Znacie jakieś wrózby wielkanocne?

[Gość: Marta]

Czy w związku z Wielkanocą, sa jakieś może wrózby? Bardzo jestem ciekawa.
Jezeli ktoś zna takie, to prosze pisac. Na pewno inni też skorzystaja. Pozdr.:)

cz.. I

[lucil]

Wielkanocne święta przypadają w tym samym czasie co pradawne
obchody wiosennego przesilenia. Wiele obyczajów wywodzi się z
wcześniejszych rytuałów pogańskich. Podobnie jak kiedyś czci się
ogień, wodę i nowe życie, symbolizowane przez jajko i młode rośliny.
W Wielki Czwartek, Wielki Piątek i Wielką Sobotę woda miała moc
magiczną. Potwierdzało to święcenie w Wielką Sobotę wody
przynoszonej przez wiernych i kropienie nią potem domowników,
zwierząt, domu oraz zabudowań gospodarskich. Wiara w moc wody
święconej w Wielką Sobotę była i jest nadal bardzo silna.
Przywracała zdrowie chorym, była konieczna przy błogosławieństwie
nowożeńców i noworodków, a nawet do pokropienia zbóż i ziemniaków
przed siewem i sadzeniem.
Wierzono do niedawna, że w Wielki Czwartek po zmroku lub w
Wielki Piątek o świcie koniecznie należy wykąpać się w rzece lub w
jeziorze, nawet jeśli jest jeszcze bardzo zimno, gdyż taka kąpiel
zapewni urodę i gładkość skóry, a także ochronę przed złem.
W Wielki Czwartek do domu przychodziły ubożęta - dobre duszki
sprzyjające gospodarzom. Jako że przybywały też i dusze zmarłych, w
Wielki Czwartek i Wielki Piątek nie wolno było rozpalać ognia w
piecu. Jedzono więc postne potrawy przygotowane wcześniej.
Ogień był niezbędny nie tylko do ogrzania się i ugotowania
jadła, lecz także do oczyszczenia od złych mocy. W Wielką Środę na
granicy wsi rozpalano siedem ognisk, by ogień symbolicznie ochronił
domostwa od pożaru. Zanim dogasły, zabierano z nich szczapy i
przenoszono nimi zarzewie do domów, gdzie rozpalano na nowo
wygaszone wcześniej paleniska, odradzając w ten sposób ochronną moc
domowego ogniska.
W Wielką Sobotę niesiono do kościoła święconkę. Były to nie
jak dziś małe koszyczki, ale kosze, w których mieścił się m.in.
bochen chleba. Gdy gospodynie wyłożyły bochny do święcenia, liczono,
ile wśród nich jest przypalonych. Jeżeli było takich więcej niż 24,
wróżyło to skwarne lato.
Święcone jadło miało wielką moc, nie wyrzucano nawet kości.
Dane psu chroniły go przed wścieklizną.

Palmy wielkanocne

Palma wielkanocna to nie tylko akcent zdobniczy kojarzący się
ze świętami - przypisywano jej bowiem ogromną moc magiczną, a dzięki
swemu działaniu była „dobra na wszystko".
Najkorzystniejsze było działanie palm wykonanych z gałązek młodej
wierzby, ustrojonych kwiatami, ziołami, kłosami. Wierzbę nazywano
rośliną „miłująca życie", jej żywotność i siła napawały optymizmem,
więc w symboliczny sposób starano się przekazać jej energię ludziom
i zwierzętom. Wierzba jako pierwsza wypuszcza wiosną pączki, rośnie
szybciej niż inne krzewy, a w dodatku potrafi się rozwijać nawet w
złych warunkach. Zapędzano więc pod nią zwierzęta, by przejęły choć
trochę jej płodności.

Po poświęceniu palmy w kościele wracano z nią uroczyście do
domu, a tam uderzano lub dotykano się palmą, by przekazać sobie
nawzajem jej moc. Dziewczętom palmowe smagnięcia miały dodawać
urody, chłopcom - dzielności i siły. Wymawiano przy tym
formułkę: „Nie ja biję, wierzba bije", aby przypadkiem ktoś nie
zechciał odpłacić smagającemu za zbyt bolesne „życzenia". Gospodarz
uderzał palmą trzy razy w każdy węgieł domu - miało go to uchronić
od biedy. Aby uchronić się przed bólami gardła, połykano bazie;
chroniło to też od uroku i wzmacniało ciało. Poświęconą palmę
zatykano za święty obraz, gdzie czuwała nad domem aż do następnej
Wielkanocy. Chroniła gospodarstwo od pioruna i pożaru, osłaniała
zasiewy przed złą pogodą, a ludzi i zwierzęta przed chorobami.
Ustawiona w czasie burzy przy kominie zagradzała błyskawicom drogę
do domu.
Krowy wypędzane po raz pierwszy wiosną na pastwisko gładzono palmami
po karkach, błogosławiąc je w ten sposób i „czarując", by się dobrze
chowały.
Z gałązek wyciągniętych z palm wykonywano malutkie krzyżyki, które
wtykano w pierwszą bruzdę podczas orki.
Gałązka z palmy włożona do ula chroniła pszczoły i pomagała im
zebrać dużo miodu oraz zdrowo się rozmnażać.
Rybacy wplatali wierzbową gałązkę z palmy w swoje sieci, aby
czarownice nie zabierały im połowu.
Jeżeli udało się wykonać długą palmę (u Kurpiów sięgały nawet do
siedmiu metrów), wróżyło to długie i szczęśliwe życie temu, kto ją
zrobił, a jego dzieciom przynosiło wysoki wzrost i dobre zdrowie. Im
piękniej przystrojona była palma, tym dzieci miały być ładniejsze.
Wierzono też, że w Niedzielę Palmową ziemia otwiera się i ukazuje
zakopane skarby. Niestety, na zbyt krótko, by ludzie zdołali je
wydobyć.

cz. II

[lucil]

Pisanki - szczęście zamknięte w skorupkach

Zdobione świąteczne jajka to tradycja starsza niż chrześcijaństwo.
Pojawiały się u Persów, Chińczyków i Fenicjan. Najwcześniejsze
znalezione na terenie Polski pochodzą z X w., ale prawdopodobnie
Słowianie wcześniej znali kult jajka jako symbolu odradzającego się
życia. Choć z jajkiem wiąże się wiele przesądów i zwyczajów, w
których nie zawsze pełni ono rolę pozytywną, jajka święcone
przynoszą samo dobro, a odkąd znajdą się w domu, sprowadzają pod
dach szczęście.
Podzielenie się święconym jajkiem z bliskimi umacnia więzi i broni
rodzinę przed złymi wpływami z zewnątrz, zapewnia jej też nowe siły
witalne i zdrowie.
Dotykanie zwierząt gospodarskich święconym jajkiem chroni je przed
chorobami i urokami. Moc święconego jajka jest tak silna i
dobroczynna, że nawet skorupki pełnią ważną rolę w świątecznych
rytuałach domowych. Jeżeli kury dostaną do zjedzenia skorupki po
święconych jajkach, dobrze się niosą i nie gubią jajek. Zgniecione
skorupki rozsypywano wokół domu, by zapewnić mu ochronę, zakopywano
w narożnikach pól, żeby zwiększyć urodzaj, a nawet przyczepiano do
drzwi wejściowych, aby przyczyniały się do spokoju domowników.
Woda po gotowaniu jaj na pisanki to także substancja o dobroczynnym
działaniu - umycie się nią zapewniało urodę dziewczętom, a chorym
przywracało zdrowie. Woda z pokruszonymi skorupkami święconego jajka
była uważana za lek na ból zębów.

Jajeczne wróżby miłosne

Gdy na stole znajdzie się parzysta liczba jajek święconych, pannie
wróży to rychłe zamążpójście.
Obdarowywanie się święconym jajkiem przez zakochanych wróżyło im
udany związek, pomyślność, potomstwo.
Panna pragnąca zachwycić ukochanego pocierała jajkiem pomalowanym na
czerwono części ciała, którymi chciała go oczarować najsilniej.
Potem tłukła skorupkę i jajko przelewała przez ułożone na krzyż
patyczki, najlepiej brzozowe. Skorupkę z pisanki należało teraz
utrzeć na proszek, który - dosypany do potrawy - działał cuda i
wzbudzał płomienne uczucie chłopaka.
Na Wołyniu istniał zwyczaj, wedle którego w wielkanocną niedzielę
kawaler mógł ofiarować pannie pisankę, mówiąc: „Chrystus
zmartwychwstał", i trzykrotnie ją pocałować.

Smigus-dyngus, czyli pomyślność na mokro

Oblewanie się nawzajem wodą w poniedziałek wielkanocny (nazywany z
tej okazji Świętym Lejkiem) to również zwyczaj stary i wywodzący się
najprawdopodobniej z obrzędów związanych z wiarą w dobroczynne
właściwości wody. Był przy tym i jest doskonalą zabawą dla całej
rodziny, a także okazją dla psotników, by płatać figle... w zgodzie
z ludową tradycją. Polewano się różnie, na dworach paroma kropelkami
wody perfumowanej, na wsiach wiadrami i konewkami. Niejedna panna
została nawet wepchnięta do rzeki czy koryta z wodą. Mimo pisków i
wrzasków dziewczęta nie narzekały, że je oblewano. Wierzono bowiem
powszechnie, że woda w wielkanocny poniedziałek „przyda licu
gładkości i rumieńca". Ponadto liczba kawalerów, uganiających się za
dziewczyną z wiadrami, świadczyła o jej atrakcyjności. Gospodarze
również nie zabraniali oblewania swoich córek, bo dla ojca
przemoczenie córki do suchej nitki wróżyło urodzaj i pożytek z
gospodarskich zwierząt. Znacznie wzrastały też szansę panienki na
korzystne zamążpójście. Nie trzeba było się wstydzić mokrego
ubrania; wstydziły się te panny, których nikt nie chciał oblewać!
Chłopcy starali się polać wodą jak najwięcej dziewcząt, by zapewnić
sobie pomyślny rok, a ten, który nie zdołał oblać żadnej, był
uważany za pechowca. Przez cały rok robota miała mu się nie darzyć,
zostawał też złośliwie okrzyknięty „babskim królem".
Wiara w dobroczynną moc polewania wodą była tak silna, że dziewczyny
same polewały skrzynie ze swoją ślubną wyprawą, żeby dobytku
przybywało.

[agrentowy4321]

Sporo czytałam na ten temat

[irona.sonata]

Jestem spetryfikowana