Grzybowe epigramaty

[madohora]

U podstawczaków wśród grzybów kapeluszowych występuje kilka typów hymenoforów:

blaszkowy – grzyby blaszkowe;
rurkowy – boletoid fungi (brak polskiej nazwy);
kolczasty – grzyby hydnoidalne;
listewki lub fałdki – grzyby kantarelloidalne

[madohora]

Grzyby wielkoowocnikowe to grupa sztuczna, ale użyteczna z praktycznego punktu widzenia, wydzielona na podstawie rozmiarów, a nie pokrewieństwa ewolucyjnego. Workowce i podstawczaki są głównymi jednostkami taksonomicznymi, do których należą grzyby wielkoowocnikowe. Większość workowców to grzyby mikroskopijne, z kolei około 70% podstawczaków stanowią właśnie grzyby wielkoowocnikowe

[madohora]

zmniejszanie się obszarów starych lasów;
spadek dostępności martwego grubego drewna;
spadek liczby wiekowych drzew;
ubożenie i zmniejszanie się obszarów dawnych półnaturalnych i nienawożonych łąk z powodu nawożenia, zalesiania i zaniechania wypasu;
wysoka depozycja antropogenicznego azotu w naturalnie ubogich glebach;
zwiększanie się fragmentacji siedlisk;
zbyt intensywny zbiór gatunków jadalnych w niektórych krajach

[madohora]

Nazwy polskie na podstawie rekomendacji Komisji ds. Polskiego Nazewnictwa Grzybów przy Polskim Towarzystwie Mykologicznym

[madohora]

Skoczkowce, grzyby skoczkowe (Chytridiomycota Doweld) – typ grzybów[1]. Jest to jedna z głównych linii rozwojowych, prawdopodobnie takson parafiletyczny

[madohora]

[madohora]

Grzyby owadomorkowe (Entomophthoromycota Humber) – typ organizmów zaliczany do królestwa grzybów. Został wprowadzony do taksonomii w 2012 r. na podstawie danych filogenetycznych zebranych podczas badań molekularnych przez Richard A. Humbera. Należy do niego ponad 250 gatunków, które są przeważnie patogenami stawonogów lub saprobiontami żyjącymi w glebie i ściółce

[madohora]

Wyrażenie określa niepewność dotyczącą interpretacji pokrewieństw, w odróżnieniu od wyrażeń takich jak nomen dubium czy species inquirenda odnoszących się do sytuacji w której nie ma pewności co do właściwego użycia nazwy ze względów nomenklatorycznych (często chodzi o zaginięcie typu)

[madohora]

Nazwa typu pochodzi od łacińskiego słowa mucor oznaczającego pleśń chlebową i greckiego przyrostka mykes (μύκης) oznaczającego grzyby. Nazwę Mucoromycotina wprowadził w 2007 roku Gerald Leonard Benny w randze podtypu. W 2001 r. Aleksandr Doweld podniósł ją do rangi typu odpowiednio zmieniając końcówkę

[madohora]

Są to organizmy będące grzybami, albo grupą siostrzaną grzybów. Od klasycznych grzybów różnią się tym, że nie posiadają chitynowych ścian komórkowych na żadnym etapie troficznym cyklu życiowego. Chitynę zaobserwowano jednak w wewnętrznej warstwie zarodników spoczynkowych, a także w niedojrzałych zarodnikach spoczynkowych niektórych gatunków Rozella. Wykryto także obecność genu syntazy chityny specyficznego dla grzybów. Typowe grzyby odżywiają się osmotroficznie, Rozellomycota natomiast poprzez fagocytozę

[madohora]

Są to grzyby wodne będące obligatoryjnymi pasożytami glonów słodkowodnych i powierzchownie przypominają skoczkowe (Chytridiomycetes). Mają zaokrąglone do wydłużonych anatropiczne zarodnie i niezwykłe ameboidalne pływki z nibynóżkami i tylnym pseudocilium (zredukowana nieruchoma wić).

[madohora]

Sprzężniaki posiadają grzybnię zbudowaną ze strzępek wielojądrowych (tzw. komórczaki), zwykle bez przegród. W ścianie komórkowej znajduje się chityna.

[madohora]

Obecnie w systematyce grzybów nie istnieje takson grzyby niedoskonałe. Okazało się, że niektóre z gatunków zaliczanych do grzybów niedoskonałych tworzą dwie morfy: bezpłciową, tzw. anamorfę zaliczaną do grzybów niedoskonałych i płciową, tzw. teleomorfę, należącą do innych grup – głównie workowców, rzadziej podstawczaków. Pod dwoma nazwami gatunkowymi krył się ten sam gatunek. Działo się tak dlatego, że trudno jest powiązać te postacie z sobą, morfologicznie wyglądają one zupełnie inaczej i często występują w innych siedliskach. W 1994 r. na Międzynarodowym Kongresie Botanicznym w Tokio ustalono, że nadrzędnym kryterium podziału grzybów będzie teleomorfa. Tym samym w nowej klasyfikacji grzybów brak odrębnego taksonu dla grzybów niedoskonałych. W większości przypadków jednak postacie anamorficzne workowców i podstawczaków nadal nie są nam znane, a do nieistniejącej grupy grzybów anamorficznych należy wiele gatunków, w tym gatunki mające duże znaczenie ekonomiczne. Muszą gdzieś być umieszczone w systemie klasyfikacyjnym. W nowym ujęciu taksonomicznym wstawione są głównie do grzybów workowych (nieliczne tylko do grzybów podstawkowych), ale czasami bez taksonów pośrednich. Umieszcza się je alfabetycznie. W międzynarodowym rejestrze gatunków grzybów Index Fungorum taksony pośrednie opisane są jako incertae sedis.

[madohora]

[madohora]

W budowie i fizjologii grzybów mszakolubnych jest wiele przystosowań do współżycia z mchami. Ponieważ mchy to drobne organizmy, więc współżyjące z nimi grzyby są również drobne. Epibryon endocarpum tworzy owocniki o średnicy zaledwie 25−35 μm, a współżyjące z wątrobowcami grzyby Bryochiton monascus i Bryochiton perpusillus o średnicy 50 μm żyją w pojedynczych komórkach wątrobowca Plagiochila asplenioides. Epibryon leucobryi tworzy owocniki wewnątrz komórek mchów z rodzaju bielistka (Lecobryum). Ułatwia mu to gąbczasta, trójwarstwowa struktura listków. Didymella hepaticarum tworzy owocniki na powierzchni wątrobowców w postaci drobnych, czarnych plamek

[madohora]

nekrotrofy (pertotrofy) – grzyby, które nie potrafią czerpać substancji odżywczych z żywych organizmów. Zasiedlają żywe organizmy, a następnie zabijają tkanki otaczające miejsce ich rozwoju, np. za pomocą mykotoksyn i dopiero z takich obumarłych tkanek czerpią pokarm. Przykładem nekrotrofów są np. gatunki należące do rodzajów Botrytis i Fusarium

[madohora]

Niektóre z nich (dermatofity) mają zdolność rozkładania keratyny, np. Trichophyton sp.

[madohora]

Grzyby pasożytujące na innych grzybach,
Grzyby naporostowe – grzyby pasożytujące na porostach. W mykobiocie Polski w 2009 r. było 247 gatunków grzybów związanych z porostami, ale liczba ta ciągle się zmienia w miarę badań mykologów. Część z nich to gatunki, dla których porosty są tylko siedliskiem i żyją na nich jako grzyby saprotroficzne lub komensale, ale większa część to pasożyty porostów.

[madohora]

Saprotrofy tworzą w ekosystemach wraz z innymi organizmami poziom troficzny reducentów (przykładem mogą być tu liczne grupy promieniowców). Same są jednocześnie pożywieniem dla olbrzymiej liczby protistów. Dlatego też biorą udział w krążeniu materii w ekosystemach, a tym samym w obiegu pierwiastków w całej biosferze (np. węgla, azotu, wodoru, tlenu, siarki, fosforu i innych).

[madohora]

Croll (1977) wyróżnia cztery główne rodzaje komensalizmu:
komensalizm „czyszczący”
komensalizm chroniący i maskujący
komensalizm synecjalny (synoika, synoekia)
komensalizm „transportowy” lub forezja
Przykładem komensalizmu jest flora fizjologiczna człowieka.

[madohora]

Początki mykoryzy sięgają ordowiku, gdy prymitywne rośliny zaczęły podbój lądów. W dewonie grzyby mykoryzowe towarzyszyły już lepiej rozwiniętym roślinom naczyniowym. Grzyby z gromady Glomeromycota pomogły roślinom skutecznie skolonizować środowisko lądowe.

[madohora]

Trzecim rodzajem mykoryzy jest mykoryza erikoidalna (ERM, ER) nazywaną też ektendomykoryzą. Ten rodzaj mykoryzy jest ograniczony do roślin z rodziny Ericaceae. Strzępki w tym rodzaju mykoryzy jednocześnie wnikają do komórek roślinnych i tworzą na zewnątrz opilśń.

[madohora]

maślak zwyczajny i sosna zwyczajna (mykoryza rzadko występuje u sosen rosnących na glebach bogatych w składniki pokarmowe);
grzyby z rodzaju koźlarz i brzoza, osika, sosna, świerk, grab czy dąb
grzyby z rodzaju borowik i sosna, buk zwyczajny, dąb czy grab.
grzyby z gatunku mleczaj rydz i sosna

[madohora]

[madohora]

Drugi ważny czynnik to temperatura. Podgrzybnica pomarańczowa jest wyraźnie zimnolubna i pojawia się w październiku, rozwija przez całą zimę i wiosną zanika. Hypomyces ochraceus natomiast preferuje wyższe temperatury i pojawia się głównie od początku lipca do początku września. Inne są mało wrażliwe na temperaturę, np. podgrzybnica złotopylna pojawia się w sezonie masowego występowania grzybów, czyli od końca lipca do mrozów