zanim wzniesiono Cytadelę..

[balbina2]

była w tamtym rejonie podobno przepiękna willowo-pałacowa dzielnica, pełna
wspaniałych ogrodów i parków. Jaki dokładnie obszar zajmowała, czy była
rzeczywiście tak piękna, czy zachowały się jakieś ślady jej istnienia albo
chociaż ryciny. Czy władze rosyjskie rekompensowały jakoś właścicielom fakt
odebrania ich posesji? I czy kościółek na ul. Gdanskiej pamięta tamte czasy,
czy jest póżniejszy?

[jerzy.majewski]

Na pólnoc od Nowego Miasta, aż do 1832 r. była spora dzielnica. Była ładnie położona na wzgórzach, zboczach
strumieni. Ponad wszystkim górowała góra szubieniczna, na ktrórej wznosiły się koszary. Koszary zachowano
w trakcie budowy Cytadeli. Zburzono natomiast niemal całą zabudowę dzielnicy. I to nie tyle pod budowę samej
cytadeli co jej przedpola, szerokiego na kilkaset metrów.. Mniej więcej od dzisiejszej ulicy Konwiktorskiej na
południu po Plac Wilsona na północy. Dzielnica przed zniszczeniem nie była zabudowana zbyt gesto. Dużo tam
było sadów i ogrodów. Trochę pałacyków (raczej nie pałaców) choć dominowały wille. Często bardzo
eleganckie, wznoszone jeszcze za czasów Stanisława Augusta Poniatowskiego. Były tez domy murowane i
drewniane. Poza budynkami w obrębie samej cytadel praktycznie nic z tej zabudowy nie ocalao. Jedynie studnia
przy Zakroczymskiej odkopana boda, że w latach miedzywojennych. Po odzyskaniu przez Polske niepodległości
wyrosła tu nowa dzielnica mieszkaniowa czyli Żoliborz Oficerski, Urzędniczy, WSM itd.
Kościół na Gdańskiej z dawnym Żoliborzem nie ma nic wspólnego. Wznosi się na Marymoncie. W jego murach
tkwią reliktuy dawnego pawilonu letniskowego królowej Marysieńki. stał on na wzgórzu. Stąd zresztą nazwa
Marymont -wzgórze Marii. Otaczał go barokowy ogród z kanałami. Potem za Sasów budynek zamieniony został w
pałacyk myśliwski. Dopiero w XX wieku został przekształcony w kościół.