ŚWIĘTA RÓŻNE

[madohora]

Patrick Hamilton studiował teologię w St. Andrews w 1523 roku i interesował się pismami Lutra. W 1527 udał się do Wittenbergi, a następnie do Marburga, gdzie napisał dzieło na temat reformacyjnej nauki o usprawiedliwieniu ( Loci communes ). Po powrocie do Szkocji został oskarżony o herezję przez arcybiskupa St. Andrews i 29 lutego 1528 roku spalony jako heretyk. [120] Król Jakub V sprzeciwiał się wszelkim wysiłkom protestantów, zwłaszcza po angielskiej reformacji w 1531 r. John Knox , duchowny rebeliantów na zamku biskupim w St. Andrews, został wraz z nimi schwytany w 1547 r. i skazany na galerę. Po uwolnieniu przybył do Anglii w 1549 roku i został proboszczem w Berwick-upon-Tweed , następnie w Newcastle-upon-Tyne , w końcu został kapelanem nadwornym; Odmówił wyższych stanowisk kościelnych. Knox zrobił karierę w Kościele angielskim właśnie dlatego, że przyjął święcenia kapłańskie, choć osobiście nie było to dla niego istotne.

[madohora]

Księga Dyscypliny , jeden z dokumentów założycielskich Kościoła szkockiego, obok Confessio Scotica i dzieła liturgicznego Księga Porządku Powszechnego , była pod ogólnym wpływem Kalwina, ale została udostępniona biskupom (superintendentom) w oparciu o model luterański. Pod tym względem Knox nie był konsekwentnym prezbiterianinem . Biskupi szkoccy byli mianowani przez rodzinę panującą i często mieli większą władzę niż grono starszych kościoła (prezbiterium). „Jak na ironię, w Szkocji… kalwini przyłączeni do episkopatu zapewnili w 1616 r. kościelne przyjęcie artykułów doktrynalnych dotyczących podwójnej predestynacji”.

[madohora]

Synod narodowy powinien zakończyć długotrwały konflikt i przedstawić światu zewnętrznemu Kościół Reformowany w Holandii jako Kościół harmonijny i prawdziwy. Już z góry było jasne, że zakończy się to potępieniem remonstrantów, ponieważ Oldenbarnevelt został obalony, a wśród delegatów wyraźnie przeważali przeciwnicy protestów. Aby w widoczny sposób pokazać jedność, dyskusje przeniesiono do niepublicznych grup dyskusyjnych, czyniąc je tym samym niewidocznymi. Zgodnie z oczekiwaniami synod z lat 1618/19 potępił nauki remonstrantów.

[madohora]

Najważniejsza w historii świata była osobowość i nauki Jana Kalwina , założyciela kalwinizmu , który od 1536 roku przekształcił Genewę w „protestancki Rzym” . Ważni byli także Ulrich Zwingli, działający w Zurychu od 1519 r., a także jego następca Heinrich Bullinger , który wraz z Kalwinem osiągnął porozumienie między Zwinglianami i kalwinistami w sprawie Wieczerzy Pańskiej w 1549 r. poprzez Konsensus Tigurinus . Podczas gdy bezpośredni wpływ reformacji luterańskiej ograniczał się do Niemiec i Europy Północnej, reformacja szwajcarska miała wpływ międzynarodowy poprzez Węgry , Holandię i Wielką Brytanię , a nawet USA .

[madohora]

Noc św. Bartłomieja w 1572 r. była szczytem represji antyreformacyjnych we Francji, podczas której zamordowano około 10 000 protestantów. W latach 1530–1730 około 200 000 z łącznej liczby 730 000 hugenotów , jak nazywano francuskich chrześcijan reformowanych, opuściło kraj i udało się do Szwajcarii, Niemiec, Holandii, Anglii i Ameryki, aby móc dalej swobodnie praktykować swoją wiarę protestancką. Jako często zdolni profesjonaliści, wnieśli znaczący wkład w rozwój gospodarczy krajów, które udzieliły im azylu.

[madohora]

Purytanizm , który chciał, aby reformacja została przeprowadzona zdecydowanie na gruncie kalwińskim, miał licznych zwolenników, lecz nie był w stanie zwyciężyć. Król Jakub I , panujący od 1603 r., także był zwolennikiem kalwinizmu (w 1618 r. wysłał delegatów na synod w Dordrechcie ) i zabiegał o sojusz z mocarstwami protestanckimi na kontynencie, nadal jednak wypierał wpływy purytanów. Toczyły się między nimi otwarte walki pod rządami jego syna Karola I i arcybiskupa Williama Lauda , ​​który został mianowany w 1633 roku. Konflikty kościelne były główną przyczyną angielskiej wojny domowej , która doprowadziła do powstania Republiki Angielskiej w 1649 roku . Wraz z przywróceniem monarchii pod rządami Karola II i Aktem ujednolicenia z 1662 r., który doprowadził do zwolnienia ponad 2000 duchownych o poglądach reformowanych, Kościół anglikański otrzymał obecną formę pośrednią między katolicyzmem a protestantyzmem. Wysiłki Jakuba II mające na celu przywrócenie Kościołowi katolickiemu statusu kościoła państwowego zakończyły się niepowodzeniem wraz z chwalebną rewolucją (1688).

[madohora]

W Polsce i na Litwie , która obejmowała tereny dzisiejszej Polski, zachodniej Rosji, Ukrainy, Białorusi i krajów bałtyckich, z inicjatywy i przy wsparciu regionalnej szlachty powstały niektóre kongregacje luterańskie i reformowane . Było to coraz bardziej tolerowane przez panującą rodzinę królewską Jagiellonów , zwłaszcza Zygmunta II Augusta , który rządził od 1548 do 1572 roku. W 1555 r. na sejmie piotrkowskim zniesiono jurysdykcję duchowną nad rosnącą liczbą niekatolików ze względu na szlachtę , czyli szlachtę. W spotkaniu wzięło udział 70 katolików (55 świeckich i 15 biskupów), 58 protestantów i dwóch posłów prawosławnych.

[madohora]

Pierwsze pisma Marcina Lutra zostały przetłumaczone na język włoski już w 1518 roku, a następnie były przedmiotem ożywionych dyskusji wśród mnichów w północnych Włoszech. Szczególnie w Veneto , w okolicach Wenecji , wśród innych wykształconych ludzi i rzemieślników pojawiło się wiele małych grup protestanckich. W 1532 r. wydano w Wenecji pierwszą włoską Biblię, a w 1543 r. powszechnie używany traktat ewangelicki Il Beneficio di Cristo autorstwa Benedetta Fontaniniego i Marcantonio Flaminio . Od 1533 roku wpływowi duchowni i intelektualiści spotykali się w Neapolu z nastawionym na reformy sekretarzem stanu Juanem de Valdésem .

[madohora]

Dla historii chrześcijaństwa Reformacja stanowiła chwilową kulminację rozwoju, który rozpoczął się w XIII wieku wraz z rosnącą krytyką Kościoła rzymskokatolickiego ( awerroizm , Jan Hus , Jan Wyclif , Wilhelm z Ockham ) i powstaniem licznych „heretyckich” Chrześcijańskie grupy wyznaniowe doprowadziły do ​​ponownego podziału chrześcijaństwa. Po długiej walce nowo utworzone wyznania w końcu mogły ustanowić siebie jako kościoły o równym statusie z kościołem rzymskokatolickim. Ponieważ nowe wyznania były zbyt silne, aby je trwale stłumić, mimo licznych niepowodzeń, a nawet wojen religijnych , obie strony zostały na dłuższą metę zmuszone do tolerancji religijnej .

[madohora]

Pojawienie się terytoriów i państw protestanckich zasadniczo zmieniło równowagę sił w Europie, a później w koloniach zamorskich. Reformacja wywarła głęboki wpływ na wszystkie dziedziny życia: małżeństwo i rodzinę, państwo i społeczeństwo, szkoły i uniwersytety, naukę, biznes i sztukę (muzykę (kościelną), literaturę, malarstwo). Reformatorzy chcieli, aby każdy członek kościoła mógł samodzielnie czytać Biblię. Dlatego promowali edukację na wszystkich poziomach, od szkoły podstawowej , przez szkołę łacińską, po uniwersytet . Stworzyło to klimat kulturowy sprzyjający rozwojowi nauk humanistycznych, przyrodniczych i technicznych . Max Weber ( Etyka protestancka a duch kapitalizmu ) reprezentował szeroko przyjętą tezę, że nacisk na ciężką pracę, oszczędność, oszczędność, wzrost pracy jako formy kultu i porzucenie dóbr luksusowych uwolniło pieniądze na inwestycje , co doprowadziło do energicznego rozwoju, z korzyścią dla gospodarki . Miał na myśli purytanizm.

[madohora]

Artykuły Schleitheima (1527) pojawiły się jako wyznanie anabaptystów mniej więcej w tym samym czasie, co wczesne pisma wyznaniowe luterańskie i reformowane. Katechizm Rakau z 1608 r. jest dokumentem konfesyjnym polskiego unitarianizmu .

[madohora]

Dzięki tłumaczeniu Biblii , będącemu wspólnym dziełem Lutra, Melanchtona i innych teologów z Wittenbergi, reformator wywarł ogromny wpływ. Luter zastrzegł ostateczny projekt językowy, więc nazwa Biblia Lutra jest dokładna. Istniało już czternaście wysokoniemieckich i cztery dolnoniemieckich przedluterańskich Biblii niemieckich . Sam Luter szczegółowo przedstawił zasady swojej pracy tłumaczeniowej w swoim liście o interpretacji z 1530 roku i uzasadnił je katolickim oskarżeniem o fałszowanie tekstu.

[madohora]

[madohora]

Dokument utrzymany jest w stylu tez dysputowych , powszechnym wówczas w doktoratach akademickich i napisany jest w języku łacińskim . Wychodząc od słów Jezusa „Nawracajcie się” ( Mt 4,17 PT ), Luter początkowo odwraca się od strachu przed czyśćcem podsycanego przez Kościół . Począwszy od tezy nr 21, głównym tematem jego wypowiedzi jest sprzedaż odpustów . Opisuje odpusty jako „dobry interes” (nr 67), ale odmawia im możliwości „zgładzenia nawet najmniejszego grzechu powszedniego” (nr 76). W nr 81 zapowiadane są „subtelne pytania świeckich”, które okazują się pytaniami retorycznymi , jak np. nr 86: „Dlaczego papież , dziś bogatszy od najbogatszego Krassusa , nie woli budować przynajmniej Piotra? Jego własne pieniądze, a nie biednych wierzących?” Konkluzja jest wezwaniem skierowanym do chrześcijan, „aby starali się naśladować Chrystusa, swego Głowę, poprzez kary, śmierć i piekło i raczej ufali wejściu do królestwa niebieskiego przez wiele ucisków, niż przez fałszywe bezpieczeństwo duchowe”.

[madohora]

Prawdopodobnie przed Bożym Narodzeniem 1517 r. Kaspar Nützel z Norymbergi przetłumaczył na język niemiecki 95 tez Lutra, o czym wspomina list Christopha Scheurla z 8 stycznia 1518 r. To najwcześniejsze tłumaczenie na język niemiecki jest udokumentowane jedynie w raportach, ale nie stało się znane bibliograficznie. „Mimo braku bibliograficznych dowodów na istnienie druku wersji Nützela, idea jego istnienia nie daje spokoju w literaturze

[madohora]

Od 1456 roku wszystkie zgromadzenia cesarskie Świętego Cesarstwa Rzymskiego potępiały papieskie postępowanie finansowe. Ale książęta nie tylko na to narzekali, ich krytyka była także skierowana przeciwko próbie rozszerzenia jurysdykcji kościelnego sądownictwa na sprawy świeckie. W 1457 roku stany cesarskie przedstawiły Skargi lub Gravamina Narodu Niemieckiego , Gravamina nationis germanicae . Miały one istotne znaczenie w kreowaniu nastrojów antypapieskich, skierowanych przeciwko wpływom Kościoła rzymskokatolickiego i przysługującym mu przywilejom.