Grzybowe epigramaty

[madohora]

[madohora]

[madohora]

fotoforum.gazeta.pl/photo/1/rb/qa/wzpg/uOqAO9LQZMg5pSRsX.jpg

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

No to wsadzimy tu pozostałe grzyby i szybko pójdzie....

[madohora]

Pozycja w klasyfikacji według Index Fungorum: Morchella, Morchellaceae, Pezizales, Pezizomycetidae, Pezizomycetes, Pezizomycotina, Ascomycota, Fungi.
Jest to gatunek typowy rodzaju smardz (Morchella). Zgodnie z zasadami nomenklatury botanicznej (dotyczącej także grzybów) przyjęto, że gatunek ten został poprawnie zdiagnozowany taksonomicznie po raz pierwszy przez Karola Linneusza (jako Phallus esculentus) w Species Plantarum w 1753 r. Do rodzaju Morchella został przeniesiony przez Christiana Persoona w Synopsis methodica fungorum w 1801 r. I zatwierdzony przez Eliasa Friesa w Systema mycologicum II w 1822 r

[madohora]

We Włoszech, gdzie ciepłolubne borowiki rosną jak przysłowiowe grzyby po deszczu, uwielbienie dla mięsistych kapeluszy porównywalne jest z fascynacją truflami. „Porcini”, bo tak mieszkańcy Italii nazywają borowika szlachetnego, to niezastąpiony dodatek do makaronu, mięsnych potrawek, grzanek, omletów, a nawet pizzy! Włosi bardzo wysoko cenią sobie również borowika ciemnobrązowego (Boletus aereus), który cieszy się renomą również w południowych Niemczech. W Polsce z kolei od setek lat, zwłaszcza w kuchni kresowej, ceni się borowiki szlachetne, które w wielu regionach są częścią bożonarodzeniowej tradycji, pod postacią uszek, zupy grzybowej i kapusty z grzybami.

[madohora]

[madohora]

Muchomor zielonawy (sromotnikowy) jest jednym z najsilniej trujących grzybów. W Polsce jest bardzo pospolity, spotkać go można na całym terytorium naszego kraju. Wśród biologów znany jest także pod nazwą muchomor zielonawy. W przypadku podejrzenia zatrucia grzybami powinniśmy jak najszybciej wywołać wymioty, by pozbyć się resztek posiłku i udać się prosto do szpitala. W przypadku intoksykacji trzeba działać szybko – w walce o życie liczy się bowiem każda minuta.

[madohora]

Cykl rozwojowy na przykładzie Synchytrium endobioticum: zoospora skoczkowców dostając się do komórki żywiciela (ziemniaka) traci wić i przybiera postać pełzaka. Żywiciel reaguje na infekcję pasożyta hipertrofią (wytworzeniem na bulwie nieforemnych narośli). We wnętrzu komórki przechodzi kariokinezę i powstaje wielojądrowa grzybnia. Po jej pęknięciu powstają zoospory, które się wysypują. Ten cykl powtarza się całe lato. Jesienią łączą się gamety (izogamia) i powstaje zygota diploidalna z dwiema wiciami. Wnikając do komórki żywiciela traci obie wici i otacza się grubą ścianą (funkcja przetrwalnikowa). Wiosną przechodzi mejozę, następnie mitozy i wytwarza nowe zoospory.
Do skoczkowców należy m.in. Synchytrium endobioticum wywołujący raka ziemniaka.

[madohora]

Jako oddzielny rodzaj wyróżniana jest też mykoryza storczykowata. Szczególną cechą tej mykoryzy jest transfer węgla z grzyba do rośliny. Ze względu na liczbę gatunków Orchidaceae szacowaną na około 25 tys. mykoryza storczykowata jest drugim pod względem częstości rodzajem mykoryzy. Powszechne wśród storczykowatych jest występowanie myko-heterotrofów lub częściowych myko-heterotrofów, przynajmniej w początkowych fazach rozwoju. Typowe dla mykoryzy storczykowatej jest również saprofityczny sposób odżywiania grzybów wchodzących w relację symbiozy[34]. Relacja charakteryzuje się szczególnie dużą specyficznością gatunków ją tworzących. Zwykle grzyby tworzące mykoryzę ze storczykowatymi należą do Basidiomycota, a tylko nieliczne do Ascomycota

[madohora]

Dowody molekularne wskazują, że symbioza z grzybami oraz z bakteriami brodawkowymi związana jest z obecnością tych samych genów. Rośliny bobowate zdolne są do pozyskiwania związków azotu od bakterii oraz związków fosforu od grzybów. W przypadku obu symbiontów kaskadę sygnału prowadzącą do syntezy białek niezbędnych do połączenia organizmów prawdopodobnie zapoczątkowuje ten sam receptor (RLK – ang. receptor-like kinases). Znane mutanty pozbawione zdolności do łączenia z bakteriami są jednocześnie pozbawione możliwości połączenia z grzybami

[madohora]

Grzyb naziemny. Rozwija się w lasach liściastych i mieszanych, także na łąkach i łęgach, często pod jesionami, czasami na wysypiskach porośniętych zielenią, na nawożonych glebach. W Europie owocniki wytwarza w kwietniu i maju. Według niektórych autorów jest grzybem mykoryzowym tworzącym związki ze świerkiem pospolitym, daglezją zieloną, modrzewiem, sosną wydmową i jesionem wyniosłym. Prawdopodobnie jednak są to słabe, fakultatywne związki biotroficzne.

[madohora]

[madohora]

Smardz wyniosły (Morchella elata) odróżnia się oprószonym trzonem. Naparstniczka czeska (Verpa bohemica) ma główkę przyrośniętą tylko na szczycie

[madohora]

Sromotnik smrodliwy (Phallus impudicus L.) – gatunek grzybów z rodziny sromotnikowatych (Phallaceae)

[madohora]

Sromotnik fiołkowy (Phallus hadriani). Ma wyraźnie lekko fioletowy lub różowawy kolor osłony i słabszy zapach

[madohora]

Ze względu na częste niszczenie przez ludność owocników (w celu pozbycia się przykrego zapachu, ale też i estetycznych) w 1983 r. sromotnik smrodliwy został w Polsce objęty ochroną gatunkową jako jeden z pierwszych 20 gatunków grzybów. Z czasem, ze względu na znaczne rozpowszechnienie się tego gatunku, ochrona została zniesiona (w 2004 r.)

[madohora]

Czubajka kania w języku angielskim nazywana jest grzybem parasolem, zaś w potocznej polszczyźnie funkcjonują dość podobne określenia: parasolnik, bedłka parasolowata czy deszczochron. Wszystko to za sprawą imponującego kapelusza, który niczym koronkowa czasza rozpościera się poziomo wokół. Czubajka kania to przy tym grzyb jadalny i bardzo smaczny na dodatek!

[madohora]

Jako krewna pieczarki czubajka kania stosunkowo dobrze czuje się w przydomowych ogródkach. Dla smakoszy jest to wygodny sposób na stałą podaż pysznych grzybów bez ryzyka zebrania w lesie trującego sobowtóra. Aby zasadzić kanie potrzebować będziemy specjalnego podłoża z zarodnikami, które kupić można w specjalistycznych sklepach zajmujących się uprawą grzybów (również on-line). Podłoże owo ma postać substratu, który zakopuje się na obrzeżach trawników, w miejscach częściowo zacienionych, i przysypuje 3-centymetrową warstwą ziemi. Przy braku opadów zarodniki czubajki kani należy podlewać raz na tydzień. Grzyby pojawiają się zwykle w przeciągu 3-6 miesięcy od zasadzenia.

[madohora]

Powodem, dla którego wielu ludzi powstrzymuje się przed zbieraniem czubajki kani, jest realna możliwość pomylenia jej z muchomorem sromotnikowym, inaczej zielonawym (Amanita phalloides). Ryzyko jest o tyle istotne, że muchomor sromotnikowy należy do najbardziej trujących gatunków i jego spożycie, nawet w małych ilościach, często kończy się śmiercią. Sytuacja jest tym bardziej zdradliwa, że choć sromotnik powinien teoretycznie mieć zielonawy odcień, niektóre jego odmiany są całkiem białe. Młodsze osobniki posiadają również pierścień, który choć nieruchomy, wizualnie upodobnia je do czubajki kani. Eksperci radzą więc, aby przede wszystkim zwracać uwagę na bulwę u nasady oraz gładkość kapelusza muchomora sromotnikowego. Blaszki na wewnętrznej stronie kapelusza zrastają się ponadto z trzonem, w przeciwieństwie do kani, u której są wyraźnie oddzielone.

[madohora]

Jak na grzyb, czubajki kanie są również dość atrakcyjne pod względem odżywczym. Niskokaloryczne, zawierają dość ciekawy zestaw soli mineralnych. W badaniach prowadzonych na północy Polski zidentyfikowano w kapeluszach pokaźne ilości cynku, fosforu, magnezu, miedzi oraz potasu. Ponadto, w miąższu obecne są również aminokwasy oraz korzystne dla zdrowia antyoksydanty.

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

Smardz jadalny

Smardz jadalny (Morchella esculenta) jest jednym z najsmaczniejszych grzybów jadalnych. Charakterystyczne owocniki o pofałdowanej, wręcz ażurowej strukturze można znaleźć w zarówno w lasach, jak i ogrodach lub na brzegach rzek. W naszym kraju grzyby te występują niezwykle rzadko i znajdują się pod ochroną. Wprawieni w grzybiarze na zbiory smardzów wybierają się do Czech i na Słowację, gdzie są one znacznie bardziej liczne. Grzyby te wyróżnia delikatny smak i lekko korzenny aromat. Dania przygotowane z dodatkiem smardzów jadalnych są nie tylko smaczne, lecz także dostarczają wielu cennych wartości odżywczych. Z tego względu warto nauczyć się odróżniać te grzyby od podobnych gatunków i umieszczać je co jakiś czas w swoim jadłospisie.

[madohora]

JAK SUSZYĆ GRZYBY - Gazeta - 20.08.2025

[madohora]

Najlepiej wybierać się na grzybobranie rano, gdy las jest jeszcze rześki, a grzyby nie są przesuszone. Wczesne godziny dają też większą szansę na znalezienie okazów przed innymi grzybiarzami.

[madohora]

DLACZEGO TRZEBA STUKAĆ W KAPELUSZ GRZYBA? - Interia - 25.09.2025

[madohora]

Choć borowiki zaliczane są w poczet najsmaczniejszych grzybów, znajdują się wśród nich również zdradliwe gatunki trujące – na szczęście żaden nie jest formalnie uznawany za śmiertelny.

[madohora]

Poszczególne gatunki są pod tym względem ponadprzeciętnie atrakcyjne, dostarczając organizmowi także cennych aminokwasów i antyoksydantów. I tak np. z przeprowadzonych dotąd badań wynika, że borowiki ceglastospore są bogate w substancje mineralne, takie jak sole mineralne: cynku, magnezu i potasu oraz związki o wysokim potencjale antyutleniającym. W formie skoncentrowanego ekstraktu skutecznie obniżają ciśnienie krwi.

[madohora]

Borowik szlachetny ma jasnobrązowy kapelusz i jasny, maczugowaty trzon z białą siateczką. Borowik szatański ma kapelusz jasnoszary, trzon karminowoczerwony i rurki o barwie od żółtej po pomarańczową i czerwoną. Po przekrojeniu jego miąższ szybko sinieje.

[madohora]

W porównaniu z rodzimymi borowikami Aureoboletus projectellus jest zaskakująco wysoki – w rzeczywistości pokrojem przypomina raczej nasze koźlarze. Sam trzon może dorastać nawet 15 cm, ma kolor żółty lub beżowy i bardzo wyraźne żłobienia. To właśnie „noga” jest najbardziej charakterystycznym atrybutem grzyba zza oceanu.

[madohora]

Grzyby nadrzewne – grzyby rozwijające się na korzeniach, pniach i gałęziach drzew i krzewów, a także na drewnie; ksylobionty. Często utożsamiane są z hubami, ale grzyby nadrzewne to pojęcie szersze, obejmujące nie tylko huby, lecz także liczną grupę gatunków grzybów mikroskopijnych, które trudno nazwać hubami, czy niektóre grzyby kapeluszowe, np. opieńki, grzyby klawarioidalne, np. świecznik rozgałęziony (Artomyces pyxidatus), i inne. W klasyfikacji biologicznej należą do wielu jednostek taksonomicznych w obrębie podstawczaków (Basidiomycota) i workowców (Ascomycota)

[madohora]

Rozkład drewna przez grzyby nadrzewne powoduje straty ekonomiczne w takich dziedzinach gospodarki, jak: leśnictwo i przemysł drzewny, budownictwo, sadownictwo, transport. Gatunki powodujące zgniliznę drewna w budynkach to grzyby domowe, a najgroźniejszym z nich jest stroczek domowy (Serpula lacrymans)[6]. W przyrodzie jednak grzyby te jako reducenci odgrywają bardzo ważną rolę. Rozkładając drewno, umożliwiają bowiem powrót jego składników do ekosystemów i niezbędny dla życia na Ziemi obieg materii w przyrodzie[7]. Lasy na świecie wiążą rocznie w drewnie około 400 mld ton dwutlenku węgla. Gdyby nie rozkład tego drewna, cały zapas tego gazu na Ziemi wyczerpałby się po około 20–30 latach

[madohora]

Działanie grzybobójcze wykazują m.in. eruridial wytwarzany przez żylaka trzęsakowatego, kwas biforminowy i biformina wytwarzana przez niszczyka liściastodrzewnego (Trichaptum biforme) i lenzytyna wytwarzana przez niszczycę płotową

[madohora]

Obecnie w Europie Środkowej i w Polsce najbardziej znane jest lecznicze działanie błyskoporka podkorowego. W medycynie ludowej w Europie Wschodniej i w Polsce z jego owocników wykonuje się napar poprawiający samopoczucie, wykazujący działanie przeciwzapalne i leczący dolegliwości żołądkowe. W niektórych krajach wytwarza się z jego owocników wyciągi regulujące metabolizm i ciśnienie krwi oraz zwiększające odporność organizmu. Preparat ten ma handlową nazwę chaga. Potwierdzono skuteczność wyciągu z błyskoporka podkorowego w leczeniu HIV-1 i wrzodów żołądka oraz jego cytostatyczne działanie przeciwko niektórym nowotworom.

[madohora]

Miąższ biały, kruchy, serowaty i bardzo gorzki. Pory białe (1–)4–5 na mm. Rurki długości 3–20 mm, często warstwami. Zarodniki elipsoidalne, gładkie, hialinowe, z kroplami, nieamyloidalne, 6–9 × 3–4 µm

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

Istnieje grupa grzybów półpodziemnych (hemihypogeicznych), których owocniki zaczynają się rozwijać pod ziemią, ale w trakcie dojrzewania wysuwają się ponad powierzchnię ziemi. Są to np. gatunki należące do rodzajów Scleroderma (tęgoskór), czy Disciseda (przewrotka)

[madohora]

Charakterystyczną cechą grzybów podziemnych jest silne powiązanie różnego rodzaju zależnościami z innymi organizmami: mikroorganizmami, roślinami i zwierzętami. Jest kilka form tego współżycia

[madohora]

Niektóre gatunki grzybów podziemnych są grzybami jadalnymi. W Polsce są to m.in. trufla letnia, trufla wielkozarodnikowa Tuber macrosporum i piestrak jadalny Choiromyces maeandriformis[1]. Szczególnie cenione są niektóre gatunki trufli. Ze względu na trudność odszukania i wyjątkowy aromat, w niektórych krajach osiągają one bardzo wysokie ceny. Są to najdroższe grzyby świata. Do ich odszukania używa się obecnie specjalnie tresowanych psów

[madohora]

Jednym z najczęściej stosowanych pułapek zastawianych przez grzyby na zwierzęta są strzępki pokryte klejem. Wyróżnia się kilka ich rodzajów:
sieć strzępek pokryta substancją powodującą przyklejanie się,
klejące kolumnowe rozgałęzienia grzybni,
klejące wybrzuszenia grzybni, tzw. cysty strzępkowe
pierścienie z klejącymi wybrzuszeniami (pętle strzępkowe)
toksocysty z paraliżującymi substancjami chemicznym

[madohora]

Gatunki mięsożerne są wśród grzybów stosunkowo liczne, samych gatunków wyspecjalizowanych w polowaniu na nicienie wyróżnia się ponad 160. Mogą one znaleźć zastosowanie w biologicznym zwalczaniu szkodników. Mięsożerne gatunki grzybów znajdują się nawet wśród najwyżej ewolucyjnie rozwiniętych podstawczaków (Basisiomycota). Przykładem może być boczniak ostrygowaty (Pleurotus ostreatus), Jest on grzybem saprotroficznym, ale może też łapać nicienie. Jego grzybnia wydziela nematotoksynę, która zakłóca działanie aparatu gębowego nicienia i paraliżuje go. Strzępki grzybni boczniaka przerastają ofiarę i trawią ją

[madohora]

Na wstępie musimy jednak uściślić definicję grzybów drapieżnych. By zaś zadanie uczynić prostszym i bardziej zrozumiałym sprecyzujemy, czym są grzyby nematofagiczne, gdyż do tej grupy grzybów zaliczamy endopasożyty nicieni i wreszcie prawdziwych drapieżców.

[madohora]

Organizmy te wzbudziły prawdziwe zainteresowanie wielu badaczy, gdyż jako jedyne gatunki z rodzaju zdolne są wytwarzać pierścienie krępujące. Pierścień taki jest wyrafinowaną pułapką złożoną z trzech komórek zamocowanych do dwukomórkowego trzonka, który łączy pierścień z resztą strzępki wegetatywnej. Komórki pierścienia mają fascynującą właściwość – gdy nicień, który przeczesuje glebowe przestrzenie wpełźnie w pierścień, komórki go tworzące w natychmiastowym tempie zaczynają pochłaniać wodę ze środowiska, co skutkuje 3-krotnym wzrostem ich objętości. Dla nicienia oznacza to tylko i wyłącznie koniec jego wojaży. Pierścień w czasie 0,1 sekundy ściska go do tego stopnia, że niemożliwe jest wydostanie się z tej pułapki. Śmierć nicienia następuje w wyniku ściśnięcia. Po tym etapie, grzyb spokojnie przerasta i trawi zdobycz. Są też dowody wskazujące, iż Arthrobotrys dactyloides może produkować nematotoksynę. Pojawiły się również doniesienia, że Arthrobotrys oligospora jest również zdolny do mykopasożytnictwa.

[madohora]

Nicienie glebowe są bardzo rozprzestrzenione i pewnie dlatego też zjawisko wydzielania toksyn przez grzyby również nie należy do rzadkości. Jest wiele grzybów, które mają to w zwyczaju. Jedne wykorzystują nicienie jako źródło pokarmu, inne, jak np. Conocybe lactea (Basidiomycota) wydziela toksyny choć raczej brzydzi się tykać martwe nicienie – nie stwierdzono, by korzystał z ich śmierci inaczej, niż poprzez to, że ochronił swoją grzybnię przed zjedzeniem. Cóż, pozostaje nam cieszyć się, że nie jesteśmy nicieniami i obserwować tą fascynującą walkę w mikroświecie.

[madohora]

Grzyby saprotroficzne w ekosystemach leśnych odgrywają też inną rolę. Powodując próchnienie drewna ułatwiają dzięciołom wykuwanie dziupli, z których korzystają także inne ptaki i drobne ssaki, np. wiewiórki, nietoperze, popielicowate. Owocnikami tych grzybów (tzw. hubami) odżywiają się larwy wielu gatunków owadów i stanowią one dla nich siedlisko z odpowiednim mikroklimatem. Owocniki niektórych grzybów saprotroficznych stanowią pokarm także dla większych zwierząt w lesie np. dla dzików, saren i zajęcy. Działalność tych grzybów umożliwia również oczyszczanie się drzew z gałęzi

[madohora]

Grzyby koprofilne rozkładające odchody zwierząt. Należą do nich np. przedstawiciele rodziny kruchaweczkowatych[

[madohora]

Wśród grzybów mikroskopijnych bardzo często jest tak, że formy bezpłciowe (tzw. anamorfy) są pasożytami powodującymi grzybowe choroby roślin, natomiast formy płciowe (teleomorfy) tych samych gatunków są saprotrofami

[madohora]

Pleśń ma często filcowatą lub watowatą strukturę. Spowodowane to jest tym, że w większości przypadków tworzą ją grzyby strzępkowe zbudowane z cienkich, często rozgałęzionych nitek zwanych strzępkami. Cała ich struktura zwana jest grzybnią. Strzępki podzielone są poprzecznymi przegrodami tworzącymi oddzielne komórki, z których każda zawiera jedno lub wiele genetycznie identycznych jąder. Ich ściana komórkowa zbudowana jest z chityny, glukanu, lipidów i białek. Rosną na długość przez przyrastanie szczytowych części strzępek. Rozmnażają się bezpłciowo przez zarodniki wytwarzane na konidioforach lub w zarodniach, a także płciowo przez gamety. Większość gatunków to mezofile, dla których optymalna temperatura rozwoju wynosi 20–35 °C, ale są też psychrofile i termofile rozwijające się w temperaturze od -10 do 55 °C. Optymalne pH wynosi 3–5,5, ale niektóre gatunki mogą się rozwijać przy pH od 1,5 do 10. Minimalna zawartość wody w pożywce to 11–14%[4]. Pylista konsystencja pleśni spowodowana jest tym, że na szczycie strzępek tworzą się bezpłciowo zarodniki zwane konidiami. Strzępki zwykle są bezbarwne (szkliste), w masie pleśni białe, natomiast w okresie tworzenia zarodników pleśń zmienia kolor, w zależności od gatunków tworzących ją grzybów może on być różny. Ponieważ często jest to pleśniak biały (Mucor mucedo), którego zarodnie są czarne, pleśń z zarodnikami staje się czarna, ale gdy tworzą ją inne gatunki może mieć różne inne kolory. Np. kropidlak popielaty (Aspergillus fumigatus) tworzy pleśń o barwie od zielonej do niebiesko-zielonej, ciemnozielonej, czasem szarą, kropidlak żółty (Aspergillus flavus) żółtą, kropidlak czerwony (Aspergillus ruber) od żółto-pomarańczowej do czerwono-pomarańczowej, często przechodzącą w barwę żelazistą do angielskiej czerwieni, kropidlak zielony (Aspergillus glaucus) o barwie od żółtej do zielonej, kropidlak pomarańczowy (Aspergillus ochraceus) żółtopomarańczową, ugrową lub płową[5], kropidlak różnobarwny (Aspergillus versicolor) żółtą, pomarańczowo-żółtą, żółto-zieloną do groszkowo-zielonej, czasem bladoróżową lub różową[6]. W nielicznych przypadkach pleśń tworzą grzyby jednokomórkowe zwane grzybami drożdżopodobnymi (np. Candida albicans)[7]. Pleśnie zwykle łatwo dają się na sztucznych podłożach hodować w laboratorium, gdzie na szalkach Petriego tworzą tzw. kolonie. Obserwacja ich rozwoju, struktura pleśni, jej barwa i budowa zarodników mają duże znaczenie przy określaniu gatunku

[madohora]

Niektóre gatunki pleśni to grzyby chorobotwórcze wywołujące choroby roślin, zwierząt i ludzi[10]. Oddychanie powietrzem zawierającym duże ilości grzybów strzępkowych powoduje alergie, głównie nieżyt błony śluzowej nosa, astmę oskrzelową lub zapalenie pęcherzyków płucnych. U osób o niskiej odporności może spowodować aspergilozę płuc, a także zmiany kancerogenne i neurotoksyczne[9]. Strzępki pleśni wytwarzają mykotoksyny należące do grupy najgroźniejszych czynników rakotwórczych i mutagennych. Nie wolno więc zjadać produktów, na których samoistnie pojawiła się pleśń

[madohora]

Badania przeprowadzone w 1998 r. w Polsce wykazały, że 25% mieszkań jest zagrzybionych. Badania prowadzone w latach 1994–2001 wykazały wzrost ilości zagrzybionych mieszkań o 2,3%. Za przyczynę tego zjawiska upatruje się pogodę (wilgotne sezony jesieni i wiosny, łagodne zimy, liczne powodzie), przeprowadzane w budynkach zabiegi termomodernizacyjne, takie jak montaż podzielników ciepła i wymiana stolarki okiennej na szczelną (co pogarsza wentylację i zwiększa wilgotność). Głównym źródłem grzybów strzępkowych w budynkach jest powietrze atmosferyczne i kurz domowy, ale grzyby strzępkowe występują także w wytwarzanych w fabrykach materiałach budowlanych takich jak styropian, cement, cegły i inne.

[madohora]

Mykobiota grzybów wodnych nie jest jeszcze dokładnie zbadana. Do 1979 r. opisano ich ponad 1000 gatunków, ale liczba ta ciągle się zmienia wskutek prac hydromykologów. Grzyby wodne należą do kilku jednostek taksonomicznych. Tylko bardzo nieliczne gatunki to podstawczaki (Basidiomycota). Liczna ich grupa należy do skoczkowców (Chytridiomycota), część do workowców (Ascomycota). W wodach żyją także liczne gatunki grzybopodobnych lęgniowców (Oomycota) dawniej zaliczanych do grzybów, obecnie do odrębnego królestwa chromistów, jednak często omawianych wraz z grzybami. Ze względu na makroskopowe podobieństwo do pleśni wodnych potocznie grzybem ściekowym nazywa się także występujące w zanieczyszczonych wodach widoczne gołym okiem nitkowate kolonie bakterii, zwłaszcza Sphaerotilus natans. Nazwa ta jest nieprecyzyjna i bywa odnoszona również do kolonii lęgniowca Leptomitus lacteus

[madohora]

Liczna jest grupa grzybów uważanych za niejadalne wśród grzybów o drobnych owocnikach, na przykład wśród grzybówek, twardzioszków, wilgotnic, hełmówek i innych. Nie wiadomo, czy są one jadalne, czy trujące, nikt bowiem do tej pory nie próbował ich przydatności do spożycia, obecnie uważa się je więc za niejadalne. Za niejadalne uważa się też gatunki grzybów rosnące na odchodach zwierząt i ludzi (na przykład drobne gatunki kustrzebek, włośniczek, pucharków, Ascobolus, Lasiobolus i inne)[

[madohora]

Borowiki amerykańskie nie powinny być jedzono na surowo, gdyż jak większość grzybów są ciężkostrawne. Po obróbce cieplnej są smaczne, ale brakuje im pełni aromatu typowego dla borowików szlachetnych.

[madohora]

W przeciwieństwie do pomalowanego w ostrzegawcze barwy muchomora czerwonego, Amanita phalloides nie daje po sobie poznać, że zawiera truciznę w swoim wnętrzu. Jego przyjemny aromat sprawia, że często przesiadują na nim owady lub ślimaki, podobnie jak na kapeluszach grzybów jadalnych. Co ciekawe, organizmy te są odporne na sromotnikowy jad. Z kolei zielonkawy owocnik sprawia, że muchomor jest łudząco podobny do gołąbka zielonawego, czubajki kani i gąski zielonki. Należy zatem nauczyć się szczegółowego rysopisu tego trującego grzyba, by zmniejszyć do minimum prawdopodobieństwo pomylenia go z jakimkolwiek innym okazem.

[madohora]

Młode osobniki podobne są do pieczarek, które różnią się jedynie brakiem pochwy. Jest to jeden z powodów, dla których powinno zbierać się jedynie w pełni wyrośnięte owocniki grzybów, szczególnie tych podobnych do gatunków trujących.

[madohora]

Wstępna opieka medyczna obejmuje zabiegi płukania przewodu pokarmowego. Skuteczność tych zabiegów jest ściśle związana z ich wczesnym wykonaniem. Ze względu na długą bezobjawową latencję kliniczna użyteczność tych środków wydaje się być dość ograniczona. Płukanie żołądka powinno być brane pod uwagę tylko wtedy, gdy można je wykonać wcześnie po spożyciu.

[madohora]

Miąższ muchomora sromotnikowego ma łagodny smak i przyjemny zapach, co czyni go podstępnym – nie zdradza swojej toksyczności. Nigdy nie należy próbować go „na smak”, bo już mała ilość może zaszkodzić.

[madohora]

Każdy grzyb jest jadalny. Niektóre tylko raz.

[madohora]

Co by nie było mój brat zna się doskonale na grzybach. Całą rodzina to byli i są grzybiarze. A ja niestety nawet nie potrafię ich znaleźć. Stałabym na prawdziwku i bym go nie zobaczyła.

[madohora]

Pieczarka żółtawa

[madohora]

Huby w zależności od gatunku rozwijają się na żywych lub martwych drzewach, czerpiąc z ich drewna wszystkie potrzebne składniki odżywcze. Niektóre mają charakter jednoroczny i na zimę zwykle wymierają, inne przeżywają w jednym miejscu wiele lat. Z racji na różnorodność gatunkową przyjmują też wiele różnych form i kolorów mierząc od 5 mm do nawet 60 cm. Jako ciekawostkę warto dodać, że rekordzistą w rodzinie jest odkryty w Chinach okaz huby Phellinus ellipsoideus, który mierzył ponad 10 m i ważył między 400 a 500 kg.

[madohora]

Występuje w Ameryce Północnej i w Europie[8]. W Europie Środkowej gatunek dość częsty, w Polsce pospolity.
Rośnie na ziemi w lasach iglastych, lasach liściastych i mieszanych, zwłaszcza pod bukami. Pojawia się od sierpnia do października.

[madohora]

Pozycja w klasyfikacji według Index Fungorum: Pseudolyophyllum, Incertae sedis, Agaricales, Agaricomycetidae, Agaricomycetes, Agaricomycotina, Basidiomycota, Fungi

[madohora]

Wysokość 3–6 cm, grubość 0,3–0,7 cm, walcowaty lub spłaszczony, sprężysty, czasami wygięty lub skręcony. Początkowo pełny, z czasem pusty. Powierzchnia włóknista, kolor białokremowy, u podstawy szarobrązowy i pilśniowaty

[madohora]

Saprotrof. Grzyb trujący. Jak wiele lejkówek powoduje zatrucia muskarynowe

[madohora]

Po raz pierwszy takson ten zdiagnozował w 1801 r. Christiaan Hendrik Persoon, nadając mu nazwę Agaricus rivulosus. Potem zaliczano go do różnych innych rodzajów. W 2023 r. Z.M. He i Zhu L. Yang po przeprowadzeniu badań genetycznych przenieśli go do rodzaju Collybia (pieniążek)[1]. Synonimy naukowe

[madohora]

Najpierw białe, potem szarawobiaławe, gęste, ścieśnione, prosto przyrośnięte[5]. Dość głęboko zbiegają na trzon

[madohora]

tzw. lejkówka liściowa (Collybia phyllophila). Jest większa, jej blaszki słabo zbiegają i nie ma przebarwień na kapeluszu

[madohora]

Lejkówka rzodkiewkowata (Clitocybe hydrogramma (Bull.) P. Kumm.) – gatunek grzybów z rzędu pieczarkowców (Agaricales)

[madohora]

Stanisław Domański nadał mu w 1955 roku polską nazwę lejkówka pucharowata, Władysław Wojewoda w 2003 r. zmienił ją na lejkówka rzodkiewkowata

[madohora]

Cechy mikroskopowe
Podstawki maczugowate, 16,8–27,2 × 3,2–6,4 µm, szkliste, z gutulami, cienkościenne, ze sprzążkami u podstawy. Bazydiospory elipsoidalne, z wyrostkiem wnęki, 3,2–6,4 × 2,4–3,2µm, Q= 1,33–2,0, z jedną lub wieloma gutulami, w czerwieni Kongo żółtozielone, cienkościenne. Wyrostek wnęki (apiculus) o długości 0,8–1,6 µm długości. Sterygmy 1–4, o długości 2,4-3,2 µm. Strzępki w skórce kapelusza o szerokości 6–8 µm, bezbarwne, septowane, rozgałęzione, ze sprzążkami. Strzępki w skórce trzonu o szerokości 4–12 µm, bezbarwne, septowane, rozgałęzione, cienkościenne, ze sprzążkami. Miąższ w trzonie zbudowany ze szklistych, rozgałęzionych, septowanych strzępek ze sprzążkami o szerokości 4–16 µm

[madohora]

Inocybe (Fr.) Fr. (strzępiak) – rodzaj grzybów z rodziny strzępiakowatych (Inocybaceae)

[madohora]

Pozycja w klasyfikacji według Index Fungorum: Inocybaceae, Agaricales, Agaricomycetidae, Agaricomycetes, Agaricomycotina, Basidiomycota, Fungi

[madohora]

Grzyby mykoryzowe. Niemal wszystkie gatunki strzępiaków są trujące, lub podejrzane o trujące właściwości. Jak dotąd tylko jeden gatunek uznany został za nietrujący. Strzępiaki zawierają pewną ilość muskaryny – tej samej substancji trującej, która występuje w muchomorach, stąd też zatrucia strzępiakami dają podobne objawy, jak zatrucia muchomorami. Ze względu na niewielką ilość muskaryny zwykle nie są to zatrucia śmiertelne, a tylko powodujące przykre dolegliwości. Z powodu trujących własności nie są zbierane jako grzyby jadalne, ponadto i tak nie mają wartości kulinarnych; są mało mięsiste i często o mało przyjemnym zapachu

[madohora]

Podano występowanie tego gatunku w Ameryce Północnej, Europie, Azji i na Nowej Zelandii. W Polsce jest bardzo pospolity.

[madohora]

Czernidłówka pstra, czernidłak pstry (Coprinopsis picacea (Bull.) Redhead, Vilgalys & Moncalvo) – gatunek grzybów należący do rodziny kruchaweczkowatych (Psathyrellaceae

[madohora]

Naukowa nazwa gatunkowa picacea pochodzi od sroki (Pica pica) i nawiązuje do pstrokatej barwy kapelusza. W 1965 r. Barbara Gumińska i Władysław Wojewoda dla synonimu Coprinus picaceus nadali polską nazwę czernidłak pstry. Po przeniesieniu do rodzaju Coprinellus nazwa ta stała się niespójna z obecną nazwą naukową. W 2025 r. Komisja ds. Polskiego Nazewnictwa Grzybów Polskiego Towarzystwa Mykologicznego zarekomendowała dla rodzaju Coprinopsis nazwę czernidłówka

[madohora]

Wysyp zarodników czarny. Zarodniki elipsoidalne, gładkie 13–19 × 9–12 µm; z centralną porą rostkową

[madohora]

Muchomor białożółtawy (Amanita eliae Quél.) – gatunek grzybów należący do rodziny muchomorowatych (Amanitaceae)

[madohora]

Polską nazwę zaproponował Władysław Wojewoda w 2003 r

[madohora]

Naziemny grzyb mykoryzowy Rośnie w lasach liściastych i mieszanych, szczególnie pod dębami, bukami i grabami. Preferuje kwaśne gleby

[madohora]

[madohora]

Po raz pierwszy gatunek ten opisany został przez Karola Linneusza w 1753 r. jako Agaricus muscarius, w 1783 r. Jean-Baptiste de Lamarck przeniósł go do rodzaju Amanita nadając mu obecną nazwę. Przez różnych badaczy opisywany był jeszcze pod różnymi nazwami, tak że obecnie ma ponad 40 synonimów naukowych[6]. Epitet gatunkowy muscaria pochodzi od łacińskiego słowa „musca” oznaczającego muchę.

[madohora]

Kapelusz
Średnica do 20 cm. U bardzo młodych okazów kulisty, potem półkulisty, z czasem niskołukowaty, a u starszych okazów płaski i nieco wgłębiony na środku. Powierzchnia gładka, u starszych okazów przy brzegu delikatnie karbowana. Początkowo okryty jest białawą osłoną. Po jej rozerwaniu na kapeluszu pozostają białe lub białożółte łatki. W czasie wilgotnej pogody jest lepki

[madohora]

Wysyp zarodników
Biały. Zarodniki gładkie, elipsowate, o rozmiarach 9–11 × 6–9 μm

[madohora]

Jako ciekawostkę warto dodać, że wysuszone owocniki huby brzozowej były przez wieki wykorzystywane również do ostrzenia noży oraz jako baza do kolekcjonowania insektów. Zdaniem biologów w stanie naturalnym w miąższu grzyba pomieszkuje ponad 170 gatunków owadów oraz ponad 250 gatunków stawonogów.

[madohora]

Do szerokiej kategorii hub zalicza się również hubiak pospolity (Fomes fomentarius), oficjalnie zaliczany do rodziny żagwiowatych. Z badań opublikowanych w Niemczech w 2021 r. wynika, że i w tym grzybie kryje się szereg ciekawych związków aktywnych, zwłaszcza o właściwościach przeciwutleniających. Poza potencjałem medycznym hubiak pospolity prezentuje również szerokie możliwości zastosowania w przemyśle spożywczym, kosmetycznym oraz rolnictwie. Tradycyjnie wykorzystywany był jako hubka, czyli łatwopalny materiał wykorzystywany wraz z krzesiwem do rozniecania ognia, a także jako materiał na czapki i rękawice.

[madohora]

[madohora]

BOROWIKI TO WIERZCHOŁEK GÓRY GRZYBOWEJ

[madohora]

Większość gatunków to destruenci, jedna dziesiąta żyje w mykoryzie a niewielka część to grzyby pasożytnicze

[madohora]

[madohora]

Grzyby z gromady Glomeromycota rozmnażają się przez różnego typu zarodniki, np. chlamydospory

[madohora]

[madohora]

Mucoromycota Doweld – typ organizmów zaliczany do królestwa grzybów. Został wprowadzony do taksonomii w 2001 r. na podstawie danych filogenetycznych zebranych podczas badań molekularnych przez Aleksandra Dowelda

[madohora]

Żwaczowe (Neocallimastigomycota M.J. Powell) – typ grzybów.
Organizmy uwicione, anaerobiczne, żyjące w układzie pokarmowym roślinożernych ssaków i (prawdopodobnie) także w innych beztlenowych warunkach. Komórki tych grzybów pozbawione są centriol i mitochondriów, lecz posiadają hydrogenosomy pochodzenia mitochondrialnego

[madohora]

Typ Rozellomycota utworzył w 2013 r. Aleksandr Doweld. Typem nomenklatorycznym jest rodzaj Rozella Cornu 1872. Systematyka:
klasa Rozellidea Cavalier-Smith 2013
klasa Incertae sedis

[madohora]

[madohora]

Z kiełkujących zygospor rozwijają się strzępki powietrzne oraz sporangiofory z zarodniami. W zarodniach na drodze bezpłciowej wytwarzane są zarodniki. Roznosi je wiatr, ale prawdopodobnie także woda, owady i niektóre inne drobne zwierzęta

[madohora]

Procesy płciowe nie zachodzą zupełnie (lub zachodzą wyjątkowo, np. w czasie hodowli kultury na sztucznych pożywkach), a rozmnażanie wegetatywne odbywa się prze­ważnie za pomocą konidiów. Eliminacja proce­sów płciowych u tych organizmów związana jest prawdopodobnie z ich wysoką specjalizacją i przystosowaniem do pasożytniczego trybu ży­cia. Rozmnażanie wegetatywne pozwala na tworzenie masy zarodników, mających dokład­nie takie same właściwości fizjologiczne, jak osobnik rodzicielski, a więc zapewnia znalezie­nie odpowiedniego żywiciela i w rezultacie ist­nienie gatunku. Natomiast opozycyjne zjawisko rekombinacji (będącej nieodłącznym elementem pro­cesów płciowych) powoduje powstawanie zarod­ników (mejospor) o przeważnie odmiennych od osobnika rodzicielskiego właściwościach. W przypadku silnie wyspecjalizowanych organiz­mów (np. pasożytów) takie zarodniki mogą nie znaleźć odpowiedniego podłoża do rozwoju grzybni. Konieczną dla procesu ewolucji nie­wielką liczbę nowych genotypów uzyskują albo na drodze mutacji, albo w wyni­ku tzw. cyklu paraseksualnego

[madohora]

[madohora]

Grzyby chorobotwórcze, czyli mykopatogeny – grzyby wywołujące choroby ludzi, zwierząt i roślin. Jest to duża grupa gatunków, głównie grzybów mikroskopijnych. Wywołane przez nie choroby ludzi i zwierząt to grzybice, czyli mykozy. Wywołujące je grzyby dzieli się na grzyby zoofilne (zwierzęce) i antropofilne (ludzkie). Grzybowe choroby roślin określa się nazwą fitomykoz.

[madohora]

Do niedawna uważano, że także niektóre rośliny lądowe (np. gnieźnik leśny) odżywiają się saprofitycznie, jednak mogą one pobierać substancje pochodzące z rozkładu szczątków jedynie dzięki mykoryzie (patrz rośliny saprofityczne), a zatem dzięki ścisłej symbiozie z odpowiednim gatunkiem grzyba. To stawia je bliżej roślin pasożytniczych niż prawdziwych saprotrofów. Tradycyjnie jednak mimo to wciąż bywają określane jako saprofity lub rośliny saprofityczne[1]. Obecnie ten typ odżywiania określany jest jako myko-heterotrofia – w tym układzie pasożytniczym właściwym saprofitem jest grzyb, a nie roślina

[madohora]

Komensalizm (współbiesiadnictwo; od łac. commensalis „współbiesiadnik” com „współ” i mensa „stół”) – najbardziej pierwotny typ oddziaływania protekcyjnego. Pojęcie to zostało wprowadzone przez zoologa Pierra Josepha van Bendena w 1876 roku

[madohora]

Grzyby mykoryzowe wytwarzają także hormony roślinne: auksyny, gibereliny i cytokininy, które po wniknięciu do organizmu rośliny regulują jego wzrost i rozwój. Inne substancje o charakterze antybiotyków wydzielane są przez grzyby do gleby zmniejszając prawdopodobieństwo zakażenia rośliny patogenami obecnymi w podłożu. Wydzielane związki nie chronią rośliny jedynie przed wirusami i nicieniami. Stwierdza się również wzrost odporności roślin mykorytycznych na warunki stresowe. Podwyższona odporność dotyczy skrajnych temperatur, obecności substancji toksycznych w środowisku oraz niekorzystnego pH. Dla części gatunków powstanie mykoryzy jest koniecznym warunkiem rozwoju. Bez obecności grzybni nasiona roślin należących między innymi do storczykowatych i wrzosowatych nie są w stanie wykiełkować. Grzybnia może łączyć wiele roślin należących do jednego gatunku lub do różnych gatunków umożliwiając połączonym roślinom wymianę związków węgla, substancji regulatorowych, związków mineralnych oraz allelopatin. Struktury nazywane sieciami mykoryzowymi występują powszechnie w wielu ekosystemach

[madohora]

Jednym z pierwszych mykologów, którzy zwrócili uwagę na te grzyby, był pochodzący z Wrocławia Joseph Schröter, który w 1886 r. opublikował o nich pracę pt. „Über de auf Hutpilzen vorkommenden Mucorineen”. Grzyby nagrzybne występują we wszystkich grupach grzybów, poczynając od grzybów niższych poprzez Mucoromycota i workowce Ascomycetes po podstawczaki Bazydiomycetes. Szczególnie wiele ich przedstawicieli występuje w rzędzie pleśniakowców Mucorales. Niektóre pasożytują na tzw. pleśniach, jak np. Chaetocladium, Piptocephalis, Syncephalis, Mucor. Wśród podstawczaków jest ich najmniej, w mykobiocie Polski są to m.in. pieniążek ciemnobulwkowy Collybia tuberosa, grzybolubka lepka Asterophora parasitica i grzybolubka purchawkowata Asterophora lycoperdoides

[madohora]

Między grzybami występuje kilka typów międzygatunkowych oddziaływań:
mutualizm, czyli współżycie korzystne dla obydwu gatunków. Np. gatunki Rozella to endobionty żyjące wewnątrz strzępek Blastocladiomycota, Chytridiomycota i Oomycota, jednakże współżycie to przynosi korzyść obydwu grzybom;
komensalizm, czyli współżycie korzystne dla jednego, obojętne dla drugiego organizmu. Występuje głównie w obrębie workowców i podstawczaków;
pasożytnictwo, gdy jeden organizm odnosi korzyści kosztem drugiego. To najczęściej spotykany typ współżycia między grzybami;
neutralizm. Gdy współżycie między grzybami nie przynosi im ani szkody, ani pożytku. Jest to powszechne wśród wielkoowocnikowych grzybów w lasach.

[madohora]

Jeleniaki Elaphomyces w Europie wykorzystywane był jako afrodyzjak[3]. Brało się to z przekonania ludzi o jego własnościach zwiększania popędu płciowego i potencji, ponieważ często występował na rykowiskach jeleni. W istocie grzyby te często tam występują z tego powodu, że jelenie biorą udział w rozprzestrzenianiu ich zarodników

[madohora]

Wszystkie te gatunki, z wyjątkiem twardnika japońskiego, rosną na stanowiskach naturalnych w Polsce, niektóre jednak są bardzo rzadkie i objęte ochroną prawną. Nad gatunkami tymi prowadzone są badania od kilkudziesięciu lat i mają potwierdzone własności lecznicze. Udało się wyizolować wiele czynnych substancji odpowiedzialnych za te działania. Z ich owocników, grzybni lub podłoża pohodowlanego wytwarza się preparaty stosowane w terapii nowotworów przewodu pokarmowego, piersi, szyjki macicy, płuc. Niektóre z nich to:

[madohora]

Antybiotyki
Najważniejsze jednak lekarstwa otrzymuje się z mikroskopijnych grzybów strzępkowych. To antybiotyki używane do zwalczania chorób bakteryjnych. Alexander Fleming w 1928 roku zauważył, że przypadkowe zanieczyszczenie podłoża grzybem strzępkowym Penicillium chrysogenum powstrzymuje wzrost kultur bakterii z rodzaju Staphylococcus (gronkowce). W wyniku dalszych prac laboratoryjnych udało mu się wydzielić substancję za to odpowiedzialną, była to penicylina[6]. Obecnie z kultury P. chrysogenum wytwarza się na dużą skalę antybiotyki beta-laktamowe, takie jak penicyliny i cefalosporyny. W wyniku dalszych, trwających już ponad 60 lat prac laboratoryjnych z naturalnie występującego w przyrodzie gatunku wyhodowano szczepy produkcyjne, które wytwarzają tysiące razy większą ilość antybiotyków[7]. Antybiotyki otrzymuje się również z innych gatunków grzybów strzępkowych, zwłaszcza z rodzajów Penicillium i Streptococcus. Nieustannie trwają laboratoryjne prace nad wytworzeniem nowych antybiotyków

[madohora]

Pod względem rodzaju trucizn występujących w grzybach oraz ich oddziaływania na organizm człowieka dzieli się grzyby trujące na 10 grup. Wykaz obejmuje tylko gatunki występujące w Polsce i nie jest pełny. Brak w nim m.in. niektórych gatunków rzadkich oraz grzybów trujących podlegających w Polsce prawnej ochronie. Nazwy gatunkowe grzybów w postaci przyjętej na Wikipedii.

[madohora]

Leczenie tej grupy zatruć jest bardzo skuteczne, ale pod warunkiem prawidłowego rozpoznania i wcześnie zaczętego leczenia. Odtrutką dla muskaryny jest atropina

[madohora]

Zatrucia psychotropowo-neurotoksyczne
Wywołują je znajdujące się w niektórych grzybach takie związki chemiczne, jak: baeocystyna, bufotenina, norbaeocystyna, psylocybina, psylocyna. Pierwsze objawy pojawiają się w czasie od 15 min do 3 godzin po spożyciu grzybów. Wkrótce rozwija się pełny zestaw objawów zatrucia: zaburzenia koordynacji ruchów i równowagi, zawroty głowy, mdłości, dziwne uczucie pustki w głowie. Dołączają się zaburzenia spostrzegania wzrokowego i słuchowego objawiające się nieprawidłową oceną odległości, kształtów i rozmiarów przedmiotów, przy równocześnie intensywniejszych barwach. Po zamknięciu oczu pojawiają się halucynacje, przy zachowanej świadomości, euforia, potem depresja lub niepokój. Zazwyczaj po 3–6 godzinach objawy te mijają, człowiek usypia

[madohora]

cyklopeptydowe, cytotoksyczne amanityna, fallotoksyna, werotoksyny czubajeczka brązowoczerwonawa, czubajeczka cuchnąca, czubajeczka czerwonopochwowa, czubajeczka kasztanowata, czubajeczka różowobrązowa, jeżoskórka ostrołuskowa, hełmówka błotna, hełmówka jadowita, muchomor jadowity, muchomor wiosenny, muchomor zielonawy

[madohora]

psychotropowo-neurotoksyczne psylocybina, psylocyna, baeocystyna, norbaeocystyna, bufotenina grzybówka ząbkowana, grzybówka różowa, kołpaczek mierzwiowy, kołpaczek oliwkowy, łysiczka łuskowata, łysak wspaniały, muchomor cytrynowy, muchomor porfirowy

[madohora]

Nie jest to jeszcze pełna lista gatunków grzybów szkodliwych dla człowieka. W specjalistycznej literaturze opisane są przypadki zatruć jeszcze innymi gatunkami grzybów, zdarzające się w określonych okolicznościach

[madohora]

Średnica 3–8 cm, na młodych owocnikach stożkowato-dzwonkowaty, później łukowaty, w końcu płaski z tępym wybrzuszeniem. Brzeg jest ostry, gładki i długo pozostaje podwinięty. Powierzchnia młodych owocników gładka, jedwabiście błyszcząca, starszych włóknista i czasami delikatnie łuseczkowata. W warunkach wilgotnych ma ciemnoszary kolor z fioletowym odcieniem i staje się kleista, zaś u starszych owocników brązowoszara

[madohora]

Jest kilka gatunków gąsek o podobnym, siwoczarnym ubarwieniu:
gąska pieprzna (Tricholoma virgatum). Ma kapelusz ostrostożkowaty, bez włókienek i jest pikantna w smaku
gąska czarnołuskowa (Tricholoma atrosquamosum) ma na kapeluszu czarniawe łuski. Jest rzadka
gąska niekształtna (Tricholoma portentosum) ma kapelusz bez łuseczek, żółtawy trzon i łagodny, orzechowy smak
gąska ziemistoblaszkowa (Tricholoma terreum) ma kapelusz włóknisty i łagodny smak

[madohora]

Pozycja w klasyfikacji według Index Fungorum: Cortinarius, Cortinariaceae, Agaricales, Agaricomycetidae, Agaricomycetes, Agaricomycotina, Basidiomycota, Fungi

[madohora]

Barwy żółtawej, u podstawy czerwonawy i włóknisty. Ma rzodkiewkowy smak i zapach (ze względu na toksyczność, nie należy jednak próbować owocników)

[madohora]

[madohora]

Przy trzonie wolne, bladokremowe. Ostrze blaszek bardzo drobno karbowane[

[madohora]

Po raz pierwszy takson ten zdiagnozował w 1788 r. James Bolton, nadając mu nazwę Agaricus cristatus. Obecną nazwę nadał mu w roku 1871 Paul Kummer, przenosząc go do rodzaju Lepiota. Ma około 20 synonimów. Nazwę polską nadał Władysław Wojewoda w 2003

[madohora]

Biały. Zarodniki w kształcie klina lub kuliste, gładkie, o rozmiarach 5–8 × 3–5 μm, silnie lub słabo dekstrynoidalne. Cheilocystydy maczugowate o rozmiarach do około 25 × 10 μ, pleurocystyd brak

[madohora]

[madohora]

Kapelusz
Średnica 4–10 cm. Młody – półkulisty lub tępostożkowaty, potem łukowaty, w końcu płaskowypukły, na środku tępo wybrzuszony. Brzeg długo pozostaje podwinięty. Powierzchnia gładka, o barwie od ochrowej do czerwonobrązowej, w kierunku brzegu koncentrycznie łuskowata. Łuski o barwie od kremowej do ochrowej na białawym podłożu

[madohora]

Gatunki podobne
Czubajeczka brzuchatozarodnikowa (Lepiota magnispora) ma kapelusz o barwie od pomarańczowej do pomarańczowobrązowej i tej samej barwy łuski. Czubajeczka tarczowata (Lepiota clypeolata) odróżnia się białawym i silnie łuskowatym trzonem[3]. Podobna jest i ma podobny zapach także czubajeczka cuchnąca (Lepiota cristata), ale nie posiada pierścienia

[madohora]

Średnica 1–4,5 cm, początkowo wypukły, potem płaski z tępym garbkiem. Powierzchnia o barwie pomarańczowobrązowej do czerwonobrązowej, popękana koncentrycznie na ziarniste łuseczki na białym lub kremowym tle. Łuseczki włókniste z odgiętymi końcami. Brzeg jaśniejszy i mniej łuseczkowaty

[madohora]

Jest szeroko rozprzestrzeniona w Europie i Ameryce Północnej oraz na obszarach Azji o umiarkowanym klimacie. Występuje także w Indiach, Nepalu, Tajlandii oraz Papui-Nowej Gwinei. W piśmiennictwie naukowym na terenie Polski do 2003 r. podano 7 stanowisk[3]. Więcej i aktualnych stanowisk podaje internetowy atlas grzybów. Nie znajduje się na Czerwonej liście roślin i grzybów Polski z 2006 r. W. Wojewoda podaje, że jej rozprzestrzenienie w Polsce nie jest znane.

[madohora]

Saprotrof. Piestrzenica infułowata uważana jest za jadalną, lecz z powodu rzadkości występowania powinna być oszczędzana. Nie można wykluczyć, że zawiera gyromitrynę

[madohora]

Owocniki
Przypominają pokrojem podstawczaki. Składają się z główki i trzonu, wewnątrz są puste.

[madohora]

Cechy mikroskopowe
Wysyp zarodników białawy. Zarodniki o kształcie od wrzecionowatego do elipsoidalnego, bezbarwne, gładkie, o rozmiarach 19–28 × 10–13 μm. Wewnątrz zawierają zazwyczaj liczne, drobne gutule. Worki 8-zarodnikowe. Czerwonawe lub czerwono-pomarańczowe wstawki o szerokości 4–10 μm, zazwyczaj splątane z sobą

[madohora]

Kulinarne
Grzyb trujący, często mylony ze smardzem. Zawiera lotną substancję toksyczną – gyromitrynę, która powoduje zaburzenia żołądkowo-jelitowe, uszkodzenia wątroby, śledziony, nerek, szpiku kostnego i wzroku

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

FASZEROWANE PIECZARKI

- kilka dużych pieczarek
- ser żółty
- boczek wędzony
- szczypiorek
- sól, pieprz, papryka
- białko jajka
- bulion z kostki

Pieczarki obieramy, odrywamy nóżki.
Do zagotowanego w garnku bulionu wrzucamy na kilka minut kapelusze- pieczarki po upieczeniu nie będą surowe w środku, ani wysuszone z zewnątrz.
Nóżki pieczarek ucieramy na tarce o dużych oczkach, lub siekamy.
Ucieramy mniej więcej tyle samo sera żółtego. Dodajemy posiekany szczypiorek.
Solimy, pieprzymy, można dodać paprykę wg. uznania - my oczywiście ostrą
Do farszu dodajemy ubite na sztywno białko jajka- farsz dzięki temu będzie pulchniejszy.
Tak przygotowanym farszem napełniamy kapelusze (można je wcześniej oprószyć wegetą).
Na wierzch kładziemy małe plasterki boczku
Zapiekamy w piekarniku nagrzanym do 200 stopni przez 15 minut.

[madohora]

Do tej pory nie udało się opracować skutecznej metody ograniczania choroby. Dlatego leśnicy zachęcają do zbierania opieniek. Grzybiarze wycinają owocniki, dzięki czemu wysypuje się mniej zarodników. Problem w tym, że opieńka rozmnaża się także przez ryzomorfy (korzenie), które zarażają drzewa. Sznury te mogą mieć nawet 25 metrów długości. – informują Lasy Państwowe.

[madohora]

Grzyby trujące – funkcjonalna (niebędąca taksonem) grupa grzybów, zwłaszcza kapeluszowych, zawierających substancje trujące w ilościach toksycznych dla ludzi.

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

CZAS NA GRZYBY - www.tvp.pl - 13.07.2025

[madohora]

WYSYP GRZYBÓW - Interia - 15.07.2025

[madohora]

GDZIE SĄ GRZYBY - www.msn.com.pl - 16.07.2025

[madohora]

WYSYP KUREK - www.msn.com.pl

[madohora]

SOS GRZYBOWY

1 szklanka wody,20 g grzybów suszonych,150 ml śmietany 30 proc.,1 cebula,3 ząbki czosnku,  1 łyżka masła,garść natki pietruszki,sól i pieprz do smaku.

Grzyby na sos, warto zalać szklanką wody kilka godzin wcześniej, aby zdążyły zmięknąć.
W międzyczasie grzyby odsącz i drobno pokrój. Na łyżce masła, na osobnej patelni, podsmaż posiekaną cebulę i czosnek. Dodaj grzyby, dopraw je solą i pieprzem, duś do miękkości. Podlej je wodą, warto dodawać ją stopniowo. Zmniejsz ogień, dodaj śmietankę i posiekaną natkę pietruszki, chwilę podgotuj.Gotowy sos przelej do gotujących się roladek pod koniec ich duszenia. Wszystko wymieszaj i jeszcze kilkanaście minut podgrzewaj mięso w sosie. Uważaj, aby się nie zagotowało.Roladki podawaj z sosem, ziemniakami lub kluskami i ulubionymi warzywnymi dodatkami.

[madohora]

TEN BŁĄD MOŻE KOSZTOWAĆ ŻYCIE - Gazeta - 19.07.2025

[madohora]

LETNIA KRÓLOWA WŚRÓD GRZYBÓW - Interia - 19.07.2025

[madohora]

BIGOS Z MŁODEJ KAPUSTY

1 mała lub 1/2 dużej kapusty (600 g po poszatkowaniu)
25 dkg pieczarek
1 duża cebula
2 grube kiełbasy wędzone (chłopska, swojska lub jałowcowa)
1 łyżka sosu sojowego
1 łyżka magii
1 płaska łyżka cukru
1 dobra łyżka octu spirytusowego
2 liście laurowe
5-6 kulek ziela angielskiego
sól i pieprz do smaku
1 łyżeczka papryki wędzonej +1 łyżeczka pieprzu ziołowego
4 łyżki oleju rzepakowego
1 czubata łyżka masła
1 czubata łyżka koncentratu pomidorowego

Na głębokiej patelni podgrzewamy olej. Następnie dorzucamy kiełbasę pokrojoną w półplasterki i cebulę pokrojoną w kostkę. Chwilę podsmażamy, aż cebula się zeszkli.
Pieczarki kroimy w zależności od tego jakie są duże, albo na pół albo w plasterki. Dorzucamy na patelnię, lekko solimy i dusimy całość około 10 minut. Kroimy paprykę w kostkę i dorzucamy na patelnię.
Kapustę szatkujemy drobno, wrzucamy na patelnię, dodajemy sos sojowy, maggi, ziele angielskie i liście laurowe i pozostałe przyprawy oraz koncentrat pomidorowy. Przykrywamy patelnię pokrywą. Dusimy bigosik do miękkiej kapusty, nie więcej jak kolejne 15-20 minut.
Na sam koniec przyprawiamy bigosik solą, pieprzem, cukrem i octem.

[madohora]

LASY BĘDĄ PEŁNE GRZYBÓW - www.msn.com.pl - 19.07.2025

[madohora]

CO Z GRZYBAMI W MAŁOPOLSCE - Interia - 20.07.2025

[madohora]

LASY BĘDĄ PEŁNE GRZYBÓW - www.msn.com.pl - 21.07.2025

[madohora]

MAKARON Z KURKAMI

400 g świeżych kurek,
200 g makaronu np. penne,
1 cebulę,
100 ml śmietany 30 proc.,
40 g masła klarowanego,
świeżą natkę pietruszki,
sól i pieprz.

Pierwszy krok to dokładne oczyszczenie grzybów z nadmiaru piasku. Jak zrobić to szybko i efektywnie? Kurki należy przełożyć do naczynia i dokładnie oprószyć mąką, a następnie delikatnie przemieszać dłonią, odczekać kilka minut, przełożyć do sitka i opłukać pod bieżącą wodą. Mąka doskonale oblepia różnego rodzaju zanieczyszczenia znajdujące się na kurkach, dzięki czemu znikają one z grzyba podczas płukania.
Oczyszczone kurki delikatnie osuszamy ręcznikiem papierowym. Jeśli trafią nam się duże kurki, wówczas kroimy je na pół, jeśli są małe, zostawiamy grzyby w całości.
Cebulę kroimy w drobną kostkę i podsmażamy na patelni, na której rozgrzewamy masło klarowane. Gdy cebula się ładnie zeszkli, dodajemy kurki, doprawiamy solą oraz pieprzem, całość mieszamy i podsmażamy. W trakcie podsmażania grzybów gotujemy makaron zgodnie z zaleceniami na opakowaniu.
Do kurek dodajemy śmietanę 30 proc. i posiekaną natkę pietruszki. Wszystkie składniki mieszamy i podgrzewamy przez ok. 5-8 minut. Po tym czasie do patelni z kurkami dodajemy ugotowany makaron i całość dokładnie mieszamy.

[madohora]

Grzyby nie tylko oddychają tlenem, ale potrafią też konsumować mięso i świecić w ciemności. Obecna w ich komórkach chityna to ten sam związek, który buduje pancerze owadów i mięczaków. Mówi się wręcz, że bliżej im do zwierząt niż do roślin!

[madohora]

Ależ grzybnia jest wysoka
Coś pięknego to dla oka
Lecz to chyba się nie zdarzy
By był gratką dla grzybiarzy

[madohora]

Świecące grzybówki

Jednym z bardziej fascynujących fenomenów w królestwie grzybów jest zdolność do emisji światła – do dziś zidentyfikowano ponad 100 gatunków z tym talentem, a spora część z nich należy do rodzaju grzybówek. Mycena chlorophos to jeden z bardziej znanych przykładów, spotykany w subtropikalnej Azji. Za dnia niepozorne grzybki nie zwracają na siebie większej uwagi. Na mierzących zaledwie 2-3 cm trzonach spoczywają niewielkie, szarobure kapelusze. W ciemności grzybówki emitują z siebie jednak jasnozielone światło, efekt szeroko badany w sferze naukowej. Jego natężenie wydaje się zależeć od temperatury powietrza.

[madohora]

[madohora]

Mleczaj niebieski

Można by powiedzieć, że to po prostu niebieska pieczarka. W rzeczywistości mleczaj niebieski (Lactarius indigo) należy do rodziny gołąbkowatych i jest kuzynem znanych z Polski gołąbków oraz mleczajów. Występuje głównie w Środkowej i Północnej Ameryce oraz wschodniej Azji. Jego kolorystyka należy do najbardziej niezwykłych w całym królestwie grzybów – kapelusz jest pastelowo błękitny, spodnie blaszki niebieskie, zaś po uszkodzeniu z tkanki wypływa lateks w barwie indygo, który przebarwia rany do zielona.

[madohora]

KLUSKI KŁADZIONE

2 szklanki mąki, 2 jajka, 1/2 szklanki mleka, woda, sól i 2 łyżki oliwy do wody

Do mąki dodajemy rozmieszane w mkeku jajka i sól. Ubijamy niezbyt ścisłe ciasto. Kładziemy łyżką na wrzątek małe porcje klusek. Gotujemy 5 minut. Cedzimy na sicie. Przelewamy wodą, odsączamy. Gotowe kluski kładziemy na talerz i zalewamy zupą grzybową.

Takie kluski możemy wykorzystać na wiele sposóbów - do zup lub jako drugie danie polane masełkiem.

[madohora]

0,5 kg mięsa mielonego (wieprzowo-wołowe)
300 g kapusty kiszonej
50 g suszonych grzybów
1 cebula
2 ząbki czosnku
3 liście laurowe, 3 kulki ziela angielskiego
sól, pieprz, szczypta majeranku
2 łyżki masła klarowanego
100 ml wody
Grzyby zalej gorącą wodą i odstaw do namoczenia na 20 minut, a następnie drobno pokrój.
Posiekaj kiszoną kapustę.
Na łyżce masła podsmaż mięso mielone, kilka minut. Odłóż do miski.
Na patelni rozgrzej masło klarowane, podsmaż cebulę i czosnek, dodaj kapustę, grzyby, przyprawy i liście laurowe z zielem angielskim.
Wlej wodę i duś pod przykryciem na małym ogniu około 20 minut.
Dodaj mięso, a następnie jeszcze 5-10 minut podduś całość, aż smaki się połączą.
Usuń liście laurowe i ziele przed zawijaniem.

[madohora]

Zupa pieczarkowa

[madohora]

PO ZJEDZENIU MUCHOMORA WYLĄDOWAŁ NA TOKSYKOLOGII - Gazeta - 05.09.2025

[madohora]

Zupa pieczarkowa

[madohora]

Mykolodzy wciąż odkrywają nowe gatunki smardzów, a ich klasyfikacja pozostaje pośród uczonych źródłem konfliktów, zwłaszcza od czasów, gdy zaczęto posługiwać się badaniami genetycznym do ustalania taksonomii grzybów. Po raz pierwszy opisane w 1794 r., obecnie smardze definiowane są jako rodzaj, do którego należy nawet 70 gatunków – większość z nich ma jednak charakter miejscowy i endemiczny, co oznacza, że występują tylko w ścisłej lokalizacji geograficznej.

[madohora]

W Europie smardze pojawiają się od końca marca do końca maja, co ma swoją pozytywną stronę – znacząco utrudnia pomyłkę z trującymi gatunkami grzybów, które zaczynają wysyp owocników zwykle dopiero w czerwcu. Dodatkowo, smardze są bardzo charakterystyczne pod względem morfologii i dość łatwo odróżnić je od innych powszechnych gatunków.

[madohora]

O wiele większe podobieństwo do smardzów wykazuje naparstniczka czeska (Verpa bohemica), określana często jako fałszywy smardz. Na szczęście jest to smaczny grzyb jadalny, który w dodatku w Polsce spotykany jest bardzo rzadko. Podstawowa różnica morfologiczna polega na fakcie, że główka naparstniczki jest wolna, nie przyrastając bezpośrednio do trzonu.

[madohora]

W Polsce smardze są objęte ochroną częściową, co oznacza, że ich zbiór jest dozwolony tylko w wyznaczonych miejscach lub na terenach prywatnych.

[madohora]

Zespół z Uniwersytetu Jiangnan w Wuxi zaprezentował szczep nazwany FCPD, uzyskany dzięki precyzyjnej edycji genów CRISPR. Co ważne, zmiana nie polegała na „wklejeniu” obcego DNA, lecz jedynie na wycięciu dwóch genów z naturalnie występującego grzyba Fusarium venenatum — popularnego źródła mykoprotein

[madohora]

Mykoproteiny — białka pozyskiwane z grzybów i drożdży — stają się jedną z najbardziej obiecujących alternatyw. Fusarium venenatum już wcześniej zwrócił uwagę badaczy dzięki swojej naturalnie „mięsnej” konsystencji. Jednak jego twarde ściany komórkowe i wysoki koszt produkcji stanowiły problem. Teraz jednak sytuacja radykalnie się zmienia.

[madohora]

[madohora]

Zupa grzybowa - lubię czystą nie zabielaną śmietaną

[madohora]

Wywierając wpływ na świadomość sprawiają, że czas, przestrzeń, kolory i dźwięk są inaczej odbierane po ich spożyciu). Mogą pojawić się halucynacje wzrokowe, tzn. osoba po ich spożyciu może widzieć rzeczy w rzeczywistości nieistniejące, lub doświadczać rzeczy, których nie ma. Grzyby halucynogenne nasilają też odczucia i zmieniają sposób postrzegania własnej osoby i otoczenia.

[madohora]

W 1963 odkryto, że także występująca powszechnie w Europie łysiczka lancetowata zawiera psylocybinę

[madohora]

[madohora]

Powtórzenie stosowania grzybów psylocybinowych w odstępie kilkudniowym sprawia, że nie wywołują praktycznie żadnego efektu. Stosowanie grzybów psylocybinowych tylko od czasu do czasu (w dużych odstępach czasu) nie wymaga zwiększania dawki. Efekty wywoływane przez grzyby psylocybinowe zależą od wielu czynników, np. gatunku grzyba, skonsumowanej dawki, masy ciała (przy niższej masie ciała ta sama dawka wywołuje silniejszy efekt) i zawartości żołądka (ta sama dawka zażyta na pusty żołądek daje silniejszy efekt) i mogą być odczuwane jako przyjemne lub złe. Grzyby psylocybinowe oddziałują silniej na kobiety

[madohora]

Długoterminowe efekty związane ze stosowaniem grzybów psylocybinowych, to możliwość wystąpienia zaburzeń psychicznych, tj. lęk i psychozy u osób predysponowanych

[madohora]

łatwość przedawkowania, gdyż po wyglądzie grzyba nie można ocenić zawartości substancji psychoaktywnych plus gatunki grzybów psylocybinowych różnią się między sobą aktywnością; w przypadku przetworów z grzybami nie jest możliwa ocena spożytej ilości

[madohora]

przeciwwskazanie dla osób osłabionych (w złej kondycji), chorych na astmę, cierpiących na niedomagania lub choroby serca, wątroby i nerek oraz dla osób zażywających leki

[madohora]

We wszystkich państwach Unii Europejskiej grzyby halucynogenne są objęte restrykcjami na mocy odpowiednich ustaw

[madohora]

Agaricus squamosus Pers. 1801
Geophila squamosa (Pers.) Quél. 1886
Hypholoma squamosum (Pers.) Urbonas 1975
Naematoloma squamosum (Pers.) Singer 1948
Psalliota squamosa (Pers.) P. Kumm. 1871
Psilocybe squamosa (Pers.) P.D. Orton 1969
Stropharia squamosa (Pers.) Quél. 1873
Stropharia squamosa (Pers.) Quél. 1873 var. squamosa
Stropharia thrausta (Kalchbr.) Sacc. 1887 var. thrausta
Stropholoma squamosum (Pers.) Balletto 1989

[madohora]

Cienki, o wysokości 6–15 cm i średnicy 4–9 mm. Jest walcowaty, pusty, twardy i sprężysty. Posiada błoniasty i obwisły białawy pierścień, który od zarodników przyjmuje potem brązowe zabarwienie. Z czasem pierścień zanika. Powyżej pierścienia trzon jest białawy lub bladobrązowy z delikatnymi włókienkami osłony, poniżej pierścienia na brązowawym tle znajdują się białe, włókniste łuski

[madohora]

Władysław Wojewoda ze współautorami w 1999 r. zaproponowali nazwę łysak wspaniały, dawniej w polskim piśmiennictwie opisywany był jako łuszczak wspaniały, łuskwiak wspaniały i bedłka wspaniała

[madohora]

Trzon (stem):
30 - 250 mm długości na 1 - 10 mm grubości. Twardy, pełny, nierówny, wypukły w środku lub często zwężający się ku podstawie. Powierzchnia pokryta drobnymi włókienkami poniżej pierścienia. Częściowa osłona gęsto pajęczynowata do błoniastej, zwykle pozostawiająca dobrze uformowany, błoniasty pierścień w górnych częściach łodygi, szybko pokrywany rdzawo-pomarańczowym pyłem zarodników.

[madohora]

Łysak wspaniały (Gymnopilus junonius)
Nazywana/y także: bedłka wspaniała, łuszczak wspaniały, łuskwiak wspaniały

[madohora]

Blaszki u młodych grzybów są koloru kremowego, później ciemnieją. Poprzyrastane są do trzonu.

[madohora]

Łysak wspaniały jest saprotrofem, biorącym udział w rozkładzie materii organicznej. W składzie grzyba odkryto kilka substancji, które są wykorzystane w przemyśle i nie tylko. Między innymi kwas stearynowy, który modyfikuje konsystencję mydeł – nadając twardość oraz wykazujący silne właściwości nawilżające. Wyizolowano za pomocą ekstrakcji związki, które wykazywały właściwości przeciwbakteryjne na niektóre szczepy drobnoustrojów.

[madohora]

Po raz pierwszy takson ten zdiagnozował w roku 1801 Christiaan Hendrik Persoon, nadając mu nazwę Boletus calopus. Obecną, uznaną przez Index Fungorum nazwę nadał mu w roku 2014 Alfredo Vizzini, przenosząc go do nowo utworzonego rodzaju Caloboletus

[madohora]

Występuje przeważnie w górskich świerczynach i lasach liściastych, na kwaśnych glebach, głównie pod świerkami, dębami i bukami. Owocniki pojawiają się latem i jesienią. Występuje nierównomiernie; w niektórych okolicach jest rzadki, w innych pospolity. W Polsce występuje częściej na południu, szczególnie w niższych położeniach górskich.

[madohora]

Synonimy naukowe według Index Fungorum:
Agaricus procerus b rhacodes (Vittad.) Rabenh. 1844
Agaricus rhacodes Vittad. 1835
Agaricus rhacodes Vittad. var. candidus Bagl. 1886
Lepiota procera var. rhacodes (Vittad.) Massee 1893
Lepiota rhacodes (Vittad.) Quél. 1872
Lepiota rhacodes f. riograndensis Rick 1937
Lepiotophyllum rhacodes (Vittad.) Locq. 1942
Leucocoprinus rhacodes (Vittad.) Pat. 1900
Macrolepiota rhacodes (Vittad.) Singer 1951
Mastocephalus rhacodes (Vittad.) Kuntze 1891

[madohora]

Wysokość do 15 cm, grubość 1–1,5 cm. U podstawy rozszerza się w kształt bulwy; prawie gładki, początkowo koloru białego, z czasem staje się bardziej brązowy, bez śladu pręgowań. Pod kapeluszem biały pierścień, który daje się przesuwać wzdłuż trzonu. Po uszkodzeniu barwi się na czerwonawo

[madohora]

czubajka gwiaździsta (Macrolepiota konradii). Jest mniejsza, jej kapelusz na środku nie jest postrzępiony, łuski są przylegające, zaś powierzchnia trzonu jest jasnobrązowa i pokryta drobnymi łuseczkami. Miąższ w trzonie początkowo różowieje, później brązowieje, ale powoli

[madohora]

Grzyb jadalny, jednak mało smaczny. Nie posiada tak charakterystycznego aromatu, jak czubajka kania. Przez grzybiarzy często jednak bywa z nią mylony. U niektórych wrażliwych osób powoduje przejściowe dolegliwości żołądkowo-jelitowe. Z uwagi na podobieństwo do trujących gatunków odradza się jego zbieranie.

[madohora]

Smardze

[madohora]

[madohora]

[madohora]

Gastronomiczna renoma smardzów wynika z faktu, że ich smak jest całkiem niepodobny do większości znanych leśnych grzybów. Nie nabierają nigdy też śliskiej konsystencji – są przyjemnie delikatne, ale jednocześnie dość mięsne. Koneserzy określają ich smak jako drzewny, prażony, orzechowy, o intensywności wyraźnie wyczuwalnej, ale nie tłumiącej innych składników dania. Przede wszystkim przyrządza się je w postaci:

[madohora]

Według naukowców odpowiedź brzmi: tak — i to szybciej, niż myślimy. Ich zdaniem ekologiczne, genetycznie modyfikowane źródła białka mogą odegrać kluczową rolę w zapewnieniu bezpieczeństwa żywnościowego.

[madohora]

Zupa pieczarkowa

[madohora]

[madohora]

Gatunek trudny do pomylenia. Wyróżnia się wśród innych rosnących na drzewie swoimi dużymi rozmiarami, a także barwą i pierścieniem na trzonie. Starsze i małe okazy mogą być ewentualnie pomylone z łuskwiakiem nastroszonym (Pholiota squarrosa

[madohora]

Wysokość 7–14 cm, grubość 2–4,5 cm. Mocny i gruby, początkowo beczułkowaty, potem staje się walcowaty lub maczugowaty. Górą żółty, dołem karminowoczerwony. Cały pokryty jest siateczką delikatnych linii. Pod kapeluszem jest ona biała, na środku czerwona, u dołu brązowa

[madohora]

ROLADA Z PIECZARKAMI W CIEŚCIE

2 płaty dorsza, 40 dag pieczarek, 1 duża cebula, 2 płaty ciasta francuskiego, sól, pieprz, jajko do posmarowania, 1 łyżka masła nieklarowanego, estragon

Cebulę zeszklić na maśle, dodać pokrojone pieczarki. Usmażyć, dodać soli i pieprzu. Dorsza rozmrozić, posolić, posypać estragonem i pieprzem. Rozłożyć plastry ciasta francuskiego, ułożyć rybę. Nałożyć na nią pieczarki. Boki ciasta naciąć i układać tworząc warkocz. Każda ryba w osobnym płacie ciasta. Rozbić jajko, roztrzepać widelcem, posmarować złożone ciasto francuskie. Rybę umieścićna blasze lub w długim naczyniu żaroodpornym. Piec w piekarniku w temperaturze 180*C około 30 minut. Podawać z dowolną surówką.

[cusiew44]

Agaricus albus Schaeff. 1774
Gyrophila alba (Schaeff.) Quél. 1886
Tricholoma album (Schaeff.) P. Kumm. 1871, f. album
Tricholoma raphanicum P. Karst. 1883

[madohora]

DORSZ W SOSIE ŚMIETANOWO - GRZYBOWYM

2 filety z dorsza, 6 dużych pieczarek, 200 ml śmietany 18%, pęczek koperku, 1 cebula, łyżka masła, olej, sól,. pieprz, przyprawa do ryb, sok z cytryny

Rybę należy skropić sokiem z cytryny i doprawić przyprawą do ryb. POkroić na kawałki i usmażyć na łyżce masła i oleju. Zdjąć rybę z patelni a następnie wrzucić na nią pokrojone w plasterki pieczarki i cebulę. Poczekać aż się podsmażą. Wlać do nich śmietanę. Przyprawić do smaku solą i pieprzem. Zdjąć z ognia. Dodać posiekany koperek. Rybę ułożyć w żaroodpornym naczyniu i zalać sosem śmietanowym. Piec około 10 - 15 minut w 180*C. Podawać z ryżem i gotowanymi na parze warzywami.

[madohora]

KOTLETY Z ZIEMNIAKÓW Z PIECZARKAMI

1 kg ugotowanych ziemniaków, najlepiej mączystych,
1 duże jajko,
ok. 2/3 szklanki mąki pszennej,
kilka listków świeżej mięty,
sól i pieprz do smaku (ja dodaję jeszcze gałkę muszkatołową i tymianek),
500 g pieczarek,
1 cebula,
pół szklanki zmielonych orzechów włoskich lub migdałów,
4 łyżki parmezanu,
tłuszcz do smażenia.

Ziemniaki obierz i ugotuj w lekko osolonej wodzie z dodatkiem listka laurowego - to świetnie podkręci smak. Następnie ostudź i zmiel w maszynce lub roztłucz na puree. Możesz użyć także ugotowanych ziemniaków z poprzedniego dnia.
Pieczarki oczyść i zetrzyj na tarce lub pokrój w kostkę. Następnie zeszklij na tłuszczu (najlepiej na maśle) razem z cebulą. Posól je dopiero wtedy, kiedy odparuje z nich nadmiar wody.
Farsz lekko ostudź i dopraw w razie potrzeby pieprzem. Następnie dodaj posiekaną miętę.
Przygotuj ciasto na kotlety. Mąkę połącz z ugotowanymi ziemniakami i jajkiem. Dokładnie wymieszaj i zagnieć. Następnie podziel ciasto na równe części.
Każdą z części uformuj w dłoniach jak na mielone. Następnie spłaszcz i dodaj farsz. Ponownie uformuj tak, by farsz nie wypłynął podczas smażenia.
Kotlety panieruj w mieszance orzechów i sera. Pamiętaj, żeby je dokładnie uklepać, żeby panierka nie odpadała podczas smażenia. Żeby była bardziej kleista, dodaj łyżkę kwaśnej śmietany.
Na patelni rozgrzej tłuszcz. Powinno być go dość sporo, ale nie na tyle, żeby w połowie przykrywał kotlety. Smaż je na rumiany kolor na średniej mocy palnika.