ŚWIĘTA RÓŻNE

[madohora]

W tym roku, akurat w Tłusty Czwartek, przebierańcy odwiedzili dom parafialny, gdzie czekali na nich z niecierpliwością uczniowie Centrum Dziennego przy parafialnym CARITAS. Dzieci bardzo się ucieszyły, gdy zobaczyły tańczącą Kozę, Niedźwiedzia, Bociana, wesołe Cyganki, Diablika, Chłopaków i Dziewczyny na Wydaniu w pięknych strojach karnawałowych. Artyści odegrali przedstawienie, które bardzo podobało się widzom. Występ tętnił życiem! Oprócz dorosłych w scence zawsze biorą udział dzieci i młodzież – co jest atutem bieleckich przebierańców. Dzięki zaangażowaniu członków Stowarzyszenia Spotkania Małżeńskie tradycje polskiego karnawału są zachowane i przekazywane młodym pokoleniom.

[madohora]

I tak przy herbatce, objadając się pączkami i faworkami, kilka pokoleń Bieleckich Polonusów bawiło się tego dnia jeszcze długo.

[madohora]

W wystąpieniach gospodarzy i gości dominowała refleksja nad kruchością ładu świata, której doświadczamy za sprawą toczącej się za naszą wschodnią granicą wojny. Jak stwierdził Prezes SWP Dariusz Piotr Bonisławski w grobie Chrystusa zwykliśmy upatrywać symbolu cierpienia, przywołujące na myśl wszystkich, którzy znajdują się w takiej dramatycznej sytuacji. A są nimi prześladowani Polacy w Białorusi na czele z naszym przyjacielem Andrzejem Poczobutem i rzeszą innych więzionych za polskość, dzieci - w tym dzieci polskie - z Ukrainy, dorośli którzy stracili życie, zdrowie lub dobytek pozostając z niczym w ruinach i zgliszczach. Podobnie chrześcijanie na całym niemal świecie, którzy w ciszy znoszą szykany ze względu na wiarę. To budzi smutną refleksję, że cierpienia wokół nas jest coraz więcej dlatego tak ważnym jest przesłanie które niosą Święta Wielkiej Nocy, dobra nowina Zmartwychwstania, triumfujące dobro pokonujące śmierć. My własnym zaangażowaniem możemy pomóc w tym dziele przemiany, stąd nasza wdzięczność dla wszystkich, którzy włączają się w aktywność czyniącą dobro tam, gdzie jest ono najbardziej potrzebne.

[madohora]

Ty, Odkupicielu człowieka!, powstajesz dziś z grobu zwycięski, aby również nam, niepokojonym przez mroki licznych zagrożeń, ofiarować Twoje życzenie radości i pokoju. Do Ciebie, o Chryste, nasze życie i nasz przewodniku, niech się zwróci każdy, kogo dręczy pokusa zniechęcenia i rozpaczy, aby usłyszeć przesłanie nadziei, która nie zawodzi.
W tym dniu Twego zwycięstwa nad śmiercią, niech ludzkość odnajdzie w Tobie, o Panie, odwagę, aby solidarnie stawić czoło tylu przejawom zła, które ją dręczy. Niech znajdzie zwłaszcza siłę, by przeciwstawić się nieludzkiemu, niestety coraz bardziej się szerzącemu zjawisku terroryzmu, który gardzi życiem i sprawia, że w codzienność rzesz ludzi uczciwie pracujących i pragnących pokoju zakrada się niepokój i niepewność.

[madohora]

Ostatki, zapusty… Kiedyś to było! Jak dawniej się bawiono i co z tego przetrwało

[madohora]

Słowo „karnawał” pochodzi z języka włoskiego („carnavale”) i oznacza, niemal dosłownie, „pożegnanie mięsa”. W dawnych czasach karnawał, a zwłaszcza ostatki, były ostatnią chwilą na zabawę i uciechy. W czasie Wielkiego Postu mięsa nie jedzono niekiedy w ogóle, aż do Świąt Wielkiej Nocy. Współcześnie, dla katolików, wstrzemięźliwość od pokarmów mięsnych obowiązuje we wszystkie piątki, zaś post ścisły w Środę Popielcową i Wielki Piątek. Dawniej ludzie powstrzymywali się od mięsa niekiedy przez cały Wielki Post. Pofolgować można było jeszcze w ostatnie dni karnawału. Dlatego też, inaczej niż obecnie, ludzie wykorzystywali ten okres, jak tylko można było najlepiej.

[madohora]

Zabawy karnawałowe narodziły się w Italii. Początkowo świętowano w Wenecji, później w Rzymie i dalej w Hiszpanii, Portugalii czy Francji. Do Polski zwyczaje karnawałowe dotarły już w średniowieczu, lecz najstarsza praca poświęcona karnawałowi w Polsce pochodzi dopiero z 1622 roku. Jest to komedia nieznanego autora zatytułowana „Mięsopust albo Tragicocomedia”.

[madohora]

Nieodzownym elementem karnawału były tańce, muzyka i alkohol. Tańczono dużo i pito dużo, bez względu na to, czy ostatki świętowano na szlacheckim dworze czy w chłopskiej chacie.

[madohora]

Inny zwyczaj związany z zamążpójściem istniał w Wielkopolsce i na Kujawach. Panny zbierały się wówczas w karczmie i tańcząc rzucały pieniądze na talerz, na którym ustawiona była figurka koziołka, symbol męskości. Śpiewały przy tym np.:

[madohora]

Niezwykle ciekawy zwyczaj zwany kusakami istniał w Jedlińsku na ziemi radomskiej.

[madohora]

Istnieją różne przypuszczenia dotyczące pochodzenia święta Fallas. Jedno z nich sugeruje, że Fallas rozpoczęło się w średniowieczu , kiedy rzemieślnicy pozbywali się zepsutych artefaktów i kawałków drewna, które oszczędzali zimą, paląc je, aby uczcić równonoc wiosenną . Walenccy cieśle używali desek zwanych parots do wieszania świec w zimie, ponieważ były potrzebne do zapewnienia światła do pracy. Wraz z nadejściem wiosny nie były już potrzebne, więc je spalono. Z czasem, dzięki interwencji Kościoła, datę palenia tych parots ustalono tak, aby pokrywała się z obchodami święta świętego Józefa , patrona cieśli.

[madohora]

[madohora]

W całej historii Fallas zawieszano sześć razy.

[madohora]

10 marca 2020 r. Generalitat Walencji , po raporcie Ministerstwa Zdrowia, podjął decyzję o zawieszeniu i przełożeniu obchodów Fallas oraz wszystkich składających się na nie działań w związku z epidemią koronawirusa jako środka zapobiegawczego mającego na celu powstrzymanie rozprzestrzeniania się wirusa. Festiwal został odwołany w 2021 r. i przywrócony w 2022 r.

[madohora]

Czerwiec to czas przejścia wiosny w lato. Nazwa miesiąca pochodzi od czerwca polskiego, czyli małego owada o purpurowej barwie (w czerwcu jego kolor jest najintensywniejszy) używanego dawniej do barwienia tkanin na kolor czerwony.

[madohora]

Tej nocy rozpalano ogniska w których spalano zioła. Obrzędy, które były odprawiane miały przynieść świętującym zdrowie i urodzaj. Wesoło się bawiono i tańczono przy skocznej muzyce. Odbywały się wróżby. Skakanie przez ogień i taniec wokół niego miał oczyszczać duszę, chronić przed złymi mocami i chorobą.

[madohora]

Kłokoczka – roślina o magicznych właściwościach

[madohora]

Kłokoczka miała także zastosowania praktyczne. Z jej nasion tłoczono olej, którym wykorzystywano przy oświetlaniu wnętrza izb. Drewno z kłokoczki jest bardzo twarde, wykorzystywano go do produkcji różnych sprzętów domowych. Często z tego drewna robiono bijaki do maślnic, uważając, że przy ich użyciu najszybciej robi się masło. Kłokoczka jest także rośliną miododajną.
W Polsce krzew ten jest objęty ochroną gatunkową.

[madohora]

Nasięźrzał, ja cię rwał…
Pięcioma palcami, szóstą dłonią,
Niech się chłopcy za mną gonią!

[madohora]

Innym domowym demonem był chowaniec zwany także inkluzem. Początkowo uważano go za opiekuńczego ducha domu mieszkającego pod progiem, z czasem za diabła, który służył człowiekowi zapewniając mu bogactwo i pomyślność. Najlepszym sposobem na zdobycie chowańca było noszenie zniesionego jako pierwsze jaja od czarnej kury (zwanego kogucim jajem) pod lewą pachą przez 9 dni. W tym czasie nie wolno było się modlić, chodzić do kościoła ani używać soli. Z jaja wykluwał się chowaniec w postaci czarnego kota, koguta lub ptaka. Chowańca należało karmić nieosolonymi potrawami, inaczej wpadał w złość i rozbijał beczki z ziarnem lub wyrywał kiczki z poszycia dachu. Chowaniec był dokuczliwym towarzyszem – zachodził za skórę nie tylko domownikom, ale także ludziom przechodzącym koło domu (na przykład rzucał w nich kamieniami). Mógł także spowodować chorobę, a nawet śmierć. Pozbycie chowańca nie było łatwe i wymagała interwencji księdza.

[madohora]

Nowy rok szkolny rozpoczyna się stosunkowo późno: w Wiedniu, Dolnej Austrii i Burgenlandzie 5 września, w pozostałych krajach związkowych 12 września. Nie wszystkie wakacje są optymalne, ale dzięki dniom autonomicznym w szkole było kilka krótkich wakacji.

Kolejnym świętem państwowym jest Święto Narodowe przypadające 26 października. Przypada w środę. W Vorarlberg bezpośrednio po tym następują święta jesienne (27-31 października), które zostały wprowadzone na mocy rozporządzenia ogólnokrajowego. We wtorek i środę przypada Dzień Wszystkich Świętych i Zaduszki (1 i 2 listopada).

[madohora]

Jak zawsze Dzień Wniebowstąpienia (25 maja) przypada w czwartek, dzień okna w piątek ogłaszany jest centralnie w większości krajów związkowych (z wyjątkiem Górnej Austrii, Salzburga, Vorarlbergu). W dzień wolny od pracy po Bożym Ciele (czwartek, 15 czerwca) uczniowie z Burgenlandu, Karyntii, Styrii i Tyrolu mają dzień wolny. W dniu Pięćdziesiątnicy od 3 do 6 czerwca wszyscy mają święto. Rok szkolny kończy się w Wiedniu, Dolnej Austrii i Burgenlandzie 30 czerwca (wakacje do 3 września), na zachodzie 7 lipca (wakacje do 10 września).

[madohora]

Pojęcie odpustu ściśle związane jest z pojęciami dotyczącymi prawa rządzenia w Kościele i związaną z tym „władzą kluczy” oraz z wiarą w wymianę darów pomiędzy żyjącymi i umarłymi, tzn. obcowanie świętych. W przeciwieństwie do sakramentów, które są łaską i wprowadzają w stan łaski uświęcającej, a także są niezależne od zasług, odpusty są skutkiem zadośćuczynienia.

[madohora]

Biskup Rzymu, następca Piotra klucznika i namiestnik Jezusa na ziemi, mocą władzy kluczy otwierających królestwo niebieskie, usuwa u wiernych to, co stanowi przeszkodę w dostępie do Chrystusa, mianowicie winę i karę należną za grzechy uczynkowe; winę – za pośrednictwem sakramentu pokuty, karę zaś doczesną należną za grzechy według sprawiedliwości Boskiej – za pośrednictwem odpustu Kościoła. (...) Kiedy na mocy swej władzy apostolskiej udziela odpustu tak dla żywych, jak i dla umarłych, wówczas rozdziela ze skarbca zasług Jezusa Chrystusa i Świętych. (...) Postanawiamy władzą apostolską i mocą obecnego pisma, że tak powinni wszyscy utrzymywać i głosić pod karą wyłączenia ze społeczności wiernych

[madohora]

Papież Paweł VI wydał w 1967 konstytucję apostolską Indulgentiarum doctrina, w następnym roku uzupełniony przez zawierający szczegółowy wykaz odpustów Enchiridion Indulgentiarum. Zniesiono miary czasu odpustów cząstkowych: „Co do odpustu cząstkowego pominięto dawne określenie dni i lat, a wyszukano nową formę czyli miarę, wedle której bierze się pod uwagę samą czynność wiernego, spełniającego dzieło ubogacone odpustem.” Uzasadnieniem jest fakt, iż czas jest właściwością rzeczywistości ziemskiej i trudno o nim mówić w przypadku czyśćca. Konstytucja mówi natomiast o wielkości odpustu cząstkowego, „tym większej, im większa jest miłość działającego i wartość dzieła.”

[madohora]

Jedynym dysponentem odpustów w Kościele jest papież. Tylko on może określać warunki jego uzyskania, lub delegować swą władzę w tej materii innym. Delegacja ta nie może być przekazywana dalej, chyba że ze zgodą papieża.

[madohora]

za odmówienie w jakiejkolwiek używanej (zatwierdzonej przez Kościół) formie przyrzeczeń Chrztu Świętego
w czasie nabożeństwa w wigilię Wielkanocy (liturgii Wigilii Paschalnej)
w rocznice swojego chrztu (w inne dni – odpust cząstkowy)

[madohora]

za nawiedzenie bazyliki mniejszej oraz odmówienie w niej modlitw „Ojcze nasz” i „Wierzę w Boga”:
w dniu tytułu
w dniu 29 czerwca (uroczystość Świętych Apostołów Piotra i Pawła)
w dniu 2 sierpnia (odpust Porcjunkuli)
raz w roku w jakiś inny dzień wybrany przez wiernego

[madohora]

Odpust zupełny związany z nawiedzeniem kościoła lub kaplicy można uzyskać w wyznaczonym dniu oraz w dniu go poprzedzającym od południa

[madohora]

Symbolem końca zabawy było też, np. ścinanie Mięsopusta, czyli słomianej kukły w Krakowie, „zabijanie” grajka na Kujawach, czy „grzanie basa”, czyli symboliczne zabijanie skrzypiec na Śląsku oraz spożywanie, w ostatkowy wtorek wieczorem lub w nocy bezmięsnego posiłku zwanego podkurkiem, na który mógł składać się śledź, nabiał i pieczywo.

[madohora]

Leżące w dzisiejszym województwie zachodniopomorskim Banie były grodem obronnym już w IX wieku. Miejscowość ta znajdowała się w ważnym miejscu, na szlaku handlowym. Chrześcijaństwo dotarło na te ziemie w drugiej dekadzie XII wieku wraz z misją Ottona z Bambergu. W XIII wieku rządzący Pomorzem ród Gryfitów ściągnął na ziemię bańską zakon templariuszy. Pierwsi rycerze-zakonnicy przybyli w 1234 roku. Zajęli się oni budową kościołów, wsi, zamków i organizacją parafii.

[madohora]

Misterium rozpoczynało się od drogi krzyżowej na Golgotę. Jezusowi towarzyszyła miedzy innymi Matka Boża, Jan oraz rzymski legionista Longinus, który w ostatnim akcie miał przebić bok Jezusa wiszącego na krzyżu. Scenariusz był niezmieniony od lat

[madohora]

Wydarzenia z Bań odbiły się szerokim echem na ziemiach polskich oraz w całej Europie. „Jan”, który na końcu udusił „Longinusa” został ostatecznie skazany na śmierć w wyniku procesu sądowego (niektóre przekazy podają, że został zabity przez rozemocjonowany tłum, który nie zrozumiał dlaczego udusił „Longinusa”).

[madohora]

Nieszpory Sycylijskie to wydarzenia, jakie rozegrały się w wielkanocny poniedziałek 1282 roku na Sycylii. Spisek, jaki zawiązano przeciwko Karolowi Andegaweńskiemu był inspirowany z Konstantynopola.

[madohora]

W roku 1245 papież Innocenty IV ekskomunikował Fryderyka II i ogłosił jego detronizację, co spowodowało walki o tron niemiecki i wybór „antykróla” Niemiec. Pięć lat później, kiedy Fryderyk zmarł, jego następcą został jego syn Konrad IV Hohenstauf, lecz konflikt z papiestwem trwał, a jego przedmiotem był spór o inwestyturę (prawo do mianowania biskupów) oraz kwestia następstwa tronu Sycylii. W roku 1258 następcą Konrada IV został jego przyrodni brat, nieślubny syn Fryderyka II, Manfred.

[madohora]

Karol hrabia Andegawenii był bardzo ambitnym władcą. Syn króla Francji Ludwika VIII Lwa i Blanki Kastylijskiej nie mógł liczyć jednak na objęcie tronu francuskiego ze względu na to, że posiadał jeszcze kilku starszych braci. Karol nie zamierzał jednak zanurzyć się jedynie w „zwyczajnych” przyjemnościach życia. Chciał coś znaczyć, a jego największym marzeniem było zdobycie korony cesarskiej Konstantynopola.

[madohora]

Michał Paleolog postanowił działać wyprzedzająco. Porozumiał się potajemnie z królem Aragonii Piotrem III, którego żona Konstancja była córką Manfreda Hohenstaufa, którego rządy na Sycylii obalił Karol Andegaweński.

[madohora]

Kolejnego dnia całe Palermo znajdowało się już w rękach Sycylijczyków. Najdłużej zwolennicy Karola utrzymywali się w Mesynie. W ciągu sześciu tygodniu zginęło nawet 13 tysięcy Francuzów.

[madohora]

Nieszpory sycylijskie i wyrzucenie Francuzów z wyspy oraz koronacja Piotra Aragońskiego rozpoczęło trwającą kilka lat wojnę pomiędzy Karolem a Piotrem. Obaj zmarli w 1285 roku. Następcą tronu Królestwa Sycylii został syn Piotr, Alfons III.

[madohora]

Zabraniajcie, aby w drugie i trzecie święto wielkanocne mężczyźni kobiet a kobiety mężczyzn nie ważyli się napastować o jaja i inne podarunki, co pospolicie się nazywa dyngować (...), ani do wody ciągnąć, bo swawole i dręczenia takie nie odbywają się bez grzechu śmiertelnego i obrazy imienia Boskiego”.

[madohora]

W Krakowie w Poniedziałek Wielkanocny istniał zwyczaj zwany Emaus. Był to uroczysty spacer mieszczan, którzy wędrowali na pamiątkę uczniów, którzy w drodze do Emaus spotkali Jezusa. Z czasem zwyczaj ten przerodził się w swego rodzaju odpust, a na krakowskich ulicach zaczęto stawiać kramy.

[madohora]

W dawnych wiekach, jeszcze w czasach przedchrześcijańskich, Śmigus był jednym ze zwyczajów praktykowanych podczas obrzędów święta wiosny, które zwano jarymi godami. Chłopcy smagali dziewczęta wierzbowymi witkami po nogach oraz oblewali je wodą. Ten „rytuał” przetrwał. Znamy go także dzisiaj.

[madohora]

Słowo „Dyngus” ma również ciekawą, choć chyba trochę mniej skomplikowaną, historię. Dyngus pochodzi od dawnego słowa „dyngować”, czyli prosić o podarunki w zamian za uniknięcie oblania wodą. „Dyngus” pochodzi być może także od niemieckiego słowa „dingen”, które oznacza „wykupić się” lub „dünguuss” oznaczającego z kolei „chlust wody”.

[madohora]

Przyszliśmy tu po dyngusie
Zaśpiewamy o Jezusie