Gość: Stary
IP: *.clover.com.au
19.02.02, 08:22
Rzecznik Praw Obywatelskich, pan profesor Andrzej Zoll, otrzymał w ciągu
ostatnich trzech miesięcy podany poniżej list kilkanaście razy: poczta, faxem,
e-mailem, od kilkunastu różnych osób w Stanach Zjednoczonych. Reakcja
rzecznika - zero.
RPO jest naturalnie jednym z najbardziej zapracowanych urzędników w Polsce,
niewątpliwie z powodu głębokiego szacunku władzy państwowej RP dla
konstytucyjnych praw obywateli. Niemniej jest dosyć symptomatyczne, że w RP
nie funkcjonuje powszechny w świecie zwyczaj potwierdzania, że biuro rzecznika
otrzymało korespondencję od obywatela, i rozważy ją, we właściwym czasie i
kolejności. Już samo w sobie stanowi to niezły komentarz na temat kierunku, w
jakim coraz szybciej posuwa się (czy też osuwa się) Rzeczpospolita.
Stary (Sydney)
======================
Pan
Prof. dr hab. Andrzej Zoll
Rzecznik Praw Obywatelskich
Biuro Rzecznika Praw Obywatelskich
Al. Solidarności 77
00-090 Warszawa
Szanowny Panie Profesorze,
Jako obywatel polski, stale zamieszkały w Stanach Zjednoczonych i posiadający
rownież obywatelstwo USA, zwracam się z prośbą o zbadanie przez Biuro Rzecznika
Praw Obywatelskich kwestii pozaprawnych przeszkód administracyjnych stawianych
obywatelom pragnącym zrzec się obywatelstwa polskiego na własny wniosek.
Nie mogę podać panu przykładu decyzji odmownej w tej kwestii, ponieważ
administracja państwowa Rzeczypospolitej Polskiej odmawia nadania biegu
urzędowego stosownym wnioskom aż do czasu spełnienia przez petenta pozaprawnych
warunków administracyjnych, sprzecznych z Konstytucją RP.
(i) Artykul 34 ust. 2 Konstytucji RP oraz aktualnie obowiązująca ustawa z dnia
15 lutego 1962 r. o obywatelstwie polskim (Dz. U. Nr 10, poz. 49, z 1990 r. Nr
34, poz. 198, z 1997 r. Nr 114, poz. 739 i z 1998 r. Nr 106, poz. 668),
pozwalają na zrzeczenie się obywatelstwa polskiego na własny wniosek obywatela.
(ii) Art. 137 Konstytucji RP uprawnia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej do
wyrażenia zgody na własnowolne zrzeczenie się obywatelstwa polskiego.
(iii) Artykul 34 ust.1 Konstytucji RP upoważnia ustawodawcę do regulacji w
drodze ustawy szczegółowego trybu nabycia obywatelstwa polskiego (inaczej niż
przez urodzenie z rodziców bedacych obywatelami polskimi) - mocą klauzuli "inne
przypadki nabycia obywatelstwa polskiego określa ustawa".
(iv) Artykul 34 ust.2 Konstytucji RP nie upoważnia ustawodawcy do regulacji
drogą ustawy szczegółowego trybu utraty obywatelstwa polskiego, z powodu braku
w ust. 2 równoważnej klauzuli.
Rozporządzenie Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 14 marca 2000 r. w
sprawie szczegółowego trybu postępowania w sprawach o nadanie lub wyrażenie
zgody na zrzeczenie się obywatelstwa polskiego oraz wzorów zaswiadczen i
wniosków (Dz. U. Nr 18, poz. 231), wydane na podstawie art. 18a ustawy z dnia
15 lutego 1962 r. o obywatelstwie polskim, przewiduje równoważne traktowanie
osób ubiegających się o nadanie obywatelstwa polskiego z osobami ubiegającymi
się o wyrażenie zgody na własnowolne zrzeczenie się obywatelstwa polskiego.
[§ 4 ust. 3: W sprawach dotyczacych wyrażenia zgody na zrzeczenie się
obywatelstwa polskiego przepisy § 2 ust. 1 pkt 2, 4-6 i 10, ust. 2-4 oraz § 3
rozporzadzenia stosuje się odpowiednio].
Powołanie przepisów wydanych przez Prezydenta RP na podstawie ustawy z dnia 15
lutego 1962 r., upoważnionej przez zapis konstytucyjny w art 34 ust. 1 (nabycie
obywatelstwa w wyniku nadania), do sytuacji prawnej określonej przez art. 34
ust.2 (utrata obywatelstwa w wyniku własnowolnego zrzeczenia) - bez osobnego
upoważnienia konstytucyjnego - stanowi fundamentalny błąd prawny, stojący u
podstaw bieżącego nadużycia władzy przez władzę wykonawczą Rzeczypospolitej
Polskiej.
Jest oczywiste, że nadanie obywatelstwa polskiego przez Prezydenta RP osobie,
która takiego obywatelstwa nie posiada (np. naturalizacja cudzoziemca) , i
własnowolne zrzeczenie się obywatelstwa polskiego przez osobę, która je już
posiada, nie są tożsame. Nie są też równoważne konstytucyjnie, ponieważ zostały
intencjonalnie potraktowane przez ustawodawcę w odrębny sposób, w oddzielnych
ustępach artykułu 34 ustawy zasadniczej.
Na skutek symetrycznego powołania przepisów wydanych dla sytuacji nabycia
obywatelstwa polskiego w drodze nadania, do sytuacji utraty obywatelstwa
polskiego w drodze własnowolnego zrzeczenia, władza wykonawcza RP odmawia
rozpatrzenia wniosków o wyrażenie zgody na własnowolne zrzeczenie się
obywatelstwa polskiego do czasu spełnienia dodatkowych warunków
administracyjnych, sprzecznych tak z duchem, jak i literą artykułu 34 ust 2.
ustawy zasadniczej.
Warunki te obejmują między innymi dołączenie do wniosku załączników
pozbawionych znaczenia merytorycznego dla kwestii zrzeczenia się obywatelstwa,
natomiast w praktyce niemal niemożliwych do uzyskania przez wnioskodawcę stale
zamieszkałego za granicą. Dla uzyskania wymaganych dokumentów wymagana jest
uprzednia rejestracja związków małżeńskich zawartych za granicą przez polskie
urzędy stanu cywilnego, rejestracja urodzeń dzieci urodzonych poza granicami RP
w polskich urzędach stanu cywilnego, oraz zatwierdzenie orzeczeń rozwodowych
sądów zagranicznych przez polskie sądy powszechne.
Wszystkie trzy rodzaje czynności urzędowych wymienionych powyżej są pozbawione
znaczenia merytorycznego dla suwerennej decyzji obywatela o własnowolnym
zrzeczeniu się obywatelstwa polskiego. Natomiast ich niezwykle wysoka
dokuczliwość, czasochłonność i wysokie koszty związane z ich dokonaniem przez
osobę nie mającą miejsca zamieszkania w Polsce, nie posiadającą zameldowania,
numeru ewidencyjnego PESEL ani dowodu osobistego, pełnią rolę pozaprawnego
czynnika odstręczającego petenta od złożenia wniosku o zgode Prezydenta RP na
zrzeczenie się obywatelstwa polskiego.
Jest to jawnie niezgodne z intencją ustawodawcy przejrzyście wyrażoną w art 34
ust.2 ustawy zasadniczej - zgodnie z Konstytucją RP obywatel polski MA PRAWO
zrzec się obywatelstwa polskiego, zaś władza państwowa NIE MA PRAWA mu tego
utrudniać. Prezydent RP MOŻE się na własnowolne zrzeczenie obywatelstwa zgodzić
lub nie zgodzić, natomiast NIE MOŻE ustanowić dodatkowych warunków zrzeczenia.
Rozporzadzenie Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 14 marca 2000 r.
nakazuje również wnioskodawcy dostarczenie własnoręcznie sporządzonego
życiorysu. Biorąc pod uwagę, że - w przeciwieństwie do życiorysu przyszłego
obywatela - posiadanie życiorysu byłego obywatela jest władzy państwowej w
oczywisty sposób całkowicie zbędne, wymaganie to ma charakter dodatkowej,
jałowej szykany administracyjnej.
Biorąc pod uwagę niezgodność z ustawą zasadniczą artykułu 18a ustawy z dnia 15
lutego 1962 r. o obywatelstwie polskim i rozporządzenia Prezydenta
Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 14 marca 2000 r. we wszystkich aspektach
dotyczących własnowolnego zrzeczenia się obywatelstwa polskiego, uprzejmie
proszę Pana Profesora o nadanie sprawie właściwego biegu w Trybunale
Konstytucyjnym, w celu położenia kresu opisanemu nadużyciu władzy wykonawczej.
Z naleznym szacunkiem,
[podpis,data,miejsce sporzadzenia]
===
[Nota bene: Nie tylko własną Konstytucję Najjaśniejsza Rzeczpospolita ma
głęboko gdzieś. Fundamentalne umowy międzynarodowe też. Złośliwe utrudnianie
własnowolnej rezygnacji z obywatelstwa polskiego narusza art. 15 ust.2
Powszechnej Deklaracji Praw Czlowieka z dn. 10 grudnia 1948 roku, której
sygnatariuszem jest Polska: " Nie wolno nikogo pozbawiać samowolnie
obywatelstwa ani nikomu odmawiać prawa do zmiany obywatelstwa".]
