jarty
17.12.07, 10:42
Tytuł wystawy "Podniebny lot - magiczna broń Azji" może kojarzyć się
z klasyczną prezentacją arsenałów azjatyckiej broni, znajdujących
się w zbiorach Państwowego Muzeum Etnograficznego w Warszawie.
Widzów spotka jednak niespodzianka, bowiem właściwym tematem
ekspozycji nie jest w tym przypadku oręż jako taki, lecz "moce
magiczne", które sprawiają, że zwykła broń nabiera cech
nadprzyrodzonych.
„Nadprzyrodzone siły decydują , iż przedmioty zwykłe, codzienne
stają się nadludzkie, gotowe do wypełniania nadzwyczajnych misji,
kojarzonych z cudownością” - pisze Jacek Szelegejd, pomysłodawca i
kurator wystawy w PME. - „Tajemne siły i właściwości nie zawsze
zresztą muszą być ulokowane w obiektach, które bezpośrednio
kojarzymy z bronią – co więcej, mogą one powodować, że przedmioty
jak najdalsze w naszych skojarzeniach od działań wojennych (np.
lampka oliwna, figurka kultowa, maska taneczna etc.) stają się
amuletami - orężem przeciw złym mocom. Zatem przykłady broni
rzeczywistej będą stanowić zaledwie jeden z elementów naszej
prezentacji (i to wcale nie najważniejszy)”
Według wierzeń wielu ludów azjatyckich, magiczną siłę można uzyskać
poprzez odpowiednie praktyki duchowe – może to być asceza, ćwiczenia
ducha i ciała oraz umiejętności koncentracji. Dzięki medytacyjnym
wysiłkom człowiek może sięgnąć poza ziemską czasoprzestrzeń, dotrzeć
do jądra kosmicznej energii i zaczerpnąć z niej choćby odrobinę
mocy. W kulturach archaicznych do źródeł pozaziemskiej siły mieli
dostęp szamanowie, w nowszych - powstałych wokół wszystkich wielkich
religii azjatyckich (hinduizmu, buddyzmu, taoizmu i islamu) –
kontakt z mocą mieli bogowie, półbogowie lub prorocy.
Jacek Szelegejd pisze: „Jednym z najważniejszych instruktażowych
źródeł była forma mandali, służąca nie tylko jako mapa podczas
duchowych peregrynacji w poszukiwaniu kosmicznego centrum, ale także
jako graficzny znak – zapis i ucieleśnienie energii kosmicznej”.
Forma mandali posłużyła autorom projektu wystawy za wzór przy
konstruowaniu jej przestrzeni. W ekspozycji umieszczone zostało jej
własne „centrum kosmicznej energii”, zaś wszystkie prezentowane
obiekty pozostają w ukrytych wobec niego relacjach. Odkrycie tych
trudno dostrzegalnych nici powiązań łączących każdy z eksponatów
z „centrum” są zadaniem, jakie postawiono przed każdym ze
zwiedzających.
Na wystawie zgromadzono ponad 220 przedmiotów sztuki i rzemiosła
pochodzących z terenów niemal całej Azji (od Syberii po południowe
Indie i Sri Lankę oraz od Turcji po kraje Azji Południowo-Wschodniej
i Japonię). W większości są to obiekty z kolekcji Państwowego Muzeum
Etnograficznego w Warszawie. W kilku przypadkach zbiory uzupełnione
zostały o eksponaty zewnętrzne (z kolekcji Muzeum Azji i Pacyfikuw
Warszawie i od prywatnego zbieracza).
Wystawę „Podniebny lot – magiczna broń Azji” będzie można oglądać
już od 15 grudnia.
Jerzy Piątek
