje), to napisal w
tej encyklice fajne zagajenie, ktorego nie odmowie sobie, zeby nie wkleic:

"Miłość (caritas) jest królewską drogą nauki społecznej Kościoła. Wszelka
odpowiedzialność i zaangażowanie zarysowane przez tę naukę czerpią z miłości,
która zgodnie z nauczaniem Jezusa stanowi syntezę całego Prawa (por. Mt 22,
36-40). Stanowi ona prawdziwą treść osobistej relacji z Bogiem i bliźnim; jest
nie tylko zasadą mikro-relacji: więzi przyjacielskich, rodzinnych, małej grupy,
ale także makro-relacji: stosunków społecznych, ekonomicznych i politycznych.
Dla Kościoła – uformowanego przez Ewangelię – miłość jest wszystkim, ponieważ,
jak naucza św. Jan (por. 1 J 4, 8. 16) i jak przypomniałem w mojej pierwszej
Encyklice, «Bóg jest miłością» (Deus caritas est): wszystko wywodzi się z
miłości Bożej, dzięki niej wszystko przyjmuje kształt, do niej wszystko zmierza.
Miłość jest największym darem, jaki Bóg przekazał ludziom, jest Jego obietnicą i
naszą nadzieją.

Jestem świadomy, że istnieją błędne drogi a i miłość – jak to bywało i nadal
bywa – jest ogołacana z sensu, oraz że łączy się z tym ryzyko opacznego
rozumienia miłości, wykluczania z niej treści etycznej i w każdym wypadku
utrudnień w jej prawidłowej ocenie. W kręgach społecznych, prawnych,
kulturowych, politycznych i ekonomicznych, czyli w kontekstach bardziej
narażonych na tego rodzaju niebezpieczeństwo, łatwo stwierdza się jej niewielkie
znaczenie dla interpretowania i kierowania odpowiedzialnością moralną. Stąd
potrzeba łączenia miłości z prawdą nie tylko w kierunku wskazanym przez św.
Pawła, «veritas in caritate» (Ef 4, 15), ale również w odwrotnym i
komplementarnym kierunku – «caritas in veritate». Prawdy trzeba szukać,
znajdować ją i wyrażać w «ekonomii» miłości, ale z kolei miłość trzeba pojmować,
cenić i żyć nią w świetle prawdy. W ten sposób nie tylko przysłużymy się miłości
oświeconej prawdą, ale przyczynimy się do uwiarygodnienia prawdy, ukazując jej
siłę uwierzytelniania i przekonywania w konkretnym życiu społecznym. Nie jest to
bez znaczenia dzisiaj, w kontekście społecznym i kulturowym relatywizującym
prawdę, często niezwracającym na nią uwagi i jej niechętnym.

Dzięki tej ścisłej więzi z prawdą, można uznać miłość za autentyczny wyraz
człowieczeństwa oraz za element o podstawowym znaczeniu w relacjach ludzkich,
także o charakterze publicznym. Tylko w prawdzie miłość jaśnieje blaskiem i może
być przeżywana autentycznie. Prawda jest światłem nadającym miłości sens i
wartość. Światło to jest światłem rozumu i wiary, dzięki któremu umysł dochodzi
do przyrodzonej i nadprzyrodzonej prawdy miłości: odkrywa jej sens oddania się,
przyjęcia i komunii. Bez prawdy miłość kończy się na sentymentalizmie. Miłość
staje się pustą skorupą, którą można dowolnie wypełnić. W kulturze bez prawdy
istnieje ryzyko wypaczenia miłości. Staje się ona łupem emocji oraz
przypadkowych opinii jednostek, słowem nadużywanym i zniekształcanym aż po
nabranie przeciwnego znaczenia. Prawda uwalnia miłość od wąskich dróg
emocjonalności, pozbawiających ją treści relacyjnych i społecznych, i od
fideizmu, pozbawiającego ją spojrzenia ludzkiego i uniwersalnego. Miłość
odzwierciedla w prawdzie wymiar osobisty i jednocześnie publiczny wiary w Boga
biblijnego, będącego równocześnie «Agápe» i «Lógos»: Miłością i Prawdą, Miłością
i Słowem.

Ponieważ miłość (caritas) jest pełna prawdy, człowiek może pojąć bogactwo jej
wartości, może się nią dzielić i komunikować. Prawda jest bowiem lógos tworzącym
diálogos, a więc komunikację i komunię. Prawda, pozwalając ludziom wyjść z kręgu
subiektywnych opinii i odczuć, daje im możliwość postępowania przekraczającego
uwarunkowania kulturowe i historyczne oraz spotkania się w ocenie wartości i
istoty rzeczy. Prawda otwiera i jednoczy umysły w lógos miłości: oto
chrześcijańskie głoszenie i świadectwo miłości. W obecnym kontekście społecznym
i kulturowym, w którym rozpowszechniona jest tendencja do relatywizowania
prawdy, przeżywanie miłości w prawdzie prowadzi do zrozumienia, że wybór
wartości chrześcijańskich jest nie tylko sprawą pożyteczną, ale niezbędną dla
budowania dobrego społeczeństwa oraz prawdziwego, integralnego rozwoju
ludzkiego. Chrześcijaństwo miłości bez prawdy można łatwo zamienić na magazyn
dobrych uczuć, pożytecznych we współżyciu społecznym, lecz marginalnych. W ten
sposób nie byłoby już prawdziwego i właściwego miejsca dla Boga w świecie.
Miłość pozbawiona prawdy zostaje sprowadzona do środowiska ciasnego i
pozbawionego relacji z drugim człowiekiem. Zostaje wyłączona z projektów i
procesów budowania ludzkiego rozwoju o uniwersalnym charakterze, w dialogu
wiedzy i czynu.

Caritas to miłość przyjęta i darowana. Jest ona «łaską» (cháris). Jej źródłem
jest krystaliczna miłość Ojca do Syna, w Duchu Świętym. To miłość, która z Syna
spływa na nas. To miłość stwórcza, dzięki której istniejemy; to miłość
odkupieńcza, dzięki której jesteśmy nowym stworzeniem. To miłość objawiona i
urzeczywistniona przez Chrystusa (por. J 13, 1) oraz «rozlana w sercach naszych
przez Ducha Świętego» (Rz 5, 5). Ludzie, będąc adresatami miłości Bożej, stali
się podmiotami miłości i są powołani, by stać się narzędziami łaski, by szerzyć
miłość Bożą i tworzyć więzi miłości.

Na tę dynamikę miłości przyjętej i ofiarowanej odpowiada nauka społeczna
Kościoła. Jest ona «caritas in veritate in re sociali»: głoszeniem prawdy
miłości Chrystusa w społeczeństwie. Nauka ta jest posługą miłości, ale w
prawdzie. Prawda zachowuje i wyraża wyzwalającą moc miłości w coraz to nowych
wydarzeniach historii. Jest równocześnie prawdą wiary i rozumu, w rozróżnieniu i
zarazem zespoleniu dwóch sfer poznania. Prawdy tej potrzebują: rozwój, dobrobyt
społeczny i właściwe rozwiązywanie poważnych problemów społeczno-ekonomicznych,
trapiących ludzkość. Jeszcze bardziej potrzebują tego, aby prawda ta była
miłowana i by o niej świadczono. Bez prawdy, bez zaufania i miłości do prawdy,
nie ma świadomości i odpowiedzialności społecznej, a działalność społeczna
zostaje uzależniona od prywatnych interesów i logiki władzy, prowadząc do
dzielenia społeczeństwa, a tym bardziej społeczeństwa zmierzającego do
globalizacji, w trudnych momentach jak obecnie."

[marcinlet]

lynx.rufus napisał:
Ale jest i druga, którą sugerowałem wcześniej: szukać
> alternatywy, ale nie dla państwa, a dla siebie. (Współ)
uczestniczyć w tworzeniu
> innych wspólnot, takich, w których można się realizować.
Co rozumiesz przez takie wspólnoty i realizowanie się? Np. rasista,
żyjący w państwie, w którym uprzedzenia rasowe są zakazane i karane -
jak on ma się realizować?

[lynx.rufus]

marcinlet napisał:

> lynx.rufus napisał:
> Ale jest i druga, którą sugerowałem wcześniej: szukać
> > alternatywy, ale nie dla państwa, a dla siebie. (Współ)
> uczestniczyć w tworzeniu
> > innych wspólnot, takich, w których można się realizować.
> Co rozumiesz przez takie wspólnoty i realizowanie się? Np. rasista,
> żyjący w państwie, w którym uprzedzenia rasowe są zakazane i karane -
> jak on ma się realizować?

No nie, nie przesadzajmy. Ja akurat miałem na myśli lekkiego pedofila. Żeby
założył domowe przedszkole, no.

gente Ruthenus natione Polonus Lynx Rufus

[diabollo]

Nie będę oryginalny i problemów polskiego systemu partyjnego podobnie jak
czcigodny Rysiek będę doszukiwał się w "rozwoju" mediów, a ściślej mówiąc w ich
tabloidyzacji. Niestety wszystko wzkazuje na to, że media publiczne raczej się
jeszcze bardziej zglajszlachtują, o ile w ogóle przetrwają.

Po drugie system finansowania partii politycznych spowodował nie tyle
"stabilizację" sceny politycznej co zabetonowanie jej, a z leaderów partyjnych
zrobił mandarynów rozdzielających według swojego uznania w sumie spory szmal.

Finansowanie partii z budżetu niewątpliwe jest chyba niezłym pomysłem, choć
szczegóły z całą pewnością muszą być poprawione.
Niestety i tutaj jestem optymistą, bo nie leży to w interesie szefów partii,
więc nic się pewnie szybko nie zmieni.

Kłaniam się nisko.

[stephen_s]

No to co z tym zrobic?

Wolność!!!

[grzespelc]

w DEMOKRACJI NAJWAŻNIEJSZE NIE JEST TO, KTO RZĄDI , TYLKO TO, CO MOŻE. A może
niewiele, bo tylko tyle na ile mu pozwolimy. I dzięki temu każdy może życ, jak
chce.

A na to, że inni głosują inaczej, niż Ty, nic nie poradzisz.

[stephen_s]

> w DEMOKRACJI NAJWAŻNIEJSZE NIE JEST TO, KTO RZĄDI , TYLKO TO, CO MOŻE. A może
> niewiele, bo tylko tyle na ile mu pozwolimy.

Doprawdy? Przecież nie masz możliwości zablokowania każdej decyzji prezydenta,
rządu, samorządów lokalnych... Nie mówiąc o tym, ile rzeczy w naszym życiu jest
kontrolowane przez urzędników - i ile prawa jest nam narzucane z zewnątrz.

Co takiego konkretnie jesteś w stanie kontrolować? Pomyśl.

I dzięki temu każdy może życ, jak
> chce.

Nieprawda. Nawet w demokracji masz ograniczenia.

[kohei]

> Doprawdy? Przecież nie masz możliwości zablokowania każdej decyzji
prezydenta,
> rządu, samorządów lokalnych...
Każdej pewnie nie, ale:
1. prezydent, rząd, samorząd mogą tylko tyle, na ile pozwala im
prawo. To prawo ktoś ustanowił, zwykle ktoś, kogo Ty wybrałeś.
Decyzje możesz zaskarżać, możesz dochodzić odszkodowania za
bezprawne decyzje.
2. zobacz, jak wiele można zmienić nawet pomiędzy wyborami. Jak
często waadza zmienia decyzje pod wpływem protestów jakichś grup
społecznych (od Rozpudy po emerytury). Jak wiele decyzji jest
podejmowanych pod dyktando sondażowych słupków (inną sprawą jest,
czy jest to korzystne). To właśnie jest rzeczywisty wpływ Ciebie i
społeczeństwa na waadzę. Tego nie masz w nie-demokracjach, gdzie
waadza robi co chce aż po rewolucję.

[stephen_s]

> 1. prezydent, rząd, samorząd mogą tylko tyle, na ile pozwala im
> prawo.

Czyli na bardzo wiele. :)

> To prawo ktoś ustanowił, zwykle ktoś, kogo Ty wybrałeś.

Ee, no nie do końca. Prawo w nowoczesnej Polsce kształtowało się w przeważającej
większości wtedy, kiedy ja jeszcze nie głosowałem. Teraz mało jest woli
politycznej, by zmieniać to prawo w jakiś istotny sposób. W dodatku wszystkie
zmiany powstają w wyniku partyjnych kompromisów...

Myślę, że obywatel ma wiele szczęścia, jeśli znajdzie partię, która reprezentuje
dobrze jego poglady. A jeszcze więcej, jeśli ta partia dojdzie do władzy i
będzie chciała tymi poglądami się kierować. A jeszcze, jeszcze więcej, jeśli
zmiany nie rozwodnią się w głosowaniach i partyjnych grach...

> Decyzje możesz zaskarżać, możesz dochodzić odszkodowania za
> bezprawne decyzje.

Myslę, że tzw. szary obywatel ma bardzo niewielkie szanse dochodzić swoich praw...

> 2. zobacz, jak wiele można zmienić nawet pomiędzy wyborami. Jak
> często waadza zmienia decyzje pod wpływem protestów jakichś grup
> społecznych (od Rozpudy po emerytury).

No, niekoniecznie. Rozpuda została ocalona głównie dlatego, że nastąpiły
przyśpieszone wybory. Co do protestów, to tą metodą zmiany mogą wywalczyć tylko
nieliczne grupy.

Jak wiele decyzji jest
> podejmowanych pod dyktando sondażowych słupków (inną sprawą jest,
> czy jest to korzystne).

No właśnie nie jest to korzystne, bo prowadzi to do tego, że władza nic nie
robi. Vide: rząd Tuska.

To właśnie jest rzeczywisty wpływ Ciebie i
> społeczeństwa na waadzę.

No wiesz, z tego wychodzi, że wpływ ten owszem, mam... ale tylko wtedy, gdy
nalezę do silnej grupy mogącej przeprowadzać sprawne protesty. Albo gdy moje
poglądy akurat odpowiadają temu, co myśli większość - więc zwróci to uwagę
władzy poprzez sondaże.

[grzespelc]

> > 1. prezydent, rząd, samorząd mogą tylko tyle, na ile pozwala im
> > prawo.
>
> Czyli na bardzo wiele. :)

Gdyby nie demokrcja, mogliby tyle, ile by chcieli. Czyli o wiele więcej.

[stephen_s]

Czy to zasługa demokracji, czy państwa prawa?

[grzespelc]

Państwem prawa może być i dyktatura, wystarczy odpowiednie przepisy uchwalić.
III Rzesza była państwem prawa.

A masz jakiś lepszy pomysł ?

[gumpel]

... że wkleję Winstona Churchilla:
"It has been said that democracy is the worst form of government except all the
others that have been tried".

To pierwszy argument. A zatem brzmi tak: demokracja okazała się najlepszym
ustrojem z dotychczas "testowanych".
Mam test. Zadaj sobie pytanie: gdybyś miał emigrować jak stoisz do dowolnego
kraju to jaki byś wybrał ? Ja, rzecz jasna, nie wiem co odpowiesz, ale stawiam
dolary przeciwko orzechom, że będzie to kraj demokratyczny.


G.
—

Na pierwszy rzut oka to mało przekonywające. Ale jak się tak zastanowić, to jest
to najmocniejszy z możliwych argumentów.

G.

[stephen_s]

> To pierwszy argument. A zatem brzmi tak: demokracja okazała się najlepszym
> ustrojem z dotychczas "testowanych".

Ba! Skąd to, tak naprawdę, wiemy?

> Mam test. Zadaj sobie pytanie: gdybyś miał emigrować jak stoisz do dowolnego
> kraju to jaki byś wybrał?

Wiesz, pytanie jest trochę tendencyjne z tego względu, że akurat kraje najwyżej
rozwinięte to przeważnie demokracje. Trudno wskazać kraje z porównywalną
jakością życia, które byłoby niedemokratyczne. A zatem, trudno rozważać
przeprowadzkę...

Poza tym, przecież demokracja nie jest tożsama z państwem prawa. Skąd wiesz, czy
życie w niedemokratycznym państwie prawa nie byłoby lepsze?

[a000000]

stephen_s napisał:

>Trudno wskazać kraje z porównywalną
> jakością życia, które byłoby niedemokratyczne.

Saudi, emiraty.... przeprowadziłbyś się tam?

[grzespelc]

> Wiesz, pytanie jest trochę tendencyjne z tego względu, że akurat kraje najwyżej
> rozwinięte to przeważnie demokracje. Trudno wskazać kraje z porównywalną
> jakością życia, które byłoby niedemokratyczne.

A nie sądzisz, że demokracja ułatwia rozwój społeczeństw?

[gumpel]

1. Znam jeden przykład wysokorozwiniętego niedemokratycznego państwa prawa - Singapur. Niby demokratyczne, ale dalekie od europejskich standardów pod względem relacji jednostka - zbiorowość są też Tajwan, Korea Pd. i Japonia. (Ponoć w socjologii powstało nawet pojęcie "kraje kultury ryżu", gdyż tego zboża nie da się efetywnie uprawiać maszynowo - najefektywniejszy jest chłop brodzący po kolana w wodzie 4 razy do roku, co determinuje hierarchiczną, a więc nie demokratyczną budowę społeczeństwa - wyzwoli się tego chłopa pół Azji umrze z głodu)). Kusi Cię ten dalekowschodni kierunków ?

2. Nie wiem co rozumiesz pod pojęciem "wysokorozwinięte", ale pod wieloma względami pewnie rację ma Azerka: kryterium to spełniają w jakimś tam stopniu niektóre (a może już prawie wszystkie) państwa Zatoki Perskiej. Bogactwo i reguły szarii ... co Ty na to ?

3. Albo Izrael - demokratyczne państwo stanu wojennego.


Jak widzisz wybór jest realny.
G.

Pasy

[lynx.rufus]

Akurat teraz, gdy my zastanawiamy się czy demokracja ma jeszcze
sens, jej nowy charakter został po raz kolejny podkreślony, tym
razem - przez nasz Trybunał Konstytucyjny. Ciało to orzekło wczoraj,
że nakaz zapinania pasów jest zgodny z konstytucją, nie ogranicza
godności człowieka. Innymi słowy - państwo wie lepiej i trzeba się
państwa słuchać.

Tu mamy to bełkotliwe uzasadnienie:

Trybunał Konstytucyjny stwierdził jednak, że w zakresie obowiązku
stosowania pasów bezpieczeństwa, ograniczenie prawa jednostki co do
decydowania o swoim życiu osobistym, jest dopuszczalne w świetle
art. 31 ust. 3 konstytucji. Cel nakazu sformułowanego w art. 39 ust.
1 prawa o ruchu drogowym należy uznać za usprawiedliwiony przesłanką
ochrony zdrowia. Ograniczenie prawa jednostek jest zgodne przy tym
z zasadą proporcjonalności. Trybunał przedstawił obszernie wyniki
badań naukowych i statystyki wypadków drogowych, stosownie do
których używanie pasów bezpieczeństwa w istotny sposób zmniejsza
liczbę obrażeń oraz stopień ciężkości następstw wypadków drogowych.
Trybunał Konstytucyjny stwierdził wobec tego, że stosowanie pasów
bezpieczeństwa w istotnym stopniu przyczynia się do realizacji
założonego przez ustawodawcę celu, jakim jest ochrona zdrowia
uczestniczących w ruchu drogowym użytkowników pojazdów. Ponadto pasy
bezpieczeństwa są najskuteczniejszym i najmniej uciążliwym środkiem
bezpieczeństwa pojazdu, w wysokim stopniu ograniczającym negatywne
skutki dla życia i zdrowia użytkowników pojazdów podczas wypadków
drogowych. Uciążliwość związana z ich stosowaniem jest przy tym
niewielka; przeważają natomiast wspomniane wyżej korzyści. Trybunał
Konstytucyjny stwierdził, że także doktryny liberalne dopuszczają
ograniczenie przez państwo swobody decydowania przez jednostki o ich
postępowaniu, jeżeli decyzje jednostek naruszają prawa lub interesy
innych osób albo są nieprzemyślane. Z tych względów Trybunał
Konstytucyjny orzekł, że art. 39 ust. 1 prawa o ruchu drogowym jest
zgodny z art. 47 w zw. z art. 31 ust. 3 konstytucji.

gente Ruthenus natione Polonus Lynx Rufus

[maria421]

Lynxie, a Ty uwazasz ze zapinanie pasow w samochodzie ogranicza godnosc czlowieka?
Moze ogranicza jego swobode ruchu w samochodzie, ale godnosc???

[lynx.rufus]

maria421 napisała:

> Lynxie, a Ty uwazasz ze zapinanie pasow w samochodzie ogranicza
godnosc czlowie
> ka?
> Moze ogranicza jego swobode ruchu w samochodzie, ale godnosc???

Mario - tu wcale nie chodzi o pasy! Tu chodzi o _przymus_! Jak
państwo zdecyduje, że będzie mnie ubierać zgodnie z aktualną pogodą
(czapka, rękawiczki, ciepłe skarpety i wełniane gacie w zimie), to
choć pewnie sam bym się tak ubrał, to _przymus_ państwa i jego
_ingerencja_ w moje sprawy narusza moją godność. I z pasami jest tak
samo.

gente Ruthenus natione Polonus Lynx Rufus

[a000000]

lynx.rufus napisał:

> _ingerencja_ w moje sprawy narusza moją godność.

narusza godność czy wolność? Bo chyba się zgadzamy, że wolność jednostki żyjącej
w społeczeństwie nie może być nieograniczona.

[lynx.rufus]

a000000 napisała:

> lynx.rufus napisał:
>
> > _ingerencja_ w moje sprawy narusza moją godność.
>
> narusza godność czy wolność? Bo chyba się zgadzamy, że wolność
jednostki żyjące
> j
> w społeczeństwie nie może być nieograniczona.

W tym wypadku i jedno, i drugie. Pod omawianym względem wolności
jednostki nie wolno państwu ograniczać.

gente Ruthenus natione Polonus Lynx Rufus

Ciekawy tekst na temat

[lynx.rufus]

Bardzo ciekawy tekst, który polecam:

www.fronda.pl/news/czytaj/sarmacja_niedokonczona_przygoda

gente Ruthenus natione Polonus Lynx Rufus

[gumpel]

Rzeczywiście bardzo ciekawy tekst.

Ja tylko pozwolę sobie przypomnieć, jeden z moich ulubionych utworów Jacka
Kaczmarskiego z 1993 r., który pokazuje, że takie ujęcie jak w zapodanym
artykule w polskiej kulturze wcale nie jest nowością tylko ciągle gdzieś tam
egzystuje, dzięki Bogu.

Do posłuchania:
gumpel.wrzuta.pl/audio/1FKzbI9DkLY/z_xvi-wiecznym_portretem_trumiennym_rozmowa
Tekst:
Z XVI wiecznym portretem trumiennym rozmowa

Nie patrz na nas z wyrzutem pyszny szaławiło,
Bądźże z sercem otwartym dla dzieci swych dzieci.
Od twoich czasów sławnych tyle się zmieniło,
Że aż szkoda zawracać tym głowę Waszeci.

Mało wiemy o tobie, coś na Turka chadzał,
Węgra królem obierał i tratował Szweda,
Ale patrzył i tego, by obrana władza
Nie zabrała ci czasem, czegoś sam jej nie dał.

A nie dałeś jej prawa by ci grozić drewnem
Bo przed Bogiem za posła nie chcesz Jezuity,
By na takie cię pola mogła słać bitewne,
Gdzie krew i rany - twoje, a cudze profity.

A my, co rusz, to przed kimś
Kolejnym - na kolanach;
Dalekośmy odeszli
Od siły Waszmość Pana.
Po wciąż to nowych dworach
Pętamy się nie w porę;
Kochamy się w honorach,
Nie znamy się z honorem.

Łypnij na nas łagodniej okiem wyrazistym
Co widziało królestwa twojego Wiek Złoty,
Zamiast łajać nas z trumny za sprawą artysty,
Że są czasy kolosów i czasy miernoty.

Rzymskim prawem się szczycisz opartym na sile:
Dłoń złocisty pas maca, kręci wąs sumiasty;
Ale wyrozumiałość - to siły przywilej
Urodzony z rozumu na twój wiek szesnasty.

Czemuś synów nie uczył, z czegoś sam korzystał,
Że czapka rozum grzeje, by nie skapiał chyłkiem?
Rychło jeden za drugim - poseł czy statysta -
Czapkowali rozumem, a myśleli tyłkiem.

I my - na byle słowo
Na tylne stajem łapki;
W zawiei z gołą głową
Szukamy własnej czapki.
W tym, co zostało z włości
W dziedzictwie po waszmościach -
Brakuje nam mądrości,
Kochamy się w mądrościach.

Patrz na nas jak uważasz, pyszny szaławiło,
Jest czego ci zazdrościć, jest i za co karcić.
Choć dawno już cię nie ma - cennie ci się żyło,
A ci, co się cenili - byli tego warci.

Znaczyło słowo - słowo, sprawa zaś gardłowa
Kończyła się na gardle - które ma się jedno;
Wtedy się wie jak życie w pełni posmakować,
A ci, w których krew krąży - przed śmiercią nie bledną.

Koniem dla nich istnienie! - Trzeba znać ogiera;
Pięści słucha, czy pieśni, czy rwie się w step czy w tłum;
I umieć nie spaść, kiedy piersi pęd rozpiera
A spadłszy, szepnąć jeszcze - equus polonus sum!

A my, nie z własnej winy,
Aż się przyznawać hadko -
Nie znamy już łaciny
I z polskim nam niełatwo.
Lecz ujrzy przodek w grobie
Na co nas jeszcze stać:
Bo się kochamy - w sobie!
Nie pragnąc - siebie - znać!

Jacek Kaczmarski

G.

[grzespelc]

> Rzeczywiście bardzo ciekawy tekst.

Wręcz szkolny przykład wyciągania wniosków nie wiadomo skąd. Lustrację planowano
zapewne już za późnych Jagiellonów, stąd wprost z sarmackich idealów, wraz z
wymyśloną zapewne przez Orzechowskiego dekomuniają zapewne pochodzą. Ale poza
tym wygłupem faktycznie kilka interesujących uwag.

[lynx.rufus]

grzespelc napisał:

> > Rzeczywiście bardzo ciekawy tekst.
>
> Wręcz szkolny przykład wyciągania wniosków nie wiadomo skąd.
Lustrację planowan
> o
> zapewne już za późnych Jagiellonów, stąd wprost z sarmackich
idealów, wraz z
> wymyśloną zapewne przez Orzechowskiego dekomuniają zapewne
pochodzą. Ale poza
> tym wygłupem faktycznie kilka interesujących uwag.

Dobrze, rytuał został odtańczony i lustracja zjechana...

gente Ruthenus natione Polonus Lynx Rufus

Ziemkiewicz też ma dość...

[lynx.rufus]

Zmęczenie przed sezonem

Rafał A. Ziemkiewicz 06-09-2009

Miałem kiedyś okazję pogadać parę godzin w garderobie z członkami
bardzo swego czasu popularnego zespołu. Wciąż napełniali sale
koncertowe i nieźle zarabiali.

Mimo to szybko zorientowałem się, że rozmawiam z ludźmi, którzy
szczerze mają dość tego, co robią. Każdą piosenkę zaśpiewali i każdy
greps ograli już tyle razy, że, widać było, myśl o kolejnym wyjściu
na estradę przyprawia ich o mdłości.

Gdy w końcu spytałem, czemu nie spróbują czegoś nowego, wyjaśnili
szczerze: tkwienie w koleinach może nie daje perspektyw, ale
przynajmniej daje pewność, a jakakolwiek zmiana to byłby skok w
niewiadome. Po czym wyszli na estradę, na której sprawiali wrażenie
spontanicznych i bawiących się równie świetnie jak publiczność.

Partyjno-mundurowa skleroza

Polska polityka u progu kolejnego sezonu nieodparcie przywodzi mi na
myśl tych estradowych rutyniarzy. Zabetonowaną ordynacją wyborczą i
ustawą o finansowaniu partii scenę polityczną zaludniają wciąż ci
sami ludzie, coraz mniej liczni, coraz bardziej wypaleni. Na każdej
innej scenie nazwano by ich starymi chałturnikami; jak nazwać
mających te cechy polityków?

Można zaobserwować identyczną logikę, jaka kierowała postępowaniem
znużonych showmanów: lepszy wróbel w garści. Do działaczy PSL nie
może przecież nie docierać, że im bardziej Polska się zmienia, tym
mniejszy jest elektorat wiejskiej biurokracji i szeroko rozumianych
beneficjentów unijnej i państwowej polityki rolnej. Chętnie by
oczywiście jakoś go poszerzyli, ale bez utraty swoistej
wiarygodności, jaką daje stronnictwu na wsi opinia, że umie zadbać o
swoich. Sęk w tym, że nepotyzm i załatwiactwo, które w owym wąskim
elektoracie przydają mu poważania, poza nim kompromitują.

Identycznie jest z lewicą. Partyjno-mundurowa skleroza, zakochana w
Gierku i Jaruzelskim, z wolna wymiera, ale zanim wymrze do reszty,
minie jeszcze parę lat. Na razie jest wierna szyldowi SLD, nie chce
słyszeć o żadnym innym i sojusz musi to doceniać. Nawet jeśli
prywatnie jego działacze zachwycają się Zapatero i "Krytyką
Polityczną", to konkretne posunięcia podpowiada im świadomość, od
kogo zależą ich mandaty.

Kaczyński wśród potakiwaczy

Prawo i Sprawiedliwość bardziej niż kiedykolwiek jest już tylko
grupą potakiwaczy, ścigających się do łask Jarosława Kaczyńskiego.
Ostatni politycy, którzy mogliby cokolwiek do partii wnieść,
wycofali się na z góry upatrzone pozycje – najlepiej udało się to
tym, którzy wylądowali w Parlamencie Europejskim – i czekają, aż
dotychczasowy prezes padnie. Nadziei z jego pomysłami już nie wiążą,
w znaczący wzrost notowań nie wierzą, ale równie nie wierzą w to, że
cokolwiek się w PiS może zmienić, dopóki jego liderem jest Jarosław,
a wszystko podporządkowane reelekcji Lecha; a to się nie zmieni. Co
ambitniejsi działacze zdają się wręcz kierować przekonaniem, że
występując w mediach jako ludzie Kaczyńskiego, szkodzą własnej
przyszłości. Jeden entuzjasta w osobie Marka Migalskiego nie wyrwie
partii z marazmu.

Marazm ten zresztą zdaje się Jarosławowi Kaczyńskiemu zupełnie nie
przeszkadzać. Jak starałem się udowodnić w książce "Czas
wrzeszczących staruszków", z całej swojej politycznej historii
prezes PiS wysnuwa wniosek, że zawsze miał rację i zawsze zawodzili
go sprzymierzeńcy bądź podwładni, którzy zamiast ściśle realizować
wytyczne, mieli własne, głupie pomysły. To przekonanie o własnej
nieomylności łączy się z doświadczeniem byłego działacza podziemia,
który – jak całe jego pokolenie – przeżył cud i nikt go nie
przekona, że cudów nie ma.

Polityczna strategia prezesa PiS przypomina więc konsekwentne
obstawianie jednego, tego samego numeru na ruletce. Raz wydawało się
już, że stracił w ten sposób wszystko, i wtedy właśnie rozbił bank,
nie ma więc najmniejszych szans, żeby uwierzył, iż od tego czasu
wszystko się zmieniło, inne jest społeczeństwo, inne rządzące nim
emocje i ten popyt na zmiany, który po sprawie Rywina dał nośność
hasłu IV Rzeczypospolitej, nie powtórzy się prędko.

Wciąż licznym wyznawcom Kaczyńskiego trudniej jest dziś wierzyć, że
karta się odwróci. Przed wakacjami wierzyli w załamanie nastrojów
spowodowane kryzysem. Sytuacja rozwinęła się jednak inaczej – mamy,
owszem, kryzys finansów publicznych, ale uniknęliśmy załamania
gospodarczego. Jedno jest z drugim związane; jak wyjaśniał m.in.
profesor Stanisław Gomułka, utrzymanie wzrostu gospodarczego to
zasługa dokonanej przez rząd PiS (z poparciem PO) obniżki podatków,
która zmniejszyła dochody budżetu, ale zwiększyła dochody
gospodarstw domowych. Do tego dodać trzeba – co ogłosił oficjalnie
nawet MFW – błogosławione skutki niewejścia przez Polskę do strefy
euro, co pozwoliło kosztem osłabienia waluty zachować polskim
przedsiębiorstwom rentowność.

Kompromitacje Tuska

Nie należy jednak sądzić, by jakaś istotna część wyborców zauważyła
tę, jakkolwiek spojrzeć, kompromitację prorządowej propagandy,
której główna recepta na kryzys jeszcze niedawno brzmiała "euro
subito". Dotąd nic w ogóle nie jest w stanie zachwiać popularnością
Tuska. W kraju dzieją się rzeczy horrendalne i skandaliczne. Nie za
wszystkie odpowiada bezpośrednio rząd, choć gdyby nie rządziła
partia otaczana przez większość mediów lizusowskim wręcz
uwielbieniem, zapewne tak by je przedstawiano.

Państwo walczy z nędzą, sterylizując biedotę, aby się nie rozmnażała
i odbierając normalnej, kochającej się rodzinie dzieci, ponieważ
zdaniem sądu ma za mało pieniędzy. Państwo "likwiduje" drobną
przestępczość poprzez zamykanie sądów grodzkich, które właśnie za
drobne sprawy dotąd skazywały, psując statystki. Państwo karze
lekarza za to, że przyjął i wyleczył większą od wyznaczonej liczbę
pacjentów, zamiast kazać ponadlimitowym chorym zdychać w poczekalni.

A głośne afery ostatnich lat jedna po drugiej kończą się niczym
wskutek niezdolności prokuratorów do sformułowania poprawnych aktów
oskarżenia. Trudno uwierzyć, że to nieudolność, a nie sabotaż.

Tusk idzie śmiało od jednej kompromitacji do drugiej i wydaje się,
że coraz bliższa mu jest filozofia Sienkiewiczowskiego
Kuklinowskiego: "spełniło się niejeden uczyneczek, za który piorun
powinien strzelić, a jakoś nie strzelił". Kompromitacja ze
stoczniami wydaje się już szczytem wszystkiego – dla doraźnego
poklasku rząd udawał, że znalazł inwestora, który będzie dalej
budował w nich statki, choć wyrok Komisji Europejskiej likwidujący
stocznie był w tej kwestii jednoznaczny, a specustawa usankcjonowała
go, mówiąc wyraźnie o sprzedaży majątku stoczni. Gdy zaś dziwnie
pachnąca transakcja ostatecznie nie doszła do skutku (logika
podpowiada, że tym, co skłoniło tajemniczego nabywcę do rezygnacji,
nie był żaden anonim, ale właśnie ogłoszenie przez ministra tak
nierealistycznego oczekiwania wobec niego), premier oznajmił nam, że
jeśli ktoś z grona krytyków rządu zna jakiegoś inwestora chętnego do
nabycia stoczni, to on nie będzie przeszkadzał.

Od tego już tylko krok do stwierdzenia, że jak ktoś taki mądry, to
proszę, niech sam buduje autostrady, reformuje szkolnictwo i buduje
armię zawodową, a nie tylko krytykuje. Wypada na to zadać pytanie:
po co w takim razie utrzymujemy nieudolnego premiera i całą rzeszę
jego dworaków?

Zakończenie tu:
www.rp.pl/artykul/359485_Ziemkiewicz__Zmeczenie_przed_sezonem_
.html

Post polityki, czyli...

[diabollo]

...pan Sierakowski, chyba trochę w temacie.
Miłej lektury i kłaniam się nisko.

************
Sławomir Sierakowski
Post Polityki

Politycy ukradli chleb publicystom. O sporach partyjnych albo konfliktach rządu
z opozycją i prezydentem, mogą już bez zażenowania dyskutować chyba tylko ci,
którym jest z zasady wszystko jedno. Należy w każdym razie uznać za w pełni
uzasadnione wysokie zarobki prezenterów telewizyjnych i dziennikarzy
dyskutujących z politykami – wynagradzają poczucie absurdu i otępiającą
przewidywalność rytualnych dyskusji wymagających od wszystkich krowiej
cierpliwości. Nie nudzą się jedynie ci, którzy są publicystycznym przedłużeniem
obozów politycznych. Nudzą za to innych. Ale jak pisał Kurt Vonnegut: „są
ludzie, którzy muszą mówić bez przerwy, którzy muszą utrzymywać narządy mowy w
nieustannej gotowości, na wypadek, gdyby mieli coś ważnego do powiedzenia”.

Stabilizację scenie politycznej zapewnia Platforma silna słabością trwale
skompromitowanej konkurencji oraz mur okalający cztery partie, funkcjonujące
właściwie jak spółki skarbu państwa, które rozdzielają między sobą czas antenowy
w naszych głowach – bezpośrednio jak w TVP i pośrednio, jak wszędzie tam, gdzie
publicystyka ostała się jako dochodowy format telewizyjny, radiowy lub prasowy.
I nawet sprywatyzowana spółka SD Pawła Piskorskiego, próbującego wrócić do
kartelu i na powrót ją znacjonalizować, jest bezradna w konkurencji z
jednostkami budżetowymi.

Mimo to pod wymuszoną przez „zasadę rzeczywistości” codzienną publicystyką,
toczy się spór, czy obecna stabilizacja jest objawem zdrowia czy choroby
polskiej demokracji. Gdyby wyłączyć z niego zwolenników rządzącej koalicji, a
ściślej rzecz biorąc przeciwników poprzedniej, których obecne status quo
zadowala, nie zabraknie wcale wielu innych przekonanych, że ogólnie dzieje się
dobrze.

Dogoniliśmy koniec historii

Po dwudziestu latach reformatorskich zrywów i populistycznych reakcji, czas
wreszcie stanął. Dogoniliśmy koniec historii. Gdy ogłaszano go na Zachodzie,
myśmy dopiero co ruszyli w pościg. Po ‘89 roku polska polityka uległa prawdziwej
inwazji czasu. „Transformacja”, „doganianie”, „przyspieszenie”, „okres
przejściowy”, „zapóźnienia”, „wybierzmy przyszłość” - łatwo zauważyć dominację
pojęć związanych z temporalnością w słowniku politycznym młodej demokracji.
Polityzację czasu widać także w odkryciu polityki historycznej, a wcześniej
jeszcze w próbach odzyskania utraconych związków z przeszłością (choćby w
skrótach i nazwach takich jak BBWR czy Młodzież Wszechpolska). Czas na odpoczynek?

Lokalny koniec historii to kres „wielkich opowieści” w polskiej polityce. Kres
całościowych wizji, monoprzyczynowych wyjaśnień, których kulminacją była
konfrontacja „tezy” i „antytezy” polskiej transformacji, czyli politycznych
słowników III RP i IV RP. A po tym przyszedł rozkład nadwiślańskiego heglizmu.
Nawet piarowcy, a za nimi dziennikarze, zaczęli mówić o marketingu narracyjnym –
 twórczym dobieraniu słów i obrazów pod doraźne cele polityczne i budżety
reklamowe. Wielu dostrzega w tym impuls emancypacyjny, mniej władzy, więcej
wolności i samodzielności dla obywateli. Owszem PO dominuje, ale nie zabiega o
„rząd dusz”. Daje ludziom żyć po swojemu. Czyż koniec metanarracji, nie oznacza
zarazem końca wszelkich hegemonii?

O to faktycznie spierali się niedawno na łamach „Europy” Ireneusz Krzemiński,
Tadeusz Szawiel i David Ost. Pierwszy mówił, że mamy hegemonię PO, drugi, że nie
mamy, a trzeci, że nie mamy i dlatego mamy. Amerykańskiemu publicyście chodziło
o to, że „u działaczy Platformy nie widać takiej chęci posiadania władzy za
wszelką cenę, jaka cechuje aktywistów innych formacji. Polakom może się to tylko
podobać, więc nie mają nic przeciwko oddaniu prezydentury i rządu w ręce ludzi,
którzy demonstrują zdystansowany stosunek do polityki.” A więc Polacy chcą oddać
pełnię władzy PO, bo PO pełni władzy nie chce. Aż dziw, że nikt wcześniej nie
wpadł na to przed Tuskiem! Chcesz władzy? To nie dostaniesz. Nie chcesz? Oto ona!

Dystans do władzy czy zaniechanie?

Oczywiście przed Tuskiem, to nie działało, bo żeby Tusk mógł nie chcieć władzy i
ją mieć, musiał jej chcieć niebezpieczny Kaczyński i ją stracić. I nie bez
powodu Platforma wkłada tyle wysiłku w codzienne potyczki z PiS-em i
prezydentem, żeby poczucie zagrożenia nie ustało. Zawsze można powiedzieć, że
prezydent zawetuje albo kryzys nie pozwala, więc rząd nie może nic zrobić. Co
nie znaczy, że by nie chciał. A nawet, że nie robiąc, tak naprawdę robi. Tak
jest przecież w przypadku mediów publicznych czy szpitali. Nie musimy zgłębiać
intencji Platformy, wystarczy zajrzeć do ustaw. Jest tam wprost zapisany
mechanizm podporządkowania władz mediów publicznych i ich budżetów samemu
rządowi. A jeśli nie da się tego (albo komercjalizacji szpitali) przeprowadzić
ustawą, to niech gniją, a gdy sytuacja będzie już nie do wytrzymania, to Polacy
sami zaczną domagać się prywatyzacji i powywieszają związkowców. Ost tę postawę
Platformy nazywa „dystansem do władzy” i pisze: „PO tym się różni od PiS i
pozostałych partii, że nie traktuje ogromnego poparcia społecznego jako mandatu
do podporządkowania sobie państwa, gospodarki czy mediów”.

Jako „dystans do władzy” można potraktować nie tylko każde zaniechanie, ale
także każdą taktyczną kooptację na listy polityków z innych obozów, przerywanie
prac nad ustawami, gdy okazują się kontrowersyjne, unikanie trudnych decyzji
(jak podniesienie podatków), podporządkowanie dwóch lat premierowania walce o
urząd prezydencki itd.

Ideologia skuteczności

Ale kres metanarracji sam jest metanarracją, antydoktryna zawsze ukrywa
doktrynę, a koniec ideologii sam jest ideologią. I jest tak niezależnie od tego,
czy postpolitykę potraktujemy jako ograniczenie się do marketingu politycznego,
czy jako ukrytą za nim konkretną politykę. Bo jedno i drugie przynosi realne
konsekwencje społeczne. To tylko inne znaczenie przysłowia, że polityka nie
znosi próżni.

Sam Lyotard – twórca tezy o kresie metanarracji – podkreślał, że kryzys
legitymizacji przez metanarracje, nie oznacza kryzysu legitymizacji w ogóle. Ich
miejsce wypełnia legitymizacja przez skuteczność. Ideologia skuteczności jest na
ogół niejawna i oparta o uzasadnienia praktyczne, a nie teoretyczne.
Podporządkowuje sobie wszystkie inne rodzaje wypowiedzi i wyklucza wszystkich,
którzy nie są w tej grze dość skuteczni. Palikot może zachowywać się jak
postępowiec, gdy krytykuje homofobie, albo jak homofob, gdy sugeruje
homoseksualizm Kaczyńskiemu, jak feminista, gdy popiera parytety i jak
szowinista, gdy gawędzi o swoim bujnym życiu seksualnym, jak ekspert, gdy
zasiada w jakiejś poważnej komisji, albo jak pajac, gdy pije z gwinta na ulicy.
W ten sposób medialnie, a więc i politycznie jest w stanie pobić każdego. Ale
czy z tego wynika coś dobrego dla państwa, albo społeczeństwa? Dystans do władzy?

Oparty na ideologii skuteczności system napędza się sam i sam w sobie staje się
wartością. Umyka uwadze wielu, że choć jest mniej dominujący, bo nieoparty na
żadnej „wielkiej opowieści”, to jednak bardziej wszechobejmujący, bo potrafi
wchłonąć i przerobić wszystkie.

Postpolityka w całym cywilizowanym świecie trawi dziś demokrację. Większość
żywych sporów w obszarze filozofii polityki dotyczy dziś warunków możliwości
przezwyciężenia rządów „cynicznego rozumu”. Spór między lewicą i prawicą nie
gaśnie, bo postpolityka eliminuje antagonizmy społeczne jedynie z powierzchni
życia publicznego, pogłębiając je pod nią. „Konsensus stał się wartością
przestarzałą i podejrzaną. Inaczej sp

[diabollo]

CD:

Postpolityka w całym cywilizowanym świecie trawi dziś demokrację. Większość
żywych sporów w obszarze filozofii polityki dotyczy dziś warunków możliwości
przezwyciężenia rządów „cynicznego rozumu”. Spór między lewicą i prawicą nie
gaśnie, bo postpolityka eliminuje antagonizmy społeczne jedynie z powierzchni
życia publicznego, pogłębiając je pod nią. „Konsensus stał się wartością
przestarzałą i podejrzaną. Inaczej sprawiedliwość. Trzeba dojść do takiej idei
sprawiedliwości, która nie byłaby związana z ideą i praktyką konsensusu” - pisał
Lyotard. Zaś praktykę konsensusu, utożsamiał z „hegemonią dyskursu ekonomicznego”.

Gdzie jest polski liberalizm?

W Polsce o tyle trudniej dostrzec fałsz postpolityki, że weszła ona w miejsce
przeznaczone dla liberalizmu politycznego, który długo zapowiadany ostatecznie
nigdy się nad Wisłą nie ukonstytuował. Wszyscy pamiętamy całe półki książek
poświęconych liberalizmowi, które zalały polski rynek w latach 90. Niemal
powszechnym złudzeniem było przekonanie, że samo odrzucenie doktryny
komunistycznej w imię haseł wolności słowa, zrzeszania się, praw człowieka itp.
pozwoli z sukcesem zaistnieć liberalizmowi politycznemu. Nie brakowało też osób
identyfikujących się jako liberałowie. Byli jednak i bardziej ostrożni. Dla
haseł, z którymi Polska wychodziła z komunizmu, Jerzy Szacki rezerwował zaledwie
miano protoliberalizmu, dostrzegając obok także rosnący w siłę nurt liberalizmu
ekonomicznego. Utożsamienie jednego z drugim nie składa się na żaden prawdziwy
liberalizm, skutecznie broniący wolności. Pisał, że „w grę wchodzi tutaj nie
tyle (lub nie tylko) określona doktryna ekonomiczna, mogąca współistnieć z
nieliberalnymi poglądami na tematy ekonomiczne, ile idea liberalnej kultury, w
której urzeczywistnione byłyby postulaty rządów prawa, światopoglądowej
neutralności państwa, poszanowanie praw mniejszości wszelkiego rodzaju, tolerancji.”

Po pierwszym wybuchu wolności w 1989 roku, marsz wolności ekonomicznej wiązał
się z odwrotem od wolności politycznej. Stało się raczej tak, jak przewidywał
już w 1992 roku Bruce Ackerman, zauważając, że liberalizm występuje w Europie
Wschodniej jako „marksizm na opak”, który różni się od marksizmu głównie tym, że
uświęca kapitalizm, pozwalając korzystać mu z tych samych schematów myślowych
bazujących na idei „końca historii” i „skoku do królestwa wolności”. Z
perspektywy minionego dwudziestolecia widać jak niewielki wpływ miały
pozostające w sferze abstrakcji hasła i idee liberalne, gdy w rzeczywistości
ograniczano prawa reprodukcyjne kobiet, duszono głos ujawniających się
mniejszości, katechizowano i prywatyzowano sferę publiczną.

Charakterystyczne jest jak szybko zbladły też gwiazdy takich ikon liberalizmu
jak Raymond Aron, Izajasz Berlin, John Rawls czy Richard Rorty, nie wspominając
o Keynesie. Komu mogliby dziś patronować na polskiej scenie politycznej?
Dodajmy, że wszyscy wymienieni byli krytykami liberalizmu ekonomicznego, trzech
pierwszych nawet poświęciło całe książki lub serię wykładów samemu Marksowi jako
przenikliwemu krytykowi rzeczywistości społecznej ukształtowanej przez
kapitalizm. Aron, pozostając konsekwentnym krytykiem systemów komunistycznych,
potrafił powiedzieć o sobie, że „jest nieortodyksyjnym marksistą” i u kresu
życia stwierdzić: „Do dzisiaj interesuje się marksizmem Marksa, bo nie
marksizmem Breżniewa, który jest strasznie nudny. Ale marksizm Marksa jest
nadzwyczaj interesujący”. W każdym razie wszyscy doskonale wiedzieli, że idea
wolności ma charakter złożony i może być zrealizowana tylko w negocjacji z ideą
równości. Własność prywatna może przecież dawać władzę, która uczyni wolność
innych fikcją. „Bogowie są skłóceni” - jak pisał Max Weber o nieusuwalnym
napięciu, które towarzyszy idei wolności i równości. Doktrynalny liberalizm
ekonomiczny gwałci wolność, a z pewnością jej nie potrzebuje, o czym dziś możemy
nie tylko przeczytać u filozofów, ale doświadczyć w Chinach czy w Rosji. Dziś
wiemy także, że gdy rozprzestrzeni się na całą sferę publiczną, zdominuje
komunikację (media) i kulturę, zaraz po tym skolonizuje politykę i uczyni
demokrację fikcją. Słusznie Lyotard identyfikował przemianę, której początki
opisywał z „hegemonią dyskursu ekonomicznego”.

Liberalizm polityczny jako żywa idea, zgasł w Polsce, zanim się narodził w
praktyce. Podzielił los „Kościoła otwartego”, „społecznej gospodarki rynkowej” i
tym podobnych idei. Dziś syn „Kościoła otwartego” Jarosław Gowin zajmuje się
ochroną koncesji uzyskanych po ‘89 roku przez najbardziej konserwatywnych katolików.

W tę właśnie pustkę po nienarodzonym liberalizmie politycznym weszła
postpolityka PO. I wielu, którym bliskie są idee liberalne, dało się nabrać, że
właśnie Tusk je uosabia. Że liberalizm to taki centryzm, a centryzm to coś
pomiędzy postkomunizmem a populizmem. Wystarczy nie być Napieralskim ani
Kaczyńskim. Wystarczy być Piskorskim.
Historia liberalizmu w Polsce powinna ukazać się z podtytułem „Od Jaruzelskiego
do Piskorskiego”. Bo ma racje Karol Modzelewski, że polska demokracja liberalna
nie byłaby tak ekskluzywna dla tylu grup społecznych, gdyby stan wojenny nie
złamał ducha wolności i solidarności w społeczeństwie. Nie dałoby się narzucić
tak bezdusznego modelu przemian, który arbitralnie i niesprawiedliwie podzielił
ludzi, produkując w ostatniej odsłonie frustratów (z PiS) i normalsów (z PO).
Żeby przekroczyć ten dysfunkcjonalny dla demokracji podział nie wystarczy
ogłosić się liberałem i mieć farta. Nawet tyle, ile potrzeba, żeby 138 razy pod
rząd wygrać w ruletkę.

W tej sytuacji nie warto pytać o to, czy grozi nam hegemonia PO, ale o to, czy
grozi nam trwała hegemonia postpolityki?

Tekst ukazał się w „Europie”, dodatu do „Newsweeka”, z 7 września 2009.

www.krytykapolityczna.pl/Krytyka-Polityczna-w-mediach/Sierakowski-Post-polityki/menu-id-1.html

Opcja Zero, czyli...

[diabollo]

...w temacie, a niegłupio pan Żakowski.
W prawdzie pośrednio o demokracji. No i optymistycznie, że chyba z demokracji
można korzystać mądrzej.

Kłaniam się nisko.

www.polityka.pl/opcja-zero/Lead30,933,300778,18/